Skanda Purana · Verses 2.1-5

atha śrīmadbhāgavatamāhātmyaṃ prārabhyate //
// vyāsa uvāca // //
śrīsaccidānandaghanasvarūpiṇe kṛṣṇāya cānantasukhābhivarṣiṇe //
viśvodbhavasthānanirodhahetave numo vayaṃ bhaktirasāptaye'niśam

naimiṣe sūtamāsīnamabhivādya mahāmatim //
kathāmṛtarasāsvādakuśalā ṛṣayo'bruvan

// ṛṣaya ūcuḥ // //
vajraṃ śrīmāthure deśe svapautraṃ hastināpure //
abhiṣicya gate rājñi tau kathaṃ kiṃ ca cakratuḥ

// sūta uvāca // //
nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam //
devīṃ sarasvatīṃ vyāsaṃ tato jayamudīrayet

mahāpathaṃ gate rājñi parīkṣitpṛthivīpatiḥ //
jagāma mathurāṃ viprā vajranābhadidṛkṣayā

pitṛvyamāgataṃ jñātvā vajraḥ premapariplutaḥ //
abhigamyābhivādyātha nināya nijamandiram

pariṣvajya sa taṃ vīraḥ kṛṣṇaikagatamānasaḥ //
rohiṇyādyā hareḥ patnīrvavandāyatanāgataḥ

tābhiḥ sammānito'tyarthaṃ parīkṣitpṛthivīpatiḥ //
viśrāntaḥ sukhamāsīno vajranābhamuvāca ha

// śrīparīkṣiduvāca // //
tāta tvatpitṛbhirnūnamasmatpitṛpitāmahāḥ //
uddhṛtā bhūriduḥkhaughādahaṃ ca parirakṣitaḥ

na pārayāmyahaṃ tāta sādhu kṛtvopakārataḥ//
tvāmataḥ prārthayāmyaṅga sukhaṃ rājye'nuyujyatām

kośasainyādijā cintā tathāridamanādijā //
manāgapi na kāryā te susevyāḥ kintu mātaraḥ

nivedya mayi kartavyaṃ sarvādhiparivarjjanam //
śrutvaitatparamaprīto vajrastaṃ pratyuvāca ha

// śrīvajranābha uvāca // //
rājannucitametatte yadasmāsu prabhāṣate //
tvatpitropakṛtaścāhaṃ dhanurvidyāpradānataḥ

tasmānnālpāpi me cintā kṣātraṃ dṛḍhamupeyuṣaḥ //
kintvekā paramā cintā tatra kiñcidvicāryyatām

māthure tvabhiṣikto'pi sthito'haṃ nirjane vane //
kva gatā vai prajā'tratyā yatra rājyaṃ prarocate

ityukto viṣṇurātastu nandādīnāṃ purohitam //
śāṃḍilyamājuhāvāśu vajrasaṃdehanuttaye

athoṭajaṃ vihāyāśu śāṃḍilyaḥ samupāgataḥ //
pūjito vajranābhena niṣasādāsanottame

upodghātaṃ viṣṇurātaścakārāśu tatastvasau //
uvāca paramaprītastāvubhau parisāntvayan

// śrīśāṃḍilya uvāca // //
śṛṇutaṃ dattacittau me rahasyaṃ vrajabhūmijam //
vrajanaṃ vyāptirityuktyā vyāpanādvraja ucyate

guṇātītaṃ paraṃ brahma vyāpakaṃ vraja ucyate //
sadānandaṃ paraṃ jyotirmuktānāṃ padamavyayam

tasminnandātmajaḥ kṛṣṇaḥ sadānandāṃgavigrahaḥ //
ātmārāmaścāptakāmaḥ premāktairanubhūyate

ātmā tu rādhikā tasya tayaiva ramaṇādasau //
ātmārāmatayā prājñaiḥ procyate gūḍhavedibhiḥ

kāmāstu vāñchitāstasya gāvo gopāśca gopikāḥ //
nityāḥ sarve vihārādyā āptakāmastatastvayam

rahasyaṃ tvidametasya prakṛteḥ paramucyate //
prakṛtyā khelatastasya līlā'nyairanubhūyate

213b
sargasthityapyayā yatra rajaḥsattvatamoguṇaiḥ //
līlaivaṃ dvividhā tasya vāstavī vyāvahārikī

vāstavī tatsvasaṃvedyā jīvānāṃ vyāvahārikī //
ādyāṃ vinā dvitīyā na dvitīyā nādyagā kvacit

āvayorgocareyaṃ tu tallīlā vyāvahārikī //
yatra bhūrādayo lokā bhuvi māthuramaṇḍalam

atraiva vrajabhūmiḥ sā yatra tattvaṃ sugopitam //
bhāsate premapūrṇānāṃ kadācidapi sarvataḥ //

kadāciddvāparasyānte raholīlādhikāriṇaḥ //
samavetā yadā'tra syuryathedānīṃ tadā hariḥ

svaiḥ sahāvataretsveṣu samāveśārthamīpsitāḥ //
tadā devādayo'pyanye'vataranti samantataḥ

sarveṣāṃ vāñchitaṃ kṛtvā harirantarhito'bhavat //
tenātra trividhā lokāḥ sthitāḥ pūrvaṃ na saṃśayaḥ

nityāstallipsavaścaiva devādyāśceti bhedataḥ //
devādyāsteṣu kṛṣṇena dvārikāṃ prāpitāḥ purā

punarmauśalamārgeṇa svādhikāreṣu cāpitāḥ //
tallipsūṃśca sadā kṛṣṇaḥ premānandaikarūpiṇaḥ

vidhāya svīyanityeṣu samāveśitavāṃstadā //
nityāḥ sarve'pyayogyeṣu darśanābhāvatāṃ gatāḥ

vyāvahārikalīlāsthāstatra yannādhikāriṇaḥ //
paśyantyatrāgatāstasmānnirjjanatvaṃ samantataḥ

tasmāccintā na te kāryā vajranābha madājñayā //
vāsayātra bahūngrāmānsaṃsiddhiste bhaviṣyati

kṛṣṇalīlānusāreṇa kṛtvā nāmāni sarvataḥ //
tvayā vāsaya tā grāmānsaṃsevyā bhūriyaṃ parā

govarddhane dīrghapure mathurāyāṃ mahāvane //
nandigrāme bṛhatsānau kāryā rājyasthitistvayā

nadyadridroṇikuṇḍādikuñjānsaṃsevatastava //
rājye prajāḥ susaṃpannāstvaṃ ca prīto bhaviṣyasi

saccidānandabhūreṣā tvayā sevyā prayatnataḥ //
tava kṛṣṇasthalānyatra sphurantu madanugrahāt

vajra saṃsevanādasyā uddhavastvāṃ miliṣyati //
tato rahasyametasmātprāpsyasi tvaṃ samātṛkaḥ

evamuktvā tu śāṇḍilyo gataḥ kṛṣṇamanusmaran //
viṣṇurāto'tha vajraśca parāṃ prītimavāpatuḥ

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe śrīmadbhāgavatamāhātmye śāḍilyopadiṣṭavrajabhūmimāhātmyavarṇanaṃnāma prathamo'dhyāyaḥ