Skanda Purana · Verses 3.13-3

// śrīsūta uvāca // //
maṃgalākhye mahātīrthe naraḥ snātvā vikalmaṣaḥ //
ekāṃtarāmanāthākhyaṃ kṣetraṃ gacchettataḥ param

tatra rāmo jagannātho jānakyā lakṣmaṇena ca //
hanumatpramukhaiścāpi vānaraiḥ parivāritaḥ

sannidhatte sadā viprā lokānugrahakāmyayā //
vidyate puṇyadā tatra nāmnā hyamṛtavāpikā

tasyāṃ nimajjatāṃ nṛṇāṃ na jarāṃtakajaṃ bhayam //
asyāmamṛtavāpyāṃ yaḥ saśraddhaṃ snāti mānavaḥ

amṛtatvaṃ bhajatyeṣa śaṃkarasya prasādataḥ //
mahāpātakanāśinyāmasyāṃ vāpyāṃ nimajjatām

amṛtatvaṃ haro dātuṃ sannidhatte sadā taṭe //
// / ṛṣaya ūcuḥ // //
iyaṃ hyamṛtavāpīti kuto hetornigadyate

asmākametadbrūhi tvaṃ kṛpayā vyāsaśāsita //
tathaivāmṛtanāminyā vāpikāyāśca vaibhavam //
tṛptirna jāyate'smākaṃ tvadvaco'mṛtapāyinām // /७ //
// śrīsūta uvāca // //
asyā amṛtanāmatvaṃ vaibhavaṃ ca manoharam

pravakṣyāmi viśeṣeṇa śṛṇuta dvijasattamāḥ //
purā himavataḥ pārśve nānāmunisamākule

siddhacāraṇagaṃdharvadevakinnarasevite //
siṃhavyāghravarāhebhamahiṣādisamākule

tamālatālahiṃtālacaṃpakāśokasaṃtate //
haṃsakokiladātyūhacakravākādiśobhite

padmeṃdīvarakahlārakumudāḍhyasaro vṛte //
satyavāñchīlavānvāgmī vaśī kuṃbhajasodaraḥ

āste tapaścarannityaṃ mokṣārthī śaṃkarapriyaḥ //
trikālamarcayañchaṃbhu vanyairmūlaphalādibhiḥ /

āgatānsvāśramābhyāśamatithīnvanyabhojanaiḥ //
pūjayannarcayannagniṃ saṃdhyopāsanatatparaḥ

gāyatryādīnmahāmaṃtrānkālekāle japanmudā //
nidrāṃ parityajanbrāhme muhūrte viṣṇuciṃtakaḥ

snānaṃ kurvannuṣaḥkāle namansaṃdhyāṃ prasannadhīḥ //
gāyatrīṃ prajapanviprāḥ pūjayanhariśaṃkarau

vedādhyāyī śāstrapāṭhī madhyāhne'tithipūjakaḥ //
śrotāpurāṇapāṭhānāmagnikāryeṣvataṃdritaḥ

paṃcayajñaparo nityaṃ vaiśvadevabalipradaḥ //
pratyabdaṃ śrāddhakṛtpitrostathānyaśrāddhakṛddvijāḥ

evaṃ nināya kālaṃ sa nityānuṣṭhānatatparaḥ //
tasyaivaṃ vartamānasya tapaścarata uttamam

sahasravarṣāṇyagamañcchaṃkarāsaktacetasaḥ //
tathāpi śaṃkaro nāsyāyayau pratyakṣatāṃ tadā

tatastvagastyabhrātāsau grīṣme paṃcānimadhyagaḥ //
bhāskaraṃ dattadṛṣṭiśca maunavratasamanvitaḥ

tiṣṭhankaniṣṭhikāṃgulyāṃ vāmapādasya niścalaḥ //
ūrdhvabāhurnirālaṃbastapastepe'tidāruṇam

atha tasya prasannātmā mahādevo ghṛṇānidhiḥ //
prādurāsītsvayā dīptyā diśo daśa vibhāsayan

tato'drākṣīnmuniḥ śaṃbhuṃ sāṃbaṃ vṛṣabhasaṃsthi tam //
dṛṣṭvā praṇamya tuṣṭāva bhavānīpatimīśvaram

// muniruvāca // //
namaste pārvatīnātha nīlakaṃṭha maheśvara//
śiva rudra mahādeva nama ste śaṃbhave vibho

śrīkaṃṭhomāpate śūlinbhaganetraharāvyaya //
gaṃgādhara virūpākṣa namaste rudra manyave

aṃtakāre kāmaśatro devadeva jagatpate //
svāminpaśupate śarva namaste śatadhanvane //
dakṣayakṣavināśāya snāyūnāṃ pataye namaḥ //
nicerave namastubhyaṃ puṣṭānāṃ pataye namaḥ //

bhūyobhūyo namastubhyaṃ mahādeva kṛpālaya //
dustarādbhavasiṃdhormāṃ tārayasva trilocana

agastyasodareṇaivaṃ stutaḥ śaṃbhurabhāṣata ///
prīṇayanvacasā svena kuṃbhajasyānujaṃ munim

// īśvara uvāca // //
kuṃbhajānuja vakṣyāmi muktyupāyaṃ tavānagha //
setumadhye mahātīrthaṃ gaṃdhamādanaparvate

maṃgalākhyasya tīrthasya nātidūreṇa vartate //
tatra gatvā kuru snānaṃ tato muktimavāpsyasi

tattīrthasevanānnānyomokṣo pāyo laghustava //
na hi tattīrthavaiśiṣṭyaṃ vaktuṃ śakyaṃ mayāpi ca

saṃdeho nātra kartavyastvayādya munisattama//
tasmāttatraiva gaccha tvaṃ yadīcchasi bhavakṣayam

ityuktvā bhagavānīśastatraivāṃtaradhīyata //
tato devasya vacanādagastyasya sahodaraḥ

gatvā setuṃ samudre tu gaṃdhamādanaparvate//
īśvaraṇaiva gaditaṃ tīrthaṃ tacchīghramāsadat

tatra tīrthe mahāpuṇye snātānāṃ muktidāyini //
ekāṃtarāmanāthākhye kṣetrālaṃkaraṇe śubhe

sasnau niyamapūrvaṃ sa trīṇi varṣāṇi vai dvijaḥ //
tataścaturthavarṣe tu samādhistho mahāmuniḥ

brahmanāḍyā prāṇavāyuṃ mūrddhanyāropyayogataḥ //
prāṇānnirgamayāmāsa brahmaraṃdhreṇa tatra saḥ

tato'gastyānujaḥ soyaṃ parityajya kalevaram //
avāpa muktiṃ paramāṃ tasya tīrthasya vaibhavāt

/
vinaṣṭāśeṣaduḥkhasya tattīrthasnānavaibhavāt //
mṛtatvamabhūdyasmādagastyānujajanmanaḥ

tato hyamṛtavāpītiprathā'syāsīnmunīśvarāḥ//
atra tīrthe narā ye tu varṣatrayamataṃdritāḥ

snānaṃ kurvaṃti te satyamamṛtatvaṃ prayāṃti hi //
evaṃ tvamṛtavāpīti prathā tadvaibhavaṃ tathā //
yuṣmākaṃ kathitaṃ viprāḥ kiṃbhūyaḥ śrotumicchatha

// ṛṣaya ūcuḥ // //
ekāṃtarāmanāthākhyā tasya kṣetrasya vai mune

kathaṃ samāgatā sūta vaktumetattvamarhasi //
asmākaṃ muniśārdūla tacchuśrūṣātibhūyasī

// śrīsūta uvāca // //
purā dāśarathī rāmaḥ sasugrīvabhibhīṣaṇaḥ //
lakṣmaṇena yuto bhrātrā maṃtrajñena hanūmatā

vānarairbadhyamāne tu setāvaṃbudhimadhyataḥ //
ciṃtayanmanasā sītāmekāṃte samamaṃtrayat

teṣu maṃtra yamāṇeṣu rāvaṇādivadhaṃ prati //
ullolatarakallolo jughoṣa jaladhirbhṛśam

arṇavasya mahābhīme jṛṃbhamāṇe mahādhvanau //
anyonyakathitāṃ vārtāṃ nāśṛṇvaṃste parasparam

tataḥ kiṃcidiva kruddho bhṛkuṭīkuṭilekṣaṇaḥ //
bhrūbhaṃgalīlayā rāmo niyamya jaladhiṃ tadā //

nyamaṃtrayata vipreṃdrā rākṣasānāṃ vadhaṃ prati //
ekāṃte'maṃtrayattatra taiḥ sārdhaṃ rāghavo yataḥ

ekāṃtarāmanāthākhyaṃ tatkṣetramabhavadvijāḥ //
soyaṃ niyamito vārdhī rāmabhrūbhaṃgalīlayā

adyāpi niścalajalastatpradeśeṣu dṛśyate //
ekāṃtarāmanāthākhyaṃ tadetatkṣetramuttamam

āgatyāmṛtavāpyāṃ ca snātvā niyamapūrvakam //
rāmādīnapi sevaṃte te sarve muktimāpnuyuḥ

advaitavijñānavivekaśūnyā viraktihīnāśca samādhi hīnāḥ //
yāgādyanuṣṭhānavivarjitāśca snātvātra yāsyaṃtyamṛtaṃ dvijeṃdrāḥ

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīye brahmakhaṇḍe setumāhātmye amṛtavāpīpraśaṃsāyām agastyabhrātṛvimuktivarṇanaṃnāma trayodaśo'dhyāyaḥ