Skanda Purana · Chapter 2.32

// vālakhilyā ūcuḥ // //
kārtikasyā'male pakṣe snātvā samyagyatavrataḥ //
ekādaśyāṃ tu gṛhṇīyādvrataṃ paṃcadinātmakam

śarapaṃjarasuptena bhīṣmeṇa tu mahātmanā //
rājadharmā mokṣadharmā dānadharmāstataḥ param //
kathitā pāṃḍudāyādaiḥ kṛṣṇenā'pi śrutāstadā

tataḥ prītena manasā vāsudevena bhāṣitam //
dhanyadhanyo'si bhīṣma tvaṃ dharmāḥ saṃśrāvitāstvayā

ekādaśyāṃ kārtikasya yācitaṃ ca jalaṃ tvayā //
arjunena samānītaṃ gāṃgaṃ bāṇasya vegataḥ

tuṣṭāni tava gātrāṇi tasmādadyadināvadhi //
pūrṇāṃtaṃ sarvalokāstvāṃ tarpayaṃtvarghyadānataḥ

tasmātsarvaprayatnena mama saṃtuṣṭikārakam //
etadvrataṃ prakurvaṃtu bhīṣmapaṃcakasaṃjñitam

kārtikasya vrataṃ kṛtvā na kuryādbhīṣmapaṃcakam //
samagraṃ kārtikavrataṃ vṛthā tasya bhaviṣyati

aśaktaścennaro bhūyādasamarthaśca kārtike //
bhīṣmasya paṃcakaṃ kṛtvā kārtikasya phalaṃ labhet

satyavratāya śucaye gāṃgeyāya mahātmane //
bhīṣmāyaitaddadāmyarghyamājanmabrahmacāriṇe //

savyenā'nena maṃtreṇa tarpaṇaṃ sārvavarṇikam

vratāṃgatvātpūrṇimāyāṃ pradeyaḥ pāpapūruṣaḥ //
aputreṇa prakartavyaṃ sarvathā bhīṣmapañcakam

yaḥ putrārthaṃ vrataṃ kuryātsastrīko bhīṣmapañcakam //
pradattvā pāpapuruṣaṃ varṣamadhye sutaṃ labhet

avaśyameva kartavyaṃ tasmādbhīṣmasya paṃcakam //
viṣṇuprītikaraṃ proktaṃ mayā bhīṣmasya pañcakam

// sūta uvāca // //
śṛṇvaṃtu ṛṣayaḥ sarve viśeṣo bhīṣmapañcake //
kārtikeyāya rudreṇa purā proktaḥ savistarāt

// īśvara uvāca // //
pravakṣyāmi mahāpuṇyaṃ vrataṃ vratavatāṃ vara //
bhīṣmeṇaitadyataḥ prāptaṃ vrataṃ pañcadinātmakam

sakāśādvāsudevasya tenoktaṃ bhīṣmapañcakam //
vratasyā'sya guṇānvaktuṃ kaḥ śaktaḥ keśavādṛte //

kārtike śuklapakṣe tu śṛṇu dharmaṃ purātanam //
vasiṣṭhabhṛgugargādyaiścīrṇaṃ kṛtayugādiṣu

ambarīṣeṇa bhogādyaiścīrṇaṃ tretāyugādiṣu //
brāhmaṇairbrahmacaryeṇa japahomakriyādibhiḥ

kṣatriyaiśca tathā vaiśyaiḥ satyaśaucaparāyaṇaiḥ //
duṣkaraṃ satyahīnānāmaśakyaṃ bālacetasām

duṣkaraṃ bhīṣmamityāhurna śakyaṃ prākṛtairnaraiḥ //
yasmātkaroti vipreṃdra tena sarvaṃ kṛtaṃ bhavet

vrataṃ caitanmahāpuṇyaṃ mahāpātakanāśanam //
ato naraiḥ prayatnena kartavyaṃ bhīṣmapañcakam

kārtikasyā'male pakṣe snātvā samyagvidhānataḥ //
ekādaśyāṃ tu gṛhṇīyādvrataṃ paṃcadinātmakam

prātaḥ snātvā viśeṣeṇa madhyāhne ca tathā vratī //
nadyāṃ nirjharatoye vā samālabhya ca gomayam

yavavrīhitilaiḥ samyakpitṝnsaṃtarpayetkramāt //
snātvā maunaṃ naraḥ kṛtvā dhautavāsā dṛḍhavrataḥ

bhīṣmāyodakadānaṃ ca arghyaṃ caiva prayatnataḥ //
pūjā bhīṣmasya kartavyā dānaṃ dadyātprayatnataḥ

paṃcaratnaṃ viśeṣeṇa dattvā viprāya yatnataḥ //
vāsudevo'pi saṃpūjyo lakṣmīyuktaḥ sadā prabhuḥ

pañcake pūjayitvā tu koṭijanmāni tuṣyati

yatkiṃciddadate martyaḥ paṃcadhātuprakalpitam //
saṃvatsaravratānāṃ sa labhate sakalaṃ phalam //

kṛtvā tūdakadānaṃ tu tathā'rghyasya ca dāpanam //
mantreṇānena yaḥ kuryānmuktibhāgī bhavennaraḥ

vaiyāghrapādagotrāya sāṃkṛtya pravarāya ca //
anapatyāya bhīṣmāya udakaṃ bhīṣmavarmaṇe

vasūnāmavatārāya śaṃtanorātmajāya ca //
arghyaṃ dadāmi bhīṣmāya ājanmabrahmacāriṇe

// ityarghyamaṃtraḥ // //
anena vidhinā yastu paṃcakaṃ tu samāpayet //
aśvamedhasamaṃ puṇyaṃ prāpnotyatra na saṃśayaḥ

paṃcā'hamapi kartavyaṃ niyamaṃ ca prayatnataḥ //
niyamena vinā yatra na bhāvyaṃ varavarṇinā

uttarāyaṇahīnāya bhīṣmāya pradadau hariḥ //
uttarāyaṇahīne'pi śuddhalagnaṃ sutoṣitaḥ

tataḥ saṃpūjayeddevaṃ sarvapāpaharaṃ harim//
anaṃtaraṃ prayatnena kartavyaṃ bhīṣmapaṃcakam

snāpayeta jalairbhaktyā madhukṣīraghṛtena ca //
tathaiva paṃcagavyena gandhacaṃdanavāriṇā

candanena sugandhena kumakumenā'tha keśavam//
karpūrośīramiśreṇa lepayedgaruḍadhvajam

arcayedruciraiḥ puṣpairgaṃdhadhūpasamanvitaiḥ //
gugguluṃ ghṛtasaṃyuktaṃ dadetkṛṣṇāya bhaktimān

dīpakaṃ tu divā rātrau dadyātpaṃca dināni tu //
naivedyaṃ devadevasya paramānnaṃ nivedayet

evamabhyarcayeddevaṃ saṃsmṛtya ca praṇamya ca //
ॐ namo vāsudevāyeti japedaṣṭottaraṃ śatam

juhuyācca ghṛtābhyaktaistilavrīhiyavādibhiḥ //
ṣaḍakṣareṇa mantreṇa svāhākārā'nvitena ca

upāsya paścimāṃ saṃdhyāṃ praṇamya garuḍadhvajam //
japitvā pūrvavanmantraṃ kṣitiśāyī bhavetsadā

sarvametadvidhānaṃ tu kāryaṃ pañca dināni tu //
viśeṣo'tra vrate hyasminyadanyūnaṃ śṛṇuṣva tat

prathame'hni hareḥ pādau pūjayetkamalairvratī //
dvitīye bilvapatreṇa jānudeśaṃ samarcayet

tato'nupūjayecchīrṣaṃ mālatyā cakrapāṇinaḥ //
kārtikyāṃ devadevasya bhaktyā tadgatamānasaḥ

arcitvā taṃ hṛṣīkeśamekādaśyāṃ samāsataḥ //
niḥprāśya gomayaṃ samyagekādaśyāmupāvaset

gomūtraṃ mantravadbhūmau dvādaśyāṃ prāśayedvratī //
kṣīraṃ caiva trayodaśyāṃ caturdaśyāṃ tathā dadhi

saṃprāśya kāyaśuddhyarthaṃ laṃghayitvā caturdinam //
paṃcame divase snātvā vidhivatpūjya keśavam //
bhojayedbrāhmaṇānbhaktyā tebhyo dadyācca dakṣiṇām

pāpabuddhiṃ parityajya brahmacaryeṇa dhīmatā //
madyaṃ māṃsaṃ parityājyaṃ maithunaṃ pāpakāraṇam

śākāhāreṇa munyannaiḥ kṛṣṇārcanaparo naraḥ //
tato naktaṃ samaśnīyātpaṃcagavyapuraḥsaram

evaṃ samyaksamāpyaṃ syādyathoktaṃ phalamāpnuyāt

madyapo yaḥ pibenmadyaṃ janmano maraṇāṃ'tikam //
etadbhīṣmavrataṃ kṛtvā prāpnoti paramaṃ padam

strībhirvā bhartṛvākyena kartavyaṃ dharmavardhanam //
vidhavābhiśca kartavyaṃ mokṣasaukhyā'tivṛddhaye

ayodhyāyāṃ purā kaścidatithirnāma vai nṛpaḥ //
vasiṣṭhavacanātkṛtvā vratametatsudurlabham //
bhuktveha nikhilānbhogānaṃte viṣṇupuraṃ yayau

itthaṃ kuryādvrataṃ nityaṃ pañcakaṃ bhīṣmasaṃjñitam //
niyamenopavāsena pañcagavyena vā punaḥ //
payomūlaphalā''hārairhaviṣyairvratatatparaḥ

paurṇamāsīdine prāpte pūjāṃ kṛtvā tu pūrvavat //
brāhmaṇānbhojayedbhaktyā gāṃ ca dadyātsavatsakām

yadbhīṣmapañcakamiti prathitaṃ pṛthivyāmekādaśīprabhṛti paṃcadaśīniruddham //
uktaṃ na bhojanaparasya tadā niṣedhastasminvrate śubhaphalaṃ pradadāti viṣṇuḥ

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe kārtikamāsamāhātmye bhīṣma pañcakavratamāhātmyavarṇanaṃnāma dvātriṃśo'dhyāyaḥ