Skanda Purana · Verses 2.15-4

// brahmovāca //
vicāryyā'haṃ vedānmuhurupagato niścayamimaṃ ramārāme bhaktistvayi dṛḍhatarā yarhyasubhṛtām //
bhavettarhyevaiṣāṃ kṣayavirahitā bhoganikarāstathā syurlokā vai paramapuruṣātyaṃtikagatiḥ //

ajānantastvitthaṃ bhṛtarajatamaskānapi hare bhajantyasmāndevānbahuvidhataporccāsaraṇibhiḥ //
ta evoktā mūḍhāḥ kṣayarahitasaukhyaṃ na kuhacillabhante'tastvāṃ vai nijahṛdi dadhe keśavamaham

śaṃkara uvāca //
trayī sāṃkhyavedāṃtayogāḥ purāṇaṃ tathā pañcarātraṃ prabho dharmaśāstram //
tavaivātimāhātmyamekasya nityaṃ prakārairanekairhi gāyaṃti bhaktyā

tvadeveśa śāstrāṇi caitāni bhūmno babhūvustvadekāśrayāṇyādikalpe//
ramāsevyapādāmbujaṃ śāstrayoniṃ tamādyaṃ bhavantaṃ bhaje vāsudevam

dharma uvāca //
kathā tvadīyā bhavapāśamocanī sudhaiva tāpatrayataptadehinām //
anekajanmāghacayāpahāriṇī tanoti bhaktiṃ vayunaṃ tavāñjasā

sadaiva sā karṇapathena hṛddarī viśatvanantābhidha sammukhodgatā //
mama tvadanyā haratācca vāsanā dayābdhaye te prabhaviṣṇave namaḥ

prajāpataya ūcuḥ //
dhanyā ete kalpavṛkṣā yadīyāṃ chāyāmetāmāśritastvaṃ sahaśrīḥ //
dhanyaḥ kartā maṇḍapasyāsya te vai dhanyaiṣā bhūryatra pīṭhaṃ taveśa

dhanyo loke nūnameṣomburāśiḥ sākṣāttubhyaṃ yena dattā svakanyā //
dhanyāścaite tvāṃ vayaṃ vīkṣamāṇā dhanyeśānaṃ śrīpatiṃ tvāṃ natāḥ smaḥ

manava ūcuḥ //
dharmaḥ khalu sa hi paramo dharmebhyo mādhava sakalebhyopi //
bhaktirbhavati yato vai dharmabhuvi tvayi hi niravadyā

dharmātmānaṃ bhagavandharmadhurīṇaṃ ca dharmapātāram //
sarvātipriyadharmaṃ numastvāṃ dharmasaṃbhūtim

ṛṣaya ūcuḥ //
bhaktyā hīnastvadvimukho vayunārthī śrāmyanbhūyopyasya na siddhiṃ samupaiti //
tarhyāsaktaḥ karmaṇi kāmye tu kutosau saukhyaṃ yāyādakṣayamānandamahābdhe

bhaktyā nityaṃ tvāmata eva vayaṃ vai śraddhāyuktā dharmataponigamādyaiḥ //
māyātītaṃ kālaniyantāramudāraṃ dhyāyāmaḥ śrīkāntaparātparamekam

indra uvāca //
bhagavannuruduḥkhitā vayaṃ nanu durvāsasa eva helanāt //
na bhavantamṛte'vituṃ hi no vidhirudrapramukhā ime'śakan

vigatākhilasaṃpado nirannāḥ samabhāvaṃ bhuvi pāmarairupetāḥ //
bhavataiva vayaṃ hṛtāpadaḥ smaḥ sapadi śrīharaye namostu tubhyam

agniruvāca //
gīrvāṇadānavanarādyupajīvanānnaṃ yannirmitaṃ hi bhavataiva tato budhāstu //
yajñeṣu tena yajanaṃ tava kurvate'tho tvaccheṣamanyadiviṣadbhya upānayanti

kāmyeṣu karmasu ratā api yājñikāste tatkarmabandhanata āśu vimucya yānti //
brāhmīṃ gatiṃ taditare tu bhavanti caurāḥ śrīyajñapūruṣamahaṃ praṇamāmi taṃ tvām

maruta ūcuḥ //
bhaktā ekāntikāste'kṣaraparamapade sevayā te tu hīnaṃ vāsaiśvaryādi necchantyatiśayitasukhaṃ nāpi kaivalyamokṣam //
tadyuktaṃ tvātmanopi śvapacakulajanurmānayantyuttamaṃ vai taṃ tvāmekāntadharmāśrayaṇamupagatāḥ śrīmahāpūruṣaṃ smaḥ

siddhā ūcuḥ //
naikabrahmāṇḍasargādikāraṇaṃ tvāmakāraṇam //
tatsthaṃ tadvyatiriktaṃ ca niyantāraṃ namāmahe//

rudrā ūcuḥ // māyāyāḥ sarvamohinyā mohanaṃ mohavarjitam //
mahākālasyāpi kālaṃ tvāṃ namaḥ puruṣottamam

ādityā ūcuḥ //
prakāśitā yena vayaṃ jaganti prakāśayāmo bhavatā rameśa //
svayaṃprakāśaṃ tamuruprakāśaṃ prakāśamūrttiṃ praṇatā bhavantam

sādhyā ūcuḥ //
śāstā nṛpāṇāṃ ca mahoragāṇāṃ daityādhipānāṃ ca surādhipānām //
tvaṃ vai manūnāṃ ca prajāpatīnāṃ rājādhirājāya namostu tubhyam //

vasava ūcuḥ //
bhavati bhuvi yadāyadā'surāṃśaiḥ prathitasanātanadharmadhārmikāṇām //
kadanamuru tadātadā svayaṃ te hyavatarate praṇamāma dharmagoptre

cāraṇā ūcuḥ //
caritraṃ śubhaṃ te dhṛtānekamūrtteḥ prabandhairanekairhi gāyanti bhaktāḥ //
yadu śrotṛvaktṝnpunātyeva sadyo vayaṃ taṃ natāḥ puṇyakīrttiṃ bhavantam

gandharvāpsarasa ūcuḥ //
ye kathāste vihāyānyagāthāḥ prabho kīrttayante'tha śṛṇvanti vā te janāḥ //
duḥkhitāḥ syuśca saṃsārapāśaiḥ sitāstaṃ natāḥ smaḥ śaraṇyaṃ bhavantaṃ vayam

samudra uvāca //
ajita tavā'tha tāvakajanasya mudā'lpamapi draviṇa jalānnavastranamanānyatamena sakṛt //
carati ha sevanaṃ sa padavīṃ mahatīṃ mahatāṃ vrajati janolpakopi tamahaṃ praṇataḥ karuṇam

pārṣadā ūcuḥ //
pitaro tvamasi svajanastvamasi tvamasīṣṭaguruḥ suhṛdātmapatiḥ //
tvamasīśvara eva ca naḥ paramastvamasi draviṇaṃ sakalaṃ tvamasi //

mūrttiruvāca //
yatsaṃbandhata eva yānti padavīmuccāṃ mahadbhirnnutāṃ strīśūdrāsuranīcapakṣipaśavaḥ pāpātmajīvā api //
yaddhīnā vibudheśvarā api bhavantyarccojjhitāstatkṣaṇaṃ golokādhipatiṃ tameva hṛdaye nityaṃ bhaje tvāmaham

sāvitryuvāca //
tvaṃ sargakāle prakṛtiṃ ca pūruṣaṃ dṛṣṭyā svayotthāpya tatastadātmanā //
tattvāni sṛṣṭvā mahadādimānitairnnaikānvirājo bahudhā sasarjitha

vairājarūpeṇa jagadvidhātṛtāṃ svīkṛtya devāsuramānuṣoragān //
tvaṃ sthāvaraṃ jaṃgamamīśa nirmame tvāmādikartāramupāśritāsmyaham //

durgovāca //
priyatayā'dhikayā hṛdi cintanaṃ vidadhate tava ye bhuvi te vibho //
na parameṣṭhisukhaṃ na divaḥ sukhaṃ na kamayanti dharaikanareśatām

prasabhamarpitamapyatulaṃ tvayā sukhamidaṃ samavāpya ca tatra te //
tadapahāya na śaktikṛtaḥ kṣaṇaṃ tamu namāmi ca sātvatanāyakam

nadya ūcuḥ //
varada namanamātraṃ nāmasaṃkīrtanaṃ vā vidadhati tava ye vai jñānato'jñānato vā //
janimṛtiyamabhītestānapi trāyamāṇaṃ narasakhamupayātāḥ smo'dya nārāyaṇaṃ tvām

devapatnya ūcuḥ //
bhuvi dhṛtākṛterjanma maṅgalaṃ caritamadbhutaṃ lokapāvanam //
bhavati nirguṇaṃ sarvameva te bhavasi nirguṇabrahma yatparam

tava samāśrayāttāmasā janā api ca rājasāḥ sāttvikāśca ye //
nanu bhavanti te nirguṇāstato vayamupāsmahe tvāṃ hi nirguṇam

ṛṣipatnya ūcuḥ //
ārtānāmuruvṛjinaistridhā ca tāpaiḥ sarvāpatpraśamanamekameva viṣṇoḥ //
pādābjaṃ tava bhavatīti tadvayaṃ vai prāptāḥ smaḥ śaraṇamananta devadeva

pṛthivyuvāca //
pūrṇaśāradasudhākarānanaṃ śāradābjadaladīrghalocanam //
śrīviyogabahudhārtimocanaṃ vā'sudevamahamekamāśraye

sarasvatyuvāca //
nayane mamācyuta tavātisundare mukhaśītarociṣi cakoratāṃ gate //
na hi gacchato'nyata itīyameva me hṛdi mūrtirastu satataṃ nahītarā

skanda uvāca //
iti stuto'khilairdevaiḥ sobhinandya dṛśaiva tān //
prāha śriyaṃ śubhe paśya devādīṃstvamimāniti

tataḥ samīkṣitāḥ prītyā tayā madhurayā dṛśā //
trilokīvāsinaḥ sarve ṛddhā āsanyathā purā

lebhire svasvaṛddhiṃ te gṛhiṇastyāginopi ca //
dharmādayaśca sānandaṃ pracaranti sma pūrvavat

tasyāḥ śriyaśca bhagavāndadau sthānamuraḥ svakam //
tatra sthitvaiva sā vyāpattrailokyaṃ saṃpadātmanā

tato ratnākaraḥ svasmācchrījaneranubhāvataḥ //
babhūvānvarthasaṃjño vai saṃpūrṇakṣayaratnavān

caturvidhairbahurasaiḥ sadannairamṛtopamaiḥ //
sarvānsamāgatāṃstatra tarpayāmāsa sādaram

anarghyāṇi ca vastrāṇi ratnabhūṣāḥ paricchadān //
devādibhyo dadau prītyā sarvebhyopi pṛthakpṛthak

jāmātustuṣṭaye svasya tadīyebhyastadāmbudheḥ //
nāsītkimapyadeyaṃ vai ghanavaddhanavarṣiṇaḥ

bhagavānapi taddattaṃ yautakaṃ ca dhanaṃ bahu //
brāhmaṇebhyaḥ pradāyaiva śriyā saha tirodadhe

lakṣmīnārāyaṇābhyāṃ te bhṛśamānanditāḥ surāḥ //
indrādayo divaṃ jagmuḥ svaṃsvaṃ dhāmā'pare yayuḥ

adhikāraṃ ca saṃprāpya yathāpūrvaṃ nijaṃnijam //
sarvepi sukhino jātāḥ prasādātkamalāpateḥ

mandaraṃ ca giriṃ tārkṣyaḥ punarbhagavadājñayā //
svasthānaṃ samupānīya sthāpayāmāsa līlayā

evamindreṇa brahmarṣe naṣṭā brāhmaṇaśāpataḥ //
upalabdhā punaḥ saṃpannārāyaṇaprasādataḥ

ya etāṃ śṛṇuyātpuṇyāṃ kathāṃ bhagavato mune //
kīrtayetprayato vāpi saṃpadaṃ prāpnuto hi tau

gṛhiṇāṃ dhanasiddhiḥ syāttyāgināṃ ca yathepsitā //
bhaktijñānavirāgāderbhavetsiddhiranena vai

iti te kathitaṃ brahmanyathendraḥ prāpa saṃpadam //
nāradopi yathā śvetaṃ dvīpaṃ sa gatavānṛṣiḥ //
tatte sarvaṃ pravakṣyāmi śṛṇuṣvaikena caitasā

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe śrīvāsudevamāhātmye lakṣmīnārāyaṇastutinirūpaṇaṃ nāma pañcadaśo'dhyāyaḥ