Skanda Purana · Verses 2.5-2

// nārada uvāca // //
kadā snānaṃ prakartavyaṃ kathaṃ stheyaṃ dināvadhi //
āhnikaṃ tatsamācakṣva viśeṣeṇa pitāmaha

//
// brahmovāca // //
rātryāṃ turyāṃśaśeṣāyāmuttiṣṭhetsarvadā vratī //
viṣṇuṃ stutvā bahustotrairdinakāryaṃ vicārayet

grāmanairṛtyadigbhāge malotsargaṃ yathāvidhi //
brahmasūtraṃ dakṣakarṇe sthāpya tatra udaṅmukhaḥ

aṃtardhāya tṛṇaṃ bhūmau śiraḥ prāvṛtya vāsasā//
vaktraṃ niyamya vastreṇā'saṃgaḥ sodakabhājanaḥ

kuryānmūtrapurīṣaṃ tu rātrau ceddakṣiṇāmukhaḥ //
tata utthāya cā''gacchetsamīpaṃ kalaśasya hi

gaṃdhalepakṣayakaraṃ mṛttikāśaucamācaret //
ekā liṃge kare tisra ubhayormṛddvayaṃ smṛtam

mūtraśauce tvidaṃ jñeyaṃ viṣṭhāśaucamataḥ śṛṇu //
paṃcāpāne'thavā sapta daśa vāmakare tathā

ubhayoḥ sapta dātavyāḥ pādayormṛttikātrayam //
etacchaucaṃ gṛhasthasya dviguṇaṃ brahmacāriṇaḥ

vānaprasthasya triguṇaṃ yatīnāṃ ca caturguṇam //
etacchaucaṃ divā proktaṃ rātrāvarddhaṃ samācaret

mārgasthasya tadardhaṃ syātstrīśūdrāṇāṃ tadardhakam //
śaucakarmavihīnasya samastā niṣphalāḥ kriyāḥ

daṃtajihvāviśuddhiṃ ca tataḥ kuryādataṃdritaḥ //
āyurbalaṃ yaśo varcaḥ prajāḥ paśuvasūni ca //

brahma prajñāṃ ca medhāṃ ca tvaṃ no dehi vanaspate //
daṃtakāṣṭhaṃ tu gṛhṇīyāddvādaśāṃgulasaṃmitam

kṣīravṛkṣasya na grāhyaṃ kārpāsasya tathaiva ca //
kaṃṭakasya ca vṛkṣasya dagdhavṛkṣasya caiva hi

sadvāsanaṃ mṛdutaraṃ daṃtadhāvanamāditaḥ

upavāse navamyāṃ ca ṣaṣṭhyāṃ śrāddhadine ravau //
grahaṇe pratipaddarśe na kuryāddaṃtadhāvanam //
kuryāddvādaśagaṃḍūṣānanukte daṃtadhāvane

daṃtānviśodhya vidhivanmukhaṃ saṃmārjya vāriṇā //
lalāṭe cordhvapuṃḍraṃ tu dhṛtvā cācamya vāriṇā

devālaye nadītīre rājamārge viśeṣataḥ //
dattvā cākāśadīpaṃ tu tulasīsannidhāvatha

gṛhītvārcanasāmagrīmiṣṭadevagṛhaṃ vrajet //
tato gāyeta nṛtyeta pūjāṃ kṛtvā tu buddhimān

paṭhitvā viṣṇunāmāni kuryyānnīrājanaṃ hareḥ /
nāḍīdvayāvaśiṣṭāyāṃ rātryāṃ gacchejjalāśayam

tatroktavidhinā snānaṃ kuryādvai kārtikavratī //
vastraniṣpīḍanaṃ kṛtvā kuryācca tilakaṃ tathā

tataḥ saṃdhyāmupāsīta svasūtroktena vartmanā //
tataḥ kāryo japo devyā yāvadakoṃdayo bhavet

etatproktaṃ rātriśeṣakṛtyaṃ dainamathocyate //
yasminkṛte kārtiko'yaṃ sakalaḥ saphalo bhavet

viṣṇoḥ sahasranāmā''dyaṃ saṃdhyāṃte ca paṭhettataḥ //
devālaye samāgatya punaḥ pūjanamārabhet

nṛtyagānādikāryeṣu praharaṃ divasaṃ nayet //
tataḥ purāṇaśravaṇaṃ yāmārdhaṃ samyagācaret

paurāṇikasya pūjāṃ tu tulasīpūjanaṃ tathā //
kṛtvā mādhyāhnikaṃ karma bhuṃjīta dvidalojjhitam

balidānaṃ vaiśvadevamatithīnāṃ samarpaṇam //
kṛtvā bhuṃkte tu yo martyaḥ kevalaṃ cā'mṛtaṃ hi tat

yathāśakti dvijā bhojyāḥ pratyahaṃ vā'tha parvaṇi //
haviṣyabhojanaṃ kuryādāmiṣaṃ parivarjayet

bhakṣayettulasīṃ vaktraśuddhyarthaṃ tīrthavāriṇā //
saṃsāravyavahāreṇa dinaśeṣaṃ samāpayet

sāyaṃkāle punargacchedviṣṇordevālayaṃ prati //
saṃdhyāṃ kṛtvā prayuṃjīta tatra dīpanyathābalam

viṣṇuṃ praṇamya haraye kṛtvā nīrājanaṃ śubham //
stotrapāṭhādikaṃ kurvannādyayāme tu jāgaram //

yāme tu prathame'tīte nidrāṃ kuryādvicakṣaṇaḥ //
brahmacaryavrataṃ kuryādbhāryāmīyādṛtau tathā

tayā kāmayamāno vā bhāryāṃ gacchenna doṣabhāk //
evaṃ pratidinaṃ kuryādāmāsaṃ tu yathāvidhi

evaṃ tu kārtike māsi yaḥ kuryātparamaṃ vratam //
sarvapāpavinirmukto yāti viṣṇoḥ salokatām

rogāpahaṃ pātakanāśakṛtparaṃ sadbuddhidaṃ putradhanādisādhakam //
mukternidānaṃ nahi kārtikavratādviṣṇupriyādanyadihā'sti bhūtale

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe kārtikamāsamāhātmye nityakarmakathanaṃnāma paṃcamo'dhyāyaḥ