Skanda Purana · Chapter 3.47

// ṛṣaya ūcuḥ // //
rākṣasasya vadhātsūta rāvaṇasya mahāmune //
brahmahatyā kathamabhūdrāghavasya mahātmanaḥ //

brāhmaṇasya vadhātsūta brahmahatyābhijāyate //
na brāhmaṇo daśagrīvaḥ kathaṃ tadvada no mune

brahmahatyā bhavetkrūrā rāmacaṃdrasya dhīmataḥ //
etannaḥ śraddadhānānāṃ vada kāruṇyato'dhunā

iti pṛṣṭastataḥ sūto naimiṣāraṇyavāsibhiḥ //
vaktuṃ pracakrame teṣāṃ praśnasyottaramuttamam

// /
/ śrīsūta uvāca // //
brahmaputro mahātejāḥ pulastyonāma vai dvijāḥ //
babhūva tasya putro'bhūdviśravā iti viśrutaḥ

tasya putraḥ pulastya sya viśravā munipuṃgavāḥ //
cirakālaṃ tapastepe devairapi suduṣkaram

tapaḥ kurvati tasmiṃstu sumālī nāma rākṣasaḥ //
pātālalokādbhūlokaṃ sarvaṃ vai vicacāra ha

hemaniṣkāṃgadadharaḥ kālameghanibhacchaviḥ //
samādāya sutāṃ kanyāṃ padmahīnāmiva śriyam

vicaransa mahīpṛṣṭhe kadācitpuṣpakasthitam //
dṛṣṭvā viśravasaḥ putraṃ kuberaṃ vai dhaneśvaram

ciṃtayāmāsa vipreṃdrāḥ sumālī sa tu rākṣasaḥ //
kuberasadṛśaḥ putro yadyasmākaṃ bhaviṣyati

vayaṃ varddhāmahe sarve rākṣasā hyakutobhayāḥ //
vicāryaivaṃ nijasutāmabravīdrākṣaseśvaraḥ

sute pradānakālo'dya tava kaikasi śobhane //
adya te yauvanaṃ prāptaṃ taddeyā tvaṃ varāya hi

apradānena putrīṇāṃ pitaro duḥkhamāpnuyuḥ //
kiṃ ca sarvaguṇotkṛṣṭā lakṣmīriva sute śubhe

pratyākhyānabhayātpuṃbhirna ca tvaṃ prārthyase śubhe //
kanyāpitṛtvaṃ duḥkhāya sarveṣāṃ mānakāṃkṣiṇām

na jāne'haṃ varaḥ ko vā varayediti kanyake //
sā tvaṃ pulastyatanayaṃ muniṃ viśravasaṃ dvijam

pitāmahakulodbhūtaṃ varayasva svayaṃgatā //
kuberatulyāstanayā bhaveyuste na saṃśayaḥ

kaikasī tadvacaḥ śrutvā sā kanyā pitṛgauravāt //
aṃgīcakāra tadvākyaṃ tathāstviti śucismitā

parṇaśālāṃ muniśreṣṭhā gatvā viśravaso muneḥ //
atiṣṭhadaṃtike tasya lajjamānā hyadhomukhī

tasminnavasare viprāḥ pulastyatanayaḥ sudhīḥ //
agnihotramupāste sma jvalatpāvakasannibhaḥ

saṃdhyākālamatikrūramaviciṃtya tu kaikasī //
abhyetya taṃ muniṃ subhrūḥ piturvacanagauravāt

tasthāvadhomukhī bhūmiṃ likhatyaṃguṣṭhakoṭinā //
viśravāstāṃ vilokyātha kaikasīṃ tanumadhyamām //
uvāca sasmito viprāḥ pūrṇacaṃdranibhānanām

//
// viśravā uvāca // //
śobhane kasya putrī tvaṃ kuto vā tvamihāgatā

kāryaṃ kiṃ vā tvamuddiśya vartase'tra śucismite //
yathārthato vadasvādya mama sarvamaniṃdite

itīritā kaikasī sā kanyā baddhāṃjalirdvijāḥ //
uvāca taṃ muniṃ prahvā vinayena samanvitā

tapaḥ prabhāvena mune madabhiprāyamadya tu //
vettumarhasi samyaktvaṃ pulastyakuladīpana

ahaṃ tu kaikasī nāma sumāliduhitā mune //
mattātasyājñayā brahmaṃstavāṃtikamupāgatā

śeṣa tvaṃ jñānadṛṣṭyādya jñātumarhasyasaṃśayaḥ//
kṣaṇaṃ dhyātvā muniḥ prāha viśravāḥ sa tu kaikasīm

mayā te viditaṃ subhrūrmanogatamabhīpsitam//
putrābhilāṣiṇī sā tvaṃ māmagāḥ sāṃprataṃ śubhe

sāyaṃkāle'dhunā krūre yasmānmāṃ tvamupāgatā //
putrābhilāṣiṇī bhūtvā tasmāttvāṃ prabravīmyaham

śṛṇuṣvāvahitā rāme kaikasī tvamaniṃdite //
dāruṇāndāruṇākārāndāruṇābhijanapriyān

janayiṣyasi putrāṃstvaṃ rākṣasānkrūrakarmaṇaḥ //
śrutvā tadvacanaṃ sā tu kaikasī praṇipatya tam

pulastyatanayaṃ prāha kṛtāṃjalipuṭā dvijāḥ //
bhagavadīdṛśāḥ putrāstvattaḥ prāptuṃ na yujyate

ityuktaḥ sa muniḥ prāha kaikasīṃ tāṃ sumadhyamām //
madvaṃśānuguṇaḥ putraḥ paścimaste bhaviṣyati

dhārmikaḥ śāstravicchāṃto na tu rākṣasaceṣṭitaḥ //
ityuktā kaikasī viprāḥ kāle katipaye gate

suṣuve tanayaṃ krūraṃ rakṣorūpaṃ bhayaṃkaram //
dvipaṃcaśīrṣaṃ kumatiṃ viṃśadbāhuṃ bhayānakam

tāmroṣṭhaṃ kṛṣṇavadanaṃ raktaśmaśru śiroruham //
mahādaṃṣṭraṃ mahākāyaṃ lokatrāsakaraṃ sadā

daśagrīvābhidhaḥ so'bhūttathā rāvaṇa nāmavān//
rāvaṇānaṃtaraṃ jātaḥ kumbhakarṇābhidhaḥ sutaḥ

tataḥ śūrpaṇakhā nāmnā krūrā jajñe ca rākṣasī //
tato babhūva kaikasyā vibhīṣaṇa iti śrutaḥ

paścimastanayo dhīmāndhārmiko vedaśāstravit //
ete viśravasaḥ putrā daśagrīvādayo dvijāḥ

ato daśagrīvavadhātkumbhakarṇavadhādapi //
brahmahatyā samabhavadrāmasyākliṣṭakarmaṇaḥ

atastacchāṃtaye rāmo liṃgaṃ rāmeśvarābhidham //
sthāpayāmāsa vidhinā vaidikena dvijottamāḥ

evaṃ rāvaṇaghātena brahmahatyāsamudbhavaḥ //
samabhūdrāmacaṃdrasya lokakāṃtasya dhīmataḥ

tatsahaitukamākhyātaṃ bhavatāṃ brahmaghātajam//
pāpaṃ yacchāṃtaye rāmo liṃgaṃ prātiṣṭhipatsvayam

evaṃ liṃgaṃ pratiṣṭhāpya rāmacandro'tidhārmikaḥ //
mene kṛtārthamātmānaṃ sasītā varajo dvijāḥ

brahmahatyā gatā yatra rāmacaṃdrasya bhūpateḥ //
tatra tīrthamabhūtkiṃcidbrahmahatyāvimocanam

tatra snānaṃ mahāpuṇyaṃ brahmahatyāvināśanam //
dṛśyate rāvaṇo'dyāpi chāyārūpeṇa tatra vai

tadagre nāgalokasya bilamasti mahattaram //
daśagrīvavadhotpannāṃ brahmahatyāṃ balīyasīm

tadbilaṃ prāpayāmāsa jānakīramaṇo dvijāḥ //
tasyopari bilasyātha kṛtvā maṇḍapamuttamam

bhairavaṃ sthāpayāmāsa rakṣārthaṃ tatra rāghavaḥ //
bhairavājñāparitrastā brahmahatyā bhayaṃkarī

nāśaknottadbilādūrdhvaṃ nirgaṃtuṃ dvijasattamāḥ //
tasminneva bile tasthau brahmahatyā nirudyamā

rāmanāthamahāliṃgaṃ dakṣiṇe girijā mudā //
vartate paramānaṃdaśivasyārdhaśarīriṇī

ādityasomau vartete pārśvayostatra śūlinaḥ //
devasya purato vahnī rāmanāthasya vartate

āste śatakratuḥ prācyāmāgneyāṃ ca tathā'nalaḥ //
āste yamo dakṣiṇasyāṃ rāmanāthasya sevakaḥ

nairṛte nirṛtirviprā vartate śaṃkarasya tu //
vāruṇyāṃ varuṇo bhaktyā sevate rāghaveśvaram

vāyavye tu diśo bhāge vāyurāste śivasya tu //
uttarasyāṃ ca dhanado rāmanāthasya vartate

īśānye'sya ca digbhāge maheśo vartate dvijāḥ //
vināyaka kumārau ca mahādevasutāvubhau

yathāpradeśaṃ vartete rāmanāthālaye'dhunā //
vīrabhadrādayaḥ sarve maheśvaragaṇeśvarāḥ

yathāpradeśaṃ vartaṃte rāmanāthālaye sadā //
munayaḥ pannagāḥ siddhā gandharvāpsarasāṃ gaṇāḥ

saṃtuṣyamāṇahṛdayā yatheṣṭaṃ śivasannidhau //
vartaṃte rāmanāthasya sevārthaṃ bhaktipūrvakam

rāmanāthasya pūjārthaṃ śrotriyānbrāhmaṇānbahūn //
rāmeśvare raghupatiḥ sthāpayāmāsa pūjakān

rāmapratiṣṭhitānviprānhavyakavyādinārcayet //
tuṣṭāste toṣitāḥ sarvā pitṛbhiḥ sahadevatāḥ

tebhyo bahudhanāngrāmānpradadau jānakīpatiḥ //
rāmanāthamahādeva naivedyārthamapi dvijāḥ

bahūngrāmānbahudhanaṃ pradadau lakṣmaṇāgrajaḥ //
hārakeyūrakaṭakaniṣkādyābharaṇāni ca

anekapaṭṭa vastrāṇi kṣaumāṇi vividhāni ca //
rāmanāthāya devāya dadau daśarathātmajaḥ

gaṃgā ca yamunā puṇyā sarayūśca sarasvatī //
setau rāmeśvaraṃ devaṃ bhajaṃte svāghaśāṃtaye

etadadhyāyapaṭhanācchravaṇādapi mānavaḥ //
vimuktaḥ sarvapāpebhyaḥ sāyujyaṃ labhate hareḥ

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīye brahmakhaṇḍe setumāhātmye rāmasya brahmahatyotpattihetunirūpaṇaṃ nāma saptacatvāriṃśo'dhyāyaḥ