Skanda Purana · Verses 3.11-3

// śrīsūta uvāca // //
pāpanāśe naraḥ snātvā sarvapāpanibarhaṇe //
tataḥ sītāsaro gacchetsnātuṃ niyamapūrvakam

yāni kāni ca puṇyāni brahmāṃḍāṃtargatāni vai //
tāni gaṃgāditīrthāni svapāpapariśuddhaye

sītāsarasi vartaṃte mahāpātakanāśane //
kṣetrāṇyapi mahārhāṇi kāśyādīni divāniśam

sītāsarotra sevaṃte svasvakalmaṣaśāṃtaye //
tasyāḥ sarasi saṃgītaguṇenākṛṣya bāliśaḥ

paṃcānano'pi vasate paṃcapātakanāśanaḥ //
tadetattīrthamāgatya snātvā vai śraddhayā saha //
puraṃdaraḥ purā viprā mumuce brahmahatyayā

// ṛṣaya ūcuḥ // //
brahmahatyā kathamabhūdvāsavasya purā mune //
sītāsarasi snānātkathaṃ mukto'bhavattayā

// śrīsūta uvāca // //
kapālābharaṇonāma rākṣaso'bhūtpurā dvijāḥ //

avadhyaḥ sarvadevānāṃ so'bhavadbrahmaṇo varāt //
śavabhakṣaṇanāmā tu tasyāsīnmaṃtrisattamaḥ

akṣauhiṇīśataṃ tasya hayebharathasaṃkulam //
asti tasya puraṃ cāpi vaijayaṃtamiti śrutam

vasatyasminpure so'yaṃ kapālābharaṇo balī //
śavabhakṣaṃ samāhūya babhāṣe maṃtriṇaṃ dvijāḥ //

śavabhakṣa mahāvīrya maṃtraśāstreṣu kovida //
vayaṃ devapurīṃ gatvā vinirjitya surānraṇe

śakrasya bhavane ramye sthāsyāmassainikaiḥ saha //
ramāvo naṃdane tasya raṃbhādyapsarasāṃ gaṇaiḥ

kapālābharaṇasyedaṃ niśamya vacanaṃ tadā //
śavabhakṣo'bravīdviprā vacastatra tathāstviti //

tataḥ kapālābharaṇaḥ putraṃ durmedhasaṃ balī //
pratiṣṭhāpya pure śūraṃ senayā parivāritaḥ

yuyutsuramaraiḥ sākaṃ prayayāvamarāvatīm //
gajāśvarathapādātairuddhatai reṇusaṃcayaiḥ

śoṣayañjaladhīnsiṃdhūṃścūrṇayanparvatānapi //
niḥsāṇadhvaninā viprā nādayanrodasī tathā

aśvānāṃ heṣitaravairgajānāmapi bṛṃhitaiḥ //
rathanemisvanairugraiḥ siṃhanādaiḥ padātinām

śrotrāṇi diggajānāṃ ca vitanvanbadhirāṇi saḥ //
agamaddevanagarīṃ yuyutsuramaraiḥ saha

tata indrādayo devāḥ senākalakaladhvanim //
śrutvābhiniryyayuḥ puryā yuddhābhimanaso dvijāḥ

tato yuddhaṃ samabhavaddevānāṃ rākṣasaiḥ saha //
adṛṣṭapūrvaṃ jagati tathaivāśrutapūrvakam

tata indrādayo devā rākṣasāñjaghnurāhave //
rākṣasāśca surāñjaghnuḥ samare vijigīṣavaḥ

dvandvayuddhaṃ ca samabhūdanyonyaṃ surarakṣasām //
kapālābharaṇenājau yuyudhe balavṛtrahā

yamena śavabhakṣaśca varuṇena ca kauśikaḥ //
kubero rudhirākṣeṇa yuyudhe brāhmaṇottamāḥ

māṃsapriyo madyasevī krūradṛṣṭirbhayāvahaḥ //
catvāra ete vikrāṃtāḥ kapālābharaṇānujāḥ

aśvibhyāmagnivāyubhyāṃ yuddhe yuyudhire mithaḥ //
tato yamo mahāvīryaḥ kāladaṇḍena vegavān

śavabhakṣaṃ nihatyājāvanayadyamasādanam//
tasya cākṣauhiṇīstriṃśannijaghne samare yamaḥ

varuṇaḥ kauśikasyājau prāsena prāharacchiraḥ //
kubero rudhirākṣasya kuntenābhyaharacchiraḥ

aśvibhyāmagnivāyubhyāṃ kapālābharaṇānujāḥ //
nihatāḥ samare viprāḥ prayayuryamasādanam

akṣauhiṇīśataṃ cāpi devendreṇa mṛdhe dvijāḥ //
yāmārddhena hataṃ yuddhe prayayau yamasādanam

tataḥ kapālābharaṇaḥ prekṣya senāṃ nijāṃ hatām //
cāpamādāya niśitāñcharāṃścāpi mahājavān

abhyayātsamare śakraṃ tiṣṭhatiṣṭheti cābravīt //
tataḥ śakrasya śirasi vyadhamaccharapaṃcakaiḥ

tānaprāptānpraciccheda śarairyuddhe sa vṛtrahā //
tataḥ śūlaṃ samādāya kapālābharaṇo mṛdhe

deveṃdrāya pracikṣepa taṃ śaktyā nijaghāna saḥ //
tataḥ kapālābharaṇaḥ śatahastāyatāṃ gadām

āyasīṃ paṃcasāhasratulābhāreṇanirmitām //
ādade samare śakraṃ vakṣodeśe jaghāna ca

tataḥ sa mūrcchitaḥ śakro rathopastha upāviśat //
mṛtasaṃjīvinīṃ vidyāṃ japitvātha bṛhaspatiḥ

pulomajāpatiṃ yuddhe samajīvayadadbhutam //
airāvataṃ tadāruhya kapālābharaṇāṃtikam

ājagāma śacībhartā prahartuṃ kuliśena tam //
ekaprahāreṇa tadā maheṃdraḥ pākaśāsanaḥ

kapālābharaṇaṃ yuddhe vajreṇa sarathāśvakam //
sacāpaṃ sadhvajaṃ caiva satūṇīraṃ savarmakam

cūrṇayāmāsa kupitastilaśaḥ kaṇaśastathā //
hate tasminmahāvīre kapālābharaṇe raṇe

sukhaṃ sarvasya lokasya babhūva ciraduḥkhinaḥ //
rākṣasasya vadhotpannā brahmahatyā puraṃdaram //
anvadhāvattadā bhīmā nādayaṃtī diśo daśa

// ṛṣaya ūcuḥ // //
na vipro rākṣasaḥ sūta kapālābharaṇo mune //
tatkathaṃ brahmahatyeṃdraṃ tadvadhātsamupādravat

// śrīsūta uvāca // //
vakṣyāmi paramaṃ guhyaṃ munīṃdrāḥ paramādbhutam

śṛṇuta śraddhayā yūyaṃ samādhāya svamānasam //
purā viṃdhyapradeśeṣu trivakro nāma rākṣasaḥ

tasya bhāryā guṇopetā sauṃdaryaguṇaśālinī //
suśīlā nāma suśroṇī sarvalakṣaṇalakṣitā

sā kadācinmanojñāṃgī suveṣā cāruhāsinī //
viṃdhyapādavanoddeśe vicacāra vilāsinī

tasminvane śucirnāma vartatesma mahāmuniḥ //
tapasamādhisaṃyukto vedādhyayanatatparaḥ

tasyāśramasamīpaṃ tu sā yayau varavarṇinī //
tāṃ dṛṣṭvā sa munirdhairyaṃ mumocānaṃgapīḍitaḥ//
tāmāsādya varārohāṃ babhāṣe munisattamaḥ

// śuciruvāca // //
lalane svāgataṃ te'stu kasya bhāryā śucismite

kimāgamanakṛtyaṃ te vane'sminnatibhīṣaṇe //
śrāṃtāsi tvaṃ varārohe vasāsminnuṭaje mama

tathoktā sā tu suśroṇī taṃ muniṃ pratyabhāṣata //
trivakrarakṣobhāryāhaṃ suśīlā nāmato mune

/
puṣpāvacayakāmena vanametatsamāgatā //
aputrāhaṃ mune bhartrā preritā putramicchatā

śuciṃ muniṃ samārādhya tasmātputramavāpnuhi //
iti pratisamādiṣṭā patinā tvāṃ samāgatā

putramutpādaya tvaṃ me kṛpāṃ kuru mune mayi //
evamuktaḥ sa tu śuciḥ suśīlāṃ tāmabhāṣata

// śuciruvāca ////
tvāṃ dṛṣṭvā mama ca prītiḥ suśīle vidyate'dhunā//
manorathamahāṃbhodhiṃ tvamāpūraya māmakam

ityuktvā sa munistatra tayā reme dinatrayam //
tāmuvāca muniḥ prītaḥ suśālāṃ sundarākṛtim //

tavodare mahāvīryaḥ kapālābharaṇābhidhaḥ //
bhaviṣyati ciraṃ rājyaṃ pālayiṣyati medinīm

sahasraṃ vatsarānvatsastapasā prīṇayanvidhim //
puraṃdaraṃ vinānyebhyo devebhyo nāsya vadhyatā

īdṛśaste suto bhūyādiṃdratulyaparākramaḥ //
ityuktvā sa munirnārīṃ kāśīṃ śivapurīṃ yayau

suśīlā sāpi suṣuve kapālābharaṇaṃ sutam //
taṃ jaghāna mṛdhe śakro vajreṇa munipuṃgavāḥ

śucerbījasamudbhūtaṃ tamiṃdro nyavadhīdyataḥ //
tataḥ puraṃdaraḥ śakro jagṛhe brahmahatyayā

dhāvati sma tadā śakraḥ sarvāṃllokānbhayākulaḥ//
dhāvaṃtamanudhāvaṃtī brahmahatyā tamanvagāt

anudruto hi vipreṃdrāḥ śakro'yaṃ brahmahatyayā //
pitāmahasadaḥ prāpa saṃtaptahṛdayo bhṛśam

nyavedayadbrahmahatyāṃ brahmaṇe sa puraṃdaraḥ //
bhagavam̐llokanātheyaṃ brahmahatyāti bhīṣaṇā

bādhate māṃ prajānātha tasyā nāśaṃ bravīhi me //
puraṃdareṇaivamukto brahmā prāha divaspatim

brahmovāca //
sītākuṇḍaṃ prayāhīṃdra gaṃdhamādanaparvate//
sītākuṇḍasya tīre tvaṃ iṣṭvā yāgaiḥ sadāśivam

tasminsarasi ca snāyāḥ sarvapāpahare śubhe //
tataḥ pūto bhaveśśakra bahmahatyāvimocitaḥ

devalokaṃ punaryāyāḥ sarvaduḥkhavivarjitaḥ //
sarvapāpaharaṃ puṇyaṃ sītākuṇḍaṃ vimuktidam

mahāpātakasaṃghānāṃ nāśakaṃ paramāmṛtam //
sarvaduḥkhapraśamanaṃ sarvadāridryanāśanam

dhanadhānyapradaṃ śuddhaṃ vaikuṇṭhādipadapradam//
tasmāttatra kuruṣveṣṭiṃ sītāsarasi vṛtrahan

ityuktaḥ surarājo'sau prayayau gaṃdhamādanam //
prāpya sītāsaro viprāḥ snātveṣṭvā ca tadaṃtike

prayayau svapurīṃ bhūyo brahmahatyāvimocitaḥ //
evaṃ prabhāvaṃ tattīrthaṃ sītāyāḥ kuṇḍamuttamam

rāghavapratyayārthaṃ hi praviśya hutavāhanam //
saṃnidhau sarvadevānāṃ maithilī janakātmajā

vinirgatā punarvahneḥ sthitā sarvāṃgaśobhanā //
nirmame lokarakṣārthaṃ svanāmnā tīrthamuttamam

tatra sasnau svayaṃ sītā tena sītāsaraḥ smṛtam //
tatra yo mānavaḥ snāti sarvānkāmām̐llabheta saḥ

tasminnupaspṛśya naro dvijeṃdrā dattvā ca dānāni pṛthagvidhāni //
kṛtvā ca yajñānbahudakṣiṇābhirlokaṃ prayāyātparameśvarasya

yuṣmākamevaṃ prathitaṃ munīṃdrāḥ sītāsaro vaibhavametaduktam //
śṛṇvanpaṭhanvai tadihaiva bhogānbhuktvā paratrāpi sukhaṃ labheta

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīyebrahmakhaṇḍe setumāhātmye sītāsaraḥpraśaṃsāyāmiṃdrabrahmahatyāvimokṣaṇanāmaikādaśo'dhyāyaḥ