Skanda Purana · Chapter 2.14

// pṛthuruvāca // //
yattvayā kathitaṃ brahmanvratamūrjasya vistarāt //
tatra yā tulasīmūle viṣṇoḥ pūjā tvayoditā

tenā'haṃ praṣṭumicchāmi māhātmyaṃ tulasībhavam //
kathaṃ sā'tipriyā tasya devadevasya śārṅgiṇaḥ

kathameṣā samutpannā kasminsthāne ca nārada //
evaṃ brūhi samāsena sarvajño'si mato mama

// nārada uvāca // //
śṛṇu rājannavahito māhātmyaṃ tulasībhavam //
setihāsaṃ purāvṛttaṃ tatsarvaṃ kathayāmi te

purā śakraḥ śivaṃ draṣṭumagātkailāsaparvatam //
sarvadevaiḥ parivṛto hyapsarogaṇasevitaḥ

yāvadgataḥ śivagṛhaṃ tāvattatra sa dṛṣṭavān //
puruṣaṃ bhīmakarmāṇaṃ daṃṣṭrā''nanavibhīṣaṇam

sa pṛṣṭastena kastvaṃ bhoḥ kva gato jagadīśvaraḥ //
evaṃ punaḥ punaḥ pṛṣṭaḥ sa tadā noktavānnṛpa

tataḥ kuddho vajrapāṇistaṃ nirbhartsya vaco'bravīt //
re mayā pṛcchayamāno'pi nottaraṃ dattavānasi

atastvāṃ hanmi vajreṇa kaste trātā'sti durmate //
ityudīrya tato vajrī vajreṇā'bhyahanaddṛḍham

tenāsya kaṇṭho nīlatvamagādvajraṃ ca bhasmatām //
tato rudraḥ prajajvāla tejasā pradahanniva

dṛṣṭvā bṛhaspatistūrṇaṃ kṛtāṃjalipuṭo'bhavat //
indraṃ ca daṃḍavadbhūmau kṛtvā stotuṃ pracakrame

// bṛhaspatiruvāca // //
namo devādhipataye tryaṃbakāya kapardine //
tripuraghnāya śarvāya namo'dhaṃkaniṣūdine

virūpāyā'tirūpāya bahurūpāya śaṃbhave //
yajñavidhvaṃsakartre ca yajñānāṃ phaladāyine

kālāṃtakāya kālāya kālabhogidharāya ca //
namo brahmaśirohaṃtre brāhmaṇāya namo namaḥ

// nārada uvāca // //
evaṃ stutastadā śaṃbhurdhiṣaṇena jagāda tam //
saṃharannayanajvālāṃ trilokīdahana kṣamām

varaṃ varaya bho brahmanprītaḥ stutyā'nayā tava //
indrasya jīvadānena jīveti tvaṃ prathāṃ vajra

// bṛhaspatiruvāca // //
yadi tuṣṭo'si deva tvaṃ pāhīṃdraṃ śaraṇāgatam //
agnireṣa śamaṃ yātu bhālanetrasamudbhavaḥ

// // īśvara uvāca // //
punaḥ praveśamāyāti bhālanetre kathaṃ śikhī //
enaṃ tyakṣyāmyahaṃ dūre yatheṃdraṃ naiva pīḍayet

// nārada uvāca // //
ityuktvā taṃ kare dhṛtvā prākṣipallavaṇārṇave //
so'patatsiṃdhugaṃgāyāḥ sāgarasya ca saṃgame

tāvatsa bālarūpatvamagāttatra ruroda ca //
rudatastasya śabdena prākaṃpaddharaṇī muhuḥ

svargādyāḥ satyalokāṃtāstatsvanādbadhirīkṛtāḥ //
śrutvā brahmā yayau tatra kimetaditi vismitaḥ //

tāvatsamudrasyotsaṃge taṃ bālaṃ sa dadarśa ha //
dṛṣṭvā brahmāṇamāyātaṃ samudro'pi kṛtāṃjaliḥ

praṇamya śirasā bālaṃ tasyotsaṃge nyaveśayat //
bho brahmansiṃdhugaṃgāyāṃ jāto'yaṃ mama putrakaḥ //
jātakarmā''disaṃskārānkuruṣvā'dya jagadguro

// nārada uvāca // //
itthaṃ vadati pāthodhau sa bālaḥ sāgarātmajaḥ

brahmāṇamagrahītkūrce vidhunvaṃstaṃ muhurmuhuḥ //
dhunvatastasya kūrce tu netrābhyāmagamajjalam //
kathaṃcinmuktakūrco'tha brahmā provāca sāgaram

// brahmovāca // //
netrābhyāṃ vidhṛtaṃ yasmādanenaitajjalaṃ mama //
tasmājjalaṃdhara iti khyāto nāmnā bhaviṣyati

anenaivaiṣa taruṇaḥ sarvaśastrāstrapāragaḥ //
avadhyaḥ sarvabhūtānāṃ vinā rudraṃ bhaviṣyati

yata eṣa samudbhūtastatraivāṃtaṃ gamiṣyati

// nārada uvāca // //
ityuktvā śukramāhūya rājye taṃ cābhyaṣecayat //
āmaṃtrya saritāṃ nāthaṃ brahmāṃtardhānamāgamat

atha taddarśanotphullanayanaḥ sāgarastadā //
kālanemisutāṃ vṛṃdāṃ tadbhāryārthamayācata

te kālanemipramukhāstato'surāstasmai sutāṃ tāṃ pradaduḥ praharṣitāḥ//
sa cā'pi tāṃ prāpya suhṛdvarāṃ vaśāṃ śaśāsa gāṃ śukrasahāyavānbalī

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe kārtikamāsamāhātmye jalaṃdharotpattivarṇanaṃnāma caturdaśo'dhyāyaḥ