Skanda Purana · Chapter 3.33
// rāma uvāca // //
jīrṇoddhāraṃ kariṣyāmi śrīmāturvacanādaham //
ājñā pradīyatāṃ mahyaṃ yathādānaṃ dadāmi vaḥ
pātre dānaṃ pradātavyaṃ kṛtvā yajñavaraṃ dvijāḥ //
nāpātre dīyate kiṃciddattaṃ na tu sukhāvaham
supātraṃ nauriva sadā tārayedubhayorapi //
lohapiṃḍopamaṃ jñeyaṃ kupātraṃ bhañjanātmakam
jātimātreṇa vipratvaṃ jāyate na hi bho dvijāḥ //
kriyā balavatī loke kriyāhīne kutaḥ phalam
pūjyāstasmātpūjyatamā brāhmaṇāḥ satyavādinaḥ //
yajñakārye samutpanne kṛpāṃ kurvaṃtu sarvadā
// brahmovāca // //
tatastu militāḥ sarve vimṛśya ca parasparam //
kecidūcustadā rāmaṃ vayaṃ śiloṃchajīvikāḥ
saṃtoṣaṃ paramāsthāya sthitā dharmaparāyaṇāḥ //
pratigrahaprayogeṇa na cāsmākaṃ prayojanam
daśasūnāsamaścakrī daśacakrisamo dhvajaḥ //
daśadhvajasamā veśyā daśaveśyāsamo nṛpaḥ
rājapratigraho ghoro rāma satyaṃ na saṃśayaḥ //
tasmādvayaṃ na cecchāmaḥ pratigrahaṃ bhayā vaham
ekāhikā dvijāḥ kecitkecitsvāmṛtavṛttayaḥ //
kumbhīdhānyā dvijāḥ kecitkecitṣaṭkarmatatparāḥ
trimūrtisthāpitāḥ sarve pṛthagbhāvāḥ pṛthagguṇāḥ //
kecidevaṃ vadaṃti sma trimūrtyājñāṃ vinā vayam
pratigrahasya svīkāraṃ kathaṃ kuryāma ha dvijāḥ //
na tāṃbūlaṃ strīkṛtaṃ no hyadmo dānena bhaṣitam
vimṛśya sa tadā rāmo vasiṣṭhena mahātmanā //
brahmaviṣṇuśivādīnāṃ sasmāra guruṇā saha //
smṛtamātrāstato devāstaṃ deśaṃ samupāgaman//
sūryakoṭipratīkāśīvamānāvalisaṃvṛtāḥ
rāmeṇa te yathānyāyaṃ pūjitāḥ parayā mudā
niveditaṃ tu tatsarvaṃ rāmeṇātisubuddhinā
adhidevyā vacanato jīrṇoddhāraṃ karomyaham //
dharmāraṇye harikṣetre dharmakūpasamīpataḥ
tataste vāḍavāḥ sarve trimūrttīḥ praṇipatya ca //
mahatā harṣavṛṃdena pūrṇāḥ prāptamanorathāḥ
arghyapādyādividhinā śraddhayā tānapūjayan //
kṣaṇaṃ viśramya te devā brahmaviṣṇuśivādayaḥ
ūcū rāmaṃ mahāśaktiṃ vinayātkṛtasaṃpuṭam
// devā ūcuḥ // //
devadruhastvayā rāma ye hatā rāvaṇādayaḥ //
tena tuṣṭā vayaṃ sarve bhānuvaṃśavibhūṣaṇa
uddharasva mahāsthānaṃ mahatīṃ kīrtimāpnuhi
labdhvā sa teṣāmājñāṃ tu prīto daśarathātmajaḥ //
jīrṇoddhāre'naṃtaguṇaṃ phalamicchannilāpatiḥ
devānāṃ saṃnidhau teṣāṃ kāryāraṃbhamathākarot //
sthaṃḍilaṃ pūrvataḥ kṛtvā mahāgiri samaṃ śubham
tasyopari bahiḥśālā gṛhaśālā hyanekaśaḥ //
brahmaśālāśca bahuśo nirmame śobhanākṛtīḥ
nidhānaiśca samāyuktā gṛhopakaraṇai rvṛtāḥ //
suvarṇakoṭisaṃpūrṇā rasavastrādipūritāḥ
dhanadhānyasamṛddhāśca sarvadhātuyutāstathā //
etatsarvaṃ kārayitvā brāhmaṇebhyastadā dadau
ekaikaśo daśadaśa dadau dhenūḥ payasvinīḥ //
catvāriṃśacchataṃ prādādgrāmāṇāṃ caturādhikam
traividyadvijaviprebhyo rāmo daśarathātmajaḥ //
kājeśena trayeṇaiva sthāpitā dvijasattamāḥ
tasmāttrayīvidya iti khyātirloke babhūva ha //
evaṃvidhaṃ dvijebhyaḥ sa dattvā dānaṃ mahādbhutam //
ātmānaṃ cāpi mene sa kṛtakṛtyaṃ nareśvaraḥ //
brahmaṇā sthāpitāḥ pūrvaṃ viṣṇunā śaṃkareṇa ye
te pūjitā rāghaveṇa jīrṇoddhāre kṛte sati //
ṣaṭtriṃśacca sahasrāṇi gobhujā ye vaṇigvarāḥ
śuśrūṣārthaṃ pradattā vai devairhariharādibhiḥ//
saṃtuṣṭena tu śarveṇa tebhyo dattaṃ tu ceta nam
śvetāśvacāmarau dattau khaṅgaṃ dattaṃ sunirmalam //
tadā prabodhitāste ca dvijaśuśrūṣaṇāya vai
vivāhādau sadā bhāvyaṃ cāmarai maṃgalaṃ varam //
khaṅgaṃ śubhaṃ tadā dhāryyaṃ mama cihnaṃ kare sthitam
gurupūjā sadā kāryā kuladevyāḥ punaḥpunaḥ //
vṛddhyāgameṣu prāpteṣu vṛddhi dāyakadakṣiṇā
ekādaśyāṃ śanervāre dānaṃ deyaṃ dvijanmane //
pradeyaṃ bālavṛddhebhyo mama rāmasya śāsanāt
maṃḍaleṣu ca ye śuddhā vaṇigvṛttiratāḥ parāḥ //
sapādalakṣāste dattā rāmaśāsanapālakāḥ
māṃḍalīkāstu te jñeyā rājāno maṃḍaleśvarāḥ //
dvija śuśrūṣaṇe dattā rāmeṇa vaṇijāṃ varāḥ
cāmaradvitayaṃ rāmo dattavānkhaḍgameva ca //
kulasya svāminaṃ sūryaṃ pratiṣṭhāvidhipūrvakam //
brahmāṇaṃ sthāpayāmāsa caturvedasamanvitam //
śrīmātaraṃ mahāśaktiṃ śūnyasvāmihariṃ tathā
vighnāpadhvaṃsanārthāya dakṣiṇadvārasaṃsthitam //
gaṇaṃ saṃsthāpayāmāsa tathānyāścaiva devatāḥ
kāritāstena vīreṇa prāsādāḥ saptabhūmikāḥ //
yatkiṃ citkurute kāryaṃ śubhaṃ māṃgalyarūpakam
putre jāte jātake vānnāśane muṃḍane'pi vā //
lakṣahome koṭihome tathā yajñakriyāsu ca
vāstupūjāgrahaśāṃtyoḥ prāpte caiva mahotsave //
yatkiṃcitkurute dānaṃ dravyaṃ vā dhānyamuttamam
vastraṃ vā dhenavo nātha hema rūpyaṃ tathaiva ca //
viprāṇāmatha śūdrāṇāṃ dīnānāthāṃdhakeṣu ca
prathamaṃ bakulārkasya śrīmātuścaiva mānavaḥ //
bhāgaṃ dadyācca nirvighnakāryasiddhyai nirantaram
vacanaṃ me samullaṃghya kurute yo'nyathā naraḥ //
tasya tatkarmaṇo vighnaṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ
evamuktvā tato rāmaḥ prahṛṣṭenāṃtarātmanā //
devānāmatha vāpīśca prākārāṃstu suśobhanān
durgopakaraṇairyuktānpratolīśca suvistṛtāḥ //
nirmame caiva kuṃḍāni sarāṃsi sarasīstathā
dharmavāpīśca kūpāṃśca tathānyāndevanirmitān //
etatsarvaṃ ca vistārya dharmāraṇye manorame
dadau traividyamukhyebhyaḥ śraddhayā parayā punaḥ //
tāmrapaṭṭasthitaṃ rāmaśāsanaṃ lopayettu yaḥ
pūrvajāstasya narake pataṃtyagre na saṃtatiḥ //
vāyuputraṃ samāhūya tato rāmo'bravīdvacaḥ //
vāyuputra mahāvīra tava pūjā bhaviṣyati //
asya kṣetrasya rakṣāyai tvamatra sthitimācara
āṃjaneyastu tadvākyaṃ praṇamya śirasādadhau //
jīrṇoddhāraṃ tadā kṛtvā kṛtakṛtyo babhūva ha
śrīmātaraṃ tadābhyarcya prasannenāṃtarātmanā //
śrīmātaraṃ namaskṛtya tīrthānyanyāni rāghavaḥ
te'pi devāḥ svakaṃ sthānaṃ yayurbahmapurogamāḥ
dattvāśiṣaṃ tu rāmāya vāṃchitaṃ te bhaviṣyati //
ramyaṃ kṛtaṃ tvayā rāma viprāṇāṃ sthāpanādikam //
asmākamapi vātsalyaṃ kṛtaṃ puṇyavatā tvayā //
iti stuvaṃtaste devāḥ svāni sthānāni bhejire
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekā śītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīye brahmakhaṇḍe pūrvārdhe dharmāraṇyamāhātmye śrīrāmacandrasya purapratyāgamanavarṇanaṃnāma trayastriṃśo'dhyāyaḥ
Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0