Skanda Purana · Verses 3.33-2

// śrīsūta uvāca //
bhūyo'pyahaṃ pravakṣyāmi dhanuṣkoṭestu vaibhavam //
atyadbhutataraṃ guhyaṃ sarvalokaikapāvanam

purā parāvasurnāma brāhmaṇo vedavittamaḥ //
ajñānātpitaraṃ hatvā brahmahatyāmavāptavān //
so'pi snātvā dhanuṣkoṭau taddoṣā nmumuce kṣaṇāt

// ṛṣaya ūcuḥ // //
pitaraṃ hatavānpūrvaṃ kathaṃ sūta parāvasuḥ

kathaṃ vā dhanuṣaḥ koṭau muktistasyāpyabhūnmune //
etannaḥ śraddadhānānāṃ vistarādvaktumarhasi

// śrīsūta uvāca // //
āsīdrājā bṛhaddyumnaścakravartī mahābalaḥ //
dharmeṇa pālayāmāsa sāgarāṃtāṃ vasundharām

ayajatsatrayāgena devāniṃdrapurogamān //
yājakastasya raibhyo'bhūdvidvānparamadhārmikaḥ

āstāṃ putrāvubhau tasyāpyarvāvasu parāvasū //
ṣaḍaṃgavedaviduṣau śrautasmārteṣu kovidau

kāṇāde jaiminīye ca sāṃkhye vaiyāsike tathā //
gautame yogaśāstre ca pāṇinīye ca kovi dau

manvādismṛtiniṣṇātau sarvaśāstraviśāradau //
satrayāge sahāyārthaṃ bṛhaddyumnena yācitau

bhrātarau samanujñātau pitrā raibhyeṇa jagmatuḥ //
bṛhaddyumnasya satraṃ tāvaśvināviva rūpiṇau

atiṣṭhadāśrame raibhyaḥ snuṣayā jyeṣṭhayā saha //
tau gatvā bhrātarau tatra rājñaḥ satramanuttamam

yāja yāmāsatuḥ satre bṛhaddyumnaṃ mahīpatim //
nābhavatskhalanaṃ bhrātroḥ satre sāṃgeṣu karmasu

satre saṃtanyamāne'sminbṛhaddyumnasya bhūpateḥ //
munayo bhyāgamansarve rājñāhūtā nirīkṣitum

vasiṣṭho gautamaścātrirjābāliratha kaśyapaḥ //
kraturdakṣaḥ pulastyaśca pulaho nārado muniḥ

mārkaṃḍeyaḥ śatānaṃdo viśvāmitraḥ parāśaraḥ //
bhṛguḥ kutso'tha vālmīkirvyāsadhaumyādayo'pare

śiṣyaiḥ praśiṣyairbahubhirasaṃkhyātaiḥ samāvṛtāḥ //
tānāgatānsamālokya bṛhaddyumno mahīpatiḥ

arghyādinā munīnsarvānpūjayāmāsa sādaram //
nānā digbhyaḥ samāyātāścaturaṃgabalairyutāḥ

upadāsahitā bhūpāssatraṃ vīkṣitumādarāt //
vaiśyāḥ śūdrāstathā varṇāścatvaro'pi samāgatāḥ

varṇino'tha gṛhasthāśca vānaprasthāśca bhikṣavaḥ //
satraṃ nirīkṣituṃ tasya bṛhaddyumnasya cāyayuḥ

tānsarvānpūjayāmāsa yathārhaṃ rājasattamaḥ //
dadau cānnāni sarvebhyo ghṛtasūpādikāṃstathā

vastrāṇi ca suvarṇāni hāraratnānyanekaśaḥ //
evaṃ satkārayāmāsa rājā satre samāgatān

raibhyaputro tadā viprā arvāvasuparāvasū //
adhvarādīni karmāṇi cakratuḥ skhalitaṃ vinā

taddṛṣṭvā munayassarve kauśalaṃ raibhyaputrayauḥ //
ślāghaṃte saśiraḥkampaṃ vasiṣṭhapramukhāstadā

karmāṇi kāni cittatra kārayitvā parāvasuḥ //
tṛtīyasavanasyāṃte gṛhakṛtyaṃ nirīkṣitum

prayayau svāśramaṃ sāyaṃ vinaivārvāvasuṃ dvijāḥ //
tasminnavasare raibhyaṃ kṛṣṇājinasamāvṛtam

vane caraṃtaṃ pitaraṃ dṛṣṭvā sa mṛgaśaṃkayā //
nidrākaluṣito rātrāvaṃdhe tamasi saṃkule

ātmānaṃ haṃtumāyāti mṛgo'yamiti ciṃtayan //
jaghāna pitaraṃ so'yaṃ mahāraṇye parāvasuḥ

rirakṣuṇā śarīraṃ svaṃ tenākāmanayā pitā //
rajanyāṃ hiṃsito viprā mahāpātakakāriṇā

aṃtikaṃ sa samāgatya vyalokayata taṃ hatam //
jñātvā svapitaraṃ rātrau śuśoca vyathiteṃdriyaḥ //

pretakāryaṃ tataḥ kṛtvā pituḥ sarvaṃ parāvasuḥ //
bhūyopi nṛpateḥ satraṃ parāvasurupāyayau

svaceṣṭitaṃ tu tatsarvamanujāya tato'bravīt //
mṛtaṃ svapitaraṃ śrutvā so'pi śokākulo'bhavat

jyeṣṭho'nujaṃ tataḥ prāha vacanaṃ dvijasattamāḥ //
mahatsatraṃ samārabdhaṃ bṛhaddyumnasya bhūpateḥ //

voḍhutvaśaktirnāstyasya karmaṇo bālakasya te //
janakaśca hato rātrau mayāpi mṛgaśaṃkayā

prāyaścittaṃ ca karttavyaṃ brahmahatyā viśuddhaye //
madarthaṃ vratacaryāṃ tvaṃ cara tāta kaniṣṭhaka

ekākī dhuramudvoḍhuṃ śakto'haṃ satrakarmaṇaḥ //
arvāvasuriti prokto jyeṣṭhena sa tamabhya dhāt

tathā bhavatvahaṃ jyeṣṭha cariṣye vratamuttamam //
brahmahatyāviśuddhyarthaṃ tvaṃ satradhuramāvaha

ityuktvā sonu'jo jyeṣṭhaṃ tasmātsatrādvi niryayau //
kārayāmāsa karmāṇi jyeṣṭhastasmingate katau

dvādaśābdaṃ kaniṣṭhopi brahmahatyāvrataṃ dvijāḥ //
caritvā satrayāge'sminnājagāma punarmudā

taṃ dṛṣṭvā bhrātaraṃ jyeṣṭho bṛhaddyumnamuvāca ha //
ayaṃ te brahmahā satramarvāvasurupāgataḥ

enamutsārayāśu tvamasmātsatrānnṛpo ttama //
anyathā satrayāgasya phalahānirbhaviṣyati

itīritaḥ sa svapreṣyairyāgāttamudavāsayat //
udvāsyamāno rājānamarvāvasurathābravīt //

na mayā brahmahatyeyaṃ bṛhaddyumna kṛtānagha //
kintu jyeṣṭhena me sā hi brahmahatyā kṛtā vibho

brahmahatyāvrataṃ cīrṇaṃ tadarthaṃ ca mayā dhunā //
evamuktopi rājāsau vacasā sa parāvasoḥ

arvāvasuṃ nijātsatrādudavāsayadāśu vai //
dhikkṛto brāhmaṇaiścāyaṃ yayau tūṣṇīṃ vanaṃ tadā

munivṛndasamākīrṇaṃ tapovanamupetya saḥ //
arvāvasustapaścakre devairapi suduṣkaram

tapaḥ kurvaṃstathādityamupatasthe samā hitaḥ //
mūrtimāṃstapasā tasya mahatā'duṣṭadhīḥ svayam

āvirāsītsvayā dīptyā bhāsayañjagatītalam //
karmasākṣī jagaccakṣurbhāskaro devatāgraṇīḥ

āvirbabhūvurdevāśca puraskṛtya śacīpatim //
indrādayastato devāḥ procurarvāvasuṃ dvijāḥ

arvāvaso tvaṃ pravarastapasā brahma caryataḥ //
ācāreṇa śrutenāpi vedaśāstrādiśikṣayā

nirākṛtovamānena tvaṃ parāvasunā bahu //
tathāpi kṣamayā yukto na kupyati bhavānyataḥ

yasmājjyeṣṭho'vadhīttātaṃ na hiṃsīstvaṃ mahāmate //
brahmahatyāvrataṃ yasmāttadarthaṃ caritaṃ tvayā

ataḥ svīkurma he tvāṃ tu parākurmaḥ parāvasum //
uktvaivaṃ balabhinmukhyāḥ sarve ca tridivālayāḥ

taṃ te pravarayāmāsurnirāsuśca parāvasum //
punariṃdrādayo devāḥ purodhāya divākaram

arvāvasuṃ procuridaṃ varaṃ tvaṃ varayeti vai //
sa cāpi prārthayāmāsa janakasyotthitiṃ puna.

vadhe cāsmaraṇaṃ devānātmano janakasya vai //
tathāstviti surāḥ procuḥ punarūcuridaṃ vacaḥ

varaṃ cānyaṃ pradāsyāmo varaya tvaṃ mahāmate //
evamuktaḥ suraiḥ soyamarvāvasurabhāṣata

mama bhrāturaduṣṭatvaṃ bhavatu tridaśālayāḥ //
arvāvasorvacaḥ śrutvā tridaśāḥ punarabruvan

brāhmaṇasya piturghātānmahāndoṣaḥ parāvasoḥ //
na hyanyakṛtapāpasya pareṇānuṣṭhitena vai

prāyaścittena śāṃtiḥ syānmahāpātakapaṃcake //
piturbrāhmaṇahaṃtustu sutarāṃ nāsti niṣkṛtiḥ

ātmanānuṣṭhitenāpi vratena na hi duṣkṛtiḥ//
parāvasostava bhrāturato naivāsti niṣkṛtiḥ

ato'smābhiraduṣṭatvamasmai dātuṃ na śakyate //
arvāvasuḥ punaḥprāha devāniṃdrapurogamān

tathāpi yuṣmanmāhātmyātprasādādbhavatāṃ tathā//
piturbrāhmaṇahaṃturme bhrātustridaśasattamāḥ

yathā syānniṣkṛtirbrūta tathaiva kṛpayā yutāḥ //
evamarvāvasoḥ śrutvā vacaste tridaśālayāḥ

dhyātvā tu suciraṃ kālaṃ viniścityedamabuvan //
upāyaṃ te pravakṣyāmastatpātakanivāraṇam

dakṣiṇāṃbunidhau puṇye rāmasetau vimuktide //
dhanuṣkoṭiriti khyātaṃ tīrthamasti vimuktidam

brahmahatyāsurāpānasvarṇasteyavināśanam//
gurutalpagasaṃsargadoṣāṇāmapi nāśanam

akāmenāpi yaḥ snāyādapavargaphalapradam //
duḥsvapnanāśanaṃ dhanyaṃ narakakleśanāśanam

kailāsādipadaprāptikāraṇaṃ paramārthadam //
sarvakāmamidaṃ puṃsāmṛṇadāridryanāśanam

dhanuṣkoṭirdhanu ṣkoṭirdhanuṣkoṭiritīraṇāt //
svargāpavargadaṃ puṃsāṃ mahāpuṇyaphalapradam

tatra gatvā tava bhrātā snāyādyadi parāvasuḥ //
tatkṣaṇādeva te jyeṣṭho mucyate brahmahatyayā

idaṃ rahasyaṃ sumahatprāyaścittamudīritam //
uktvetyarvāvasuṃ devāḥ prayayuḥ svapurīṃ prati

tata arvāvasurjyeṣṭhaṃ samādāya parāvasum //
rāmacandradhanuṣkoṭiṃ prayayau muktidāyinīm

setau saṃkalpamuktvā tu niyamena parāvasuḥ //
saha bhrātrā dhanuṣkoṭau sasnau pātakaśuddhaye

snātvotthitaṃ dhanuṣkoṭau taṃ provācāśarīriṇī //
parāvaso vinaṣṭā te piturbrāhmaṇaghātajā

brahmahatyā mahā ghorā narakakleśakāriṇī //
ityuktvā virarāmātha sāpi vāgaśarīriṇī

parāvasustadā viprāḥ kaniṣṭhena samanvitaḥ //
rāmacandradhanuṣkoṭiṃ praṇamya ca sabhaktikam

rāmanāthaṃ mahādevaṃ natvā bhaktipuraḥsaram //
vimuktapātako viprāḥ prayayau piturāśramam

mṛtvotthitastadā raibhyo dṛṣṭvā putrau samāgatau //
saṃtuṣṭahṛdayo hyāste putrābhyāṃ svāśrame tadā

rāmacandradhanuṣkoṭau snānena hatapātakam //
enaṃ parāvasuṃ sarve svīcakrurmunayastadā

evaṃ parāvasoruktaṃ brahmahatyāvimokṣaṇam //
snānamātrāddhanuṣkoṭau yuṣmākaṃ munipuṃgavāḥ

surā pānādayo viprā naśyaṃtyevātra majjanāt //
satyaṃsatyaṃ punaḥ satyamuddhṛtya bhujamucyate

mahāpātakasaṃghāśca naśyeyurmajjanādiha //
ya imaṃ paṭhate'dhyāyaṃ brahmahatyāvimokṣaṇam

brahmahatyā vinaśyeta tatkṣaṇānnāsti saṃśayaḥ //
surāpānādayo'pyasya śāṃtiṃ gaccheyuraṃjasā

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīye brahmakhaṇḍe setumāhātmye dhanuṣkoṭipraśaṃsāyāṃ parāvasorbrahmahatyāvimo kṣaṇaṃnāma trayastriṃśo'dhyāyaḥ