Skanda Purana · Verses 3.11-2
// sūta uvāca // //
piṃgalā nāma yā veśyā mayā pūrvamudāhṛtā //
śivabhaktārcanātpuṇyāttyaktvā pūrvakalevaram
candrāṃgadasya sā bhūyaḥ sīmaṃtinyāmajāyata //
rūpaudāryaguṇopetā nāmnā vai kīrtimālinī
bhadrāyurapi tatraiva rājaputro vaṇikpateḥ //
vavṛdhe sadane bhānuḥ śucāviva mahātapāḥ
tasyāpi vaiśyanāthasya kumārastveka uttamaḥ //
sa nāmnā sunayaḥ prokto rājasūnoḥ sakhā'bhavat
tāvubhau paramasnigdhau rājavaiśyakumārakau//
citrakrīḍāvudārāṃgau ratnābharaṇamaṃḍitau
tasya rājakumārasya brāhmaṇaiḥ sa vaṇikpatiḥ //
saṃskārānkārayāmāsa svaputrasyāpi vistarāt
kāle kṛtopanayanau guruśuśrūṣaṇe ratau //
cakratuḥ sarvavidyānāṃ saṃgrahaṃ vinayānvitau
atha rājakumārasya prāpte ṣoḍaśahāyane //
sa eva ṛṣabho yogī tasya veśmanyupāyayau
sā rājñī sa kumāraśca śivayoginamāgatam //
muhurmuhuḥ praṇamyobhau pūjayāmāsaturmudā
tābhyāṃ ca pūjitaḥ so'tha yogīśo hṛṣṭamānasaḥ //
taṃ rājaputramuddiśya babhāṣe karuṇārdradhīḥ
// śivayogyuvāca // //
kaccitte kuśalaṃ tāta tvanmātuścāpyanāmayam //
kaccittvaṃ sarvavidyānāmakārṣīśca pratigraham
kaccidgurūṇāṃ satataṃ śuśrūṣātatparo bhavān //
kaccitsmarasi māṃ tāta tava prāṇapradaṃ gurum
evaṃ vadati yogīśe rājñī sā vinayānvitā //
svaputraṃ pādayostasya nipātyainamabhāṣata
eṣa putrastava guro tvamasya prāṇadaḥ pitā //
eṣa śiṣyastu saṃgrāhyo bhavatā karuṇātmanā
ato bandhubhirutsṛṣṭamanāthaṃ paripālaya //
asmai samyaksatāṃ mārgamupadeṣṭuṃ tvamarhasi
iti prasādito rājñyā śivayogī mahāmatiḥ //
tasmai rājakumārāya sanmārgamupadiṣṭavān
// ṛṣabha uvāca // //
śrutismṛtipurāṇeṣu prokto dharmaḥ sanātanaḥ //
varṇāśramānurūpeṇa niṣevyaḥ sarvadā janaiḥ
bhaja vatsa satāṃ mārgaṃ sadeva caritaṃ cara //
na devājñāṃ vilaṃghethā mā kārṣīrdevahelanam
godevaguruvipreṣu bhaktimānbhava sarvadā //
cāṃḍālamapi saṃprāptaṃ sadā saṃbhāvayātithim
satyaṃ na tyaja sarvatra prāpte'pi prāṇasaṃkaṭe //
gobrāhmaṇānāṃ rakṣārthamasatyaṃ tvaṃ vada kvacit
parasveṣu parastrīṣu devabrāhmaṇa vastuṣu //
tṛṣṇāṃ tyaja mahābāho durlabheṣvapi vastuṣu
satkathāyāṃ sadācāre sadvrate ca sadāgame //
dharmādisaṃgrahe nityaṃ tṛṣṇāṃ kuru mahāmate
snāne jape ca home ca svādhyāye pitṛtarpaṇe //
godevātithipūjāsu nirālasyo bhavānagha
krodhaṃ dveṣaṃ bhayaṃ śāṭhyaṃ paiśunya masadāgraham //
kauṭilyaṃ daṃbhamudvegaṃ yatnena parivarjaya
kṣātradharmarato'pi tvaṃ vṛthā hiṃsāṃ parityaja //
śuṣkavairaṃ vṛthālāpaṃ paranidāṃ ca varjaya
mṛgayā dyūtapāneṣu strīṣu strīvijiteṣu ca //
atyāhāramatikrodhamatinidrāmatiśramam
atyālāpamatikrīḍāṃ sarvadā parivarjaya //
atividyāmatiśraddhāmatipuṇyamatismṛtim //
atyutsāhamatikhyātimatidhairyaṃ ca sādhaya
sakāmo nijadāreṣu sakrodho nija śatruṣu //
salobhaḥ puṇyanicaye sābhyasūyo hyadharmiṣu
sadveṣo bhava pākhaṇḍe sarāgaḥ sajjaneṣu ca //
durbodho bhava durmaṃtre badhiraḥ piśunoktiṣu
dhūrttaṃ caṃḍaṃ śaṭhaṃ krūraṃ kitavaṃ capalaṃ khalam //
patitaṃ nāstikaṃ jihmaṃ dūrataḥ parivarjaya
ātmapraśaṃsā mā kārṣīḥ parijñāteṃgito bhava //
dhane sarvakuṭuṃbe ca nātyāsaktaḥ sadā bhava
patnyāḥ pativratāyāśca jananyāḥ śvaśurasya ca //
satāṃ gurośca vacane viśvāsaṃ kuru sarvadā
ātmarakṣāparo nityamapramatto dṛḍhavrataḥ //
viśvāsaṃ naiva kurvīthāḥ svabhṛtyeṣvapi kutra cit
viśvastaṃ mā vadhīḥ kaṃcidapi coraṃ mahāmate //
apāpeṣu na śaṃkethāḥ satyānna calito bhava
anāthaṃ kṛpaṇaṃ vṛddhaṃ striyaṃ bālaṃ nirāgasam //
parirakṣa dhanaiḥ prāṇairbuddhyā śaktyā balena ca
api śatruṃ vadhasyārhaṃ mā vadhīḥ śaraṇāgatam //
apyapātraṃ supātraṃ vā nīco vāpi mahattamaḥ
yo vā ko vāpi yāceta tasmai dehi śiropi ca //
api yatnena mahatā kīrtimeva sadārjaya
rājñāṃ ca viduṣāṃ caiva kīrtireva hi bhūṣaṇam //
satkīrtiprabhavā lakṣmīḥ puṇyaṃ satkīrtisaṃbhavam
satkīrtyā rājate lokaścaṃdraścaṃdrikayā nyathā //
gajāśvahemanicayaṃ ratnarāśiṃ nagopamam
akīrtyopahataṃ sarvaṃ tṛṇavanmuṃca satvaram //
mātuḥ kopaṃ pituḥ kopaṃ guroḥ kopaṃ dhanavya yam
putrāṇāmaparādhaṃ ca brāhmaṇānāṃ kṣamasva bhoḥ //
yathā dvijaprasādaḥ syāttathā teṣāṃ hitaṃ cara
rājānaṃ saṃkaṭe magnamuddhareyurdvijottamā //
āyuryaśo balaṃ saukhyaṃ dhanaṃ puṇyaṃ prajonnatiḥ
karmaṇā yena jāyeta tatsevyaṃ bhavatā sadā //
deśaṃ kālaṃ ca śaktiṃ ca kāryaṃ cā kāryameva ca
samyagvicārya yatnena kuru kāryaṃ ca sarvadā //
na kuryāḥ kasyacidbādhāṃ parabādhāṃ nivāraya
corānduṣṭāṃśca bādhethāḥ sunītyā śaktimattayā //
snāne jape ca home ca daive pitrye ca karmaṇi
atvaro bhava nidrāyāṃ bhojane bhava satvaraḥ //
dākṣiṇyayuktamaśaṭhaṃ satyaṃ janamanoharam
alpākṣaramanaṃtārthaṃ vākyaṃ brūhi mahāmate//
abhīto bhava sarvatra vipakṣeṣu vipatsu ca
bhīto bhava brahmakule na pāpe guruśāsane //
jñātibaṃdhuṣu vipreṣu bhāryāsu tanayeṣu ca
samabhāvena vartethāstathā bhojanapaṃktiṣu //
satāṃ hitopadeśeṣu tathā puṇya kathāsu ca
vidyāgoṣṭhīṣu dharmyāsu kvacinmā bhūḥ parāṅmukhaḥ //
śucau puṇyajalasyāṃte prakhyāte brahmasaṃkule
mahādeśe śivamaye vastavyaṃ bhavatā sadā //
kulaṭā gaṇikā yatra yatra tiṣṭhati kāmukaḥ
durdeśe nīcasaṃbādhe kadācidapi mā vasa //
ekamevāśritopi tvaṃ śivaṃ tribhuvaneśvaram
sarvāndevānupāsīthāstaddināni ca mānayan //
sadā śuciḥ sadā dakṣaḥ sadā śāṃtaḥ sadā sthiraḥ
sadā vijita ṣaḍvargaḥ sadaikāṃto bhavānagha //
viprānvedavidaḥ śāṃtānyatīṃśca niyatojvalān
yugmam //
puṇyavṛkṣānpuṇyanadīḥ puṇyatīrthaṃ mahatsaraḥ //
dhenuṃ ca vṛṣabhaṃ ratnaṃ yuvatīṃ ca pativratām
ātmano gṛhadevāṃśca sahasaiva namaskuru //
utthāya samaye brāhme svācamya vimalāśayaḥ
namaskṛtyātmaguruve dhyātvā devamumāpatim//
nārāyaṇaṃ ca lakṣmīśaṃ brahmāṇaṃ ca vināyakam
skandaṃ kātyāyanīṃ devīṃ mahālakṣmīṃ sarasvatīm //
indrādīnatha lokeśānpuṇyaślokānṛṣīnapi
ciṃtayitvātha mārttaṃḍamudyaṃtaṃ praṇametsadā //
gaṃdhaṃ puṣpaṃ ca tāṃbūlaṃ śākaṃ pakvaphalādikam
śivāya dattvopabhuṃkṣva bhakṣyaṃ bhojyaṃ priyaṃ navam //
yaddattaṃ yatkṛtaṃ japtaṃ yatsnātaṃ yaddhutaṃ smṛtam
yacca taptaṃ tapaḥ sarvaṃ tacchivāya nivedaya//
bhuṃjānaśca paṭhanvāpi śayāno viharannapi //
paśyañchṛṇnvavadangṛhṇañchivamevānuciṃtaya
rudrākṣakaṃkaṇalasatkaradaṃḍayugmo mālāṃtarāladhṛtabhasma sitatripuṃḍūḥ //
paṃcākṣaraṃ paripaṭhanparamaṃtrarājaṃ dhyāyansadā paśupateścaraṇaṃ ramethāḥ
iti saṃkṣepato vatsa kathito dharmasaṃgrahaḥ //
anyeṣu ca purāṇeṣu vistareṇa prakīrtitaḥ
athāparaṃ sarvapurāṇaguhyaṃ niḥśeṣapāpaughaharaṃ pavitram//
jayapradaṃ sarvavipadvimocanaṃ vakṣyāmi śaivaṃ kavacaṃ hitāya te
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīye brahmakhaṇḍe bhadrāyuṃ prati ṛṣabhopadeśavarṇanaṃ nāmaikādaśo'dhyāyaḥ
Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0