Skanda Purana · Verses 2.14-2

// munaya ūcuḥ // //
rathamāruhya tau yātau yadā nāradapārthivau //
kva yātau cakratuḥ kiṃ vā tanno vada mahāmune

// jaiminiruvāca // //
sārddhaṃ ca vidyāpatinā purohitakanīyasā //
kṣetrāṃte nīlakaṇṭhasya samīpamupajagmatuḥ

durnimittamabhūnmārge vrajato'sya mahīkṣitaḥ //
vāmākṣibhujayoḥ spandaḥ sphuraṇaṃ ca muhurmuhuḥ

taddṛṣṭvā nṛpaśārdūlo viṣādamupasedivān //
papraccha kāraṇaṃ cāsya sarvajñānanidhiṃ munim

avyāhataṃ me sāmrājyaṃ prāptaṃ kṣetrottamaṃ tvidam //
darśanārthaṃ mādhavasya yātreyaṃ tu śubhāvahā

akāryaṃ me bhavedadya kiṃ mune brūhi tattvataḥ //
spandate vāmanetraṃ tu sphurate ca bhujo'sakṛt

tacchrutvā nāradaḥ prāha bhāvi kāryaṃ ca sūcayan //
śrāvayankuśalaṃ vākyaṃ yaduktaṃ padmayoninā

nārada uvāca // //
mā bhūdviṣādaste bhūpa savighnaṃ prāyaśaḥ śubham //
vighnāṃte ca śubhaṃ puṃsāṃ punarbhāgyavatāṃ nṛpa

satyaṃ tvaṃ sārvabhaumo'si kṣetraṃ viṣṇorvapustvidam //
yātrā te'tra yadartheyaṃ soz'tarddhānamupāgamat

eṣa vidyāpatirvipro dine yasmindadarśa tam //
sāyaṃkāle tato'nyedyuḥ svarṇavālukayā vṛtaḥ //
yayau pātālanilayaṃ martyaloke sudurlabhaḥ

// jaiminiruvāca // //
tacchrutvā ghoravacanaṃ vavrapātasamaṃ nṛpaḥ //
papāta dharaṇīpṛṣṭhe niḥsaṃjñaḥ sa dvijottamāḥ

taṃ tathā patitaṃ dṛṣṭvā purohitapurogamāḥ //
snigdhāḥ sakhāyaḥ sarve te hāhākāramupādravan

karpūraśītalaṃ vāri mukhe siktvā punaḥpunaḥ //
candanāgurukarpūraiḥ sarvāṃgaṃ lilipuśca te

cāmaraistālavṛṃtaiśca vījayāmāsurāśu tam //
nārado'pi ca saṃbhrāṃto dhārayanyogadhāraṇām

prāṇānararakṣannarapaterjānaṃstatra śubhāyatim //
so'pi rājā cirātsaṃjñāṃ lebhe yatnairanuttamaiḥ

utthāya pādayorviprā nāradasyāpatatpunaḥ //
kimakārṣaṃ mune pāpaṃ kasmiñjanmāṃtare dṛḍham

yasya pākadaśāyāṃ vai duḥkhamāsītsudāruṇam //
karmaṇā manasā vācā no dvijānāṃ gavāmapi //
aparādhaḥ kṛtaḥ kaścitsvapne'pi munipuṃgava

nityaṃ naimittikaṃ kāmyaṃ karma yatparikīrtitam //
rājñastanmuniśārdūla na tyaktaṃ vai mayā kvacit

devatātithibhṛtyānāṃ pitṝṇāṃ ca mahāmune //
tathāśritānāṃ baṃdhūnāṃ nāpamānaḥ kṛto mayā

paṃcāśadaparādhā ye viṣṇorvaiṣṇavapuṃgava //
tyaktāḥ prayatnātte sarve kruddhā iva mahoragāḥ

kiṃ bhāgyaṃ caritaṃ tena purohitakanīyasā //
yaccarmacakṣuṣā dṛṣṭo bhagavānnīlamādhavaḥ

kimarthaṃ rājyavibhraṃśo jānataiṣa nvayā kṛtaḥ //
yātrāsamaya evaitatkathaṃ vā na prakīrtitam

kimarthaṃ vā śrotriyāṇāṃ sthānabhraṃśo mayā kṛtaḥ //
kathametaiḥ parityaktāścirātsaṃskṛtabhūmayaḥ

āvaṃśabhūtervṛttiryā prajābhiḥ paripālitā //
madarthaṃ sā parityaktā jīviṣyaṃti kathaṃ nu tāḥ

prāṇānna dhārayiṣyāmi na drakṣyāmi yadā harim //
eṣa me niścayo brahmanmayi naṣṭe kutaḥ prajāḥ //

mune sadā sakaruṇastvaṃ māṃ śāsti śubhāśubham //
sāṃprataṃ matsutaṃ nītvā mālaveṣvabhiṣecaya

sa pālayatu nyāyena na śocaṃtu imāḥ prajāḥ //
rājāno ye samāyātāste sarvaṃ mannideśataḥ

matsūnormālaveśasya prayāṃtu vacane sthitāḥ //
prāyopaveśavidhinā ciṃtayannīlamādhavam

āyuḥśeṣaṃ kariṣyāmi saphalaṃ kṣetrasaṃsthitaḥ

// jaiminiruvāca // //
vilapaṃtamindrumnaṃ rājānaṃ brahmaṇaḥ sutaḥ //
utthāpya praśrayagirā sāṃtvayannidamabravīt

// nārada uvāca // //
rājanpaṃḍitamūrddhanyo vaiṣṇavo dhaiyasāgaraḥ //
śreyaḥ savighnaṃ satataṃ kathaṃ vā nāvadhārayeḥ

idaṃ tu paramaṃ śreyaḥ puṃso janmaśatārjitam //
śarīradhāriṇaṃ paśyeccarmacakṣurgadādharam

niraṃkuśā harerlīlā kena vāpyavadhāryate //
jīvanmukto'pyahaṃ rājaṃstallīlāṃ nātivartaye

kiyatā vaṃcito nāhaṃ dṛḍhabhakto'ntikasthitaḥ //
duratyayā tasya māyā bahujanmaśatairapi

anantā tasya māyeyaṃ durjñeyā padmayoninā //
nābhipadmāsthitenāpi nityaṃ ca stutiśālinā

svabhāva evaṃ kathitastasya māyāvino nṛpa //
viśeṣaṃ kathayāmyevaṃ tvaṃ tu bhāgyavatāṃ varaḥ

tisro'pi mūrtayastasya tvadanugrahabuddhayaḥ //
carācarāṇāṃ sraṣṭā yaḥ sākṣāllokapitāmahaḥ //
māmuvāca vrajāśu tvamiṃdradyumnasya cāṃtikam

nīlācalaṃ prayātyeṣa didṛkṣurnīlamādhavam //
antarddhānaṃ gato hyeṣa yamena prārthito vibhuḥ

na tatra śokaḥ kartavyaḥ śakyate tatra nānyathā //
vācyo madvacanādrājā paṃcamī mama saṃtatiḥ

tatkṛte paramātmānaṃ prasādya puruṣottamam //
śvetadvīpānnayiṣyāmi sahasrāṃte mahākratoḥ

indradyumnaḥ sa idānīṃ kṣetre śrīpuruṣottame //
aśvamedhasahasraistu yajanviṣṇuṃ sa tiṣṭhatu

tadaṃte dāravatanuṃ viṣṇuṃ drakṣyati cakṣuṣā //
so'vatāro hareḥ khyātiṃ tasya dvārā gamiṣyati

tadā tu tanavo viṣṇoḥ pratiṣṭhapyā mayā dhuvam //
purā sma maṇimūrtistu caturddhāvasthito hariḥ

dṛṣṭvā purodhasā tasya sākṣādagre niveditaḥ //
divyadāruvapurbhūyaścaturddhāvatariṣyati

tasmānmā vyatha rājeṃdra vāṃchā te saphalā dhruvam //
bhaviṣyati na saṃdeho nirvyalīko vaseha vai

// jaiminiruvāca // //
sāṃtvayitvā nināyetthaṃ rājānaṃ nāradastadā //
viśvāsapadavīṃ viprāḥ punarvākyamuvāca ha

// nārada uvāca // //
śaṃkhākṛteḥ kṣetravarasya cāgre yo nīlakaṇṭhaḥ khalu durgayā''ste //
yāmo vayaṃ tatra ca vājimedhakratūpayogyā susamā sthalī sā

tasyāṃ vinirmāya sahasravarṣasthirāṃ suśālāṃ hayamedhanāya //
nīlādrivāsasya nṛsiṃhamūrtiṃ dṛṣṭvā kṛtārthaṃ viracayya janma

tasyaiva mūrtiṃ pratiyātanāṃ te nityārcanīyāṃ tava pūjanīyām //
pratyakpratiṣṭhāpya samastavighnavināśahetoḥ phalabṛṃhaṇāya

ārapsyāmaḥ kratuvaraṃ munivaryairyathocitam //
vilambo'tra na hi śreyāniti paitāmahaṃ vacaḥ

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe puruṣottamakṣetramāhātmye jaiminiṛṣisaṃvāde caturdaśo'dhyāyaḥ