Skanda Purana · Verses 2.25-2
// jaiminiruvāca // //
ityukte nāradaḥ so'tha yathāśāstraṃ vicārya vai //
ālekhya kramaśaḥ patre rājñe tasmai nyavedayat
rājāpi patraṃ tacchutvā so'vadhārya punaḥpunaḥ //
pradadau padmanidhaye likhitānyatra yāni vai
saṃpādaya padmanidhe śālāṃ svarṇamayīṃ kuru //
brahmaṇaḥ sadanaṃ divyaṃ brahmarṣīṇāṃ ca nirmalam
iṃdrādīnāṃ surāṇāṃ ca siddhānāṃ martyavāsinām //
munīṃdrāṇāṃ nivāsāya rājñāṃ pātālavāsinām
tathā ca nāgarājānāṃ nidhe trailokyavāsinām //
yathāyogyāsanairyuktaṃ gṛhaṃ gṛhamataṃdritaḥ
kārayāśu nidhe dravyasaṃbhāraṃ yāvadeva tu //
viśvakarmāpi ca tava sāhāyyaṃ racayiṣyati
ityādiśaṃtaṃ sa muniriṃdradyumnamuvāca vai //
saṃbhārānpṛthagetaddhi karttavyaṃ vyavadhānataḥ
svarṇaiḥ sughaṭitaṃ sādhurathatrayamalaṃkṛtam //
dukūlaratnamālādyairbahumūlyairdṛḍhaṃ mahat
śrīvāsudevasya ratho garuḍadhvajacihnitaḥ //
padmadhvajaḥ subhadrāyā rathamūrddhani dhāryatām
rathaḥ ṣoḍaśacakrastu viṣṇoḥ kāryaḥ prayatnataḥ //
caturdaśa balasyaiva subhadrāyāstu dvādaśa
hastaṣoḍaśavistāro rathaścakradharasya tu //
caturdaśa balasyaiva subhadrāyāstu dvādaśa
āsanaṃ jagatāṃ bhūyaḥ svayaṃ svāsanavigrahaḥ //
tadyāne jagatāṃ nāśastato yānaṃ na vidyate
paśyeccarācaraṃ viśvaṃ jñānādaśa(tha?) sunirmale //
sthito hastatale nityaṃ nirmalastasya darpaṇaḥ
talasthatvādasau tālaḥ sadā tenāṃkitaḥ prabhuḥ //
tataḥ sa eva śeṣasya balabhadrāvatāriṇaḥ
athavā sīriṇaḥ kāryaṃ sīrameva dhvajottamam //
dhvajaḥ sunirmalaḥ kāryastasmāttāladhvajo mataḥ
na vāsitavyo devo'sāvapratiṣṭhe rathe nṛpa //
prāsāde maṃḍape vāpi pure tanniṣphalaṃ bhavet
tasmātpratiṣṭhā prathamaṃ hareḥ kāryā rathasya vai //
saṃbhāraḥ kriyatāṃ tasya hyanuṣṭheyā mayā tu sā
ityājñāṃ matpiturlabdhvā śīghramāyāmyahaṃ nṛpa //
tasya tadvacanaṃ śrutvā ghaṭitaṃ syaṃdanatrayam
nidhisaṃpāditairdravyairekāhnādviśvakarmaṇā //
svakṣaṃ sucakraṃ sustaṃbhaṃ suvistīrṇaṃ sutoraṇam
sudhvajaṃ supatākaṃ ca nānācitramanoharam //
vicitrabaṃdhamithunaputtalīvalayānvitam
arddhahāṭakanirvyūḍhaṃ sākṣādravirathopamam //
meghagaṃbhīranirghoṣaṃ dṛṣṭvā karṣaguṇairyutam //
vātaraṃhohayairyuktaṃ śatasaṃkhyaiḥ sitaprabhaiḥ
yathāśāstravidhānena nāradena pratiṣṭhitam //
sulagne sumuhūrte ca sutithau jyotiṣodite
// munaya ūcuḥ // //
bhagavañjaimine brūhi sarvajñosi mato hi naḥ
vidhinā kena hi rathaḥ pratiṣṭhāpyo harerayam //
yathāvadvada no yena jānīmo vidhivistaram
// jaiminiruvāca // //
yathā pratiṣṭhitaṃ tena nāradena mahātmanā //
tadvo vadiṣyāmi vidhiṃ yathā dṛṣṭaṃ purā mayā
rathasyeśānadigbhāge śālāṃ kṛtvā suśobhanām //
tanmadhye maṇḍapaṃ kṛtvā vediṃ tatra sunirmalām
caturasrā caturhastamitāṃ hastocchritāṃ dvijāḥ //
pratiṣṭhāpūrvadivase rātrāvuttarataḥ śubhe
muhūrte svasti vācyātha kārayedaṃkurārpaṇam //
dvātriṃśaddevatābhyaśca baliṃ dattvā yathāvidhi
prātastato vedikāyāṃ madhye maṇḍalamālikhet //
padmaṃ vā svastikaṃ vāpi kumbhaṃ tatra nidhāpayet
pañcadrumakaṣāyaṃ ca tanmadhye pūrayetsudhīḥ //
gaṃgādipuṇyatoyāni pallavānsa samṛttikāḥ
sarvagaṃdhānpañcaratnasarvauṣadhigaṇaṃ tathā //
pūrayitvā vidhānena ācāryaḥ prāṅmukhaḥ śuciḥ
viṣṇuṃ smaranpaṃcagavyaṃ paścādapi prapūrayet //
dukūlaveṣṭitaṃ kaṇṭhe mālyairgaṃdhaiḥ suśobhanaiḥ
phalapallavasaṃyuktaṃ kṛtakautukamaṃgalam //
pūrayettatra deveśaṃ narasiṃhamanāmayam
maṃtrarājenavidhivadupacāraistathāṃtaraiḥ //
prārthayitvā prasādāya tasminnāvāhya taṃ harim
bāhyopacārairvividhaiḥ pūjayedvidhivaddvijāḥ //
vāyavyāṃ tasya kumbhasya samidājyacaruṃ tathā
aṣṭottarasahasraṃ ca juhuyādvidhivadguruḥ //
saṃpātānprāpayettatra kumbhamadhye tadantataḥ
rathaṃ suśobhanaṃ kṛtvā patākāgaṃdhamālyakaiḥ //
sarvāṃgaṃ secayettasya gaṃdhacandanavāribhiḥ
dhūpayetkālāguruṇā śaṃkhakāhālanisvanaiḥ //
dhvaje tasya nṛsiṃhasya pratiṣṭhāpya samīraṇam
pūjayitvā vidhānena raktasraggaṃdhamālyakaiḥ //
imaṃ maṃtraṃ samuccārya suparṇaṃ prārthayettataḥ
yo viśvaprāṇahetustanurapi ca hareryānaketusvarūpoyaṃ saṃcityaiva sadyaḥ svayamuragavadhūvargagarbhāḥ pataṃti //
caṃcaccaṇḍorutuṃḍatruṭita phaṇivasāraktapaṃkāṃkitāsyaṃ vande chandomayaṃ taṃ khagapatimamalaṃ svarṇavarṇaṃ suparṇam
brahmaghoṣaiḥ śaṃkhanādairnānāvādyasuvistaraiḥ //
rathamūrdhni sthāpayettaṃ cārusūktaṃ samuccaran
tasyopariṣṭāttaṃ kumbhaṃ samaṃtātplāvayanratham//
triruccaranmaṃtrarājaṃ secayedbrahmaṇā saha
tataḥ pūrṇāhutiṃ dattvā brahmaṇe dakṣiṇāṃ dadet //
ācāryaṃ dakṣiṇāṃ dadyādyena tuṣyati tadguruḥ
brāhmaṇānbhojayedante pāyasairmadhusarpiṣā //
dvādaśākṣaramaṃtreṇa balabhadrasya kārayet
lāṃgalaṃ ca paviravanmaṃtraḥ syāllāṃgaladhvaje //
athavā dviṣaḍvarṇopi mūlamantraḥ prakīrtitaḥ
lakṣmīsūktena bhadrāyāḥ pratiṣṭhāpyo rathastathā //
nābhihradānmurārestvaṃ brahmāṃḍāvalirūpadhṛk
āsanaṃ caturāsyasya śriyo vāsa sthiro bhava //
ima mantraṃ samuccārya dhvajapadmaṃ samucchrayet
iyānviśeṣo haviṣā trayāṇāṃ ca pṛthakpṛthak //
paṃcapaṃcabhirhotavyamekaikaṃ tu vibhāgaśaḥ
itthaṃ rathānpratiṣṭhāpya suvarṇaṃ gāṃ ca vastrakam //
dhānyaṃ ca dakṣiṇāṃ dadyātsamyagdevasya bhaktitaḥ
evaṃ pratiṣṭhite tatra syaṃdane'tha subhūṣite //
āropya devaṃ vidhivadbrahmaghoṣapuraḥsaram
jayamaṃgalaśabdaiśca nānāvādyapuraḥsaraiḥ //
cāmarāṃdolanairdhūpaiḥ puṣpavṛṣṭibhireva ca
brāhmaṇaiḥ kṣatriyairvaiśyairnīyate sma rathaṃ prati //
hayaiḥ sulakṣaṇairdāṃtairbalīvardairathāpi vā
puruṣairviṣṇubhaktairvā netavyā hyapramādataḥ //
prīṇayitvā janaṃ sarvaṃ bhakṣyabhojyādilepanaiḥ
rathasyopari devebhyo balimantreṇa bho dvijāḥ //
baliṃ gṛhṇantu bho devā ādityā vasavastathā
marutaścāśvinau rudrāḥ suparṇāḥ pannagā grahāḥ //
asurā yātudhānāśca rathasthāścaiva devatāḥ
dikpālā lokapālāśca ye ca vighnavināyakāḥ //
jagataḥ svasti kurvaṃtu divyā maharṣayastathā
avighnamācaraṃtvete mā saṃtu paripaṃthinaḥ //
saumyā bhavaṃtu tṛptāśca daityā bhūtagaṇāstathā
tatastu nīyate devaḥ samabhūmau samuccaran //
maṃtraṃ vaiṣṇavagāyatrīṃ viṣṇoḥ sūktaṃ pavitrakam
vāmadevyaiḥ pavitraiśca mānastokyai rathaṃtaraiḥ //
tataḥ puṇyāhaghoṣeṇa kṛtavāditraniḥsvanam
śanaiḥ śanairatho neyo rathaḥ snehāttu cakriṇaḥ //
tatrotpātānpravakṣyāmi rathetra dvijasattamāḥ
īṣābhaṃge dvijabhayaṃ bhagne'kṣe kṣatriyakṣayaḥ //
tulābhaṃge vaiśyanāśaḥ śamyā śūdrabhayaṃ bhavet
dhurābhaṃge tvanāvṛṣṭiḥ pīṭhabhaṃge prajābhayam //
paracakrāgamaṃ vidyāccakrabhaṃge rathasya tu
dhvajasya patane viprā nṛpo'nyo jāyate dhuvam //
pratimābhaṃgatāyāṃ tu rājño maraṇamādiśet
paryaste tu rathe viprāḥ sarvajānapadakṣayaḥ //
utpanneṣvevamādyeṣu utpāteṣvaśubheṣu ca
balikarma punaḥ kuryācchāṃtihomaṃ tathaiva ca //
brāhmaṇānbhojayedbhūyo dadyādvānnāni caiva hi
pūrvottare ca digbhāge rathasyāgniṃ prakalpayeta //
samidbhirghṛtamadhvājyamūlāgrābhiśca homayet
pālāśābhirdvijaśreṣṭhā maṃtrarājena dīkṣitaḥ //
somāyāgnaye prajābhyaḥ prajānāṃ pataye tathā
grahebhyaśca brahmaṇe ca dikpālebhyastadaṃtataḥ //
yatra yatra rathe doṣāstatra tatra ca dīkṣitaḥ
juhuyātpratiṣṭhāmaṃtreṇa viśeṣaḥ sarvato bhavet //
brāhmaṇaiḥ sahitaḥ kuryāddhomāṃte śāṃtivācanam
svasti bhavatu viprebhyaḥ svastirājñe'stu nityaśaḥ //
gobhyaḥ svasti prajābhyastu jagataḥ śāṃtirastu vai
svastyastu dvipade nityaṃ śāṃtirastu catuṣpade //
śaṃ prajābhyastathaivāstu śaṃ tathātmani cāstu naḥ
śāṃtirastu ca devasya bhūrbhuvaḥ svaḥ śivaṃ tathā //
śāṃtirastu śivaṃ cāstu sarvataḥ svastirastu naḥ
tvaṃ deva jagataḥ sraṣṭā poṣṭā caiva tvameva hi //
prajāḥ pālaya deveśa śāṃtiṃ kuru jagatpate
yātrākāraṇabhūtasya puruṣasya ca bhūpate //
duṣṭāngrahāṃstu vijñāya grahaśāṃtiṃ samācaret
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe puruṣottamakṣetramāhātmye pañcaviṃśo'dhyāyaḥ
Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0