Skanda Purana · Chapter 3.18

// rudra uvāca // //
śṛṇu skanda mahāprājña hyadbhutaṃ yatkṛtaṃ mayā //
dharmāraṇye mahāduṣṭo daityaḥ karṇāṭakābhidhaḥ

nibhṛtaṃ hi samāgatya daṃpatyorvighnamācarat //
taṃ dṛṣṭvā tadbhayāllokaḥ pradudrāva nirantaram

tyaktvā sthānaṃ gatāḥ sarve vaṇijo vāḍavādayaḥ //
mātaṃgīrūpamāsthāya śrīmātrā tvanayā suta

hataḥ karṇāṭako nāma rākṣaso dvijaghātakaḥ //
tadā sarve'pi vai viprā hṛṣṭāste tena karmaṇā

stuvaṃti pūjayaṃti sma vaṇijo bhaktitatparāḥ //
varṣevarṣe prakurvaṃti śrīmātāpūjanaṃ śubham

śubhakāryeṣu sarveṣu prathamaṃ pūjayettu tām //
na sa vighnaṃ prapaśyeta tadāprabhṛti putraka

// yudhiṣṭhira uvāca // //
ko'sau duṣṭo mahādaityaḥ kasminvaṃśe samudbhavaḥ //
kiṃ kiṃ tena kṛtaṃ tāta sarvaṃṃ kathaya suvrata

// // vyāsa uvāca // //
śṛṇu rājanpravakṣyāmi karṇāṭakaviceṣṭitam //
devānāṃ dānavānāṃ yo duḥsaho vīryadarpitaḥ

duṣṭakarmā durācāro mahārāṣṭro mahābhujaḥ //
jitvā ca sakalām̐llokāṃstrailokye ca gatāgataḥ

yatra devāśca ṛṣayastatra gatvā mahāsuraḥ //
chadmanā vā balenaiva vighnaṃ prakurute nṛpa //3.2.18.१ ०//
na vedādhyayanaṃ loke bhavettasya bhayena ca //
kurvate vāḍavā devā na ca saṃdhyādyupāsanam

na kraturvartate tatra na caiva surapūjanam //
deśedeśe ca sarvatra grāmegrāme purepure

tīrthetīrthe ca sarvatra vighnaṃ prakurute'suraḥ //
paraṃtu śakyate naiva dharmāraṇye praveśitum

bhayācchaktyāśca śrīmāturdānavo viklavastadā //
kenopāyena tatraiva gamyate tviti ciṃtayan

vighnaṃ kariṣye hi kathaṃ brāhmaṇānāṃ mahātmanām //
vedādhyayanakartṝṇāṃ yajñe karmādhitiṣṭhatām

vedādhyayanajaṃ śabdaṃ śrutvā dūrātsa dānavaḥ //
vivyathe sa yathā rājanvajrāhata iva dvipaḥ

niḥśvāsānmumuce roṣāddaṃtairdaṃtāṃśca gharṣayan //
daśamāno nijāvoṣṭhau peṣayaṃśca karāvubhau

unmattavadvicarata itaścetaśca māriṣa //
sannipātasya doṣeṇa yathā bhavati mānavaḥ

tathaiva dānavo ghoro dharmāraṇyasamīpagaḥ //
bhramate dahate caiva dūrādeva bhayānvitaḥ

vivāhakāle viprāṇāṃ rūpaṃ kṛtvā dvijanmanaḥ //
tatrāgatya durādharṣo nītvā dāṃpatyamuttamam

utpapāta mahīpṛṣṭhādgagane so'surādhamaḥ //
svayaṃ ca ramate pāpo dveṣājjātisvabhāvataḥ

evaṃ ca bahuśaḥ so'tha dharmāraṇyācca daṃpatī //
gṛhītvā kurute pāpaṃ devānāmapi duḥsaham

vighnaṃ karoti duṣṭo'sau daṃpatyoḥ satataṃ bhuvi //
mahāghorataraṃ karma kurvaṃstasminpure vare

tatrodvignā dvijāḥ sarve palāyaṃte diśo daśa //
gatāḥ sarve bhūmidevā styaktvā sthānaṃ manoramam

yatrayatra mahattīrthaṃ tatratatra gatā dvijāḥ //
udvasaṃ tatpuraṃ jātaṃ tasminkāle nṛpottama

na vedādhyayanaṃ tatra na ca yajñaḥ pravartate //
manujāstatra tiṣṭhaṃti na karṇāṭabhayārditāḥ

dvijāḥ sarve tato rājanvaṇijaśca mahāyaśāḥ //
ekatra militāḥ sarve vaktuṃ maṃtraṃ yathocitam

karṇāṭasya vadhopāyaṃ maṃtrayaṃti dvijarṣabhāḥ //
vicāryamāṇe tairdaivādvāgjātā cāśarīriṇī

ārādhayata śrīmātāṃ sarvaduḥkhāpahāriṇīm //
sarvadaityakṣayakarīṃ sarvopadravanāśanīm

tacchrutvā vāḍavāḥ sarve harṣavyākulalocanāḥ //
śrīmātāṃ tu samāgatya gṛhītvā balimuttamam

madhu kṣīraṃ dadhi ghṛtaṃ śarkarā pañcadhārayā //
dhūpaṃ dīpaṃ tathā caiva caṃdanaṃ kusumāni ca

phalāni vividhānyeva gṛhītvā vāḍavā nṛpa //
dhānyaṃ tu vividhaṃ rājanbhaktāpūpā ghṛtācitāḥ

kulmāṣā vaṭakāścaiva pāyasaṃ ghṛtamiśritam //
sohālikā dīpikāśca sārdrāśca vaṭakāstathā

rājikābhiśca saṃliptā navacchidrasamanvitāḥ //
caṃdrabiṃbapratīkāśā maṇḍakāstatra kalpitāḥ

pañcāmṛtena snapanaṃ kṛtvā gandhodakena ca //
dhūpairdīpaiśca naivedyaistoṣayāmāsurīśvarīm

nīrājanaiḥ sakapūraiḥ puṣpairdīpaiḥ sucaṃdanaiḥ //
śrīmātā toṣitā rājansarvopadravanāśanī

śrīmātā ca jaganmātā brāhmī saumyā varapradā //
rūpatrayaṃ samāsthāya pālayetsā jagattrayam

trayīrūpeṇa dharmātmanrakṣate satyamaṃdiram//
jitedriyā jitātmāno militāste dvijottamāḥ

taiḥ sarverarcitā mātā caṃdanādyena toṣitā //
stutimārebhire tatra vāṅmanaḥkāyakarmabhiḥ //
ekacittena bhāvena brahmaputryāḥ puraḥ sthitāḥ

// viprā ūcuḥ // //
namaste brahmaputryāstu namaste brahmacāriṇi //
namaste jagatāṃ mātarnamaste sarvage sadā

kṣunnidrā tvaṃ tṛṣā tvaṃ ca krodhataṃdrādayastathā //
tvaṃ śāṃtistvaṃ ratiścaiva tvaṃ jayā vijayā tathā

brahmaviṣṇumaheśādyaistvaṃ prapannā sureśvari //
sāvitrī śrīrumā caiva tvaṃ ca mātā vyavasthitā

brahmaviṣṇu sureśānāstvadādhāre vyavasthitāḥ //
namastubhyaṃ jaganmātardhṛtipuṣṭisvarūpiṇi

ratiḥ krodhā mahāmāyā chāyā jyotiḥsvarūpiṇi //
sṛṣṭi sthityaṃtakṛddevi kāryakāraṇadā sadā

dharā tejastathā vāyuḥ salilākāśameva ca //
namaste'stu mahāvidye mahājñānamaye'naghe

hrīṃkārī devarūpā tvaṃ klīṃkārī tvaṃ mahādyute //
ādimadhyāvasānā tvaṃ trāhi cāsmānmahābhayāt

mahāpāpo hi duṣṭātmā daityo'yaṃ bādhate'dhunā //
trāṇarūpā tvamekā ca asmākaṃ kuladevatā

trāhitrāhi mahādevi rakṣarakṣa maheśvari //
hanahana dānavaṃ duṣṭaṃ dvijātīnāṃ vighnakārakam

evaṃ stutā tadā devī mahāmāyā dvijanmabhiḥ //
karṇāṭasya vadhārthāya dvijātīnāṃ hitāya ca //
pratyakṣā sā'bhavattatra varaṃ brūhītyuvāca ha

//
// śrīmātovāca // //
kena vai trāsitā viprāḥ kena vodvejitāḥ punaḥ //
tasyāhaṃ kupitā viprā nayiṣye yamasādanam

kṣīṇāyuṣaṃ naraṃ vitta yena yūyaṃ nipīḍitāḥ //
dadāmi vo dvijātibhyo yatheṣṭaṃ vaktumarhatha

bhaktyā hi bhavatāṃ viprāḥ kariṣye nātra saṃśayaḥ

// dvijā ūcuḥ// //
karṇāṭākhyo mahāraudro dānavo madagarvitaḥ //
vighnaṃ prakurute nityaṃ satyamaṃdiravāsinām

brāhmaṇānsatyaśīlāṃśca vedādhyayanatatparān //
dveṣāddveṣṭi dveṣaṇastānnityameva mahāmate //
vedavidveṣaṇo duṣṭo ghātayainaṃ mahādyute

// vyāsa uvāca // //
tathetyuktvā tu sā devī prahasya kuladevatā //
vadhopāyaṃ viciṃtyāsya bhaktānāṃ rakṣaṇāya vai

tataḥ kopaparā jātā śrīmātā nṛpasattama //
kopena bhṛkuṭīṃ kṛtvā raktanetrāṃtalocanām

kopena mahatā''viṣṭā vasaṃtī pāvakaṃ yathā //
mahājvālā mukhānnetrānnāsākarṇācca bhārata

tattejasā samudbhūtā mātaṃgī kāmarūpiṇī //
kālī karā lavadanā durdarśavadanojjvalā

raktamālyāṃbaradharā madāghūrṇitalocanā //
nyagrodhasya samīpe sā śrīmātā saṃśritā tadā

aṣṭādaśabhujā sā tu śubhā mātā suśobhanā //
dhanurbāṇadharā devī khaḍgakheṭakadhāriṇī

kuṭhāraṃ kṣurikāṃ bibhrattriśūlaṃ pānapātrakam //
gadāṃ sarpaṃ ca parighaṃ pinākaṃ caiva pāśakam

akṣamālādharā rājanmadyakuṃbhānudhāriṇī //
śaktiṃ ca muśalaṃ cograṃ kartarīṃ kharparaṃ tathā

kaṃṭakāḍhyāṃ ca badarīṃ bibhratī tu mahānanā //
tatrābhavanmahāyuddhaṃ tumulaṃ lomaharṣaṇam

mātaṃgyāḥ saha karṇāṭadānavena nṛpottama

// yudhiṣṭhira uvāca // //
kathaṃ yuddhaṃ samabhavatkathaṃ caivāpavartata //
jitaṃ kenaiva dharmajña tanmamācakṣva māriṣa

// vyāsa uvāca // //
ekadā śṛṇu rājeṃdra yajjātaṃ daityasaṃgare //
tatsarvaṃ kathayāmyāśu yathāvṛttaṃ hi tatpurā

praṇaṣṭayoṣā ye viprā vaṇijaścaiva bhārata //
caitramāse tu saṃprāpte dharmāraṇye nṛpottama

gaurīmudvāhayāmāsurviprāste saṃśitavratāḥ //
svasthānaṃ suśubhaṃ jñātvā tīrtharājaṃ tathottamam

vivāhaṃ tatra kurvaṃto militāste dvijottamāḥ //
koṭikanyākulaṃ tatra ekatrāsīnmahotsave //
dharmāraṇye mahāprājña satyaṃ satyaṃ vadāmyaham

caturthyāmapararātre'bhyaṃtarato'gnimādadhuḥ //
āsanaṃ brahmaṇe dattvā agniṃ kṛtvā pradakṣiṇam

sthālīpākaṃ ca kṛtvātha kṛtvā vedīḥ śubhāstadā //
caturhastāḥ sakalaśā nāgapāśa samanvitāḥ

vedamaṃtreṇa śubhreṇa maṃtrayaṃte tato dvijāḥ //
caratāṃ daṃpatīnāṃ hi pariveśya yathocitam

brahmaṇā sahitāstatra vāḍavā ste suharṣitāḥ //
kurvate vedanirghoṣaṃ tārasvaranināditam

tena śabdena mahatā kṛtsnamāpūritaṃ nabhaḥ //
taṃ śrutvā dānavo ghoro vedadhvaniṃ dvije ritam

utpapātāsanāttūrṇaṃ sasainyo gatacetanaḥ //
dhāvataḥ sarvabhṛtyāstaṃ ye cānye tānuvāca saḥ

śrūyatāṃ kutra śabdo'yaṃ vāḍavānāṃ samutthitaḥ //
tasya tadvacanaṃ śrutvā daiteyāḥ satvaraṃ yayuḥ

vibhrāṃtacetasaḥ sarve itaścetaśca dhāvitāḥ //
dharmāraṇye gatāḥ kecittatra dṛṣṭā dvijā tayaḥ

udgiraṃto hi nigamānvivāhasamaye nṛpa //
sarvaṃ nivedayāmāsuḥ karṇāṭāya durātmane

tacchrutvā raktatāmrākṣo dvijadviṭ kopapū ritaḥ //
abhyadhāvanmahābhāga yatra te daṃpatī nṛpa

khamāśritya tadā daityamāyāṃ kurvansa rākṣasaḥ //
aharaddaṃpatī rājansarvālaṃkārasaṃyutān //

tataste vāḍavāḥ sarve saṃgatā bhuvaneśvarīm //
buṃbāravaṃ prakurvāṇāstrāhitrāhīti cocire

tacchrutvā viśvajananī mātaṃgī bhuvaneśvarī //
siṃhanādaṃ prakurvāṇā triśūlavaradhāriṇī

tataḥ pravavṛte yuddhaṃ devīkarṇāṭayostathā //
ṛṣīṇāṃ paśyatāṃ tatra vaṇijāṃ ca dvijanmanām

paśyatāmabhavayuddhaṃ tumulaṃ lomaharṣaṇam //
astraiściccheda mātagī madavihvalitaṃ ripum

so'pi daityastatastasyā bāṇenaikena vakṣasi //
asāvapi triśūlena ghātitaḥ kaśmalaṃ gataḥ

muṣṭibhiścaiva tāṃ devīṃ so'pi tāḍayate'suraḥ //
so'pi devyā tataḥ śīghraṃ nāgapāśena yaṃtritaḥ

tatastenaiva daityena garuḍāstraṃ samādadhe //
tayā nārāyaṇāstraṃ tu saṃdadhe śarapātanam

evamanyonyamākṛṣya yudhyamānau jayecchayā //
tataḥ parighamādāya āyasaṃ daityapuṃgavaḥ

mātaṃgīṃ prati saṃkuddho jaghāna paravīrahā //
devī kruddhā muṣṭipātaiścūrṇayāmāsa dānavam

tena muṣṭiprahāreṇa mūrcchito nipapāta ha //
tatastu sahasotthāya śaktiṃ dhṛtvā kare mudā

śataghnīṃ pātayāmāsa tasyā upari dānavaḥ //
śaktiṃ ciccheda sā devī mātaṃgī ca śubhānanā

jahāsoccaistu sā subhraḥ śataghnīṃ vajrasannibhā //
eva manyonyaśastraughairardayaṃtau parasparam

tatastriśūlena hato hṛdaye nipapāta ha //
mūrchāṃ vihāya daityo'sau māyāṃ kṛtvā ca rākṣasīm

paśyatāṃ tatra teṣāṃ tu adṛśyo'bhūnmahāsuraḥ //
papau pānaṃ tato devī jahāsāruṇalocanā

sarvatragaṃ taṃ sā devī trailokye sacarācare

kva pāsyastīti brūte sā brūhi tvaṃ sāṃprataṃ hi me //
karṇāṭaka mahāduṣṭa ehi śīghraṃ hi yudhyatām

tato'bhavanmahāyuddhaṃ dāruṇaṃ ca bhayānakam //
papau devī tu maireyaṃ vadhārthaṃ sumahābalā

mātaṃgī ca tataḥ kruddhā vaktre cikṣepa dānavam //
tato'pi dānavo raudro nāsāraṃdhreṇa nirgataḥ

yudhyate sa punardaityaḥ karṇāṭo madapūritaḥ //
tato devī prakupitā mātaṃgī madapūritā

daśanairmathayitvā ca carvayitvā punaḥpunaḥ //
śavāsthi me dasā yuktaṃ majjāmāṃsādipūritam

nakharomābhisaṃyuktaṃ prakṣipya codare'suram //
karekeṇa mukhaṃ ruddhaṃ kareṇaikena nāsikām

tato mahābalo daityaḥ karṇaraṃdhreṇa nirgataḥ //
tatastayā mahādevyā nāma cakre tadā bhuvi

karṇaraṃdhraprasūto'yaṃ karṇāṭeti vidurbudhāḥ //
punaryuddhārthamāyāto daityo hi baladarpitaḥ

garjamānosurastatra sāyudho yudhi saṃsthitaḥ //
taṃ dṛṣṭvā duḥsahaṃ daityaṃ vimṛśya ca punaḥ punaḥ

vadhopāyaṃ hi mātaṃgī ciṃtayāmāsa bhārata //
yadā ciṃtayate devī mātaṃgī madapūritā

māyārūpaṃ samāsthāya karṇāṭaḥ kusumāyudhaḥ //
gauraścāṃbujapatrākṣaṃ stathā ṣoḍaśavārṣikam

abhyetya devīṃ brūte sma māṃ tvaṃ varaya śobhane

// śrīmātovāca // //
sādhu cedaṃ tvayā proktaṃ daityarāja suniścitam//
rūpeṇa sadṛśo nānyo vidyate bhuvanatraye

pratijñā me kṛtā pūrvaṃ śrutā kimasurottamaṃ //
mamānujā śubhā śyāmā vivāhe vipra kāṃkṣiṇī

pitrā me sthāpitā daitya rakṣārthaṃ hi dvijanmanām //
kevalaṃ śyāmalāṃgī sā sarvalokahitāvahā

na kaścidvarayetka nyāmityuktvā sthāpitā tu sā //
kathayāśu tava śubhaṃ śrutvopāyaṃ kathaṃ śubham

bhaginī me'sti daityeṃdra śyāmalāhyaparigrahā //
tavārthaṃ rakṣitā śūra tāṃ ca pūrveṇa codvaha

sa pitā tāṃ mahāvīra dāsyate vai śubhāmimām//
gaccha tvaṃ vriyatāṃ hyeva śyāmalā kopasaṃyutā

tataḥ karṇāṭakaḥ kruddho gṛhītvā śaktimūrjitām //
abhyadhāvata duṣṭātmā śyāmalānidhanecchayā

āgataṃ cāsuraṃ dṛṣṭvā śyāmalā sumahāmanāḥ//
vivāhārthaṃ paraṃ jñātvā'bhiprāyaṃ duṣṭacetasaḥ

mahāyuddhamabhūttatra śyāmalā'suravaryayoḥ //
māsatrayaṃ tato rājaṃścābhavattumulaṃ kṣitau

māghe kṛṣṇatṛtīyāyāṃ dharmāraṇye mahāraṇe //
madhyāhnasamaye bhūpa karṇāṭākhyo nipātitaḥ

kārṇāṭiḥ patitastatra yatra devyā nipātitaḥ //
tacchaila śṛṃgapratimaṃ papāta śira uttamam

cacāla sakalā pṛthvī sābdhidvīpā saparvatā //
tato viprāḥ prahṛṣṭāste jaya mātarudairayan

jagurgandharvapatayo nanṛtuścāpsarogaṇāḥ //
tatotsavaṃ prakurvanto gītaṃ nṛtyaṃ śubhapradam

pāyasairvaṭakaiścaiva naivedyairmodakaistathā //
tuṣṭavuḥ śubhavāṇyā te sthāne moṭerake vare

śrīmatī pūjitā sā ca sutasaukhyadhanapradā //
mahotsave ca saṃprāpte mātaṃgīpūjanaṃ hitam

ye 'rcayaṃti sthāpayitvā dhanaputrārthasiddhaye //
sukhaṃ kīrtiṃ tathāyuṣyaṃ yaśaḥ puṇyaṃ samāpnuyuḥ

vyādhayo nāśamāyāṃti cādityādyā grahāḥ śubhāḥ //
bhūtavetālaśākinyo jaṃbhādyāḥ pīḍayanti na

na jāyate tathā kvāpi pretādīnāṃ prapīḍanam //
tato viprāḥ prahṛṣṭāśca stutiṃ kartuṃ samudyatāḥ

śrīmātā caiva śaktīśca mātaṃgīmastuvaṃstadā //
śyāmalāṃ ca mahādevīṃ harṣeṇa mahatāyutā

//
// viprā ūcuḥ // //
mātastvamevamasmākaṃ rakṣikā sthānake bhava //
daṃpatīnāṃ hitārthāya yathā nodvijate dvijāḥ

// mātaṃgyuvāca // //
tuṣṭāhaṃ vo mahābhāgāḥ stavenānena vo dvijāḥ //
varayadhvaṃ varaṃ yadvo manasā samabhīpsitam

// brāhmaṇā ūcuḥ // //
dāsyāmahe baliṃ devi yaste manasi vartate //
asmākaṃ caiva dampatyo rakṣārthaṃ tvaṃ sthirā bhava

// devyuvāca // //
svasthāḥ saṃtu dvijāḥ sarve na ca pīḍā bhaviṣyati //
mayi sthitāyāṃ durdharṣā daityā ye'nye ca rākṣasāḥ

śākinībhūtapretāśca jaṃbhādyāśca grahāstathā //
śākinyādigrahāścaiva sarpā vyāghrādayastathā

pīḍayiṣyaṃti na kvāpi sthitāyāṃ mayi śāsane //
mahotsavaṃ yaḥ kurute vivāhe samupasthite

daṃpatyośca hitārthaṃ hi pūjayenmāṃ sadā naraḥ //
tasyāhaṃ sakalā bādhāṃ nāśayiṣyāmyasaṃśayam

nādhayo vyādhayaścaiva na kleśo na ca saṃbhramaḥ //
prāpyate paramaṃ saukhyaṃ yaśaḥ puṇyaṃ dhanaṃ sadā //
nākāle maraṇaṃ tasya vātapittādikaṃ nahi

// viprā ūcuḥ // //
kena vā vidhinā pūjā naivedyaṃ kīdṛśaṃ bhavet //
dhūpaṃ ca kīdṛśaṃ mātaḥ kathaṃ pūjāṃ prakalpayet

// śrīdevyuvāca // //
śrūyatāṃ me vaco viprā patre caiva hiraṇmaye //
likhitvā pūjayedyastu cirāyurdaṃpatī bhavet

athavā rājate patre kāṃsapatre'thavā punaḥ //
aṣṭādaśabhujā devī caṃdanena vicarcitā

śūrpaṃ śaraiḥ kare śvānaṃ padmaṃ tu paramaṃ punaḥ //
karttarīṃ kārayedekāṃ tūṇīraṃ ca dhanūṃṣi ca

carma pāśaṃ mudgaraṃ ca kāṃsālaṃ tomaraṃ tathā //
śaṃkhaṃ cakraṃ gadāṃ śubhrāṃ muśalaṃ parighaṃ śubham

khaṭvāṃgaṃ badarīṃ caiva aṃkuśaṃ ca manoramam //
aṣṭādaśāyudhairebhiḥ saṃyutā bhuvaneśvarī

likhetsakuṃḍalāṃ devīṃ bāhunūpurabhūṣitām //
keyūramuktāpadmaiśca muṃḍamālābhiranvitām

mātṛkākṣaraparivṛtāmaṃgulīya kasaṃyutām //
nānābharaṇaśobhāḍhyāṃ likhitvā bhuvaneśvarīm

mātaṃgīmiti vikhyātāṃ pratiṣṭhārthaṃ dvijottamāḥ //
candanena ca hṛdyena puṣpaiścaiva prapūjayet

yakṣakardamamānīya mātaṃgīṃ pūjayetsudhīḥ //
ghṛtena bodhayeddīpaṃ saptavartiyutaṃ śubham

dhūpayedguggulenātha sājyenāti sugaṃdhinā //
nālikereṇa śubhreṇa dadyādarghaṃ ca daṃpatī

pradakṣiṇāḥ prakurvīta caturaḥ sumanoramam //
vastrāṃśukaṃ guṃṭhayitvā agre kṛtvā ca daṃpatī

prokṣiṇīkṛtya mātaṃgyāḥ prāśya mādhvīkamuttamam //
gītavāditranirghoṣairmātaṃgīṃ pūjayetsudhīḥ

suvāsinīstu tadrūpā mātaṃgīsaṃbhavā iti //
nṛtyaṃtī dampatī cāgre sarvopadravaśāṃtaye

naivedyaṃ vividhānnena aṣṭādaśavidhaṃ śubham //
vaṭakāpūpikāḥ śubhrāḥ kṣīraṃ śarkarayā yutam

ballākaraṃ varaṃ yūpā kṣiptakulmāṣakaṃ tathā //
sohālikā bhinnavaṭā lāpsikā padmacūrṇakam

śaiveyā vimalāstatra parpaṭāḥ śālakādayaḥ //
pūraṇaṃ tasya māsasya kuryācchubhraṃ manoramam

rājamāṣāḥ sūpacitāḥ kalpayettatra daṃpatī //
pheṇikā ropikāstatra kuryāccaiva manoramāḥ

etānyaṣṭādaśānyāni pakvānnāni prakalpayet //
ājyaśarkarāyuktāni yuktāni śākasaṃcayaiḥ

rātrau jāgaraṇaṃ kāryaṃ suvāsinīṃ ca pūjayet //
mukhāvalokanaṃ cājye kurvīyātāṃ ca dampatī

parasparaṃ hi kurvīta utpātapariśāṃtaye //
evaṃ vidhaṃ mayākhyātaṃ mātaṃgīpūjanaṃ śubham

na pūjayati yo mūḍhastasya vipraṃ karoti sā //
daṃpatyormaraṇaṃ cātha dhananāśaṃ mahābhayam

kleśaṃ rogaṃ tathā vahneḥ prādurbhāvaṃ prapaśyati //
etasmātkāraṇādviprā mātaṃgīṃ pūjayetsudhīḥ

daṃpatīnāṃ ca sarveṣāṃ dvijātīnāṃ ca śāsane //
vaṇijāṃ ca mahādevī nirvighnaṃ kurute sadā

tatheti caiva tairukte punarvacanamabravīt //
śrūyatāṃ brāhmaṇāḥ sarve vivāhādimahotsavam

madīyavacanaṃ śrutvā tathā kuruta vai vidhim //
vivāhakāle saṃprāpte daṃpatyoḥ saukhyahetave

nirvighnārthaṃ tu kartavyaṃ nijaiśca saha sevakaiḥ //
aṃjanaṃ nayane kuryātsaṃ baṃdhināṃ va sarvaśaḥ

bhrūmadhyāttu prakarttavyamarddhacaṃdrasamākṛti //
biṃduṃ tu kārayedviprāstasyopari manoharam

evaṃ kṛte tadā viprāḥ śāṃtirbhavati nānyathā //
putravṛddhikaraṃ caitattilakaṃ cārddhabiṃbakam //
sarvavighnaharaṃ sarvadauḥsthyavyādhivināśanam

// vyāsa uvāca // //
tataḥ śāṃtāḥ prajāḥ sarvā dharmāraṇye narādhipa //
prasādāccaiva mātaṅgyā devyā vai satyamaṃdire

tato hṛṣṭahṛdā viprāḥ pupūjuste vidheḥ sutām //
mātaṃgyāśca prakarttavyaṃ varṣevarṣe ca pūjanam

māghāsite tṛtīyāyāṃ bhakṣyabhojyādibhistathā //
karṇāṭasya tathotpattiḥ punarjātā tu bhūtale

bhayāccaiva hi tatsthānaṃ tyaktvā yāmyamagāttataḥ //
gacchamānastadā daityo yakṣmarūpo hyabhāṣata

śrūyatāṃ bho dvijāḥ sarve dharmāraṇyanivāsinaḥ //
vaṇijaśca mahaccedaṃ madvākyaṃ paripālyatām

māghamāse hi matprītyā nirvighnārthaṃ sadā bhuvi //
tridalena ca dhānyena mūlakena viśeṣataḥ

tila tailena vā kuryātpuruṣo niyatavrataḥ //
ekāśanaṃ hi kurute yakṣmaprītyai niraṃtaram

ābālayauvanenaiva vṛddhenāpīha sarvadā //
varṣevarṣe prakarttavyaṃ yakṣmaṇo vratamuttamam

yasmingṛhe hi yāvacca puruṣākārarūpiṇaḥ //
tasyāhvayaṃ prakuryusta ekabhaktaratāḥ sadā

bālasyārthe tu jananī kurute vratamuttamam //
pitā vāpyathavā bhrātā yannimittaṃ vrataṃ caret

na ca tasya bhayaṃ kvāpi na vyādhirna ca baṃdhanam //
bharturnimitte strī kuryādaśakte tvitareṇa ca

evaṃ samādiśandaityaḥ satyamaṃdiramutsṛjan //
gato'sau yāmyadigbhāga udadhestīra uttame

vipulaṃ deha māsādya karṇāṭaḥ sa narādhipa //
svanāmnā caiva taṃ deśaṃ sthāpayāmāsa cottamam

yasmiṃśca sarvavastūni dhanadhānyāni bhūriśaḥ //
karṇāṭadeśaṃ taṃ rājanparivārya ciraṃ sthitaḥ

dharmāraṇyakathāṃ puṇyāṃ kathitāṃ narasattama //
śrīmātuścaiva māhātmyaṃ śṛṇvaṃti śrāvayaṃti ye

teṣāṃ kule kadā cittu ariṣṭaṃ naiva jāyate //
aputro labhate putrāndhanahīnastu saṃpadaḥ //
āyurārogyamaiśvaryaṃ śrīmātuśca prasādataḥ

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīye brahmakhaṇḍe pūrvabhāge dharmāraṇyamāhātmye mātaṃgīkarṇāṭakopākhyānavarṇanaṃnāmāṣṭādaśo'dhyāyaḥ