Skanda Purana · Chapter 3.37

//vyāsa uvāca//
tataste brāhmaṇāḥ sarve pratyūcuḥ pavanātmajam//
adhunā saphalaṃ janma jīvitaṃ ca sujīvitam

adya no moḍhalokānāṃ dhanyo dharmaśca vai gṛhāḥ//
dhanyā ca sakalā pṛthvī yajñadharmā hyanekaśaḥ

namaḥ śrīrāma bhaktāya akṣavidhvaṃsanāya ca //
namo rakṣaḥpurīdāhakāriṇe vajradhāriṇe

jānakīhṛdayatrāṇakāriṇe karuṇātmane //
sītāviraha taptasya śrīrāmasya priyāya ca

namo'stu te mahāvīra rakṣāsmānmajjataḥ kṣitau //
namo brāhmaṇadevāya vāyuputrāya te namaḥ

namo'stu rāma bhaktāya gobrāhmaṇahitāya ca //
namostu rudrarūpāya kṛṣṇavaktrāya te tamaḥ

aṃjanīsūnave nityaṃ sarvavyādhiharāya ca //
nāgayajñopavītāya prabalāya namo'stu te

svayaṃ samudratīrṇāya setubaṃdhanakāriṇe

// vyāsa uvāca // //
stotreṇaivāmunā tuṣṭo vāyuputro'bravīdvacaḥ //
śṛṇudhvaṃ hi varaṃ viprā yadvo manasi rocate

// viprā ūcuḥ // //
yadi tuṣṭo'si deveśa rāmājñāpālaka prabho //
svarūpaṃ darśayasvādya laṃkāyāṃ yatkṛtaṃ hare

tathā vidhvaṃsavādya tvaṃ rājānaṃ pāpakāriṇam //
duṣṭaṃ kumārapālaṃ hi āmaṃ caiva na saṃśayaḥ

vṛttilopaphalaṃ sadyaḥ prāpnuyāttvaṃ tathā kuru //
pratītyarthaṃ mahābāho kiṃ vilaṃbaṃ vadasva naḥ

tvayi cittena dattena sa rājā puṇyabhāgbhavet //
pratyaye darśite vīra śāsanaṃ pālayiṣyati

trayīdharmmaḥ pṛthivyāṃ tu vistāraṃ prāpayiṣyati //
dharmadhīra mahāvīra svarūpaṃ darśayasva naḥ

// hanumānuvāca // //
matsvarūpaṃ mahākāyaṃ na cakṣurviṣayaṃ kalau //
tejorāśimayaṃ divyamiti jānaṃtu vāḍavāḥ

tathāpi parayā bhaktyā prasanno'haṃ stavādibhiḥ //
vasanāṃtaritaṃ rūpaṃ darśayiṣyāmi paśyata

evamuktāstadā viprāḥ sarvakāryasamutsukāḥ //
mahārūpaṃ mahākāyaṃ mahāpucchasamākulam

dṛṣṭvā divyasvarūpaṃ taṃ hanumaṃtaṃ jaharṣire //
kathaṃciddhairyamālaṃbya viprāḥ procuḥ śanaiḥ śanaiḥ

yathoktaṃ tu purāṇeṣu tattathaiva hi dṛśyate //
uvāca sa hi tānsarvāṃścakṣuḥ pracchādya saṃsthitān

phalānīmāni gṛhṇīdhvaṃ bhakṣaṇārthamṛṣīśvarāḥ //
ebhistu bhakṣitairviprā hyatitṛptirbhaviṣyati

dharmāraṇyaṃ vinā vādya kṣudhā vaḥ śāmyati dhuvam

// vyāsa uvāca // //
kṣudhākrāṃtaistadā vipraiḥ kṛtaṃ vai phalabhakṣaṇam //
amṛtaprāśanamiva tṛptisteṣāmajāyata

na tṛṣā naiva kṣuccaiva viprāḥ saṃkliṣṭamānasāḥ //
abhavansahasā rājanvismayāviṣṭacetasaḥ

tataḥ prāhāṃjanīputraḥ saṃprāpte hi kalau dvijāḥ //
nāgamiṣyāmyahaṃ tatra muktvā rāmeśvaraṃ śivam

abhijñānaṃ mayā dattaṃ gṛhītvā tatra gacchata //
tathyametatpratīyeta tasya rājño na saṃśayaḥ

ityuktvā bāhumuddhṛtya bhujayorubhayorapi //
pṛthagromāṇi saṃgṛhya cakāra puṭikādvayam

bhūrjapatreṇa saṃveṣṭya te adādviprakakṣayoḥ //
vāme tu vāmakakṣotthāṃ dakṣiṇotthāṃ tu dakṣiṇe

kāmadāṃ rāmabhaktasya anyeṣāṃ kṣayakāriṇīm //
uvāca ca yadā rājā brūte cihnaṃ pradīyatām

tadā pradīyatāṃ śīghraṃ vāmakakṣodbhavā puṭī //
athavā tasya rājñastu dvāre tu puṭikāṃ kṣipa

jvālayati ca tatsainyaṃ gṛhaṃ kośaṃ tathaiva ca //
mahiṣyaḥ putrakāḥ sarvaṃ jvalamānaṃ bhaviṣyati

yadā tu vṛttiṃ grāmāṃśca vaṇijānāṃ baliṃ tathā //
pūrvaṃ sthitaṃ tu yatkiṃcittattaddāsyati vāḍavāḥ

likhitvā niścayaṃ kṛtvāpyatha dadyātsa pūrvavat //
karasaṃpuṭakaṃ kṛtvā praṇamecca yadā nṛpaḥ

saṃprāpya ca purā vṛttiṃ rāmadattāṃ dvijottamāḥ //
tato dakṣiṇakakṣāsthakeśānāṃ puṭikā tviyam

prakṣipyatāṃ tadā sainyaṃ purāvacca bhaviṣyati ///
gṛhāṇi ca tathā kośaḥ putrapautrādayastathā

vahninā mucyamānāste dṛśyaṃte tatkṣaṇāditi //
śrutvā'mṛtamayaṃ vākyaṃ hanumaṃtoditaṃ param

alabhanta mudaṃ viprā nanṛtuḥ prajagurbhṛśam //
jayaṃ codairayanke'pi prahasanti parasparam

pulakāṃkitasarvāṅgāḥ stuvanti ca muhurmuhuḥ //
pucchaṃ tasya ca saṃgṛhya cucuṃbuḥ kecidutsukāḥ

brūte'nyo mama yatnena kāryaṃ niyatameva hi //
anyo brūte mahābhāga mayedaṃ kṛtamityuta /

/
tataḥ provāca hanumāṃstrirātraṃ sthīyatāmiha //
rāmatīrthasya ca phalaṃ yathā prāpsyatha vāḍavāḥ

tathetyuktvātha te viprā brahmayajñaṃ pracakrire //
brahmaghoṣeṇa mahatā tadvanaṃ badhiraṃ kṛtam

sthitvā trirātraṃ te viprā gamane kṛtabuddhayaḥ //
rātrau hanumato'gre ta idamūcuḥ subhaktitaḥ

//
// brāhmaṇā ūcuḥ // //
vayaṃ prātargamiṣyāmo dharmāraṇyaṃ sunirmalam //
na vismāryā vayaṃ tāta kṣamyatāṃ kṣamyatāmiti

tato vāyusuto rājanparvatānmahatīṃ śilām //
bṛhatīṃ ca catuḥśālāṃ daśayojanamāyatīm

āstīrya prāha tānviprāñchilāyāṃ dvijasattamāḥ //
rakṣyamāṇā mayā viprāḥ śayīdhvaṃ vigatajvarāḥ

iti śrutvā tataḥ sarve nidrāmāpuḥ sukhapradām //
evaṃ te kṛtakṛtyāstu bhūtvā suptā niśāmukhe //

kṛpāluḥ sa ca rudrātmā rāmaśāsanapālakaḥ //
rakṣaṇārthaṃ hi viprāṇāmatiṣṭhacca dharātale

// vyāsa uvāca // //
arddharātre tu saṃprāpte sarve nidrāmupāgatāḥ //
tātaṃ saṃprārthayāmāsa kṛtānugrahako bhavān

samīraṇa dvijānetānsthānaṃ svaṃ prāpayasva bhoḥ //
tato nidrābhibhūtāṃstānvāyuputrapraṇoditaḥ

samuddhṛtya śilāṃ tāṃ tu pitā putreṇa bhārata //
viśiṣṭo yāpayāmāsa svasthānaṃ dvijasattamān

ṣaḍbhirmāsaiśca yaḥ panthā atikrāṃto dvijātibhiḥ //
tribhireva muhūrttaistu dharmāraṇyamavāptavān

bhramamāṇāṃ śilāṃ jñātvā vipra eko dvijāgrataḥ //
vātsyagotrasamutpanno lokānsaṃgītavānkalam

gītāni gāyanoktāni śrutvā vismayamāyayuḥ //
prabhāte suprasanne tu udatiṣṭhanparasparam

ūcuste vismitāḥ sarve svapno'yaṃ vātha vibhramaḥ //
sasaṃbhramāḥ samutthāya dadṛśuḥ satyamaṃdiram

aṃtarbuddhyā samālokya prabhāvo vāyujasya ca //
śrutvā vedadhvaniṃ viprāḥ paraṃ harṣamupāgatāḥ

grāmīṇāśca tato lokā dṛṣṭvā tu mahatīṃ śilām //
adbhutaṃ menire sarve kimidaṃ kimidaṃ tviti

gṛhegṛhe hi te lokāḥ pravadaṃti tathādbhutam //
brāhmaṇaiḥ pūryamāṇā sā śilā ca mahatī śubhā

aśubhā vā śubhā vāpi na jānīmo vayaṃ kila //
saṃvadaṃte tato lokāḥ parasparamidaṃ vacaḥ

// vyāsa uvāca // //
tato dvijānāṃ te putrāḥ pautrāścaiva samāgatāḥ //
ūcuste diṣṭyā bho viprā āgatāḥ pathikā dvijāḥ

te tu saṃtuṣṭamanasā sanmukhāḥ prayayurmudā //
pratyutthānābhivādābhyāṃ pariraṃbhaṇakaṃ tathā

āghrāṇakādīṃśca kṛtvā yathāyogyaṃ prapūjya ca //
sarvaṃ vistārya kathitaṃ śīghramāgamamātmanaḥ

tataḥ saṃpūjya tatsarvāngaṃdhatāṃbūlakuṃkumaiḥ //
śāṃtipāṭhaṃ paṭhaṃtaste hṛṣṭā nijagṛhānyayuḥ

ānaṃdāyā mahāpīṭhe prātaḥ pāṃthāḥ samutthitāḥ //
dadṛśuste mahāsthānaṃ sotkaṃṭhā harṣapūritāḥ

āścaryaṃ paramaṃ prāpuḥ kimetatsthānamuttamam //
ayaṃ tu dakṣiṇa dvāre śāṃtipāṭho'tra paṭhyate

gṛhā ramyāḥ pradṛśyaṃte śacīpatigṛhopamāḥ //
prāsādāḥ kulamātṝṇāṃ dṛśyaṃte cāgniśobhanāḥ

evaṃ bruvatsu vipreṣu mahāśaktiprapūjane //
āgato brāhmaṇo'paśyattatra viprakadaṃbakam

harṣito bhāvitastatra yatra viprāḥ sabhāsadaḥ //
uvāva diṣṭyā bho viprā hyāgatāḥ pathikā dvijāḥ

pratyuttasthustato viprāḥ pūjāṃ gṛhītvā samāgatāḥ //
pratyutthānābhivādau cākurvaṃste ca parasparam

tete saṃpūjya vegāttu yathāyogyaṃ yathāvidhi //
harīśvarasya yadvṛttaṃ viprāgre saṃprakāśitam

pathikānāṃ vacaḥ śrutvā harṣapūrṇā dvijottamāḥ //
śāṃtipāṭhaṃ paṭhantaste hṛṣṭā nijagṛhānyayuḥ

vimṛśya militāḥ prātarjyotirvidbhiḥ pratiṣṭhitāḥ //
brāhme mūhūrte cotthāya kānyakubjaṃ gatā dvijāḥ

dolābhirvāhitāḥ kecitkecidaśvai rathaistathā //
kecittu śibikārūḍhā nānāvāhanagāśca te

tatpuraṃ tu samāsādya gaṃgāyāḥ śobhane taṭe //
akurvanvasatiṃ vīrāḥ snānadānādikarmma ca

careṇa kenaciddṛṣṭāḥ kathitā nṛpasannidhau //
aśvāśca bahuśo dolā rathāśca bahuśo vṛṣāḥ

viprāṇāmiha dṛśyaṃte dharmāraṇyanivāsinām //
nūnaṃ te ca samāyātā nṛpeṇoktaṃ mamāgrataḥ

abhijñāpaya me pūrvaṃ preṣitāḥ kapisaṃnidhau

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ sahitāyāṃ tṛtīye brahmakhaṇḍe pūrvabhāge dharmāraṇyamāhātmye brāhmaṇānāṃ pratyāgamana varṇanaṃ nāma saptatriṃśo'dhyāyaḥ