Skanda Purana · Verses 1.9-2
// ulūka uvāca//
itīdamuktamakhilaṃ pūrvajanmasamudbhavam//
svarūpamāyuṣo hetuḥ kauśikatvasya ceti me
ityuktvā virate tasminpurūhūtasanāmani//
nāḍījaṃgho bako mitramāha taṃ duḥkhito vacaḥ
//nāḍījaṃgha uvāca//
yadarthaṃ vayamāyātāstanna siddhaṃ mahāmate//
kāryaṃ tanmaraṇaṃ nūnaṃ trayāṇāmapyupāgatam
iṃdradyumnāparijñāne bhadrako'yaṃ mumūrṣati//
tasyānu mitraṃ mārkaṃḍastaṃ cānvahamapi sphuṭam
mitrakārye vinirvṛtte mriyamāṇaṃ nirīkṣate//
yo mitraṃ jīvitaṃ tasya dhigasnigdhaṃ durātmanaḥ
tadetāvanuyāsyāmi mriyamāṇāvahaṃ dvija//
āpṛcche tvāṃ namaskāra āśleṣaścāthapaścimaḥ
pratijñātamaniṣpādya mitrasyābhyāgatasya ca//
kathaṃkāraṃ na lajjaṃte hatāśā jīvitepsavaḥ
tasmādvahniṃ pravekṣyāmi sārdhamābhyāmasaṃśayam//
āpṛṣṭo'syadhunā snehānmama dehi jalāṃjalim
ityuktavatyulūko'sau nāḍījaṃghe sagadgadam//
sāśrunetraṃ sthirībhūya prāha vācaṃ sudhāsamucam
//ulūka uvāca//
mayi jīvati mitre me bhavānmaraṇameti ca//
adyaprabhṛti kastarhi hṛdā mama labhiṣyati
astyupāyo mahānatra gandhamādanaparvate//
mattaścirāyurmitrosti gṛdhraḥ prāṇasamaḥ suhṛt
sa vijñāsyati vo'bhīṣṭamiṃdradyumnaṃ mahīpatim//
ityuktvā puratastasthāvulūkaḥ sa ca bhūpatiḥ
mārkaṃḍeyo bakaścaiva prayayurgaṃdhamādanam//
tamāyāṃtamathālokya vayasyaṃ purataḥ sthitam
svakulāyātprahṛṣṭo'sau gṛdhraḥ saṃmukhamāyayau//
kṛtasaṃvidasau pūrvaṃ svāgatāsanabhojanaiḥ
ulūkaṃ gṛdhrarājaśca kāryaṃ papraccha taṃ tathā//
ma cācakhyāvayaṃ mitraṃ bako me'sya muniḥ kila
munerapi tṛtīyo'yaṃ mitraṃ cārthoyamudyataḥ//
iṃdradyumnaparijñāne svayaṃ jīvati nānyathā
vahniṃ pravekṣyate vyaktamayaṃ tadanu vai vayam//
mayā niṣiddho'yaṃ jñātvā tvāṃ ciraṃtanamātmanā
taccejjānāsi taṃ brūhi caturṇāṃ dehi jīvitam//
saṃrakṣyāpnuhi satkīrtiṃ kṣayaṃ cākhilapāpmanaḥ
//gṛdhra uvāca//
ṣaṭpaṃcāśadvyatītā me kalpā jātasya kauśika//
na dṛṣṭo na śruto'smābhiriṃdradyumno mahīpatiḥ
tacchrutvā vismayāviṣṭa iṃdradyumno'pi duḥkhitaḥ//
papracacha jīvite hetumatimātre vihaṃgamam
//gṛdhra uvāca//
śrṛṇu bhadrai purā jāto markaṭo'haṃ ca cāpalaḥ//
āsaṃ kadācidabhavadvasaṃto'tha ṛtuḥ kramāt
tatrāgre devadevasya vanamadhye śivālaye//
bhavodbhavasya purato jagadyogeśvarābhidhe
caturdaśīdine hastanakṣatre harṣaṇābhidhe//
yoge caitre site pakṣa āsīddamanakotsavaḥ
atra sauvarṇyadolāyāṃ liṃga āropite janaiḥ//
niśāyāmadhirūhyā'haṃ dolāṃ tāṃ ca vyacālayam
nisargājjaticāpalyāccirakālaṃ punaḥpunaḥ//
atha prabhāta āyātā janāḥ pūjākṛte kapim
dolādhirūḍhamālokya lakuṭairmāṃ vyatāḍayan//
dolāsaṃsthita evāhaṃ pramītaḥ śivamaṃdire
teṣāṃ prahāraiḥ sudṛḍhairbahubhirvajraduḥsahaiḥ//
śivāṃdolanamāhātmyājjāto'haṃ nṛpamaṃdire
kāśīśvarasya tanayaḥ pratīto'smi kuśadhvajaḥ//
jāti smarastato rājye kramātprāpyāhamaiśvaram
kārayāmi dharāpṛṣṭhe caitre damanakotsavam//
yathā yathā dolayati śivaṃ dolāsthitaṃ naraḥ
tathā tathā'śubhaṃ yāti puṇyamāyāti bhadraka//
śivadīkṣāmupāgamyākhilasaṃskārasaṃskṛtaḥ
śivācāryairvimukto'haṃ paśupāśaistadāgamāt//
nirvāhadīkṣāparyaṃtānsaṃskārānprāpya sarvataḥ
ārādhayāmi deveśaṃ pratyakcittamumāpatim//
samastakleśavicchedakāraṇaṃ jagatāṃ gurum
cittavṛttinirodhena vairāgyābhyāsayogataḥ//
japannudgītamasyārthaṃ bhāvayannaṣṭamaṃ rasam
tato māṃ praṇidhānenābhyāsena dṛḍhabhūminā//
antarāyānupahataṃ jñātvā tuṣṭo'bravīddharaḥ
//īśvara uvāca//
kuśadhvajāhaṃ tuṣṭodya varaṃ varaya vāṃchitam//
na hīdṛśamanuṣṭhānaṃ kasyāpyasti mahītale
śrutvetyukto mayā śambhurbhūyāsaṃ te gaṃṇo hyaham//
anenaiva śarīreṇa tathetyevāha gāṃ prabhuḥ
tataḥ kailāsamānīya vimānaṃ mama cādiśat//
sarvaratnamayaṃ divyaṃ divyāścaryasamāvṛtam
vicarāmi pratīto'haṃ tadārūḍho yadṛcchayā//
atha kāle kiyanmātre vyatīte'traivaṃ parvate
gavākṣādhiṣṭhito'paśyaṃ vasaṃte munikanyakām//
pravāti dakṣiṇe vāyau madanāgnipradīpitaḥ
agniveśyasutāṃ bhadra vivastrāṃ jalamadhyagām//
udbhinnayauvanāṃ śyāmāṃ madhyakṣāmāṃ mṛgekṣaṇām
vistīrṇajaghanābhogāṃ raṃbhoruṃ saṃhatastanīm//
tāmaṃkuritalāvaṇyāṃ jalasekā divāgrataḥ
pronnidrapaṃkajamukhīṃ varṇanīyatamākṛtim//
yathāprajñānayāthātmyādvidvidbhirapi varṇinīm
prodyatkaṭākṣavikṣepaiḥ śaravrātairiva smaraḥ//
svayaṃ tadaṃgamāsthāya tāḍayāmāsa māṃ dṛḍham
vayasyāsaṃvṛcāmevaṃ khelamānāṃ yadṛcchayā//
avatīryāhamaharaṃ vimānānmadanāturaḥ
sā gṛhītā mayā dīrghaṃ prakurvāṇā mahāsvanam//
tāteti ca vimānasthā rurodātīva bhadraka
tato vayasyāstā dīnā munimāhuḥ pradhāvitāḥ//
vaimānikena kenāpi hriyate tava putrikā
rudantīṃ bhagavannetāṃ trāhyuttiṣṭheti sarvataḥ//
tāsāṃ tadākarṇya vaco munirbhadrataponidhiḥ
agniveśyo'bhyagāttasyā vyomanyupapadaṃ tvaran//
tiṣṭhatiṣṭheti māmuktvā saṃstabhya tapasā gatim
tataḥ prakupitaḥ prāha munimāmati duḥsaham//
//agniveśya uvāca//
yasmānmadīyā tanayā māṃsapeśīva te hṛtā
gṛdhreṇevā'dhunā vyomni tasmādgadhro bhava drutam//
anicchaṃtī madīyeyaṃ sutā bālā tapasvinī
tvayā hṛtādhunāsyaitatphalamāpnuhi durmate//
ityākarṇya bhayāviṣṭo lajjayādhomukho muneḥ
pādau pragṛhya nyapataṃ rudannatitarāṃ tadā//
na mayeyaṃ parijñāya hṛtā nādyāpi dharṣitā
prasādaṃ kuru te śāpaṃ vyāvartaya taponidhe//
praṇateṣu kṣamāvanto nisargeṇa tapodhanāḥ
bhavaṃti saṃtastadgṛdhro mā bhaveyaṃ prasīda me//
iti prapannena mayā praṇato'sau mahāmuniḥ
prasannaḥ prāha no mithyā mama vākyaṃ bhavetkvacit//
kiṃ tviṃdradyumnabhūpālaparijñāne sahāyatām
yadā yāsyasi śāpasya tadā muktimavāpsyasi
ityuktvā sa muniḥ prāyādgṛhītvā nijakanyakām//
akhaṇḍaśīlāṃ svāvāsamahaṃ gṛdhro'bhavaṃ tadā
evaṃ tadā damanakotsava īśvarasya āṃdolanena nṛpaveśmani me'vatāraḥ//
śambhorgaṇatvamabhavacca tathāgniveśyaśāpena gṛdhra iha bhadra tavedamuktam
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṃḍe mahīprādurbhāve damanakamāhātmyaṃnāma navamo'dhyāyaḥ
Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0