Skanda Purana · Verses 2.7-7

atha dharaṇīdevyai bakulamālikāniveditaśrīnivāsodantaḥ //
// dharaṇyuvāca // //
kaiṣā bata varā kanyā yuṣmābhiḥ saṃgatā kutaḥ //
kimarthamāgatā ceha pūjyaiṣā pratibhāti me

// kanyakā ūcuḥ // //
eṣā divyāṅganā devī tvayi kāryārthamāgatā //
devālaye saṅgateyamasmābhiḥ śivasannidhau

pṛṣṭāvadacca bhavatīṃ draṣṭumevāgateti vai //
śakyā draṣṭuṃ rājagṛhe mayā rājñī sukhena vā

evaṃ pṛṣṭāstato brūmaḥ sahāsmābhiśca gamyatām//
vayaṃ tu dharaṇīdāsyo gamiṣyāmo nṛpālayam

ityuktāsmābhirāyātā tvatsamīpaṃ vasundhare//
bhavatyā pṛcchayatāmeṣā kimityāgamanaṃ tava

śrīvarāha uvāca // //
iti tāsāṃ vacaḥ śrutvā tāmapṛcchadvasundharā

// dharaṇyuvāca // //
kutastvamāgatā devi kiṃ vā kāryaṃ mayā tava //
brūhi satyaṃ kariṣyāmi tvadāgamanakāraṇam

//
bakulamālikovāca // //
veṅkaṭādreḥ samāyātā nāmnā bakulamālikā

svāmī nārāyaṇo'smākamāste śrīveṃkaṭācale //
kadāciddhayamāruhya haṃsaśuklaṃ manojavam

mṛgayārthaṃ gato rājño veṃkaṭādreḥ samīpataḥ //
vanāni vicarankāle śobhane kusumākare

paśyanmṛgāngajānsiṃhāngavayāñcharabhānrurūn //
śukānpārāvatānhaṃsānpatriṇo'nyānvanāntare

gajarājaṃ tatra kañcidyūthapaṃ madavarṣiṇam //
kareṇusahitaṃ tuṃgamanvagacchatsurottamaḥ

//
atha śrīnivāsoktyā śaṃkhanṛpasya svāmitīrthe tapaḥkaraṇam // //
vanādvanāntaraṃ gatvā nṛpaṃ śaṃkhamupāgamat //
tapasyantaṃ bṛhacchaile pratiṣṭhāpya janārdanam

śrībhūmisahitaṃ nityamarcayantaṃ ca bhaktitaḥ //
śaṃkhanāgabilaṃnāma saraḥ pāvanamuttamam

tatsarastīramāsādya turaṃgādavaruhya ca //
rājaveṣaṃ samāsādya tamapṛcchannṛpottamam

kriyate kiṃ nṛpaśreṣṭha pāde'smiccheṣabhūbhṛtaḥ

// śaṃkha uvāca // //
ahaṃ haihayadeśīyaḥ putraḥ śvetasya bhūbhṛtaḥ //
mahāviṣṇoḥ prītaye'tra kṛtavānakhilānkratūn

adarśanānmahāviṣṇornirviṇṇohaṃ nṛpātmaja //
tadānīmavadaddivyā vāṇī sarvārttināśinī

rājannātra bhaviṣyāmi pratyakṣaste vacaḥ śṛṇu //
gaccha nārāyaṇādriṃ tvaṃ tapaḥ kurviti māṃ sphuṭam

tato deśamahaṃ tyaktvā tapasā''rādhayāmyaham//
atra devaṃ nṛpāciṃtyaṃ pratiṣṭhāpya śriyaḥ patim

agastyānugrahānnityamarcayāmi vidhānataḥ //
iti tasya vacaḥ śrutvā sotprāsaṃ prāha taṃ vibhuḥ//

gaccha nārāyaṇādriṃ tvamasya pāde kimāsyate //
āruhyānena mārgeṇa paścime śikhare sthitam

praṇamya viṣvaksenaṃ tvaṃ bālaṃ nyagrodhamūlataḥ //
svāmipuṣkariṇīṃ gatvā snātvā tīre'tha paścime

aśvatthaṃ tatra valmīkaṃ drakṣyase nṛpanandana //
tayormadhyaṃ samāsādya tapaḥ kurvityacodayat

kaścicchveto varāho'sminvalmīke carati dhuvam //
sa tu puṇyavatāmeva darśanaṃ yāti bhūpate

// // śrīvarāha uvāca // //
ityādiśya hayārūḍho jagāma mṛgayāṃ vibhuḥ //
caranvanādvanaṃ subhrūḥ samāsādyāraṇīṃ nadīm

avaruhya hayāttatra vicacāra taṭe śubhe //
vanāntādāgato vāyuḥ padmakahlāraśītalaḥ //
śramāpanayano mandaṃ siṣeve puruṣottamam

taravaḥ puṣpavarṣāṇi vikirantaḥ siṣevire //
evaṃ sa vicarandevaḥ puṣpabhārānatāṃstarūn

vicinvangajarājaṃ taṃ puṣpalāvīrdadarśa ha //
kanyāḥ suveṣā rucirā megheṣviva śatahradāḥ

/
tāsāṃ madhyagatāṃ tanvīṃ dadarśātimanoharām //
lakṣmīsamāṃ hemavarṇāṃ tasyāṃ saktamanā abhūt

tāṃ gṛdhnurāha tāḥ kanyāḥ keyamityeva pūruṣaḥ //
uktastābhiriyaṃ kanyā viyadrājño mahābala

idaṃ śrutvā vacastāsāṃ hayamāruhya vegavān //
ājagāmāśu bhagavānsvālayaṃ ruciraṃ girim

tatra svālayamāsādya svāmipuṣkariṇītaṭe //
māmāhūyāvadaddevo halā bakulamālike

viyadrājapuraṃ gatvā praviśyāntaḥpuraṃ sakhi //
tatpatnīṃ dharaṇīṃ prāpya pṛṣṭvā kuśalameva ca

yācasva tanayāṃ tasyā rucirāṃ kamalālayām //
rājñobhimatamājñāya śīghramāgaccha bhāmini

itthaṃ daivena cājñaptā devi tvadgṛhamāgatā //
yathocitaṃ kuruṣveha rājñā maṃtriyutena ca

//
atha bakulamālikoktyā dharaṇyādikṛtavivāhaniścayaḥ // //
kanyayā ca vicāryaiva procyatāmuttaraṃ vacaḥ

// śrīvarāha uvāca // //
atha tasyā vacaḥ śrutvā prītā rājñī babhūva ha //
āhūyākāśarājaṃ tamupetya kamalālayām

maṃtrimadhye'vadaddevī vacanaṃ bakulasrajaḥ // śru
tvā prīto'vadadrājā maṃtriṇaḥ sapurohitān

// ākāśarāja uvāca // //
kanyā tvayonijā divyā subhagā kamalālayā //
arthitā devadevena veṃkaṭādrinivāsinā

pūrṇo manoratho me'dya brūta kiṃ saṃmataṃ tu vaḥ //
śrutvā maṃtrigaṇāḥ sarve rājño vacanamuttamam

procuḥ suprītamanaso viyadrājaṃ mahīpatim //
vayaṃ kṛtārthā rājendra kulaṃ sarvonnataṃ bhavet

bhavatkanyeyamatulā śriyā saha ramiṣyati //
dīyatāṃ devadevāya śārṅgiṇe paramātmane

ayaṃ vasantaḥ śrīmāṃśca śubhaṃ śīghraṃ vidhīyatām

//
atha bṛhaspatyuktyā vivāhalagnasthirīkaraṇam // //
āhūya dhiṣaṇaṃ lagnaṃ vivāhārthaṃ vidhīyatām

tathāstvityāhvayāmāsa suralokādbṛhaspatim //
papraccha kanyāvarayorvivāhārthaṃ nareśvaraḥ

// rājovāca // //
kanyāyā janmanakṣatraṃ mṛgaśīrṣamiti smṛtam //
devasya śravaṇarkṣantu tayoryogo vicāryatām

śrutvā'bravītsa dhiṣaṇastayoruttaraphalgunī //
saṃmatā sukhavṛddhyarthaṃ procyate daivaciṃtakaiḥ

tayoruttaraphalgunyāṃ vivāhaḥ kriyatāmiti //
vaiśākhamāse vidhivatkriyatāmiti so'bravīt

// śrīvarāha uvāca // //
rājā tu dhiṣaṇaṃ tatra saṃpūjyātha visṛjya ca //
devasya dūtikāmāha gaccha devālayaṃ śubhe //

vaiśākhe devadevāya kalyāṇaṃ vada suvrate //
vaivāhikavidhānaṃ tu kṛtvā cāgamyatāmiti

tato devyāḥ priyakaraṃ śukaṃ dūtaṃ tayā saha //
visṛjya vāyuṃ svasutamindrādyānayane'sṛjat

// atha viśvakarmādikṛtapurālaṃkārādikramaḥ // //
āhūya viśvakarmāṇaṃ purālaṃkārakarmaṇi //
niyojayāmāsa so'pi nirmame nimiṣāṃtarāt

indro'sṛjatpuṣpavṛṣṭiṃ nanṛtuścāpsarogaṇāḥ //
dhanado dhanadhānyādyaiḥ pūrayāmāsa veśma tat //

yamastu rogarahitāṃścakāra manujānbhuvi //
varuṇo ratnajālāni mauktikādīnyapūrayat

evaṃ saṃpādya sarvāṇi yayurdevā vṛṣācalam //

// atha śukena saha bakulāyāḥ śrīnivāsasamīpe gamanam //
// śrīvarāha uvāca // //
tataḥ sā hayamāruhya śukena sahitā yayau //
śrīveṃkaṭādrimāsādya devālayasamīpataḥ

avaruhya turaṃgātsā saśukā'bhyantaraṃ yayau //
dṛṣṭvā devaṃ ratnapīṭhe śriyā saha sulocanam //

praṇamya hyavadatprītā kṛtyaṃ tatra kṛtaṃ vibho //
māṃgalyavārtāṃ vaktuṃ vai śuka eṣa samāgataḥ

// atha śrīnivāsāya śukāvedita padmāvatīpariṇayavṛttāntaḥ // //
vadeti devenājñaptaḥ śuko natvā tamabravīt //
// śuka uvāca // //
tvāṃ pratyāha sutā bhūmermāmaṃgīkuru mādhava

vadāmi tava nāmāni smarāmi tvadvapussadā //
dhriyante tava cihnāni bhujādyaṃgai ramāpate

tvadbhaktānarcayāmīha paṃcasaṃskārasaṃyutān //
tvatprītaye hi karmāṇi karomi madhusūdana

evaṃ sadaivācaraṃtyāḥ pitroranumate mama //
kuru prasādaṃ deveśa māmaṃgīkuru mādhava

iti vijñāpayāmāsa kamalasthā dharāsutā //
śukasya vacanaṃ śrutvā supriyaṃ tvātmano hariḥ

// atha padmāvatyāḥ śukadattaśrīnivāsamālādhāraṇam//
// śrībhagavānuvāca // //
kartuṃ kalyāṇamudvāhamāgamiṣyāmi cā'maraiḥ //
śuka gaccha vadaivaṃ tāmitthaṃ devo'bravīditi

śukaḥ śrutvā devavākyamādāya vanamālikām//
devadattāṃ yayau śīghraṃ viyadrājasutāṃ prati

tulasīmālikāṃ dattvā mṛganābhisugaṃdhinīm //
praṇamya devīmavadacchuko devavacaḥ śubham

śrutvā tanmālikāṃ gṛhya bhūmijā śirasā dadhau //
cakre'laṃkāramucitaṃ devāgamanakāṃkṣiṇī //

viyadrājo'pi sānandamindumāhūya sādaram//
annaṃ vidhīyatāṃ rājanvividhaṃ rasasaṃyutam

viṣṇornaivedyayogyaṃ yatparamānnaṃ vidhīyatām //
devānāṃ ca ṛṣīṇāṃ ca narāṇāmapi saṃmatam

caturvidhaṃ sugandhāḍhyamamṛtāṃśaiḥ sudhākara //
evaṃ kṛtvā saṃvidhānaṃ pratīkṣyāgamanaṃ vibhoḥ

sabhāyāṃ maṃtrisahitaḥ samāsta prītamānasaḥ //
putrīmalaṃkṛtāṃ kṛtvā dharaṇīsahito nṛpaḥ

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe śrīveṃkaṭācalamāhātmye dharaṇīvarāhasaṃvāde dharaṇīdevyai bakulamālikānivedita śrīnivāsodantakamalālayākalyāṇavidhyādivṛttāṃtavarṇanaṃnāma saptamo'dhyāyaḥ