Skanda Purana · Verses 2.32-4

// atha nadyutpādanāyāgastvaṃ prati aśarīryuktiḥ //
// bharadvāja uvāca // //
sa kadācinmunivaraḥ kṛtapaurvāhnikakriyaḥ //
viveśa devatāgāraṃ samārādhayituṃ śivam

adṛśyarūpā vāgdevī tatrāśrāvi mahātmanā //
tenādbhutopapannena vyaktavarṇasamujjvalā

ākāśavāṇyuvācainamagastyaṃ japatāṃ varam //
nadīhīno hyayaṃ deśaḥ prasiddho'pi na śobhate

jñānavijñānavimukhaḥ sākāra iva bhūsuraḥ //
dīkṣeva dakṣiṇāhīnā jyotsnāhīneva śarvarī

na vibhāti nadīhīnā pṛthvīyaṃ bhūsurottama //
pravartaya nadīṃ kāñcillokānāṃ hitakāmyayā

agādhaduritodbhūtabhītimocanaśālinīm //
hitametatsuraughānāmetanmunivarārthitam

bhadrametanmanuṣyāṇāmetadācara suvrata //
devānāmṛṣivaryāṇāṃ bhūjanānāṃ hitāvahām

pāpapaṃkapraśamanīṃ pravartaya mahānadīm

// śrībharadvāja uvāca // //
tadākarṇya vaco vipraḥ kṣaṇaṃ cintāparāyaṇaḥ //
samāpya devatāpūjāṃ bahirvedyāmupāviśat

ānāyayāmāsa tadā tadāśramagatānmunīn //
teṣāmakathayaccāsau divyavāṇīritaṃ vacaḥ

tadadbhutamupaśrutya munayo hṛṣṭamānasāḥ

abhivandya muniśreṣṭhaṃ maitrāvaruṇimabruvan

// atha suvarṇamukharyutpādanāyāgastyaṃ prati maharṣiprārthanā //
// munaya ūcuḥ // //
āścaryāṇāṃ mahāścaryaṃ maṃgalānāṃ ca maṃgalam //
tavaiva śobhate divyaṃ tvaccaritraṃ kṛpānidhe //

tava huṃkāramātreṇa bhraṣṭo devādhirājyataḥ //
nahuṣaḥ kīṭatāṃ prāpa tataścitraṃ na vidyate

samāvṛtadharācakraḥ kallolātāḍitāmbaraḥ //
kiṃ nvato vidyate citraṃ yadabdhiśculakīkṛtaḥ

sūryamārganirodhārthaṃ pravṛtto vindhyabhūdharaḥ //
tvayā praśāṃtiṃ gamitaḥ kiṃ nvato vidyate param

tavādbhutāni karmāṇi kaḥ stotuṃ prabhavedbhuvi //
manmahābhāgyayogāttvaṃ prāpto'sīti śarīritām

vayaṃ kṛtārthāḥ saṃjātāstrailokye yanmahāmune //
nivasāmo'tra bhavatā sanāthā hyāśramasthale

varṇyo hi yāmyato dūre viṣayo'yaṃ dvijottama //
samastavastupūrṇopi nadīhīno na rājate

kimalabdhanadīsnānenā'munā hatajanmanā //
anadīke janapade vāsādajananaṃ varam

paripākastu bhāgyānāmasmākaṃ samupasthitaḥ //
yadādiṣṭosi vibudhaiḥ pravartaya mahānadīm

pravartitāyāṃ deśesminmahānadyāṃ tavānagha //
kadā nu khalu yāsyāmaḥ kṛtasnānā kṛtārthatām

kiṃ vitarkeṇa bahunā prayatnaḥ kriyatāṃ dhuvam //
samānetuṃ jagadvandyāṃ śaraṇyāṃ sariduttamām

//
// śrībharadvāja uvāca // //
sa teṣāṃ vacanaṃ hṛdyaṃ mānayitvā mahādvijaḥ //
samāneṣyāmi saritamiti cakre viniścayam

//
// atha suvarṇamukharyāvirbhāvāyāgastyakṛtatapaḥprakāraḥ // //
munīśvarairanujñātastānabhyarcya surānapi //
viśeṣapūjāṃ vidhivadvidhāya puravidviṣaḥ

aṃgīkṛtya vrataṃ gāḍhaṃ bahulakleśaduḥsaham //
ananyasulabhaṃ yatnātsa cakāra mahattapaḥ

ghoreṣu gharmadivaseṣvantarastho havirbhujām //
caturṇāṃ savitṛnyastadṛṣṭirnāpayayau klamam

vārṣikeṣu dineṣūgravāyusampātaduḥsahaiḥ //
āsāraistāḍyamāno'pi nodvegamagamaddhṛdi

hemante samaye tiṣṭhankaṇṭhadaghneṣu vāriṣu //
japadhyānaparo bhūtvā na kiñcidvikṛtiṃ yayau

tataḥ samīhitārthasya vilambamavalokya saḥ //
punargāḍhatarāṃ niṣṭhāṃ prapede lokabhīṣaṇām

nigṛhya mānasīṃ vṛttiṃ nirāhāro jitendriyaḥ //
avijñātabahirvṛttistasthau pāṣāṇavattadā

evaṃ tapasyatastasya sarvāṅgeṣu hutāśanaḥ //
abhraṃliho jvalajjyotirniścakrāma bhayaṅkaraḥ

tato'dbhutaśikhājālairāvṛtāḥ sarvato diśaḥ //
samudagrabhayodvignā janaughāḥ paricukruśuḥ

tadā tathāvidhaṃ ghoraṃ jagatsaṃkṣobhamāgatam //
devā vijñāpayāmāsurnamaskṛtyābjajanmane

// athāgastyāśramaṃ prati caturmukhāgamanam // //
tānāśvāsya tato brahmā siddhagandharvasevitaḥ //
prādurāsītkumbhabhuvaḥ purobhāge tapasyataḥ

tamāgataṃ samālokya brahmāṇaṃ paramaṃ dvijaḥ //
praṇamya vividhaiḥ stotraistoṣayāmāsa tanmanāḥ

tatastaṃ vinayānamramagastyaṃ vīkṣya padmabhūḥ //
prasādasumukho bhūtvā pūtāṃ giramupādade

// brahmovāca // //
parituṣṭo'smi tapasā duścareṇa tavānagha //
vṛṇīṣva yadyadiṣṭaṃ te tattaddāsyāmi suvrata

// agastya uvāca // //
tava prasādātsakalamupapannaṃ mama prabho //
saṃprayacchasi cetkāmaṃ yāce niḥśaṃkayā dhiyā

nadīhīnamimaṃ deśaṃ dṛṣṭvā khidyati me manaḥ //
arthāvavodharahitaṃ śrutipāṭhamivādhikam

urvīṃ pāvayituṃ dakṣāṃ rakṣituṃ ca mahānadīm //
prasādaṃ kuru deveśa mameṣṭamidameva hi

// athāgastyaprārthanayā gaṅgāṃ prati caturmukhacodanā //
// śrībharadvāja uvāca // //
agastyasya vacaḥ śrutvā bhūyādevamiti bruvan //
sasmāra manasā brahmā suravartmāśrayāṃ nadīm

athopetya viyadgaṃgā purastātparameṣṭhinaḥ //
atiṣṭhanmukuṭanyastapraśastāñjalibhāsurā

svaśāsanātsamāyātāṃ vinayānatamastakām //
tāṃ sarvajagatāṃ dhātrīmidaṃ vacanamabravīt

//
// brahmovāca // //
gaṃge mayānuśāsyāsi kārye lokopakārake //
tavāpi lokarakṣāyāṃ mameva niyatā sthitiḥ

deśe nadīvihīne'tra pravartayitumāpagām //
hitārthaṃ sarvalokānāṃ kumbhajanmā samīhate

tasmāttvamavatīryorvīṃ svāṃśenaikena bhūjanān //
punīhi gaccha vasudhāmetaddarśitavartmanā

bhūloke saṃpravṛtte tu pravāhe siddhikāṃkṣiṇaḥ //
seviṣyante suravarā munivaryāśca saṃtatam

nadīṣūttamatāṃ yāhi trāhi tvatsaṃśrayāñjanān //
kuru priyamagastyasya gaccha bhadre yathāsukham

// bharadvāja uvāca // //
ityuktvāntardadhe brahmā tayā nadyā ca tena ca //
praṇāmapūjanastotrairviśeṣairabhinanditaḥ

// athāgastyasamīpe svāṃśatvena gaṃgākṛtanadyutpattyabhyupagamaḥ // //
atha gaṃgā munipateḥ purastātsvāṃśasaṃbhavām //
divyatejomayīṃ mūrtiṃ darśayitvā vaco'bravīt

// gaṃgovāca // //
madīyāṃśo'yamavanīṃ saṃprāpya munivallabha //
pūrayiṣyati te'bhīṣṭaṃ nadīrūpaṃ samāśritaḥ

// bharadvāja uvāca // //
ityuktvā siddhavāhinyāṃ gatāyāṃ tatprayuktayā //
gantavyaṃ vartmanā kenetyukto muniruvāca tām

// agastya uvāca // //
gacchanpurastātkalyāṇi tvadīyagamanocitam //
ahaṃ pradarśayiṣyāmi mārgaṃ tvaṃ māmanuvraja

ityuktā muninā tena saṃprahṛṣṭā tavānagha //
yadiṣṭaṃ tatkariṣye'hamiti provāca sā śubhā

atha muniravatārya tāṃ nagendrāddhṛtataṭinītanumabhrasaṃgiśṛṅgāt //
muditataramanā yayau purastāttadabhimatāṃ padavīṃ pradarśayansaḥ

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe śrīveṃkaṭācalamāhātmye śrīsuvarṇamukharīmāhātmyapraśaṃsāyāṃ suvarṇamukharyāvirbhāvavarṇanaṃnāma dvātriṃśo'dhyāyaḥ