Skanda Purana · Verses 3.24-2

// śrīsūta uvāca // //
cakratīrthe naraḥ snātvā śivatīrthaṃ tato vrajet //
yatra hi snānamātreṇa mahāpātakakoṭayaḥ

tatsaṃsargāśca naśyaṃti tatkṣaṇādeva tāpasāḥ //
atra snātvā brahmahatyāṃ mumuce kālabhairavaḥ

// ṛṣaya ūcuḥ // //
kālabhairavarudrasya brahmahatyā mahāmune //
kimarthamabhavatsūta tanno vaktumihārhasi

// śrīsūta uvāca // //
vakṣyāmi munayaḥ sarve purāvṛttaṃ vimuktidam //
yasya śravaṇamātreṇa sarvapāpaiḥ pramucyate

prajāpateśca viṣṇośca babhūva kalahaḥ purā //
kiṃcitkāraṇamuddiśya samastajanasannidhau

ahameva jagatkartā nānyaḥ kartāsti kaścana //
ahaṃ sarvaprapaṃcānāṃ nigrahānugrahapradaḥ

matto nāstyadhikaḥ kaścinmatsamo vā sureṣvapi //
evaṃ sa manute brahmā devānāṃ sannidhau purā

tadā nārāyaṇaḥ prāha prahasandvijapuṃgavāḥ //
kimarthamevaṃ brūṣe tvamahaṃkāreṇa sāṃpratam

vākyamevaṃvidhaṃ bhūyo vaktuṃ nārhasi vai vidhe //
ahameva jagatkartā yajño nārāyaṇo vibhuḥ

māṃ vināsya prapañcasya jīvanaṃ durlabhaṃ bhavet //
matprasādājjagatsṛṣṭaṃ tvayā sthāvarajaṃgamam

vivādaṃ kurvatorevaṃ brahmaviṣṇvorjayaiṣiṇoḥ //
devānāṃ puratastatra vedāścatvāra āgatāḥ //
procurvākyamidaṃ tathyaṃ paramārthaprakāśakam //१ १//
// vedā ūcuḥ // //
tvaṃ viṣṇo na jagatkartā na tvaṃ brahmanprajāpate

kiṃ tvīśvaro jagatkartā parātparataro vibhuḥ //
tanmāyāśaktisaṃklṛptamidaṃ sthāvarajaṃgamam

sarvadevābhivaṃdyo hi sāṃbaḥ satyādilakṣaṇaḥ //
sraṣṭā ca pālako hartā sa eva jagatāṃ prabhuḥ

evaṃ samīritaṃ vedaiḥ śrutvā vākyaṃ śubhākṣaram//
brahmā viṣṇustadā tatra procaturdvijapuṃgavāḥ

//brahmaviṣṇū ūcatuḥ// //
pārvatyāliṃgitaḥ śaṃbhurmūrtimānpramathādhipaḥ//
kathaṃ bhavetparaṃ brahma sarvasaṃgavivarjitam

tābhyāmitīrite tatra praṇavaḥ prāha tau tadā //
arūpo rūpamādāya mahatā dhvaninā dvijāḥ

//
// praṇava uvāca // //
asau śaṃbhurmahādevaḥ pārvatyā svātiriktayā //
saṃkrīḍate kadācinno kiṃ tu svātmasvarūpayā

asau śaṃbhuranīśānaḥ svaprakāśo niraṃjanaḥ //
viśvādhiko mahādevo viśvādhika iti śrutaḥ

sarvātmā sarvakartāsau svatantraḥ sarvabhāvanaḥ //
brahmannayaṃ sṛṣṭikāle tvāṃ niyuṃkte rajoguṇaiḥ

sattvena rakṣaṇe śaṃbhustvāṃ preṣayati keśava //
tamasā kālarudrākhyaṃ saṃprerayati saṃhṛtau

ataḥ svatantratā viṣṇo yuvayorna kadācana //
nāpi prajāpaterasti kiṃ tu śaṃbhoḥ svatantratā

brahmanviṣṇo yuvābhyāṃ tu kimarthaṃ na maheśvaraḥ //
jñāyate sarvalokānāṃ kartā viśvādhikastathā

sāpi śaktirumā devī na pṛthakchaṃkarātsadā //
śaṃbhorānaṃdabhūtā sā devī nāgaṃtukī smṛtā //

ato viśvādhiko rudraḥ svataṃtro nirvikalpakaḥ //
sarvadevairayaṃ vandyo yuvābhyāmapi śaṃkaraḥ

kartā nāsyāsti rudrasya nādhiko'smācca vidyate //
na tatsamo'pi lokeṣu vidyate śataśastathā

ato mohaṃ na kurutaṃ brahmaviṣṇo yuvāṃ vṛthā //
ityuktaṃ praṇavenātha śrutvā brahmā ca keśavaḥ

māyayā mohitau śaṃbhornaivājñānamamuṃcatām //
etasminnaṃtare brahmā pradadarśa mahādbhutam

vyāpnuvadgaganaṃ sarvamanaṃtāditya sannibham //
tejomaṇḍalamākāśamadhyagaṃ viśvatomukham

tannirūpayituṃ brahmā sasarjordhvagataṃ mukham //
tapobalavisṛṣṭena paṃcamena mukhena saḥ //

nirūpayāmāsa vibhustattejomaṇḍalaṃ muhuḥ //
tatprajajvāla kopena mukhaṃ tejovilokanāt

anaṃtādityasaṃkāśaṃ jvalattatpaṃcamaṃ śiraḥ //
didhakṣuḥ pralaye lokānvaḍavāgnirivābabhau

vyadṛśyata ca tattejaḥ puruṣo nīlalohitaḥ //
dṛṣṭvā sraṣṭā tadā brahmā babhāṣe parameśvaram

vedāhaṃ tvāṃ mahādeva lalāṭānme purā bhavān //
vinirgato'si śaṃbho tvaṃ rudranāmā mamātmajaḥ

iti garveṇa saṃyuktaṃ vacaḥ śrutvā maheśvaraḥ //
kālabhairavanāmānaṃ puruṣaṃ prāhiṇottadā

ayuddhyata ciraṃ kālaṃ brahmaṇā kālabhairavaḥ //
mahādevāṃśasaṃbhūtaḥ śūlaṭaṃkagadādharaḥ //

yuddhvā tu suciraṃ kālaṃ brahmaṇā kālabhairavaḥ //
vadanaṃ brahmaṇaḥ śubhraṃ vyalokayata paṃcamam

vilokyordhvagataṃ vaktraṃ pañcamaṃ bhāratīpateḥ //
garveṇa mahatā yuktaṃ prajajvālātikopitaḥ

tatastatpaṃcamaṃ vaktraṃ bhairavaḥ prācchinadruṣā //
tato mamāra brahmā'sau kālabhairavahiṃsitaḥ //

īśvarasya prasādena prapede jīvitaṃ punaḥ //
tato vilokayāmāsa śaṃkaraṃ śaśibhūṣaṇam

vāsukyādyaṣṭabhogīṃdravibhūṣaṇavibhūṣitam //
dṛṣṭvā vedhā mahādevaṃ pārvatyā saha śaṃkaram

lebhe māheśvaraṃ jñānaṃ mahādevaprasādataḥ //
tatastuṣṭāva giriśaṃ vareṇyaṃ varadaṃ śivam

//
// brahmovāca // //
mahyaṃ prasīda giriśa śaśāṃkakṛtaśekhara //
yanmayāpakṛtaṃ śaṃbho tatkṣamasva dayānidhe

kṣamasva mama garvaṃ tvaṃ śaṃkareti punaḥpunaḥ //
namaścakāra somaṃ taṃ somārdhakṛtaśekharam

atha devaḥ prasanno'smai brahmaṇe svāṃśajāya tu //
mā bhairityabravīcchaṃbhurbhairavaṃ cābhyabhāṣata

// īśvara uvāca // //
eṣa sarvasya jagataḥ pūjyo brahmā sanātanaḥ //
hatasyāsya viriṃcasya dhāraya tvaṃ śiro'dhunā

brahmahatyāviśuddhyarthaṃ lokasaṃgrahakāmyayā //
bhikṣāmaṭa kapālena bhairava tvaṃ mamājñayā

uktvaivaṃ śaṃkaro viprāstatraivāṃtaradhīyata //
nīlakaṇṭho mahādevo girijārddhatanustataḥ

bhairavaṃ grāhayāmāsa vadanaṃ vedhaso dvijāḥ //
carasva pāpaśuddhyarthaṃ lokasaṃgrahaṇāya vai

kapāladhārī hastena bhikṣāṃ gṛhṇātu bhairavaḥ //
itīrayitvā giriśaḥ kanyāṃ kāṃcidbhayaṃkarīm

brahmahatyābhidhāṃ krūrāṃ vaḍavānalasannibhām //
tāṃ prerayitvā giriśo bhairavaṃ punarabravīt

// īśvara uvāca // //
bhairavaitadvrataṃ tvabdaṃ brahmahatyāviśuddhaye //
cara tvaṃ sarvatīrtheṣu snāhi śuddhyarthamātmanaḥ

tato vārāṇasīṃ gaccha brahmahatyāpraśāṃtaye //
vārāṇasīpraveśena brahmahatyā tavādhamā

pādaśeṣā vinaṣṭā syāccaturthāṃśo na naśyati //
tasya nāśaṃ pravakṣyāmi tava bhairava tacchuṇu

dakṣiṇāṃbhonidhestīre gandhamādanaparvate //
sarvaprāṇyupakārāya kṛtaṃ tīrthaṃ mayā śubham

śivasaṃjñaṃ mahāpuṇyaṃ tatra yāhi tvamādarāt//
tatpraveśanamātreṇa brahmahatyā tavāśubhā

śivatīrthasya māhātmyānniḥśeṣaṃ naśyati dhruvam //
uktvaivaṃ bhairavaṃ rudraḥ kailāsaṃ prayayau kṣaṇāt

tataḥ kapālapāṇistu bhairavaḥ śivacoditaḥ //
devadānavayakṣādilokeṣu vicacāra saḥ

taṃ yāṃtamanuyāti sma brahmahatyātibhīṣaṇā //
bhairavaḥ sarvatīrthāni puṇyānyāyatanāni ca

caritvā līlayā devastato vārāṇasīṃ yayau //
vārāṇasīṃ praviṣṭe tu bhairave śaṃkarāṃśaje

caturthāṃśaṃ vinā naṣṭā brahmahatyātikutsitā //
caturthāṃśena dudrāva bhairavaṃ śaṃkarāṃśajam

tataḥ sa bhairavo devaḥ śūlapāṇiḥ kapāladhṛk //
śivājñayā yayau paścādgaṃdhamādanaparvatam

śivatīrthaṃ tato gatvā bhairavaḥ snātavāndvijāḥ //
snānamātreṇa tatrāsya śivatīrthe mahattare

niḥśeṣaṃ vilayaṃ yātā brahmahatyātibhīṣaṇā //
asminnavasare śaṃbhuḥ prādurāsīttadagrataḥ //
prādurbhūto mahādevo bhairavaṃ vākyamabravīt

// // īśvara uvāca // //
niḥśeṣaṃ brahmahatyā te śivatīrthe nimajjanāt

naṣṭā bhairava nāstyatra saṃdehastava suvrata //
idaṃ kapālaṃ kāśyāṃ tvaṃ sthāpayasva kvacitsthale

ityuktvā bhagavāñchaṃbhustatraivāṃtaradhīyata //
bhairavo'pi tadā viprā brahmahatyāvimocitaḥ

śivatīrthasya māhātmyādyayau vārāṇasīṃ purīm //
kapālaṃ sthāpayāmāsa pradeśe kutraciddvijāḥ //
kapālatīrthamityākhyāmalabhattatsthalaṃ tadā

// śrīsūta uvāca // //
evaṃ prabhāvaṃ tatpuṇyaṃ śivatīrthaṃ vimuktidam

mahāduḥkhapraśamanaṃ mahāpātakanāśanam //
narakakleśaśamanaṃ svargadaṃ mokṣadaṃ tathā //

śivatīrthasya māhātmyaṃ mayā proktaṃ vimuktidam //
idaṃ paṭhansadā martyo duḥkhagrāmādvimucyate

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīye brahmakhaṇḍe setumāhātmye śivatīrthapraśaṃsāyāṃ bhairavabrahmahatyāvimokṣaṇavarṇanaṃnāma caturviṃśo'dhyāyaḥ