Language

ENहिગુ
Scripture Library

Skanda Purana · Verses 1.9-2

1.9-2.9.1

// ulūka uvāca//
itīdamuktamakhilaṃ pūrvajanmasamudbhavam//
svarūpamāyuṣo hetuḥ kauśikatvasya ceti me

1.9-2.9.2

ityuktvā virate tasminpurūhūtasanāmani//
nāḍījaṃgho bako mitramāha taṃ duḥkhito vacaḥ

1.9-2.9.3

//nāḍījaṃgha uvāca//
yadarthaṃ vayamāyātāstanna siddhaṃ mahāmate//
kāryaṃ tanmaraṇaṃ nūnaṃ trayāṇāmapyupāgatam

1.9-2.9.4

iṃdradyumnāparijñāne bhadrako'yaṃ mumūrṣati//
tasyānu mitraṃ mārkaṃḍastaṃ cānvahamapi sphuṭam

1.9-2.9.5

mitrakārye vinirvṛtte mriyamāṇaṃ nirīkṣate//
yo mitraṃ jīvitaṃ tasya dhigasnigdhaṃ durātmanaḥ

1.9-2.9.6

tadetāvanuyāsyāmi mriyamāṇāvahaṃ dvija//
āpṛcche tvāṃ namaskāra āśleṣaścāthapaścimaḥ

1.9-2.9.7

pratijñātamaniṣpādya mitrasyābhyāgatasya ca//
kathaṃkāraṃ na lajjaṃte hatāśā jīvitepsavaḥ

1.9-2.9.8

tasmādvahniṃ pravekṣyāmi sārdhamābhyāmasaṃśayam//
āpṛṣṭo'syadhunā snehānmama dehi jalāṃjalim

1.9-2.9.9

ityuktavatyulūko'sau nāḍījaṃghe sagadgadam//
sāśrunetraṃ sthirībhūya prāha vācaṃ sudhāsamucam

1.9-2.9.10

//ulūka uvāca//
mayi jīvati mitre me bhavānmaraṇameti ca//
adyaprabhṛti kastarhi hṛdā mama labhiṣyati

1.9-2.9.11

astyupāyo mahānatra gandhamādanaparvate//
mattaścirāyurmitrosti gṛdhraḥ prāṇasamaḥ suhṛt

1.9-2.9.12

sa vijñāsyati vo'bhīṣṭamiṃdradyumnaṃ mahīpatim//
ityuktvā puratastasthāvulūkaḥ sa ca bhūpatiḥ

1.9-2.9.13

mārkaṃḍeyo bakaścaiva prayayurgaṃdhamādanam//
tamāyāṃtamathālokya vayasyaṃ purataḥ sthitam

1.9-2.9.14

svakulāyātprahṛṣṭo'sau gṛdhraḥ saṃmukhamāyayau//
kṛtasaṃvidasau pūrvaṃ svāgatāsanabhojanaiḥ

1.9-2.9.15

ulūkaṃ gṛdhrarājaśca kāryaṃ papraccha taṃ tathā//
ma cācakhyāvayaṃ mitraṃ bako me'sya muniḥ kila

1.9-2.9.16

munerapi tṛtīyo'yaṃ mitraṃ cārthoyamudyataḥ//
iṃdradyumnaparijñāne svayaṃ jīvati nānyathā

1.9-2.9.17

vahniṃ pravekṣyate vyaktamayaṃ tadanu vai vayam//
mayā niṣiddho'yaṃ jñātvā tvāṃ ciraṃtanamātmanā

1.9-2.9.18

taccejjānāsi taṃ brūhi caturṇāṃ dehi jīvitam//
saṃrakṣyāpnuhi satkīrtiṃ kṣayaṃ cākhilapāpmanaḥ

1.9-2.9.19

//gṛdhra uvāca//
ṣaṭ‌paṃcāśadvyatītā me kalpā jātasya kauśika//
na dṛṣṭo na śruto'smābhiriṃdradyumno mahīpatiḥ

1.9-2.9.20

tacchrutvā vismayāviṣṭa iṃdradyumno'pi duḥkhitaḥ//
papracacha jīvite hetumatimātre vihaṃgamam

1.9-2.9.21

//gṛdhra uvāca//
śrṛṇu bhadrai purā jāto markaṭo'haṃ ca cāpalaḥ//
āsaṃ kadācidabhavadvasaṃto'tha ṛtuḥ kramāt

1.9-2.9.22

tatrāgre devadevasya vanamadhye śivālaye//
bhavodbhavasya purato jagadyogeśvarābhidhe

1.9-2.9.23

caturdaśīdine hastanakṣatre harṣaṇābhidhe//
yoge caitre site pakṣa āsīddamanakotsavaḥ

1.9-2.9.24

atra sauvarṇyadolāyāṃ liṃga āropite janaiḥ//
niśāyāmadhirūhyā'haṃ dolāṃ tāṃ ca vyacālayam

1.9-2.9.25

nisargājjaticāpalyāccirakālaṃ punaḥpunaḥ//
atha prabhāta āyātā janāḥ pūjākṛte kapim

1.9-2.9.26

dolādhirūḍhamālokya lakuṭairmāṃ vyatāḍayan//
dolāsaṃsthita evāhaṃ pramītaḥ śivamaṃdire

1.9-2.9.27

teṣāṃ prahāraiḥ sudṛḍhairbahubhirvajraduḥsahaiḥ//
śivāṃdolanamāhātmyājjāto'haṃ nṛpamaṃdire

1.9-2.9.28

kāśīśvarasya tanayaḥ pratīto'smi kuśadhvajaḥ//
jāti smarastato rājye kramātprāpyāhamaiśvaram

1.9-2.9.29

kārayāmi dharāpṛṣṭhe caitre damanakotsavam//
yathā yathā dolayati śivaṃ dolāsthitaṃ naraḥ

1.9-2.9.30

tathā tathā'śubhaṃ yāti puṇyamāyāti bhadraka//
śivadīkṣāmupāgamyākhilasaṃskārasaṃskṛtaḥ

1.9-2.9.31

śivācāryairvimukto'haṃ paśupāśaistadāgamāt//
nirvāhadīkṣāparyaṃtānsaṃskārānprāpya sarvataḥ

1.9-2.9.32

ārādhayāmi deveśaṃ pratyakcittamumāpatim//
samastakleśavicchedakāraṇaṃ jagatāṃ gurum

1.9-2.9.33

cittavṛttinirodhena vairāgyābhyāsayogataḥ//
japannudgītamasyārthaṃ bhāvayannaṣṭamaṃ rasam

1.9-2.9.34

tato māṃ praṇidhānenābhyāsena dṛḍhabhūminā//
antarāyānupahataṃ jñātvā tuṣṭo'bravīddharaḥ

1.9-2.9.35

//īśvara uvāca//
kuśadhvajāhaṃ tuṣṭodya varaṃ varaya vāṃchitam//
na hīdṛśamanuṣṭhānaṃ kasyāpyasti mahītale

1.9-2.9.36

śrutvetyukto mayā śambhurbhūyāsaṃ te gaṃṇo hyaham//
anenaiva śarīreṇa tathetyevāha gāṃ prabhuḥ

1.9-2.9.37

tataḥ kailāsamānīya vimānaṃ mama cādiśat//
sarvaratnamayaṃ divyaṃ divyāścaryasamāvṛtam

1.9-2.9.38

vicarāmi pratīto'haṃ tadārūḍho yadṛcchayā//
atha kāle kiyanmātre vyatīte'traivaṃ parvate

1.9-2.9.39

gavākṣādhiṣṭhito'paśyaṃ vasaṃte munikanyakām//
pravāti dakṣiṇe vāyau madanāgnipradīpitaḥ

1.9-2.9.40

agniveśyasutāṃ bhadra vivastrāṃ jalamadhyagām//
udbhinnayauvanāṃ śyāmāṃ madhyakṣāmāṃ mṛgekṣaṇām

1.9-2.9.41

vistīrṇajaghanābhogāṃ raṃbhoruṃ saṃhatastanīm//
tāmaṃkuritalāvaṇyāṃ jalasekā divāgrataḥ

1.9-2.9.42

pronnidrapaṃkajamukhīṃ varṇanīyatamākṛtim//
yathāprajñānayāthātmyādvidvidbhirapi varṇinīm

1.9-2.9.43

prodyatkaṭākṣavikṣepaiḥ śaravrātairiva smaraḥ//
svayaṃ tadaṃgamāsthāya tāḍayāmāsa māṃ dṛḍham

1.9-2.9.44

vayasyāsaṃvṛcāmevaṃ khelamānāṃ yadṛcchayā//
avatīryāhamaharaṃ vimānānmadanāturaḥ

1.9-2.9.45

sā gṛhītā mayā dīrghaṃ prakurvāṇā mahāsvanam//
tāteti ca vimānasthā rurodātīva bhadraka

1.9-2.9.46

tato vayasyāstā dīnā munimāhuḥ pradhāvitāḥ//
vaimānikena kenāpi hriyate tava putrikā

1.9-2.9.47

rudantīṃ bhagavannetāṃ trāhyuttiṣṭheti sarvataḥ//
tāsāṃ tadākarṇya vaco munirbhadrataponidhiḥ

1.9-2.9.48

agniveśyo'bhyagāttasyā vyomanyupapadaṃ tvaran//
tiṣṭhatiṣṭheti māmuktvā saṃstabhya tapasā gatim

1.9-2.9.49

tataḥ prakupitaḥ prāha munimāmati duḥsaham//
//agniveśya uvāca//
yasmānmadīyā tanayā māṃsapeśīva te hṛtā

1.9-2.9.50

gṛdhreṇevā'dhunā vyomni tasmādgadhro bhava drutam//
anicchaṃtī madīyeyaṃ sutā bālā tapasvinī

1.9-2.9.51

tvayā hṛtādhunāsyaitatphalamāpnuhi durmate//
ityākarṇya bhayāviṣṭo lajjayādhomukho muneḥ

1.9-2.9.52

pādau pragṛhya nyapataṃ rudannatitarāṃ tadā//
na mayeyaṃ parijñāya hṛtā nādyāpi dharṣitā

1.9-2.9.53

prasādaṃ kuru te śāpaṃ vyāvartaya taponidhe//
praṇateṣu kṣamāvanto nisargeṇa tapodhanāḥ

1.9-2.9.54

bhavaṃti saṃtastadgṛdhro mā bhaveyaṃ prasīda me//
iti prapannena mayā praṇato'sau mahāmuniḥ

1.9-2.9.55

prasannaḥ prāha no mithyā mama vākyaṃ bhavetkvacit//
kiṃ tviṃdradyumnabhūpālaparijñāne sahāyatām

1.9-2.9.56

yadā yāsyasi śāpasya tadā muktimavāpsyasi

1.9-2.9.57

ityuktvā sa muniḥ prāyādgṛhītvā nijakanyakām//
akhaṇḍaśīlāṃ svāvāsamahaṃ gṛdhro'bhavaṃ tadā

1.9-2.9.58

evaṃ tadā damanakotsava īśvarasya āṃdolanena nṛpaveśmani me'vatāraḥ//
śambhorgaṇatvamabhavacca tathāgniveśyaśāpena gṛdhra iha bhadra tavedamuktam

1.9-2.9

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṃḍe mahīprādurbhāve damanakamāhātmyaṃnāma navamo'dhyāyaḥ

Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc