Language

ENहिગુ
Scripture Library

Skanda Purana · Chapter 1.43

1.43.43.1

//śrīnārada uvāca//
tato'haṃ pārtha bhūyo'pi janānugrahakāmyayā//
pratyakṣadevaṃ mārtaṃḍamatrānetumiyeṣa ha

1.43.43.2

sarveṣāṃ prāṇināṃ yasmāduḍupo bhagavānraviḥ//
ihāmutra ca kauṃteya viśvaddhārī ravirmataḥ

1.43.43.3

ye smaraṃti raviṃ bhaktyā kīrtayaṃti ca ye narāḥ//
pūjayaṃti ca ye nityaṃ kṛtārthāste na saṃśayaḥ

1.43.43.4

sūryabhaktiparā ye ca nityaṃ tadgatamānasāḥ//
ye smaraṃti sadā sūryaṃ na te duḥkhasya bhājinaḥ

1.43.43.5

bhavanāni manojñāni vividhābharaṇāḥ striyaḥ//
dhanaṃ cādṛṣṭaparyaṃtaṃ sūryapūjāvidheḥ phalam

1.43.43.6

durlabhā bhaktiḥ sūrye vā durlabhaṃ tasya cārcanam//
dānaṃ ca durlabhaṃ tasmai tato homaśca durlabhaḥ

1.43.43.7

namaskārādisaṃyuktaṃ ravirityakṣaradvayam//
jihvāgre vartate yasya saphalaṃ tasya jīvitam

1.43.43.8

ityahaṃ hṛdi saṃciṃtya māhātmyaṃ ravijaṃ mahat//
pūrṇaṃ varṣaśataṃ pārtha raviṃ bhaktyā hyatoṣayam

1.43.43.9

japena suviśuddhena cchandasāṃ vāyubhojanaḥ//
tataḥ khāddvitīyāṃ mūrtiṃ kṛtvā yogabalādvibhuḥ

1.43.43.10

tejasā durdṛśo bhāsvānpratyakṣaḥ samajāyata

1.43.43.11

tamahaṃ prāṃjalirbhūtvā namaskṛtya raviṃ prabhum//
sāmabhirvividhairdevaṃ paryatoṣayamīśvaram

1.43.43.12

tuṣṭo māmāha varado devarṣe suciraṃ tvayā//
tapasārādhito'smīti varaṃ vṛṇu yathepsitam

1.43.43.13

ityukto'haṃ lokanāthaṃ prāṃjaliḥ prāstuvaṃ vacaḥ//
yadi tuṣṭo bhavānmahyaṃ yadi deyo varo mama

1.43.43.14

tataste kāmarūpe yā kalā nātha pravartate//
rājavardhanarājñā yā''rādhitā ca janaiḥ purā

1.43.43.15

tayā ca kalayā bhāno sadātra sthātumarhasi//
tatastatheti devena prokte tuṣṭena bhārata

1.43.43.16

asthāpayamahaṃ sūryaṃ bhaṭṭādityābhidhānakam//
bhaṭṭenasthāpitaṃ yasmānmayā tasmādravirjagau

1.43.43.17

tataḥ saṃpūjya taṃ puṣpaiḥ kṛtāveśamahaṃ ravim//
bhaktyudrekāplutāṃgo'tha stutimetāmathācaram

1.43.43.18

sarvavedarahasyaiśca nāmabhiśca śatāṣṭabhiḥ//
saptasaptiraciṃtyātmā mahākāruṇikottamaḥ

1.43.43.19

saṃjīvano jayo jīvo jīvanātho jagatpatiḥ//
kālāśrayaḥ kālakartā mahāyogī mahāmatiḥ

1.43.43.20

bhūtāṃtakaraṇo devaḥ kamalānandanandanaḥ//
sahasrapācca varado divyakuṇḍalamaṇḍitaḥ

1.43.43.21

dharmapriyocitātmā ca savitā vāyuvāhanaḥ//
ādityo'krodhanaḥ sūryo raśmimālī vibhāvasuḥ

1.43.43.22

dinakṛddinahṛnmaunī suratho rathināṃvaraḥ//
rājñīpatiḥ svarṇaretāḥ pūṣā tvaṣṭā divākaraḥ

1.43.43.23

ākāśatilako dhātā saṃvibhāgī manoharaḥ//
prajñaḥ prajāpatirdhanyo viṣṇuḥ śrīśo bhiṣagvaraḥ

1.43.43.24

ālokakṛllokanātho lokapālanamaskṛtaḥ//
viditāśayaśca sunayo mahātmā bhaktavatsalaḥ

1.43.43.25

kīrtikīrtikaro nityo rociṣṇuḥ kalmaṣāpahaḥ//
jitānando mahāvīryo haṃsaḥ saṃhārakārakaḥ

1.43.43.26

kṛtakṛtyaḥ susaṃgaśca bahujño vacasāṃ patiḥ//
viśvapūjyo mṛtyuhāri ghṛṇī dharmasya kāraṇam

1.43.43.27

praṇatārtiharo'roga āyuṣyamānsukhadaḥ sukhī//
maṅgalaṃ puṇḍarīkākṣo vratī vrataphalapradaḥ

1.43.43.28

śuciḥ pūrṇo mokṣamārgadātā bhoktā maheśvaraḥ//
dhanvaṃtariḥ priyābhāṣī dhanurvedavidekarāṭa

1.43.43.29

jagatpitā dhūmaketurvidhūto dhvāṃtahā guruḥ//
gopatiśca kṛtātithyaḥ śubhācāraḥ śucipriyaḥ

1.43.43.30

sāmapriyo lokabandhurnaikarūpo yugādikṛt//
dharmaseturlokasākṣī kheṭataṛ sarvadaḥ prabhuḥ

1.43.43.31

mayaivaṃ saṃstuto bhānurnāmnāmaṣṭaśatena ca//
tuṣyatāṃ sarvalokānāṃ sarvalokapriyo vibhuḥ

1.43.43.32

ityevaṃ saṃstavātprīto bhāskaro māmavocata//
sadātra kalayā sthāsye devarṣe tvatpriyepsayā

1.43.43.33

yo māmatra mahābhaktyā bhaṭṭādityaṃ prapūjayet//
sahasraśaḥ kā marūpe saṃpūjyāpnoti tatphalam

1.43.43.34

māmuddiśya ca yo vipraḥ svalpaṃ vā yadi vā bahu//
dāsyate'trākṣayaṃ tacca grahīṣye karajaṃ yathā

1.43.43.35

raktotpalaiśca kahlāraiḥ kesaraiḥ karavīrakaiḥ//
śatatrayairmahāpdamai ravivāreṇa mānavaḥ

1.43.43.36

saptamyāmatha ṣaṣṭhyāṃ vā ye'rcayiṣyaṃti māmiha//
yānyānprārthayate kāmāṃstāṃtānprāpsyati niścitam

1.43.43.37

darśanānmama bhaktyā ca nāśo vyādhidaridrayoḥ//
praṇāmātsvargamāpnoti śrutvā mokṣaṃ ca nityaśaḥ

1.43.43.38

abhaktiṃ yaśca kartā me sa gacchenniściṃtaṃ kṣayam//
aṣṭottaraśataṃ nāma mamāgre yattvayeritam

1.43.43.39

trikālamekakālaṃ vā paṭhataḥ śrṛṇuyatphalam//
kīrtimānsubhago vidvānsusukhī priyadarśanaḥ

1.43.43.40

bhavedvarṣaśatāyuśca sarvarogavivarjitaḥ//
yastvidaṃ śrṛṇuyānnityaṃ paṭhedvā prayataḥ śuciḥ

1.43.43.41

akṣayaṃ svalpamapyannaṃ bhavettasyopasādhitam//
vijayī ca bhavennityaṃ tathā jātismaro bhavet

1.43.43.42

tasmādetattvayā jāpyaṃ paraṃ svastyayanaṃ mahat//
tathā mamāgre kuṃḍaṃ ca kuru snānārthamuttamam

1.43.43.43

kāmarūpakalā yatra tatra kuṃḍaṃ vane bhavet//
evaṃ dattvā varānbhānustatraivāṃ taradhīyata

1.43.43.44

tato bhāskaravākyena siddheśasya ca savyataḥ//
vanamadhye mayā kuṃḍaṃ kṛtaṃ darbhaśalākayā

1.43.43.45

kāmarūpabhavaṃ kuṃḍaṃ vṛkṣāste cāpi bhārata//
saṃlīnāstanmahāścaryaṃ mamājāyata cetasi

1.43.43.46

māghamāsasya śuklāyāṃ saptamyāṃ strī naro'pi vā//
snānaṃ kuṃḍe śubhaṃ kṛtvā bhaṭṭādityaṃ prapaśyati

1.43.43.47

tasyānaṃtaṃ bhavetpuṇyaṃ rathaṃ yaśca prapūjayet//
rathayātrāṃ ca kurute yasminyasminnasau pathi

1.43.43.48

ye ca paśyaṃti lokāste dhanyāḥ sarve na saṃśayaḥ//
putradhānyadhanairyuktā nīrujastejasā'nvitāḥ

1.43.43.49

bhaviṣyaṃti narāste ye kārayaṃti rathotsavam//
gaṃgādisarvatīrtheṣu yatphalaṃ kīrtitaṃ budhaiḥ

1.43.43.50

bhaṭṭādityasya kuṃḍe ca tatphalaṃ saptamīdine//
tatra kuṃḍe ca yaḥ snātvā sūryārghyaṃ prayacchati//
kapilā gośatasyāsau dattasya phalamaśnute

1.43.43.51

//arjura uvāca//
vāsudevādayaḥ sarve vadaṃtyevaṃ mahāmune

1.43.43.52

bhāskarārghaṃ vinā pātaḥ kṛtaṃ sarvaṃ ca niṣphalam//
tasyāhaṃ śrotumicchāmi vidhiṃ vidhividāṃ vara

1.43.43.53

//nārada uvāca//
yathā brahmādayo devā yacchaṃtyarghaṃ mahātmane//
bhāskarāya śrṛṇu tvaṃ taṃ vidhiṃ sarvāghanāśanam

1.43.43.54

prathamaṃ tāvatpratyuṣe udite sūrye śucirbhūtvā gomayakṛtamaṃḍalasyopari raktacaṃdanena maṃḍalakaṃ kṛtvā tatastāmrapātre raktacaṃdanodakaśvetacaṃdanādidravyaiḥ prapūraṇaṃ kṛtvā tanmadhye hemākṣatadūrvādadhisarpīṣi parikṣipya sthāpayet

1.43.43.55

svaśarīramālabhet anena maṃtreṇa//
ॐkhakholkāya namaḥ//
saptavārānuccārya sthātavyam//
tena śuddhirupasaṃjāyate dehasyārcārhatā bhavati//
paścādāsanasthaṃ devaṃ savitāraṃ maṃḍalamadhye dvādaśātmakaṃ surādibhiḥ saṃpūjyamānaṃ dhyātvā pūrvoktamarghapātraṃ śirasi kṛtvā bhūmau jānunī nipātya sūryābhimukhastadgatamanābhūtvārghamaṃtramudāharet//
taducyate sūryavaktrādvinirgatamiti

1.43.43.56

yasyoccāraṇaśabdena rathaṃ saṃsthāpya bhāskaraḥ//
pratigṛhṇāti caivārghyaṃ varamiṣṭaṃ ca yacchati

1.43.43.57

ॐyasyāhuḥ sapta cchaṃdāṃsi rathe tiṣṭhaṃti vājinaḥ//
aruṇaḥ sārathiryasya rathavāho'grataḥ sthitaḥ

1.43.43.58

jayā ca vijayā caiva jayaṃtī pāpanāśanī//
iḍā ca piṃgalā caiva vahaṃto'śvamukhāstathā

1.43.43.59

ḍiṃḍiśca śeṣanāgaśca gaṇādhyakṣastathaiva ca//
skaṃdarevaṃtatārkṣyāśca tathā kalmāṣapakṣiṇau

1.43.43.60

rājñī ca nikṣubhā devī lalitā caiva saṃjñikā//
tathā yajñabhujo devā ye cānye parikīrtitāḥ

1.43.43.61

ebhiḥ parivṛto yo'sāvadharottaravāsibhiḥ//
tamahaṃ lokakartāramāhvayāmi tamopaham

1.43.43.62

ammayo bhagavānbhānuramuṃ yajñaṃ pravartayan//
idamarghyaṃ ca pādyaṃ ca pragṛhāṇa namonamaḥ

1.43.43.63

//āvāhanam//
sahasrakiraṇa varada jīvanarūpa te namaḥ//
iti sāṃnidhyakaraṇam//
ॐvaṣaṭ ityuccārya sūryasya caraṇayugalaṃ paśyan bhuvi padmyāṃ pātrīṃ nirvāpayet pādyaṃ taducyate//
evaṃ pādyaṃ dattvā baddhāṃjaliḥ susvāgatamiti kuryāt//
svāgataṃ bhagavannehi mama prasādaṃ vidhāya āsyatām//
iha gṛhāṇa pūjāṃ ca prasādaṃ ca dhiyā kuru//
tiṣṭha tvaṃ tāvadatraiva yāvatpūjāṃ karomyaham

1.43.43.64

evaṃ vijñāpanaṃ dadyādanena maṃtreṇa kamalāsanam//
tatkamalāsanaṃ kamalanaṃdana upāviśati//
āsana upaviṣṭasya śeṣāṃ pūjāṃ niyojayet anena vidhānena//
ॐsomamūrtikṣīrodapataye namaḥ//
iti kṣīrādisnapanam//
ॐbhāskarāya nīrava sine namaḥ//
//iti jalasnānam//
tato vāsoyugaṃ śubhraṃ dadyāt anena maṃtreṇa//
idaṃ vāsoyugaṃ sūrya gṛhāṇa kṛpayā mama//
kaṭibhūṣaṇamekaṃ te dvitīyaṃ cāṃgaprāvaraṇam

1.43.43.65

tato yajñopavītaṃ dadyāt anena maṃtreṇa//
sūtrataṃtumayaṃ śuddhaṃ pavitramidamuttamam//
yajñopavītaṃ deveśa pragṛhāṇa namo'stu te

1.43.43.66

tato yathāśakti śvetamukuṭamudrikādibhūṣaṇāni dadyāt anena maṃtreṇa//
mukuṭo ratnanaddho'yaṃ mudrikāṃ bhūṣaṇāni ca//
alaṃkāraṃ gṛhaṇemaṃ mayā bhaktyā samarpitam

1.43.43.67

evamalaṃkāraṃ nivedya paścātkeśarakuṃkumakarpūraraktacaṃdanamiśramanulepanaṃ dadyāt

1.43.43.68

ॐtavātipriya vṛkṣāṇāṃ raso'yaṃ tigmadīdhite//
sa tavaivocitaḥ svāmingṛhāṇa kṛpayā mama

1.43.43.69

tataścaṃpakajapākaravīrakarṇakakesarakokanadādibhiḥ pūjāṃ kuryāt

1.43.43.70

ॐvanaspatiraso divyo gaṃdhāḍhyo gaṃdha uttamaḥ//
āhāraḥ sarvadevānāṃ dhūpo'yaṃ pratigṛhyatām

1.43.43.71

//śallakīdhūpamaṃtraḥ//
tataḥ pāyasādiniṣpannaṃ naivedyaṃ nivedayedanena maṃtreṇa//
naivedyamamṛtaṃ sarvabhūtānāṃ prāṇavardhanam//
pūrṇapātre mayā dattaṃ pratigṛhṇa prasīda me

1.43.43.72

tataḥ śaucodakatāṃbūladīpārārtikaśītalikāpunaḥ pūjādi nivedya yathāśaktyā stutvā sukṛtaṃ duṣkṛtaṃ vā kṣamasveti procya visarjayet//
tato bhūyo namasya hemavastropavītālaṃkārān brāhmaṇāya nivedya nirmālyaṃ saṃhṛtyāṃbhasi nikṣipet

1.43.43.73

//ityarghyadānavidhiḥ//
ya evaṃ bhāskarāyārghyaṃ mūrtau maṃḍalake'pi vā//
nityaṃ nivedayetprātaḥ syādraverātmavatpriyaḥ

1.43.43.74

anena vidhinā karṇo bhāskarārghyaṃ prayacchati//
tataḥ sūryasya pārthāsāvātmavadvallabho mataḥ

1.43.43.75

aśaktaścennityamekamarghyaṃ dadyāddivākṛte//
tato'tra rathasaptamyāṃ kuṃḍe deyaḥ prayatnataḥ

1.43.43.76

aśvamedhaphalaṃ prāpya sūryaloka mavāpnuyāt//
tasmātsarvaprayatnena dātavyo'rgho'tra bhārata

1.43.43.77

evaṃvidhastvasau devo bhaṭṭādityo'tra tiṣṭhati//
bhūyānato'pi bahuśaḥ pāpahā dharmavardhanaḥ

1.43.43.78

divyamaṣṭavidhaṃ cātra sadyaḥ pratyayakārakam//
pāpānāṃ copabhuktaṃ hi yathā pārtha halāhalam

1.43.43

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe sāgarasaṃgame bhaṭṭādityamāhātmyavarṇanaṃnāma tricatvāriṃśo'dhyāyaḥ

Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc