Skanda Purana · Verses 2.38-2

// athā'gastyaśaṅkhāditapastuṣṭasya bhagavata āvirbhāvaḥ //
// bharadvāja uvāca //
teṣāṃ harau jagannāthe samāveśitacetasām //
dinatrayaṃ gataṃ tatra pūjāstotraparātmanām

tṛtīye divase prāpte te sarve nidritā niśi //
ante caturthayāmasya dadṛśuḥ svapnamuttamam

śaṅkhacakragadāpāṇiṃ prasannaṃ puruṣottamam //
varadānāya saṃprāptamapaśyansmeralocanam

utthāya muditātmāno gṛhānnirgatya pāvane //
svāmipuṣkariṇītoye sasnurvidhivadādarāt

vidhāya vidhivatkarma sarve dinamukhocitam //
gṛhānpratyāyayurdevamārādhayitumacyutam

sadyaḥ śreyaskaraṃ mārge nimittaṃ pakṣisṛcitam //
dṛṣṭvā prasādaṃ devasya karasthaṃ menire tadā

tatastrilokakartāraṃ pūjayitvā janārdanam //
tuṣṭuvurvividhaiḥ stotraiḥ pavitrairvedavarṇitaiḥ

stotrāvasāne kaunteya munīndraḥ kumbhasaṃbhavaḥ //
jajāpa śaṃkhasahito mantramaṣṭākṣaraṃ hareḥ

itthaṃ teṣāṃ jagatsvāminyacyute'rpitacetasām //
agrabhāge prādurabhūdekaṃ tejo mahādbhutam

anekakoṭisaṃkhyānāmādityendu havirbhujām //
ekībhūyāmbaratale jyotirjālamiva sthitam

tattejo vīkṣya te sarve'mitāntāścaryagocarāḥ //
dadhyurnārāyaṇaṃ divyaṃ paramānandavigraham

vāṅmānasapathātītaṃ viśrutaiśvaryabhāsuram //
sahasranetraṃ sāhasrabāhupādaiḥ samanvitam

taptakārtasvaranibhasphuratkāṃtimanoharama //
daṃṣṭrākarālaṃ durdarśaṃ vamantaṃ dahanacchaṭāḥ

kaustubhena virājantaṃ dadhānamurasi śriyam //
avicintyamanādyantamatyantabhayadāyakam //

prakāśayantaṃ brahmāṇḍaṃ sarvamātmani sarvagam //
agastyaśaṃkhapramukhāste sarve hṛṣṭacetasaḥ

tamālokya jagannāthaṃ bhūyobhūyo vavandire //
bhramanti lokarakṣārthamāyudhāni tadā hareḥ

nijatejobalopetānyājagmustaṃ niṣevitum //
cakramarkaprabhaṃ divyā gadā khaṅgaśca nandakaḥ //

puṇḍarīkaṃ cograravaḥ pāñcajanyaḥ śaśiprabhaḥ //
tadā brahmāṇḍamakhilaṃ pūrayāmāsa nirbharaḥ

pāñcajanyasya ninadaḥ sarvāsurabhayaṃkaraḥ //
pāñcajanyadhvaniṃ śrutvā nitāntāścaryabhīṣaṇam

āyayurdevatāḥ sarvāḥ svaṃsvaṃ vāhanamāsthitāḥ //
brahmā rudraḥ śatamakhaḥ sanakādyāśca yoginaḥ//

vasiṣṭhamukhyā munayo gandharvoragakinnarāḥ //
viṣvakseno garutmāṃśca viṣṇubhṛtyā jayādayaḥ

sarūpāścaiva ye nityāḥ śvetadvīpanivāsinaḥ //
sumanodrumasaṃbhūtā sumanovṛṣṭiradbhutā

papāta medurāmodamoditāśeṣamānasā //
nanṛturdivyasudṛśo jaguḥ kinnarapuṅgavāḥ

tuṣṭuvurharṣataralāḥ suragandharvacāraṇāḥ //
dṛṣṭvā te puṇḍarīkākṣaṃ prasannaṃ bhaktavatsalam

praṇamya toṣayāmāsuḥ sāṣṭāṃgaṃ vividhaistavaiḥ

// brahmādaya ūcuḥ // //
jaya viṣṇo kṛpāsindho jaya tāmarasekṣaṇa //
jaya lokaikavarada jaya bhaktārtibhañjana

anantamakṣaraṃ śāntamavāṅmanasagocaram //
ko vā bhavantaṃ jānāti cidānandamayātmakam

aṇoraṇutaraṃ sthūlātsthūlaṃ sarvāntarasthitam //
tvāmāmananti puruṣaṃ prakṛteḥ paramacyutam //

vedāntasārarūpaṃ tvāṃ sarvāntarbāhyavartinam //
ko hi varṇayituṃ śakto māyāyatteṣu dehiṣu

bhavadīyamidaṃ rūpaṃ dṛṣṭvātibhayadāyakam //
bhayodvignā vayaṃ sarve śāntaṃ rūpaṃ bhajasva ha

// bharadvāja uvāca // //
iti stuto viriñcādyaiḥ prasanno garuḍadhvajaḥ //
meghaghoṣapratimayā vācā sādaramabravīta

// atha brahmādiprārthanayā bhagavadgṛhītasaumyarūpaprakāraḥ //
// śrībhagavānuvāca // //
bhayāvahāmimāṃ mūrtimutsṛjyāhaṃ priyāvaham //
śāntaṃ rūpaṃ bhajiṣyāmi māṃ paśyata nirākulāḥ

ityuktvāntarhito bhūtvā tasminneva kṣaṇāṃtare //
vimāne ratnakhacite babhūva sukhadarśanaḥ

candrabimbānanaḥ śānto nīlotpaladaladyutiḥ //
suvarṇavarṇavasano ratnabhūṣaṇabhūṣitaḥ

śaṃkhacakragadāpadmalasatkaracatuṣṭayaḥ //
tamālokya ramākāntaṃ bhūyo bhūyo vavaṃdire

santoṣayitvā brahmādīnabhīṣṭapratipādanaiḥ //
avocadvinayānamramagastyaṃ munipuṃgavam

// śrībhagavānuvāca // //
tvaṃ munīndra vratairghoraiścīrṇairmāṃ prati saṃprati //
parikliṣṭo'si dāsyāmi varāṃste'bhīpsitānvada

// bharadvāja uvāca // //
niśamya vākyaṃ śrībhartuḥ praṇamya ca punaḥpunaḥ //
sa romāñcitasarvāṃgaḥ kumbhajanmā vaco'bravīt

// athāgastyaprārthanayā svarṇamukharīnadyā bhagavadvattasarvādhikatvaprāptiḥ //
// agastya uvāca // //
yaddhutaṃ yattapastaptaṃ yadadhītaṃ śrutaṃ mayā //
tatsarvaṃ saphalaṃ jātamādṛto'smi yatastvayā

eṣo'hameva dharmātmā triṣu lokeṣvapi prabho //
tvāṃ vicinvantamadhunā māmanviṣyāgato'si yat

tvatprasādātpuraivāhaṃ prāptākhilamanorathaḥ //
na paśyāmi vicintyāpi prāpyaṃ saṃprati mādhava

tathāpi cāpalādetattava vijñāpyate prabho //
tvatpādāmbujayorbhaktimevaṃ kuru nirantaram

avadhāraya caitattvaṃ suraprārthanayā mayā //
nadī suvarṇamukharī snātāghaughavināśinī

sā bhavacchailakaṭakasamāsannā samāgatā //
tāṃ kṛtārthaya lokeśa tvadanugrahavṛttibhiḥ

suvarṇamukharītoye snātvā ye veṃkaṭe sthitam //
paśyaṃti bhuktimuktyostu bhūyāsurbhājanāni te

alpāyuṣo narā mūḍhā jñānayogaparicyutāḥ //
na śaknuvaṃti tvāṃ draṣṭuṃ vratādhyayanakarmabhiḥ

sadāsminnāsthitaḥ śaile sarveṣāṃ ca jagadguro //
prasādasumukho deva kāṃkṣitārthaprado bhava //

// śrībhagavānuvāca // //
yatprārthitaṃ tvayā vipra tattathaiva bhaviṣyati //
nūnamapratimā loke mayi bhaktiḥ kṛtā tvayā

jāhnavīva nadī seyaṃ suvarṇamukharī mune //
syādāśāsyā surāṇāṃ ca vāṃchitaśrīvidhāyinī

svāmipuṣkariṇī ceyaṃ nadī mūrtyā samanvitā //
saṃkramiṣyati tāṃ divyāṃ nadīṃ tīrthaughasaṃśrayām

vaikuṇṭhanāmni śaile'sminnadyaprabhṛti sarvadā //
kṛtāvāso bhaviṣyāmi mune prārthanayā tava //

suvarṇamukharīsnānakṣālitāghaughakardamāḥ //
asminvaikuṇṭhaśaile māṃ ye paśyaṃti samāhitāḥ

bhuvi putrādisaṃpannāḥ sarvaiśvaryasamanvitāḥ //
mṛtāstriviṣṭape bhogānākalpamanubhūya ca

punarāvṛttirahitaṃ kevalānandabhāsuram //
matpadaṃ samavāpsyanti nātra kāryā vicāraṇā //

māṃ draṣṭumāgatānsarvānpratīkṣyābhīpsitaiḥ śubhaiḥ //
yojayiṣyāmi satataṃ tvadvacogauravānmune

putrārthināṃ bahūnputrāndhanāni ca dhanārthinām //
tathaivārogyakāmānāṃ rogaśāṃtiṃ garīyasīm

tīvrāpatparibhūtānāṃ tathaivāpannivāraṇam //
dāsyāmyabhīpsitānbhogāndurlabhānapi sarvadā

ye yānkāmānapekṣyeha prekṣante māṃ samāgatāḥ //
avāpnuvanti te sarve tāṃstānkāmānna saṃśayaḥ

sthitā vā yatra kutrāpi māṃ smaranti narottamāḥ //
te sarve vāñchitāṃ siddhiṃ labhante matprasādataḥ

// atha śaṅkhanṛpavarapradānapūrvakaṃ bhagavadantardhānam //
// bharadvāja uvāca // //
ityuktvā taṃ muniṃ devaḥ śaṃkhamālokya bhūpatim //
śṛṇvatāṃ brahmamukhyānāmidaṃ vacanamabravīt

// śrībhagavānuvāca // //
prīto'smi śaṃkha bhaktyā te vṛṇīṣvābhīpsitaṃ varam //
dadāmi varado'haṃ te kraśiṣṭhasya tapasyataḥ

// śaṃkha uvāca // //
na yāce'nyanmahābāho tvatpādāmbujasevanāt //
yāṃ prāpnuvaṃti tvadbhaktāstāṃ yāce gatimuttamām

// śrībhagavānuvāca // //
yatprārthitaṃ tvayā śaṃkha tattathaiva bhaviṣyati //
matsevāyogabhavyānāmalabhyaṃ kimu vidyate

ākalpamindralokastho hyapsarogaṇasevitaḥ //
bhuktvā bahuvidhānbhogāṃstato mallokameṣyasi

evaṃ dadau varāniṣṭāñchaṅkhāya pṛthivīpate //
nārāyaṇo jagadyonirbhajatāṃ kalpabhūruhaḥ

tato brahmādikānsarvānvisṛjya kamalekṣaṇaḥ //
saṃstūya mānasairbhaktyā tatraivāṃtardadhe prabhuḥ

// atha bharadvājavarṇitaśrīveṃkaṭācalamāhātmyanigamanam // // //
// bharadvāja uvāca // //
veṃkaṭādreḥ prabhāvo'yamākhyāto bhavate'rjuna //
narāḥ pāpaiḥ pramucyaṃte śrutvemāṃ pāvanīṃ kathām

vārāhaṃ rūpamutsṛjya brahmaṇābhyarthito hariḥ //
mumodātrādbhutākāro māyayā mohayañjagat

paścādagastyaśaṃkhābhyāṃ prārthitaḥ sukhadarśanam //
dadau nitāntasubhagaṃ śāntaṃ bhogātmakaṃ vapuḥ

nārāyaṇaṃ veṃkaṭādriṃ svāmipuṣkariṇīṃ tathā //
imāmākhyāṃ ca saṃsmṛtya mucyaṃte pātakairjanāḥ

veṃkaṭādrisamaṃ sthānaṃ brahmāṇḍe nāsti kiñcana //
veṃkaṭeśasamo devo na bhūto na bhaviṣyati

veṃkaṭādrisamaṃ sthānaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati //
svāmitīrthasarastulyaṃ na kutrāpi ca vidyate

prātarutthāya ye nityaṃ veṃkaṭeśaṃ smaraṃti vai //
teṣāṃ karasthā mokṣaśrīrnātra kāryā vicāraṇā

svāmipuṣkariṇītīrthe snātvā sarvātmakaṃ harim //
ye vā paśyaṃti niyatā varāhācalavāsinam

te'śvamedhasahasrasya vājapeyaśatasya ca //
prāpnuvaṃti phalaṃ pūrṇaṃ nātra kāryā vicāraṇā

veṃkaṭācalamāhātmyaṃ ye śṛṇvaṃti narottamāḥ //
teṣāṃ muktiśca bhuktiśca iha loke paratra ca

veṃkaṭācalamāhātmyaṃ saṃkṣipya kathitaṃ tava //
ataḥ paraṃ mahānadyāḥ prabhāvaḥ kathyate'rjuna

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe śrīveṃkaṭācalamāhātmye suvarṇamukharīmāhātmyapraśaṃsāyāmagastyaśaṅkhāditapastuṣṭaśrīveṃkaṭeśāvirbhāvādimāhātmyavarṇanaṃ nāmāṣṭatriṃśo'dhyāyaḥ