Skanda Purana · Verses 2.9-2

// vālakhilyā ūcuḥ // //
kṛṣṇaḥ provāca dharmāya dvādaśīṃ vatsasaṃjñitām//
godhūlikālasaṃyuktā dvādaśī vatsapūjane

vatsapūjā vaṭe caiva kartavyā prathame'hani //
savatsāṃ tulyavarṇāṃ ca śīlinīṃ gāṃ payasvinīm //
caṃdanādibhirālipya puṣpamālābhirarcayet

taddine tailapakvaṃ ca sthālīpakvaṃ yudhiṣṭhira //
gokṣīraṃ goghṛtaṃ caiva dadhikṣīraṃ ca varjayet

dināṃte sūryabiṃbārdhādubhayatra ghaṭīdalam //
tato nīrājanaṃ kāryyaṃ nirīkṣecca śubhā'śubham

nānādīpānprakalpyā''dau svarṇapātrādi saṃsthitān //
nīrājayeddīpapūrvaṃ nirīkṣeta śubhā'śubham

lāpayitvā sarvadīpānuttarābhimukhānnyaset //
mukhyā dīpā nava proktā anyānapi ca kalpayet

jvālā ceddakṣiṇāsaṃsthā satejaskā śikhānvitā //
sthirā cetsaukhyadā proktā viparītā tu duḥkhadā

kārtike kṛṣṇapatre tu dvādaśyādiṣu paṃcasu //
tithiṣūktaḥ pūrvarātre nṛṇāṃ nīrājanāvidhiḥ

pakṣaṃ saṃsūcayatyādirdvitīyo māsameva ca //
tṛtīya ṛtumeveha caturthastvayanaṃ tathā //
varṣaṃ tu paṃcamo dīpaḥ śubhāśubhaṃ vinirṇayet

sūryāṃśasaṃbhavā dīpā aṃdhakāravināśakāḥ //
trikāle māṃ dīpayaṃtu diśaṃtu ca śubhā'śubham//

abhimaṃtrya ca maṃtreṇa tato nīrājayetkramāt

ādau devāṃstato viprānhastinaśca turaṃgamān //
jyeṣṭhāñcchreṣṭhāñjaghanyāṃśca mātṛmukhyāśca yoṣitaḥ

tato nīrājitāndīpānsvasvasthāneṣu vinyaset //
rūkṣairlakṣmīvināśaḥ syācchvetairannakṣayo bhavet //
atirakteṣu yuddhāni mṛtyuḥ kṛṣṇaśikheṣu ca

ekāṃgīnāma gopālā tayaitacca vrataṃ kṛtam //
dhanadhānyasamāyuktā jātā varṣatrayeṇa sā

*
tasmādgopūjanaṃ kāryaṃ dvādaśyāṃ kārtikasya tu //
etadgovratamāhātmyaṃ śrutvā kurvaṃti ye narāḥ

te govrataprabhāvena na gobhirvicyutā bhuvi //
go'parādhaḥ kṛto yaḥ syātsa vratādvilayaṃ vrajet

// vālakhilyā ūcuḥ // //
kṛṣṇapakṣe caturdaśyāṃ māsi cā''śvayuje tathā //
dīpotsava samīpe tu vratametatsamācaret

prātaḥ snātvā trayodaśyāṃ kṛtvā vai daṃtadhāvanam//
trirātraniyamaṃ kṛtvā goviṃde bhaktitatparaḥ

kārya etadvratasyāṃte tathā govarddhanotsavaḥ //
trimuhūrtā'dhikā grāhyā paravedho na doṣabhāk

āśvinasyā'site pakṣe trayodaśyāṃ niśāmukhe //
yamadīpaṃ baliṃ dadyādapamṛtyurvinaśyati

purā hemanakasyaiva bālakaścā'pamṛtyutaḥ //
muktobhūdāśvine kṛṣṇatrayodaśyāṃ dayāvaśāt

//
// dūtā ūcuḥ // //
yathā na jīvitādbhraśyedīdṛśe tu mahotsave //
tathopāyaṃ brūhi yama kṛpāṃ kṛtvā'smadagrataḥ

// yama uvāca //
āśvinasyā'site pakṣe trayodaśyāṃ niśāmukhe //
prativarṣaṃ tu yo dadyādgṛhadvāre sudīpakam

mantreṇā'nena bho dūtāḥ samāneyaḥ sa notsave //
prāpte'pamṛtyāvapi ca śāsanaṃ kriyatāṃ mama

mṛtyunā pāśadaṃḍābhyāṃ kālena ca mayā saha //
trayodaśyāṃ dīpadānātsūryajaḥ prīyatāmiti

mantreṇānena yo dīpaṃ dvāradeśe prayacchati //
utsave cā'pamṛtyośca bhayaṃ tasya na jāyate

// vālakhilyā ūcuḥ // //
pūrvaviddhacaturdaśyāmāśvinasya sitetare //
pakṣe pratyūṣasamaye snānaṃ kuryātprayatnataḥ

aruṇodayato'nyatra riktāyāṃ snāti yo naraḥ //
tasyā'bdikabhavo dharmo naśyatyeva na saṃśayaḥ

tathā kṛṣṇacaturdaśyāmāśvine'rkodaye surāḥ //
yāminyāḥ paścime yāme tailābhyaṃgo viśiṣyate

yadā caturdaśī na syāddvidine cedvidhūdaye //
dinadvaye bhaveccā'pi tadā pūrvaiva gṛhyate

balātkārāddhaṭhādvā'pi śiṣṭatvānna karoti cet //
tailābhyaṃgaṃ caturdaśyāṃ rauravaṃ narakaṃ vrajet

taile lakṣmīrjale gaṃgā dīpāvalyāścaturdaśīm //
prātaḥsnānaṃ hi yaḥ kuryādyamalokaṃ na paśyati

apāmārgamatho tuṃbīṃ prapunnāḍamathā'param //
bhrāmayetsnānamadhye tu narakasya kṣayāya vai

vāratrayaṃ trivāraṃ ca paṭhitvā mantramuttamam

sītāloṣṭasamāyukta sakaṃṭakadalānvita //
hara pāpamapāmārga bhrāmyamāṇaḥ punaḥ punaḥ //
apāmārgaṃ prapunnāḍaṃ bhrāmayecchirasopari

snātvārdravāsasā dadyāddīpakaṃ mṛtyuputrayoḥ //
śunakau śyāmaśabalau bhrātarau yamasevakau //
tuṣṭau syātāṃ caturdaśyāṃ dīpadānena mṛtyujau

iṣṭavaṃdhujanaiḥ sārddhametatsnānaṃ samācaret //
snānāṃgatarpaṇaṃ kṛtvā yamaṃ saṃtarpayettataḥ

yamāya dharmarājāya mṛtyave cā'ntakāya ca //
vaivasvatāya kālāya sarvabhūtakṣayāya ca

auduṃbarāya dadhnāya nīlāya parameṣṭhine //
vṛkodarāya citrāya citraguptāya te namaḥ

caturdaśaite mantrāḥ syuḥ pratyekaṃ ca namo'nvitāḥ //
ekaikena tilairmiśrāndadyāttrīnudakāñjalīn

yajñopavītinā kāryaṃ prācīnāvītinā'thavā //
devatvaṃ ca pitṛtvaṃ ca yamasyā'sti dvirūpatā

jīvatpitā'pi kurvīta tarpaṇaṃ yamabhīṣmayoḥ //
narakāya pradātavyo dīpaḥ saṃpūjya devatāḥ

*
atraiva lakṣmīkāmasya vidhiḥ snāne mayocyate //
iṣe bhūte ca darśe ca kārtike prathame dine

yadā snāti tadā'bhyaṃgasnānaṃ kuryādvidhūdaye/
ūrjjaśukladvitīyāyāṃ tithau ca svātiyugmage

mānavo maṃgalasnāyī naiva lakṣmyā viyujyate //
dīpairnīrājanādatra saiṣā dīpāvaliḥ smṛtā

iṃdukṣaye'pi saṃkrātau ravau pāte dinakṣaye //
atrā'bhyaṃgo na doṣāya prātaḥ pāpā'panuttaye

māṣapatrasya śākaṃ vai bhuktvā tasmindine naraḥ //
pretākhyāyāṃ caturdaśyāṃ sarvapāpaiḥ pramucyate

iṣāsitacaturdaśyāmindukṣayatithāvapi //
darśādau svātisaṃyukte tadā dīpāvalirbhavet

kuryātsaṃlagnametacca dīpotsavadinatrayam //
mahārājo baliḥ proktastuṣṭena hariṇā tathā

varaṃ yācasva bhadraṃ te yadyanmanasi vartate //
iti viṣṇuvacaḥ śrutvā balirvacanamabravīt

ātmārthaṃ kiṃ yācanīyaṃ sarvaṃ dattaṃ mayā tathā //
lokārthaṃ yācayiṣyāmi śaktaśceddehi tacca me

mayā'dya te dharā dattā vāmanacchadmarūpiṇe //
tribhiḥ padaistridivasaiḥ sā cā''krāṃtā yatastvayā

tasmādbhūmitale rājyamastu ghasratraye hare

madrājye ye dīpadānaṃ bhuvi kurvaṃti mānavāḥ //
teṣāṃ gṛhe tava strīyaṃ sadā tiṣṭhatu susthirā

mama rājye gṛhe yaiṣāmaṃdhakāraḥ patiṣyati //
lakṣmīsaṃtānāṃdhakāraḥ sadā patatu tadgṛhe

caturdaśyāṃ ca ye dīpānnarakāya dadaṃti ca //
teṣāṃ pitṛgaṇāḥ sarve narake na vasaṃti ca

balirājyaṃ samāsādya yairna dīpāvaliḥ kṛtā //
teṣāṃ gṛhe kathaṃ dīpāḥ prajvaliṣyaṃti keśava

balirājye tu ye lokāḥ śokā'nutsāhakāriṇaḥ //
teṣāṃ gṛhe sadā śokaḥ patediti na saṃśayaḥ

caturdaśītraye rājyaṃ balerastviti yācayet //
purā vāmanarūpeṇa prārthayitvā dharāmimām //
dadāvatithayeṃdrāya baliṃ pātālavāsinam

dattaṃ daityapateritthaṃ hariṇā taddinatrayam //
tasmānmahotsavaṃ cātra sarvathaiva hi kārayet

mahārātriḥ samutpannā caturdaśyāṃ munīśvarāḥ //
atastadutsavaḥ kāryaḥ śaktipūjāparāyaṇaiḥ

balirājyaṃ samāsādya yakṣagaṃdharvakinnarāḥ //
auṣadhyaśca piśācāśca maṃtrāśca maṇayastathā

sarva eva prahṛṣyaṃti nṛtyaṃti ca niśāmukhe //
tattanmaṃtrāśca siddhyaṃti balirājye na saṃśayaḥ

balirājyaṃ samāsādya yathā lokāḥ suharṣitāḥ //
tathā taddinamadhye tu lokāḥ syurharṣitā bhṛśam

tulāsaṃsthe sahasrāṃśau pradoṣe bhūtadarśayoḥ //
ulkāhastā narāḥ kuryuḥ pitṝṇāṃ mārgadarśanam

narakasthāstu ye pretāste mārgaṃ tu vratātsadā //
paśyaṃtyeva na saṃdehaḥ kāryo'tra munipuṃgavaiḥ

āśvine māsi bhūtāditithayaḥ kīrtitāstrayaḥ//
dīpadānādikāryeṣu grāhyā madhyāhnakālikāḥ

yadi syuḥ saṃgavādarvāgetāśca tithayastrayaḥ //
dīpadānādikāryeṣu kartavyāḥ pūrvasaṃyutāḥ

// ṛṣaya ūcuḥ //
kaumodinyāstu māhātmyaṃ praṣṭumicchāmahe dvijāḥ //
tasmindine tu kiṃ bhojyaṃ kasya pūjāṃ tu kārayet

kimarthaṃ kriyate sā tu tasyāḥ kā devatā bhavet //
kiṃ ca tatra bhaveddeyaṃ kiṃ na deyaṃ viśeṣataḥ

praharṣaḥ ko'tra nirdiṣṭaḥ krīḍā kā'tra prakīrtitā //
dīpāvalyāḥ phalaṃ sarvaṃ vadantu ṛṣisattamāḥ

// vālakhilyā ūcuḥ // //
tataḥ prabhāta samaye tvamāyāṃ tu munīśvarāḥ //
snātvā devānpitṝnbhaktyā saṃpūjyā'tha praṇamya ca

kṛtvā tu pārvaṇaśrāddhaṃ dadhikṣīraghṛtādibhiḥ //
divā tatra na bhoktavyamṛte bālāturājjanāt

tataḥ pradoṣasamaye pūjayediṃdirāṃ śubhām //
kuryānnānāvidhairvastraiḥ svacchaṃ lakṣmyāśca maṇḍapam

nānāpuṣpaiḥ pallavaiśca citraiścā'pi vicitritam //
tatra saṃpūjayellakṣmīṃ devāṃścā'pi prapūjayet

saṃpūjyā devanāryo'pi vahubhiścopacārakaiḥ //
pādasaṃvāhanaṃ kuryāllakṣmyādīnāṃ tu bhaktitaḥ

asminnahani sarve'pi viṣṇunā mocitāḥ purā //
balikārāgṛhāddevā lakṣmīścā'pi vimocitā

lakṣmyā sārddhaṃ tato devā jagmuḥ kṣīrodadhau punaḥ //
prasuptā bahukālaṃ te sukhaṃ tasmānmunīśvarāḥ

racanīyāḥ sūtragarbhāḥ paryaṃkāśca sutūlikāḥ //
dugdhaphenopamairvastrairāstṛtāśca yathādiśam

sthāpayettānsurām̐llakṣmīṃ vedaghoṣasamanvitaḥ //
lakṣmīrdaityabhayānmuktā sukhaṃ suptāṃbujodare

ato'tra vidhivatkāryā tuṣṭyai tu sukhasuptikā //
tadahni padmaśayyāṃ yaḥ padmāsaukhyavivṛddhaye

kuryāttasya gṛhaṃ muktvā tatpadmā kvā'pi na vrajet //
na kurvaṃti narā itthaṃ lakṣmyā ye sukhasuptikām

dhanacintā vihīnāste kathaṃ rātrau svapaṃti hi //
tasmātsarvaprayatnena lakṣmīṃ saṃpūjayennaraḥ

sa tu dāridryanirmuktaḥ svajātau syātpratiṣṭhitaḥ //
jātipatralaṃvagailātvakkarpūrasamanvitam

pācayitvā gavyadugdhaṃ sitāṃ dattvā yathocitām //
laḍḍukāṃstasya kurvīta tāṃśca lakṣmyai samarpayet

anyaccaturvidhaṃ bhakṣyaṃ dadyācchrīḥ prīyatāmiti //
aprabuddhe harau pūrvaṃ strībhirlakṣmīṃ prabodhayet

prabodhasamaye lakṣmīṃ bodhayitvā bhunakti yā //
pumānvā vatsaraṃ yāvallakṣmīstaṃ naiva muñcati

abhayaṃ prāpya viprebhyo viṣṇubhītāḥ suradviṣaḥ //
kṣīrābdhau tuṣṭuvurjñātvā suptāṃ padmāśritāṃ śriyam

tvaṃ jyotiḥ śrīravīndvagnividyutsauvarṇatārakāḥ //
sarveṣāṃ jyotiṣāṃ jyotirdīpajyotiḥsthite namaḥ

yā lakṣmīrdivase puṇye dīpāvalyāṃ ca bhūtale //
gavāṃ goṣṭhe tu kārtikyāṃ sā lakṣmīrvaradā mama

dīpadānaṃ tataḥ kuryātpradoṣe ca tatholmukam //
bhrāmayetsvasya śirasi sarvā'riṣṭanivāraṇam

dīpavṛkṣāstathā kāryāḥ śaktyā devagṛhādiṣu //
catuṣpathe śmaśāne ca nadīparvataveśmasu

vṛkṣamūleṣu goṣṭheṣu catvareṣu gṛheṣu ca //
vastraiḥ puṣpaiḥ śobhitavyā rājamārgasya bhūmayaḥ

sarvaṃ puramalaṃkṛtya pradoṣe tadanantaram //
brāhmaṇānbhojayitvā''dau saṃbhojya ca bubhukṣitān

alaṃkṛtena bhoktavyaṃ navavastropaśobhinā //
tato'parāhnasamaye ghoṣayennagaraṃ nṛpaḥ

adya rājyaṃ balerlokā yathecchaṃ krīḍyatāmiti //
yathecchaṃ krīḍatāṃ bālā ityājñāpya nṛpeṇa tu

tebhyo dadyātkrīḍanakaṃ tataḥ paśyecchubhāśubhya //
balirājye prakartavyaṃ yadyanmanasi vartate

jīvahiṃsā surāpānamagamyāgamanaṃ tathā //
cauryaṃ viśvāsaghātaśca paṃcaitāni munīśvarāḥ //
balirājye tu narakadvārāṇyuktāni saṃtyajet

tato'rddharātrasamaye svayaṃ rājā vrajetpuram //
avalokayituṃ ramyaṃ padbhyāmeva śanaiḥśanaiḥ //
balirājyapramodaṃ ca dṛṣṭvā svagṛhamāvrajet

evaṃ gate niśīthe ca jane nidrārddhalocane //
evaṃ nagaranārībhiḥ śūrpaḍiṃḍimavādanaiḥ //
niṣkāsyate pradṛṣṭābhiralakṣmīḥ svagṛhāṃ'gaṇāt

daṃḍaikarajanīyoge darśaḥ syāttu pare'hani //
tadā vihāya pūrvedyuḥ pare'hni sukharātrikā

*
ye vaiṣṇavā'vaiṣṇavāśca balirājyotsavaṃ narāḥ //
na kurvaṃti vṛthā teṣāṃ dharmāḥ syurnātra saṃśayaḥ

rātrau jāgaraṇaṃ kuryātpurāṇapaṭhanādibhiḥ //
dyūtena vā hareragre gītayā vā tathaiva ca

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe kārtikamāsamāhātmye vatsadvādaśīyamatrayodaśīnarakacaturdaśīdīpāvalīkṛtyavarṇanaṃnāma navamo'dhyāyaḥ

२.४.९.१४
atra prasiddhā kathā sanatkumārasaṃhitāyām-purā hṛṣīkeśonāma ābhīraḥ aṣṭasahasragavāṃ pālakaḥ āsīttasya ekāṃgīnāma kanyā jātā / putrā'bhāve putrotpattaye dānadharmādikamatīva cakāra, tena putro jātaḥ / tadā tatpurohitaḥ duṃdubhināmakaḥ kāṇaḥ lobhī tatrāgatya lobhecchayā ayaṃ mūlajāta iti mithyaivā'vadat / tadā bhītaḥ pitā kanyāmavadata, he ekāṃgi “nayemaṃ bālakaṃ śīghraṃ mukhe dattvā ghṛtaṃ madhu // kṣipasva tūrṇaṃ gaṃgāyāmasmākaṃ sukhavṛddhaye //” iti / tadā ekāṃgī tamādāya dayayā mahāvṛkṣasya koṭare 'sthāpayat “vāraṃvāraṃ samāgatya divaseṣu niśāsu ca // tasmai payaḥ pāyayitvā punaryāti svakaṃ gṛham // jāto'sau varṣamātreṇa kalabhāṣī sa bālakaḥ // ekāṃgyapi ca saṃjātā yauvanākrāṃtadehikā //” iti/ ekadā duṃdubhiḥ purohitaḥ ekāṃgīṃ kāmavāsanayā prārthayat, tadā sā dhikkāraṃ kṛtavatī, tena dveṣeṇa duṃdubhiḥ tatpitaramuvāca, he hṛṣīkeśa iyaṃ tava kanyā yavanaiḥ saha krīḍaṃtī mayā dṛṣṭā yavanādbālako jātaḥ sa ca koṭare sthāpitaḥ, gatvā paśya, aho tava kulaṃ naṣṭam asyāḥ tyāga eva ucitaḥ, anyathā bahiṣkāro bhavet / evaṃ śrutvā hṛṣīkeśaḥ purohitoktaprakāreṇa ekāṃgīṃ tatputraṃ ca vṛṣasya pṛṣṭhe baddhvā vane atyajat, sa vṛṣo'pi daivayogena tāmādāya haridvāraṃ yayau, baṃdhaśca śithilatāṃ prāptaḥ, tadā ekāṃgī tatra kuṭiṃ baddhvā tṛṇavikrayaṃ kṛtvā tena dravyeṇa putraṃ vṛṣabhaṃ ca puṣṇāti, kārtike māsa āgate snānārthaṃ deśadeśataḥ lokāḥ āyayuḥ, te imāṃ gopālikāṃ jñātvā dānārthamānītāḥ gāvaḥ rakṣaṇāya daduḥ, anayā'pi gavāṃ sevā bhūyasī ārabdhā tataḥ vaiṣṇavaiḥ tayā ca dvādaśyāṃ gopūjā kṛtā evaṃ varṣatrayamakarot, tatra daivayogāddhṛṣīkeśaḥ purohitena duṃdubhinā saha āgataḥ, tatra svakanyāṃ dṛṣṭvā'tivismito bhūtvā tayā jñātavṛttāṃtaḥ tasyāḥ vivāhamakarot, duṃdubhiśca dhikkṛtaḥ sā'pi śāpaṃ dadau / adyaprabhṛti ye kāṇe viśvāsakārakāḥ te avaśyaṃ vilayaṃ yāṃtu, iti śaptvā bālakaṃ pitre dattvā govratamupadiśya bhartrā saha svayaṃ jagāmeti

२.४.९.४२
yamatarpaṇaṃ tu pūrvamevoktaṃ bhīṣmatarpaṇaṃ cāgre bhīṣmapaṃcakavrate kathayiṣyati / narakāya narakāsurāya dīpaḥ pradātavyaḥ / atra viśeṣaḥ sāroddhāre-"purā sauvīradeśe tu veśyā'bhūdvijanapriyā // nāmnā līlāvatī puṇyā haribhaktiparāyaṇā // kadācitsā samāyātā vasiṣṭhasyā''śramaṃ mudā // caturdaśīmāhātmyaṃ sā papraccha vinayānvitā // vasiṣṭha uvāca // evaṃ vrataṃ trayodaśyāṃ kṛtvā rātrau vidhūdaye // snātavyaṃ tilatailena narairnarakabhīrubhiḥ // nārakīti ca sā proktā tithirlokeṣu viśrutā // pūrvaṃ varāhadevācca jāto narakanāmakaḥ // dharaṇyāṃ sa tu pāpātmā devānsarvāñjigāya ca // aiśvaryaṃ caiva devānāṃ hṛtavānpāpacetanaḥ // tadānīṃ devatāḥ sarve kṛṣṇaṃ śaraṇamāyayuḥ // taiḥ prārthitaśca śrīkṛṣṇo vadhārthaṃ narakasya ca // jagāma yatra pāpātmā narako dharaṇīsutaḥ // sā'mātyaṃ narakaṃ hatvā caturdaśyāṃ tu kārtike // sarvottamastadā kṛṣṇaścaturdaśyā varaṃ dadau // ye kariṣyaṃti cābhyaṃgaṃ vastradānādikaṃ ca yat // teṣāṃ yaśaśca kīrtiṃ ca putraiśvaryaṃ dadāmyaham // iti tasyai varāndattvā prasiddhā sā tato bhuvi // tasmindine mahālakṣmīstaile sannihitā yataḥ // viṣṇupādābjasaṃbhūtā gaṃgā lokamalāpahā // tasminnuṣṇodake devī sannidhānaṃ karoti vai // vidhūdaye trayodaśyāṃ bhavedyadi caturdaśī // nārakīti ca sā proktā āśvinasya sitetare // vyatīpāte ca vaidhṛtyāṃ mātāpitrordine'pi vā // nārakī caturdaśī cetsyātsnātavyaṃ tilatailataḥ // snātavyaṃ tilatailena nārībhiśca narairapi // yatibhirvidhavābhiśca niṣkāmairvā vidhānataḥ // kāryamabhyaṃjanaṃ tatra cā'nyathā nirayaṃ vrajet //” iti

२.४.९.१०१
atra viśeṣaḥ brāhme-"nārada uvāca // yena striyaḥ surūpāḥ syuḥ subhagāḥ suprajāstathā // pativrataparā brahmaṃstadvrataṃ brūhi me prabho // śrībrahmovāca // śrūyatāṃ brāhmaṇaśreṣṭha sukharātri śubhaṃ vratam // yanmayā kasyacinnoktaṃ rahasyaṃ śivaśarmadam // ūrje māsi caturdaśyāṃ kṛṣṇāyāṃ vratamuttamam // yasyā''caraṇamātreṇa striyaḥ saubhāgyavarddhanāḥ // śriyā sārddhaṃ jagadyoniḥ śete viṣṇuḥ sukhānvitaḥ // tasyāṃ rātrau janaistasmātsaṃproktā janasuptikā // tasyāṃ dhātumayairvarṇyaibhagavatpaṃcaraṃgakaiḥ// nijā''laye jīvarātrī likhitvā sukharātrikām // brahmaviṣṇuśivādīnāṃ mūrtīśca vilikhettataḥ// saubhāgyahetave bharturanujñāṃ pratigṛhya ca // vratārthaṃ kalpayettasyāḥ pūjopakaraṇāni ca // tataḥ sugaṃdhadravyeṇa gātramudvartya yatnataḥ // strībhiḥ sukhodakasnānaṃ kartavyaṃ dvijasattama // snātvā vastraṃ manohāri paridhāya yathāvidhi // sukharātryāḥ supratiṣṭhāṃ kārayitvā dvijanmanā // pūjanīyā vidhānena gaṃdhapuṣpākṣatādibhiḥ // strībhiḥ sakhīsaṃyutābhiḥ sukharātryādidevatāḥ // sukharātrī gṛhasthā yā devatā likhitā mayā // pūjāṃ gṛhṇātu maddattāṃ sāḥ prayacchatu me sukham // sukharātri namastubhyaṃ jīvadātri sukhaprade // śivapriye gṛhāṇemāṃ pūjāṃ vai rakṣa bālakān // rūpaṃ dehi jayaṃ dehi vidyāṃ dehi sukhaṃ dhanam // prajñāṃ prayaccha me kāmānsamastānsukhamādarāt // iti saṃprārthya tāṃ devīṃ gītavāditranisvanaiḥ // lakṣmīpūjā tataḥ kāryā dhavayuktābhirādarāt // tribhiḥ pūjopahāreṇa maṃtrairebhirharipriyām // jaya devi jaganmātarviṣṇorvakṣasi saṃsthite // rame namo'stu te me'tra saubhāgyaṃ dehi niścalam // jāgarti yā mahālakṣmīrdīpamālā subhūtale // harivakṣaḥsthitā ramyā sā devī varadā'stu me // iti stutvā bhagavatīṃ mahālakṣmīṃ sukhapradām // bhartrā saha krīḍanīyaṃ dīpāvalyāṃ jayecchayā // dyūtaṃ patyāśritaṃ strībhirityāha puruṣottamaḥ // itthaṃ vidhānena pativratā yā karoti hṛdyaṃ sukharātrikākhyam // vrataṃ saputrā dhanadhānyayuktā sabhartṛkā sā bhavatīha satyam //” iti