Skanda Purana · Verses 3.23-2

// śrīsūta uvāca // //
agnitīrthābhidhe tīrthe sarvapātakanāśane //
snānaṃ kṛtvā viśuddhātmā cakratīrthaṃ tato vrajet

yaṃyaṃ kāmaṃ samuddiśya cakratīrthe dvijottamāḥ //
snānaṃ samācarenmartyastaṃtaṃ kāmaṃ samaśnute

purāhirbudhnyanāmā tu maharṣiḥ saṃśita vrataḥ //
sudarśanamupāstāsmiṃstapasvī gaṃdhamādane

tapasyaṃtaṃ muniṃ tatra rākṣasā ghorarūpiṇaḥ //
abādhaṃta sadā viprāstapovighnaikatatparāḥ //

sudarśanaṃ tadāgatya bhaktarakṣaṇavāṃchayā //
yātudhānānbādhamānānnyavadhīrlīlayā purā

tadāprabhṛti taccakraṃ bhaktaprārthanayā dvijāḥ //
ahirbudhnyakṛte tīrthe sannidhānaṃ sadā'karot

tadāprabhṛti tattīrthaṃ cakratīrthamitīryate //
sudarśanaprasādena tatra tīrthe nimajjanāt

rakṣaḥpiśācā dikṛtā pīḍā nāstyeva karhicit //
snātvāsminpāvane tīrthe chinnapāṇiḥ purā raviḥ //
sa hiraṇyamayau pāṇī labdhavāṃstīrthavaibhavāt

//
// ṛṣaya ūcuḥ // //
chinnapāṇiḥ kathamabhūdādityaḥ sūtanaṃdana //
yathā ca labdhavānpāṇī sauvarṇau tadvadasva naḥ

// śrīsūta uvāca //
iṃdrādayaḥ surāḥ pūrvaṃ saṃtataṃ daityapīḍitāḥ

kiṃ kurma iti saṃcitya saṃbhūya samamaṃtrayan //
bṛhaspatiṃ puraskṛtya maṃtrayitvā ciraṃ surāḥ

turāsāhaṃ purodhāya dhāma svāyaṃbhuvaṃ yayuḥ //
te brahmāṇaṃ samāsādya dṛṣṭvā stutvā ca bhaktitaḥ

tato vyajijñapastasmai sveṣāmāgamakāraṇam // //
// surā ūcuḥ // //
bhagavanbhāratīnātha daityā hyasmānbalotkaṭāḥ

bādhaṃte satataṃ deva tatra brūhi pratikriyām //
ityuktaḥ sa surairbrahmā tānāha kṛpayā vacaḥ

// brahmovāca // //
mā bhaiṣṭa yūyaṃ vibudhāstatropāyaṃ bravīmyaham //
māheśvaraṃ mahāyajñamasurāṇāṃ vināśanam //

prārabhadhvaṃ surā yūyaṃ munibhistattvadarśibhiḥ //
ayaṃ ca daivataiḥ sarvairvidhilobhaṃ vinā kṛtaḥ

māheśvaro mahāyajñaḥ kriyatāṃ gaṃdhamādane //
yadi hyanyatra taṃ yajñaṃ kuryustadvibudharṣabhāḥ

yajñavighnaṃ tadā kuryurdurātmānaḥ suradviṣaḥ //
kriyate yadyayaṃ yajño gaṃdhamādanaparvate

sudarśanaprasādena naiva vighno bhavettadā //
ahirbudhnyābhidhānasya maharṣergaṃdhamādane

anugrahāya tattīrthe sannidhatte sudarśanam //
ataḥ kurudhvaṃ bho yūyaṃ taṃ yajñaṃ gaṃdhamādane

nātidūre cakratīrthādasurāṇāṃ vināśakam //
tataste brahmavacasā sahasā gaṃdhamādanam

bṛhaspatiṃ puraskṛtya jagmuryajñacikīrṣayā//
te praṇamya mahātmānamahirbudhnyaṃ munīśvaram

akalpayanyajñavāṭannātidūre tadāśramāt //
yajñakarmasu niṣṇātaiḥ sahitāste tapodhanaiḥ

iṣṭimārebhire devā asurāṇāṃ vināśinīm //
tasminkarmaṇi hotāsītsvayameva bṛhaspatiḥ

babhūva maitrāvaruṇo jayaṃtaḥ pākaśāsaniḥ //
acchāvāko babhūvātra vasūnāmaṣṭamo vasuḥ

grāvastudabhavattatra śaktiputraḥ parāśaraḥ //
aṣṭāvakro mahātejā adhvaryudhuramūḍhavān//

tatra pratiprasthātābhūdviśvāmitro mahāmuniḥ //
[http://puranastudy.freevar.com/pur_index16/neshta.htm neṣṭā ]babhūva varuṇa unnetā ca dhaneśvaraḥ

brahmā babhūva savitā yajñasyārdhadhuraṃ vahan //
babhūva brāhmaṇācchaṃsī vasiṣṭho brahmaṇottamaḥ

āgnīdhro'bhūcchunaḥśepaḥ potā jātaśca pāvakaḥ //
udgātā vāyurabhavatprastotā ca paretarāṭ //

pratihartā tu tatrāsīdagastyaḥ kuṃbhasaṃbhavaḥ //
subrahmaṇyo madhucchaṃdā viśvāmitrātmajo mahān

yajamānaḥ svayamabhūddevarājaḥ puraṃdaraḥ//
upadraṣṭā babhūvātra vyāsaputraḥ śuko muniḥ

tataste ṛtvijaḥ sarve devarājaṃ puraṃdaram //
vidhivaddīkṣayāṃcakrustatra māheśvare kratau

prāvartata mahāyajña evaṃ vai gaṃdhamādane //
sudarśanaprabhāvena duḥsahenātipīḍitāḥ

nāviṃdannasurāstatra raṃdhraṃ yajñe pravartite //
evanniraṃtarāyo'sau prāvartata mahā kratuḥ

bhakṣayaṃśca haristatra jajvāla hutavāhanaḥ //
vidhivatkarmajālāni kṛtvādhvaryurasaṃbhramāt

maṃtrapūtaṃ puroḍāśaṃ juhavāmāsa pāvake //
hutaśeṣaṃ puroḍāśaṃ vibhajyādhvaryurādarāt

ṛtvigbhyo hotṛmukhyebhyaḥ pradadau pāpanāśanam //
savitre brahmaṇe caikamatyugrataratejasam //

dadau tatra puroḍāśabhāgaṃ prāśitranāmakam //
pratijagrāha pāṇibhyāṃ prāśitraṃ savitā tadā

savitrā spṛṣṭamātraṃ sattatprāśitraṃ durāsadam //
tasya pāṇī praciccheda paśyatāṃ sarvaṛtvijām

tataḥ saṃchinnapāṇiḥ sa prāśitreṇogratejasā //
kimetaditi saṃtrasto viṣaṇṇavadano'bhavat

savitā ṛtvijaḥ sarvānsamāhūyedamabravīt //
savitovāca //
puroḍāśasya bhāgo'yaṃ mama prāśitranāmakaḥ

dattaściccheda matpāṇī miṣatsveva bhavatsvapi //
ato bhavaṃtaḥ saṃbhūya sarva eva hi ṛtvijaḥ

kalpayaṃtāmimau pāṇī nocedyajñaṃ nihanmyamum //
saviturvākyamākarṇya te sarve samaciṃtayan

tatra madhye munīṃdrāṇāṃ devānāṃ caiva sarvaśaḥ //
aṣṭāvakro mahātejā ṛtvijastānabhāṣata

// aṣṭāvakra uvāca // //
śṛṇudhvamṛtvijaḥ sarve mama vākyaṃ samāhitāḥ //
mayi jīvati vipreṃdrā viriṃcānāṃ śataṃ gatam

jāyaṃte ca mriyaṃte ca caturānanakoṭayaḥ //
paśyanneva ca tānsarvānahaṃ prāṇānadhārayam

tatra lokeśvarābhikhye vartamāne prajāpatau //
vipro hariharonāma nivasañchayāmalāpure

vyādhenāraṇyavāsena kelyarthaṃ lakṣyavedhinā //
chinnapādo'bhavadbāṇairlakṣya madhyaṃ samāgataḥ

sa gaṃdhamādanaṃ prāpya munibhiḥ preritastadā //
snātvā ca munitīrthe'sminprāptavāṃścaraṇau purā

tadā puṇyamidaṃ tīrthaṃ munitīrthamitīritam //
idānīṃ cakratīrthākhyaṃ cakranāma tvaviṃdata

tadatra kriyatāṃ snānaṃ prāśitracchinnapāṇinā //
munitīrthe savitrāpi yuṣmākaṃ yadi rocate

ṛtvijaḥ kathitāstvevamaṣṭāvakramaharṣiṇā //
savitāramabhāṣaṃta sarva eva praharṣitāḥ

savitaḥ snāhi tīrthe' smiṃstava pāṇī bhaviṣyataḥ //
aṣṭāvakro yathā prāha tathā kuru samāhitaḥ

tataḥ sa savitā gatvā cakratīrthaṃ mahattaram //
sasnau pāṇyoravāptyarthamiṣṭadāyini tatra saḥ

uttiṣṭhanneva sa tadā tatra snātvā sabhaktikam //
yukto hiraṇmayābhyāṃ tu pāṇibhyāṃ samadṛśyata

hiraṇyapāṇiṃ taṃ dṛṣṭvā jahṛṣuḥ sarvaṛtvijaḥ //
tataḥ samāpya taṃ yajñaṃ daityasaṃghānvijitya ca

iṃdrādayaḥ surāḥ sarve sukhitāḥ svargamāyayuḥ //
tasmādetatsamāgatya tīrthaṃ sarvaiśca mānavaiḥ

sevanīyaṃ prayatnena svasvābhīṣṭasya siddhaye //
aṃdhaiśca kuṇibhirmūkairbadhiraiḥ kubjakairapi

/
khaṃjaiḥ paṃgubhirapyetadaṃgahīnaistathāparaiḥ //
saṃchinnapāṇicaraṇaiḥ saṃchinnānyāṃgasaṃcayaiḥ

manuṣyaiśca tathānyaiśca vikalāṃgasya pūrtaye //
sevanīyamidaṃ tīrthaṃ sarvābhīṣṭapradāyakam

evaṃ vaḥ kathitaṃ viprāścakratīrthasya vaibhavam //
yatra snātvā purā chinnau pāṇī prāpa prabhākaraḥ

yaḥ paṭhedimamadhyāyaṃ śṛṇuyādvā samāhitaḥ //
aṃgāni vikalānyasya pūrṇāni syurna saṃśayaḥ

mokṣakāmasya martyasya muktiḥ syānnātra saṃśayaḥ

/
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīye brahmakhaṇḍe setumāhātmye cakratīrthapraśaṃsāyāmādityahiraṇmayapāṇyavāptivarṇanaṃnāma trayoviṃśo'dhyāyaḥ