Skanda Purana · Verses 2.2-6

// brahmovāca // //
tvayokto vidhisaṃyukto mārgaśīrṣo madāpanaḥ //
ko vidhistasya deveśa sarvaṃ me brūhi keśava

// // śrībhagavānuvāca // //
rātrāvante samutthāya upaspṛśya yathāvidhi //
namaskṛtyā guruṃ svīyaṃ saṃsmarenmāmataṃdritaḥ

sahasranāmabhirbhaktyā kīrtayedvāgyataḥ śuciḥ //
bahirgrāmātsamutsṛjya malamūtraṃ yathāvidhi

śaucaṃ kṛtvā yathānyāyamācamya prayataḥ śuciḥ //
daṃtadhāvanapūrvaṃ ca snānaṃ kṛtvā yathāvidhi

ādāya tulasīmūlamṛdaṃ tatpatrasaṃyutām //
mūlamaṃtreṇā'bhimaṃtrya gāyatryā vā mahāmate

maṃtreṇaivā'nuliptāṃgaḥ snāyādapsvaghamarṣaṇam //
anuddhṛtairuddhṛtairvā jalaiḥ snānaṃ vidhīyate

tīrthaṃ prakalpayedvidvānmantreṇā'nena mantravit //
ॐnamo nārāyaṇāyeti mūlamantra udāhṛtaḥ

darbhapāṇistu vidhinā ācāṃtaḥ purataḥ śuciḥ //
caturhastasamāyuktaṃ caturasraṃ samaṃtataḥ //
prakalpyā''vāhayedgaṃgāmebhirmaṃtrairvicakṣaṇaḥ

viṣṇupādaprasūtā'si vaiṣṇavī viṣṇudevatā //
trāhi nastvamaghādasmādājanmamaraṇāṃtikāt

tisraḥ koṭyo'rdhakoṭī ca tīrthānāṃ vāyurabravīt //
divi bhuvyaṃtarikṣe ca tāni te saṃti jāhnavi

naṃdinītyeva te nāma deveṣu nalinīti ca //
dakṣaputrī ca vihagā viśvagā yogināṃ matā

vidyādharī suprasannā tathā lokaprasādinī //
kṣemā ca jāhnavī caiva śāṃtā śāṃtipradāyinī

etāni puṇyanāmāni snānakāle sadā paṭhet //
sadā saṃnihitā tatra gaṃgā tripathagāminī

saptavārābhijaptena karasaṃpuṭayojitam //
mūrdhnā kṛtāṃjalirbhūyastricatuḥ paṃca sapta vā //
snānaṃ kuryānmṛdā tadvadāmaṃtryā'nuvidhānataḥ

aśvakrāṃte rathakrāṃte viṣṇukrāṃte vasundhare //
mṛttike hara me pāpaṃ yanmayā duṣkṛtaṃ kṛtam

uddhṛtā'si varāheṇa kṛṣṇena śatabāhunā //
namaste sarvabhūtānāṃ prabhavā'raṇi suvrate

evaṃ snātvā tataḥ paścādācamya ca vidhānataḥ//
utthāya vāsasī śukle kūle vai paridhāya ca

ācamya tarpayeddevānpitṝṃścaiva ṛṣīṃstathā //
niṣpīḍya vastramācamya dhautavastreṇa veṣṭitaḥ

vimalāṃ mṛttikāṃ ramyāmādāya dvijasattama //
mantreṇaivā'bhimaṃtryā'tha lalāṭādiṣu vaiṣṇavaḥ //
dhārayedūrdhvapuṇḍrāṇi yathāsaṃkhyamataṃdritaḥ

brahmandvādaśapuṇḍrāṇi brāhmaṇaḥ satataṃ vahet //
catvāri bhūbhṛtāṃ putra puṇḍrāṇi dve viśāṃ smṛte //
ekaṃ puṃḍraṃ ca nārīṇāṃ śūdrāṇāṃ ca vidhīyate

lalāṭa udare caiva vakṣo vai kaṇṭhakūbare //
kukṣyorbāhvoḥ karṇayośca pṛṣṭhe trike ca vai śiraḥ //
tilakā dvādaśa proktā brāhmaṇasya sadā'nagha

lalāṭe hṛdi bāhvośca kṣātraḥ puṃḍrāṇi dhārayet//
lalāṭe hṛdaye vaiśyo bhāle vai śūdrayoṣitām

lalāṭe keśavaṃ dhyāyennārāyaṇamathodare//
vakṣaḥsthale mādhavaṃ ca goviṃdaṃ kaṇṭhakūbare

viṣṇuṃ ca dakṣiṇe kukṣau bāhau ca madhusūdanam //
trivikramaṃ karṇamūle vāmanaṃ vāmapārśvake

śrīdharaṃ vāmabāhau ca hṛṣīkeśaṃ ca karṇake //
pṛṣṭhe tu padmanābhaḥ syāttrike dāmodaraṃ nyaset

tatprakṣālanatoyena vāsudevaṃ tu mūrdhani//
evaṃ kāryaṃ brāhmaṇasya kṣatriyasyopadhārayet

lalāṭe keśavaṃ dhyāyeddhṛdaye mādhavaṃ tathā //
bāhvośca ubhayorvatsa smaredvai madhusūdanam

kṣatriyasya vidhiḥ prokto vaiśyakṛtyaṃ niśāmaya //
lalāṭe keśavaṃ dhyāyeddhṛdaye mādhavaṃ tathā

yoṣicchūdrau smaretāṃ ca keśavaṃ bhāladeśake //
anena vidhinā kuryātpuṃḍrāṇi mama tuṣṭaye

śyāmaṃ śāṃtikaraṃ proktaṃ raktaṃ vaśyakaraṃ tathā //
śrīkaraṃ pītamityāhuḥ śvetaṃ mokṣakaraṃ śubham

ekāṃtino mahābhāgāḥ sarvalokahite ratāḥ //
sāṃ'tarālaṃ prakurvaṃti puṇḍraṃ haripadākṛtim

madhye chidreṇa saṃyuktametaddhi harimaṃdiram //
ūrdhvaṃ saumyamṛjuṃ sūkṣmaṃ supārśvaṃ sumanoharam

niraṃtarālaṃ yaḥ kuryādūrdhvapuṃḍraṃ dvijā'dhamaḥ //
sa hi tatra sthitaṃ lakṣmyā saha māṃ ca vyapohati

acchidramūrdhvapuṃḍraṃ tu ye kurvaṃti dvijādhamāḥ //
tairlalāṭe śunaḥ pādaṃ nikṣiptaṃ vai na saṃśayaḥ

tasmācchidrānvitaṃ puṃḍraṃ mahacchidraṃ śubhānvitam //
dhārayedbrāhmaṇo nityaṃ harisālokyasiddhaye

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe brahmaviṣṇusaṃvāde mārgaśīrṣamāhātmye tripuṃḍradhāraṇavidhikathanaṃnāma dvitīyo'dhyāyaḥ