Skanda Purana · Verses 2.1-3

// atha śrīskāṃde mahāpurāṇe dvitīye vaiṣṇavakhaṃḍe puruṣottama (jagannātha) kṣetra- māhātmya prāraṃbhaḥ // ( २-२) //
// // śrīgaṇeśāya namaḥ // //
atha puruṣottama (jagannātha) kṣetramāhātmya prārambhaḥ //
nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam //
devīṃ sarasvatīṃ vyāsaṃ tato jayamudīrayet

// munaya ūcuḥ // //
bhagavansarvaśāstrajña sarvatīrthamahattvavit //
kathitaṃ yattvayā pūrvaṃ prastute tīrthakīrtane //
puruṣottamākhyaṃ sumahatkṣetraṃ paramapāvanam

yatrāste dāravatanuḥ śrīśo mānuṣalīlayā //
darśanānmuktidaḥ sākṣātsarvatīrthaphalapradaḥ

tanno vistarato brūhi tatkṣetraṃ kena nirmitam //
jyotiḥprakāśo bhagavānsākṣānnārāyaṇaḥ prabhuḥ

kathaṃ dārumayastasminnāste paramapūruṣaḥ //
vada tvaṃ vadatāṃ śreṣṭha sarvalokaguro mune

śrotumicchāmahe brahmanparaṃ kautūhalaṃ hi naḥ //
// jaiminiruvāca // //
śṛṇudhvaṃ munayaḥ sarve rahasyaṃ paramaṃ hi tat

avaiṣṇavānāṃ śravaṇe bhaktistava na jāyate //
yasya saṃkīrtanādeva sakalaṃ līyate tamaḥ

yadyapyeṣa jagannāthaḥ sarvagaḥ sarvabhāvanaḥ //
skandena kathitaṃ pūrvaṃ śrutvā śaṃbhormukhāmbujāt //
saṃti kṣetrāṇi cānyāni sarvapāpaharāṇi vai

etatkṣetraṃ paraṃ cāsya vapurbhūtaṃ mahātmanaḥ //
svayaṃ vapuṣmāṃstatrāste svanāmnā khyāpitaṃ hi tat

tatra ye sthātumicchaṃti tepi sarve hatāṃhasaḥ //
kiṃ punastava tiṣṭhaṃto ye paśyanti gadādharam

aho tatparamaṃ kṣetraṃ vistṛtaṃ daśayojanam //
tīrtharājasya salilādutthitaṃ vālukācitam

nīlācalena mahatā madhyasthena virājitam //
ekastanamiva pṛthvyāḥ sudūrātparibhāvitam

varāharūpiṇā pūrvaṃ samuddhṛtya vasundharām //
sarvataḥ susamāṃ kṛtvā parvataiḥ susthirīkṛtām

sṛṣṭvā carācaraṃ sarvaṃ tīrthāni saridabdhikān //
kṣetrāṇi ca yathāsthānaṃ saṃniveśya yathā purā / १४ //
brahmā vicintayāmāsa sṛṣṭibhāranipīḍitaḥ //
punaretāṃ kriyāṃ gurvīṃ nārabheya kathaṃ tviti

tāpatrayābhibhūtā hi mucyaṃte jaṃtavaḥ katham //
evaṃ cintayamānasya matirāsītprajāpateḥ

muktyekakāraṇaṃ viṣṇuṃ stoṣye 'haṃ parameśvaram //
// brahmovāca // //
namaste jagadādhāra śaṅkhacakragadādhara

yannābhipaṃkajādeva jāto'haṃ viśvasṛṣṭikṛt //
paramārthasvarūpaṃ te tvaṃ vai vetsi jaganmaya

yanmāyayā jagatsarvaṃ nirmitaṃ mahadādikam //
yanniḥśvāsasamudbhūtaṃ śabdabrahma tridhā'bhavat

upajīvya tadevāhamasṛjaṃ bhuvanāni vai //
tvatto nānyaḥ sthūlasūkṣmadīrghahrasvādi kiṃcana

vikārabhedairbhagavaṃstvamevedaṃ carācaram //
kaṭakādi yathā svarṇaṃ guṇatrayavibhāgaśaḥ

sraṣṭā sṛjyaṃ tvamevātra poṣṭā poṣyaṃ jagatprabho //
ādhāro dhriyamāṇaṃ ca dharttā tvaṃ parameśvara

tvatpreritamatiḥ sarvaścarate ca śubhā'śubham //
tataḥ prāpnoti sadṛśīṃ tvayaiva vihitāṃ gatim

jagato'sya gatirbharttā sākṣī tvaṃ parameśvara //
carācaraguro sarvajīvabhūta kṛpāmaya //
prasīdādya jagannātha nityaṃ tvaccharaṇyasya me

// jaiminiruvāca // //
evaṃ saṃstūyamānaśca brahmaṇā garuḍadhvajaḥ //
nīlajīmūtasaṃkāśaḥ śaṃkhacakrādicihnitaḥ

patageṃdrasamārūḍhaḥ sphuradvadanapaṃkajaḥ //
āvirāsīddvijaśreṣṭhā vivakṣuḥ sphuritādharaḥ

// śrībhagavānuvāca // //
yadarthaṃ māṃ stuṣe brahmanna śakyaḥ pratibhāti saḥ

anādyavidyā sudṛḍhā suśchedyā karmabaṃdhanaiḥ //
prabhavaṃtyāṃ kathaṃ tasyāṃ hrīyete mṛtijanmanī

tathāpi cedatra kṛte vyavasāyastavānagha //
krameṇa yena hi bhavettatte vakṣyāmi kāraṇam

ahaṃ tvaṃ tvamahaṃ brahmanmanmayaṃ cākhilaṃ jagat //
ciste yatra me tatra nānyatheti vicāraya

sāgarasyottare tīre mahānadyāstu dakṣiṇe //
sa pradeśaḥ pṛthivyāṃ hi sarvatīrthaphalapradaḥ

tatra ye manujā brahmannivasaṃti subuddhayaḥ //
janmāṃtarakṛtānāṃ ca puṇyānāṃ phalabhāginaḥ

nālpapuṇyāḥ prajāyaṃte nābhaktā mayi padmaja //
ekāmrakānanādyāvaddakṣiṇodadhitīrabhūḥ

padātpadācchreṣṭhatamaḥ kramātparamapāvanaḥ //
sindhutīraṃ tu yo bahmanrājate nīlaparvataḥ

pṛthivyāṃ gopitaṃ sthānaṃ tava cāpi sudurlabham //
surāsurāṇāṃ durjñeyaṃ māyayāchāditaṃ mama

sarvasaṃgaparityaktastatra tiṣṭhāmi dehabhṛt //
kṣarākṣarāvatikramya vartte'haṃ puruṣottame

sṛṣṭyā layena nākrāntaṃ kṣetraṃ me puruṣottamam //
yathā māṃ paśyasi brahmanrūpaṃ cakrādicihnitam

īdṛśaṃ tatra gatvaiva drakṣyase māṃ pitāmaha //
nīlādreraṃtarabhuvi kalpanyagrodhamūlataḥ

vāruṇyāṃ diśi yatkuṇḍaṃ rauhiṇaṃ nāma viśrutam //
tattīre nivasantaṃ māṃ paśyantaścarmacakṣuṣā

tadambhasā kṣīṇapāpā mama sāyujyamāpnuyuḥ //
tatra vraja mahābhāga dṛṣṭvā māṃ dhyāyatastava

prakāśaṃ yāsyate tasya kṣetrasya mahimā'paraḥ //
āścaryabhūtaḥ paramastavāpi ca bhaviṣyati

śrutismṛtīhāsapurāṇagopitaṃ manmāyayā tanna hi kasya gocaram //
prasādato me stuvatastavādhunā prakāśamāyāsyati sarvagocaram

vrateṣu tīrtheṣu ca yajñadānayoḥ puṇyaṃ yaduktaṃ vimalātmanāṃ hi tat //
aharnivāsāllabhate'tra sarvaṃ niḥśvāsa vāsātkhalu cāśvamedhikam

ityādiśya vidhiṃ viprāstadāsau puruṣottamaḥ //
paśyatastasya tatraiva prabhurantaradhīyata

//
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe puruṣottamakṣetramāhātmye jaiminiṛṣisaṃvāde prathamo'dhyāyaḥ