Skanda Purana · Chapter 1.6

//ṛṣaya ūcuḥ//
liṃge pratiṣṭhā ca kathaṃ śivaṃ hitvā pravartitā//
tatkathyatāṃ mahābhāga paraṃ śuśruṣatāṃ hi naḥ

//lomaśa uvāca//
yadā dāruvane śaṃbhurbhikṣārthaṃ prācaratprabhuḥ

digaṃbaro muktajaṭākalāpo vedāṃtavedyo bhuvanaikabhartā//
sa īśvaro brahmakalāpadhāro yogīśvarāṇāṃ paramaḥ paraśca

aṇoraṇīyānmahato mahī yānmahānubhāvo bhuvanādhipo mahān//
sa īśvaro bhikṣurūpī mahātmā bhikṣāṭanaṃ dāruvane cakāra

madhyāhna ṛṣayo viprāstīrthaṃ jagmuḥ svakāśramāt//
tadānīmeva sarvāstā ṛṣībhāryāḥ samāgatāḥ

vilokayaṃtyaḥ śaṃbhuṃ tamācakhyuśca parasparam//
ko'sau bhikṣukarūpoyamāgato'pūrvadarśanaḥ

asmai bhikṣāṃ prayacchāmo vayaṃ ca sakhibhiḥ saha//
tatheti gatvā sarvāstā gṛhebhya ānayanmudā

bhikṣānnaṃ vividhaṃ ślakṣṇaṃ sopacāraṃ ca śaktitaḥ//
pradattaṃ bhikṣitaṃ tena devadevena śūlinā

kācitpriyatamaṃ śaṃbhuṃ babhāṣe vismayānvitā//
kosi tvaṃ bhikṣuko bhūtvā āgatotra mahāmate

ṛṣīṇāmāśramaṃ śuddhaṃ kimarthaṃ no niṣīdasi//
tayokto'pi tadā śaṃbhurbabhāṣe prahasanniva

īśvarohaṃ sukeśāṃte pāvanaṃ prāptavānimam//
īśvarasya vacaḥ śrutvā ṛṣibhāryā uvāca tam

īśvaro'si mahābhāga kailāsapatireva ca//
ekākinaḥ kathaṃ deva bhikṣārthamaṭanaṃ tava

evamuktastayā śaṃbhuḥ punastāmabravīdvacaḥ//
dākṣāyaṇyā virahito vicarāmi digaṃbaraḥ

bhikṣāṭanārthaṃ suśroṇi saṃkalparahitaḥ sadā//
tayā satyā vinā kiṃcitstrīmātraṃ mama bhāmini//
na rocate viśālākṣi satyaṃ prativadāmi te

tasyoktaṃ vacanaṃ śrutvā uvāca kamalekṣaṇā//
striyo hi sukhasaṃsparśāḥ puruṣasya na saṃśayaḥ

tāsstriyo varjitāḥ śaṃbho tvādṛśena vipaścitā

iti ca pramadāḥ sarvā militā yatra śaṃkaraḥ//
bhikṣāpātraṃ ca tacchaṃbhoḥ pūritaṃ ca mahāguṇaiḥ

annaiścaturvidhaiḥ ṣaḍbhī rasaiśca paripūritam//
yadā saṃbhurgaṃtukāmaḥ kailāsaṃ parvataṃ prati//
tadā sarvā viprapatnyo hyangacchanmudānvitāḥ

gṛhakāryaṃ parityajya cerustadgatamānasāḥ//
gatāsu tāsu sarvāsu patnīṣu ṛṣisattamāḥ

yāvadāśramamabhyetya tāvacchūnyaṃ vyalokayan//
parasparamathocuste patnyaḥ sarvāḥ kuto gatāḥ

na vidāmo'tha vai sarvāḥ kena naṣṭena cāhṛtāḥ//
evaṃ vimṛśyamānāste vicinvaṃtastatastataḥ

samapaśyaṃstataḥ sarve śivasyānugatāśca tāḥ//
śivaṃ dṛṣṭvā tu saṃprāptā ṛṣayaste ruṣānvitāḥ

śivasyāthāgrato bhūtvā ūcuḥ sarve tvarānvitāḥ//
kiṃ kṛtaṃ hi tvayā śaṃbho viraktena mahātmanā//
paradārāpaharttāsi tvamṛṣīṇāṃ na saṃśayaḥ

evaṃ kṣiptaḥ śivo maunī gacchamāno'pi parvatam//
tadā sa ṛṣibhiḥ prāpto mahādevo'vyayastathā//
yasmātkalatrahartā tvaṃ tasmātṣaṃḍho bhava tvaram

evaṃ śaptaḥ sa munibhirliṃgaṃ tasyāpatadbhuvi//
bhūmiprāptaṃ ca talliṃgaṃ vavṛdhe tarasā mahat

āvṛtya sapta pātālānkṣaṇālliṃgamadordhvataḥ//
vyāpya pṛthvīṃ samagrāṃ ca aṃtarikṣaṃ samāvṛṇot

svargāḥ samāvṛtāḥ sarve svargātītamathābhavat//
na mahī na ca dikcakraṃ na toyaṃ na ca pāvakaḥ

na ca vāyurna vākāśaṃ nāhaṃkāro na vā mahat//
na cāvyaktaṃ na kālaśca na mahāprakṛtistathā

nāsīddvavaitavibhāgaṃ ca sarvaṃ līnaṃ ca tatkṣaṇāt//
yasmāllīnaṃ jagatsarvaṃ tasmim̐llige mahātmanaḥ

layanālliṃgamityevaṃ pravadaṃti manīṣiṇaḥ//
tathābhūtaṃ varddhamānaṃ dṛṣṭvā te'pi surarṣayaḥ

brahmeṃdraviṣṇuvāyyagnilokapālāḥ sapannagāḥ//
vismayāviṣṭamanasaḥ parasparamathābruvan

kimāyāmaṃ ca vistāraṃ kva cāṃtaḥ kva ca pīṭhikā//
iti ciṃtānvitā viṣṇumūcuḥ sarve surāstadā

//devā ūcuḥ//
asya mūlaṃ tvayā viṣṇo padmodbhava ca mastakam//
yuvābhyāṃ ca vilokyaṃ syātsthāne syātparipālakau

śrutvā tu tau mahābhāgau vaikuṃṭhakamalodbhavau//
viṣṇurgato hi pātālaṃ brahmā sarvargaṃ jagāma ha

svargaṃ gatastadā brahmā avalokanatatparaḥ//
nāpasyattatra liṃgasya mastakaṃ ca vicakṣamaḥ

tathā gatena mārgeṇa pratyāvṛttyābjasaṃbhavaḥ//
merupṛṣṭhamanuprāptaḥ surabhyā lakṣitastataḥ

sthitā yā ketakīcchāyāmuvāca madhuraṃ vacaḥ//
tasyā vacanamākarṇya sarvalokapitāmahaḥ//
uvāca prahasanvākyaṃ chaloktyā surabhiṃ prati

liṃgaṃ mahādbhutaṃ dṛṣṭaṃ yenavyāptaṃ jagattrayam//
darśanārthaṃ ca tasyāṃtaṃ devaiḥ saṃpreṣitosmayaham

na dṛṣṭaṃ mastakaṃ tasya vyāpakasya mahātmanaḥ//
kiṃ vakṣye'haṃ ca devāgre ciṃtā me cāti vartate

liṃgasya mastakaṃ dṛṣṭaṃ devānāṃ ca mṛṣā vadeḥ//
te sarve yadi vakṣyaṃti iṃdrādyā devatāgaṇāḥ

te saṃti sākṣimo devā asminnarthe vadatvaram//
arthe'sminbhava sākṣī tvaṃ ketakyā saha suvrate

tadvacaḥ śirasā gṛhya brahmaṇaḥ parameṣṭhinaḥ//
ketakīsahitā tatra surabhī tadamānayat

evaṃ samāgato brahma devāgre samuvāca ha

//brahmovāca//
liṃgasya mastakaṃ devā dṛṣṭavānahamadbhutam//
samīcīnaṃ cārtitaṃ ca ketakīdala saṃyutam

viśālaṃ vimalaṃ ślakṣṇaṃ prasannataramadbhutam//
ramyaṃ ca ramaṇīyaṃ ca darśanīyaṃ mahāprabham

etādṛśaṃ mayā dṛṣṭaṃ na dṛṣṭaṃ tadvinākvacit//
brahmaṇo hi vacaḥ śrutvā surā vismayamāyayuḥ

evaṃ vismayapūrṇāste iṃdrādyā devatāgaṇāḥ//
tiṣṭhaṃti tāvatsarveśo viṣṇuradhyātmadīpakaḥ

pātālādāgataḥ sadyaḥ sarveṣāmavadattvaram//
tasyāpyaṃto na dṛṣṭo me hyavalokanatatparaḥ

vismayo me mahāñjātaḥ pātālātparataścaran//
atalaṃ sutalaṃ cāpi nitalaṃ ca rasātalam

tathā gatastalaṃ caiva pātālaṃ ca tathātalam//
talātalāni tānyenaṃ śūnyavadyadvibhāvyate

śūnyādapi ca śūnyaṃ ca tatsarvaṃ sunirīkṣitam//
na mūlaṃ ca na madhyaṃ ca na cāṃto hyasya vidyate

liṃgarūpī mahādevo yenedaṃ dhāryate jagat//
yasya prasādādutpannā yūyaṃ ca ṛṣayastathā

śrutvā surāśca ṛṣayastasya vākyamapūjayan//
tadā viṣṇuruvācedaṃ brahmāṇaṃ prahasanniva

dṛṣṭaṃ hi cettvayā brahmanmastakaṃ paramārthataḥ//
sākṣiṇaḥ ke tvayā tatra asminnarthe prakalpitāḥ

ākarṇya vacanaṃ viṣṇorbrahmā lokapitāmahaḥ//
uvāca tvaritenaiva ketakī surabhīti ca

te devā mama sākṣitve jānīhi paramārthataḥ//
brahmaṇo hi vacaḥ śrutvā sarve devāstvarānvitāḥ

āhvānaṃ cakrire tasyāḥ surabhyāśca tayā saha//
āgate tatkṣamādeva kāryārthaṃ brahmaṇastadā

iṃdrādyaiśca tadā devairuktā ca surabhī tataḥ//
uvāca ketakīsārddhaṃ dṛṣṭo vai brahmaṇā surāḥ

liṃgasya mastako devāḥ ketakīdalapūjitaḥ//
tadā nabhogatā vāṇī sarveṣāṃ śrṛṇvatāmabhūt

surabhyā caiva yatproktaṃ ketakyā ca tathā surāḥ//
tanmṛṣoktaṃ ca jānīdhvaṃ na dṛṣṭo hyasya mastakaḥ

tadā sarve'tha vibudhāḥ seṃdrā vai viṣṇunā saha//
śepuśca surabhīṃ roṣānmṛṣāvādanatatparām

mukhenoktaṃ tvayādyaivamanṛtaṃ ca tathā śubhe//
apavitraṃ mukhaṃ te'stu sarvadharmabahiṣkṛtam

sugaṃdhaketakī cāpi ayogyā tvaṃ śivārcane//
bhaviṣyasi na saṃdeho anṛtā caiva bhāmini

tadā nabho gatā vāṇī brahmaṇaṃ ca śaśāpa vai//
mṛṣoktaṃ ca tvayā maṃda kimarthaṃ bāliśena hi

bhṛguṇā ṛṣibhiḥ sākaṃ tathaiva ca purodhasā//
tasmādyuyaṃ na pūjyāśca bhaveyuḥ kleśabhāginaḥ

ṛṣayo'pi ca dharmiṣṭhāstattvavākyabahiṣkṛtāḥ//
vivādaniratā mūḍhā atattvajñāḥ samatsarāḥ

yācakāścāvadānyāśca nityaṃ svajñānaghātakāḥ//
ātmasaṃbhāvitāḥ stabdhāḥ parasparaviniṃdakāḥ

evaṃ śaptāśca munayo brahmādyā devatāstathā//
śivena śaptāste sarve liṃgaṃ śaraṇamāyayuḥ

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kedārakhaṇḍe śrīśivaliṅgamāhātmye brahmādiśāpavṛttāntavarṇanaṃ nāma ṣaṣṭho'dhyāyaḥ