Skanda Purana · Verses 2.32-2
// jaiminiruvāca // //
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi dakṣiṇāmūrtidarśanam //
padepadeśvamedhasya phalaṃ yatropalabhyate
tato nānāvidhairdivyairbhakṣyabhojyādikaistathā //
yathāśaktyupacāraistu gaṃdhairmālyaiśca pūjayet
rāmaṃ kṛṣṇaṃ subhadrāṃ ca gītanṛtyādikaistathā //
prekṣaṇīyaiśca vividhaiḥ śraddhayā copapāditaiḥ
vastracaṃdanamālyādyaiḥ pūjayitvā dvijottamān //
bhagavadbrāhmaṇāṃścaitānmahābhāgavatāṃstathā
tato nayeddakṣiṇābhimukhāṃstāṃstridaśeśvarān //
utsavaṃ ca mahatkṛtvā pūrvānayanavaddhareḥ
tasminkāle hariṃ paśyedvrajaṃtaṃ dakṣiṇāmukham //
samaṃ subhadrāṃ yo martyo na sa prākṛtamānuṣaḥ
snānārthamāgatā devāḥ snāpayitvā jagadgurum //
ākāśe'pi sasaṃbādhāstāvatkālaṃ sthitā harim //
draṣṭuṃ vrajaṃtaṃ yāmyāśāvadanaṃ bhavanāśanam
dharmaśāstreṣu yāvaṃti dharmakarmāṇi saṃti vai //
tāni sarvāṇi saṃdraṣṭuṃ vrajaṃtaṃ dakṣiṇāmukham
snānadarśanajaṃ puṇyaṃ samagraṃ labhate tu saḥ //
snātaṃ murāriṃ yaḥ paśyedvrajaṃtaṃ dakṣiṇāmukham
nīrājayitvā deveśaṃ rāmeṇa saha bhadrayā //
prāsādāṃtaḥ praveśyātha na paśyedvai kathaṃcana
etattu vistareṇoktaṃ pūrvameva mayā dvijāḥ
//
// munaya ūcuḥ // //
bhagavanyattvayā proktaṃ jyeṣṭhāsnānapradarśanāt //
phalaṃ prāpnoti niyataṃ tanno būhi vidāṃvara
// jaiminiruvāca // //
haṃta vaḥ kathayiṣyāmi tadvrataṃ jyeṣṭhapaṃcakam //
nātaḥ parataraṃ proktamṛṣibhiḥ śāstrapāragaiḥ
śrautasmārtapurāṇokta vratānāmidamuttamam//
idaṃ prathamataḥ proktaṃ brahmaṇā parameṣṭhinā
jyeṣṭhatvādvratamukhyānāṃ khyātaṃ tajjayeṣṭhapaṃcakam //
samudro jyeṣṭhaphaladaḥ prabhurjyeṣṭhaphalapradaḥ
varṣasaṃdarśanātpuṇyaṃ mañcakenaiva labhyate //
maṃcakena tu yallabhyaṃ mahājyaiṣṭhyāṃ tu tallabhet
yanmayoktaṃ purā viprāḥ snānadarśanajaṃ phalam //
samagraṃ tadavāpnoti mahājyaiṣṭhyāṃ na saṃśayaḥ
// munaya ūcuḥ // //
mahājyaiṣṭhīṃ samācakṣva yatra snānaṃ mahāphalam //
tatra naḥ kautukaṃ brahmanmahadvai saṃpravarttate
//
// jaiminiruvāca // //
jyeṣṭhasya vimale pakṣe yā vai paṃcadaśī bhavet //
śakrarkṣaikāṃśagau candragurū ca guruvāsare
śubhe yoge mahājyaiṣṭhī sarvapāpapraṇāśinī //
sarvakṣetraṃ sarvatīrthaṃ sapta vai sāgarāstathā
kratavaśca mahādānasamūhaśca tapāṃsi ca //
vidyāścāṣṭādaśavidhā vratāni vividhāni ca
śāṃtipauṣṭikakarmāṇi sāṃkhyayogastathaiva ca //
sarve saṃbhūya gacchaṃti kṣetraṃ śrīpuruṣottamam
vṛndaśaḥ pravibhaktāsta ekaikaṃ kṣetragaṃ prati //
kasmai vayaṃ bhāgyavate jyeṣṭhasnānāvalokane
mahājyaiṣṭhyāṃ pravekṣyāmaḥ parasparamahaṃmayā //
tatra yāṃti mahāyoge bhagavatkṣetramuttamam
mahājyaiṣṭhī mahāpuṇyā bhagavatprītivarddhanī //
tasyāṃ saṃpūjya deveśaṃ jagannāthaṃ kṛpārṇavam //
dṛṣṭvā ca snāpyamānaṃ taṃ pāpakośādvimucyate
ata ūrdhvaṃ pravakṣyāmi vrataṃ tajjyeṣṭhapañcakam //
vratenānena labhyaṃ yattattadeva bravīmi vaḥ
daśamyāṃ niyamaṃ kuryātprātaḥ snātvā yathāvidhi //
ācāryaṃ vṛṇuyāttatra vaiṣṇavaṃ dvijapuṃgavam
itthaṃ saṃkalpamamalaṃ gṛhṇīyādvratamuttamam
devadevajagannātha saṃsārārṇavatāraka //
adyārabhya vrataṃ deva yāvajjyaiṣṭhī ca sā tithiḥ //
tāvadvrataṃ kariṣyāmi prītaye tava keśava
sarvatīrthābhiṣekaṃ ca pratyahaṃ vratabhojanam //
mūrtīnāṃ tava paṃcānāmekasyāpi prapūjanam
ekasmindivase deva trisaṃdhyaṃ tvatprasādataḥ //
samāpyatāṃ vratamidaṃ saphalaṃ cāstu te prabho //
tataḥ paṃcasu tīrtheṣu snātvā ca gṛhametya ca //
sthaṃḍile vilikhetpadmamaṣṭapatraṃ sakarṇikam
tanmadhye sthāpayetkuṃbhaṃ tīrthāṃbhobhiḥ prapūritam //
sacaṃdanaphalairyuktaṃ tanmukhe tāmrabhājanam
vāsasā veṣṭitaṃ kaṇṭhe pātraṃ cākṣatapūritam //
tanmadhye sthāpayeddevaṃ sauvarṇaṃ madhusūdanam //
śubhāṃgāvayavaṃ śāṃtaṃ vāme śrīyutamīśvaram
dakṣiṇe ca garutmaṃtaṃ spṛśaṃtaṃ pṛṣṭhadeśataḥ //
śaṃkhacakradharaṃ cordhve padmāsanagataṃ vibhum //
pūjayedupacāraistamācāryo vāpi bho dvijāḥ //
nīlotpalānāṃ mālāṃ tu bhaktyā devāya dāpayet
daśamyāṃ pūjayitvaivaṃ daśakoṭyaghanāśanam //
prārthayetprāṃjalirbhūtvā mantrametaṃ samuccaran
//
madhusūdana deveśa namaste mādhavīpriya //
kṛpāvārāṃnidhe pāhi patitaṃ māṃ bhavārṇave
ekādaśyāṃ caturbāhuṃ śaṃkhacakragadādharam //
nārāyaṇaṃ padmasaṃsthaṃ paṃcaniṣkavinirmitam //
tadarddhaṃ nirmitaṃ vāpi pūjayetpadmamālayā
naivedyaṃ pāyasaṃ dadyātsitāṃ raṃbhāphalāni ca //
nānāvidhaṃ ca naivedyaṃ dattvā saṃprārthayenmudā
nārāyaṇa namaste'stu bhavasāgaratāraṇa //
trāhi māṃ puṃḍarīkākṣa śaraṇāgatavatsala
ekādaśeṃdriyakṛtaṃ pāparāśimanuttamam //
anādibhavanirvyūḍhaṃ nāśayetpūjitaḥ prabhuḥ
dvādaśyāṃ yajñavārāhaṃ pūjayetsvarṇanirmitam //
caṃdanāgurukarpūralepanaiścaṃpakasrajā
nānāvidhāpūpasārā bhakṣyabhojyaphalānvitāḥ //
nivedya prārthayeddevaṃ stutimetāṃ samuccaran
pralayārṇavasaṃmagnāṃ dharaṇīṃ dhṛtavānasi //
kinna śakto mamoddhāre patitasyāṃghripaṃkaje //
tanmāmuddhara goviṃda nimagnaṃ śokasāgare
abdo dvādaśamāso vai yāvadabdakṛtāni tu //
pāpāni mahadalpāni itaḥ pūrveṣu janmasu //
tadvināśayate devo dvādaśyāmarcito nṛṇām
trayodaśyāṃ tu pradyumnaṃ śaṃkhacakravarābhayān //
dhārayantaṃ padmagataṃ caturniṣkavinirmitam
upacārairyathāproktaiḥ pūjayedbhaktito naraḥ //
aśokapāṭalīmālāṃ caṃdrapūrṇāṃ samujjvalām
naivedyaṃ caiva pakvānnaṃ phalaṃ pakvaṃ manoharam //
dattvā namaskṛtiṃ kurvanprārthayetprāṃjaliḥ śuciḥ
deva pradyumna kāmānāṃ pūraka kāmarūpadhṛk //
kāmāśca saphalāḥ saṃtu kāmapāla namo'stu te
caturdaśyāṃ narahariṃ pūjayetkanakākṛtim //
vakṣaḥsthalasthayā lakṣmyā prīyamāṇaṃ saṭojjvalam
vyāttānanaṃ sāṭṭahāsaṃ yogapaṭṭābjasaṃsthitam //
sutīkṣṇanakharaṃ devaṃ sarvāpadvinivāraṇam
caturbhirhemaniṣkaiśca ghaṭitaṃ śubhalakṣaṇam //
pūjayetpūrvavaddevaṃ sopahāraṃ subhaktitaḥ
japākusumamālāṃ ca jātīpuṣpasrajaṃ tathā //
dattvā puṣpāṃjalīnpāde praṇamya sapradakṣiṇam
yathā hiraṇyakaśipuṃ lokānāṃ hitakāmyayā //
vyadārayastathā pāpasaṃghaṃ nāśaya pūjitaḥ
evaṃ saṃprārthya nṛhariṃ praṇamya daṇḍavatkṣitau //
nirvartya vratamevaṃ tadvratī paṃcadinātmakam //
paṃca paṃca pradīpāṃstu divārātrau pradāpayet
vastrayugmānpaṃca pañca cchatropānadyugaṃ tathā //
sayajñasūtrānkalaśānpañca pañca phalānvitān
bhojanāṃte dvijebhyaśca pradadyācchraddhayānvitaḥ
rātrau jāgaragītādyaistathā nānopahārakaiḥ //
toṣayedvāsudevaṃ tu purāṇapaṭhanena tu
paurṇamāsyuṣasi snātvā śrīkṛṣṇasyāṃtikaṃ vrajet
rāmaṃ kṛṣṇaṃ subhadrāṃ ca pūjayitvā yathāvidhi //
snapanaṃ kārayitvātha dṛṣṭvā vā śāstracoditam
snānaṃ kṛtvā punaḥ siṃdhau gṛhamāgatya tatra vai //
yatra viṣṇormūrttayastāḥ kumbhasthā mantrapūjitāḥ
tāsāṃ paścimato vahniṃ samādhāya yathāvidhi //
agnikāryaṃ prakurvīta svaiḥ svairmaṃtraiḥ purohitaḥ
praṇavādicaturthyaṃtaṃ namoṃtaṃ nāma īrayet //
devānāṃ mūlamaṃtrastu svāhāṃto homakarmaṇi //
carorājyasya samidhāṃ palāśānāṃ pṛthakpṛthak //
ekaikaṃ devamuddiśya juhuyācca śataṃ śatam
tasya puṣpaśataṃ caiva juhuyāttadanaṃtaram //
pūrṇāhutiṃ tato hutvā brahmaṇe dakṣiṇāṃ dadet
ācārye dakṣiṇāṃ dadyātsuvarṇaṃ dhenumeva ca //
svarṇaśṛṃgīṃ raupyakhurāṃ nānopakaraṇairyutām //
mahārghyavastradānāni yena tuṣyati vā guruḥ //
sarvopakaraṇairyuktāḥ pratimāśca nivedayet
brāhmaṇānbhojayetsarpiḥ khaṇḍayuktaiśca pāyasaiḥ //
etadvrataṃ samākhyātaṃ jyeṣṭhapaṃcakamuttamam
anuṣṭhāya naro bhaktyā snānadarśanajaṃ phalam //
samagraṃ labhate viprāstadā naivātra saṃśayaḥ
ekādaśī yā tu madhye nirjalā sā prakīrtitā //
ekāṃ tāṃ bhaktiyuktā ye yathāvidhi upāsate
yāvajjīvakṛtāḥ sarvā ekādaśyo na saṃśayaḥ //
vratarājamimaṃ kṛtvā sarvavrataphalaṃ labhet
yānyānsamīhate kāmāṃstāṃstānāpnotyasaṃśayaḥ
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe puruṣottamakṣetramāhātmye jyeṣṭhapaṃcakavratavarṇanaṃnāma dvātriṃśo'dhyāyaḥ
Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0