Skanda Purana · Chapter 1.41
//karadhama uvāca//
kecicchivaṃ samāśritya viṣṇumāśritya vedhasam//
varṇayaṃti pare mokṣaṃ tvaṃ tu kasmāttu manyase
//mahākāla uvāca//
apāravaibhavā devāstrayo'pyete nararṣabha//
yogīṃdrāṇāmapi tvatra ceto muhyati kiṃ mama
purā kilaivaṃ munayo naimiṣāraṇyavāsinaḥ//
saṃdihyāṃtaḥ śreṣṭhatāyāṃ brahmalokamupāgaman
tasminkṣaṇe viriṃco'pi ślokaṃ prahvo'bravītkila//
anaṃtāya namastasmai yasyāṃto nopalabhyate
maheśāya ca bhakte dvau kṛpāyetāṃ sadā mayi//
tataḥ śreṣṭhaṃ ca taṃ matvā kṣīrodaṃ munayo yayuḥ
tatra yogeśvaraḥ ślokaṃ prabudhyannamumabravīt//
brahmāṇaṃ sarvabhūteṣu paramaṃ brahmarūpiṇam
sadāśivaṃ ca vaṃde tau bhavetāṃ maṃgalāya me//
tataste vismitā viprā apasṛtya yayuḥ punaḥ
kailāse dadṛśuḥ sthāṇuṃ vadaṃtaṃ girijāṃ prati//
ekādaśyāṃ pranṛtyāni jāgare viṣṇusadmani
sadā tapasyāṃ carāmi prītyarthaṃ harivedhasoḥ//
śrutveti cāpasṛtyaiva khinnāste munayo'bruvan
yadvā devā na saṃyāṃti pāraṃ ye ca parasparam//
tatsṛṣṭasṛṣṭasṛṣṭeṣu gaṇanā kā'smadādiṣu
uttamādhamamadhyatvamamīṣāṃ varṇayaṃti ye//
asatyavādinaḥ pāpāste yāṃti nirayaṃ dhruvam
evaṃ te niściyāmāsurnaimiṣeyā stapasvinaḥ//
satyametacca rājeṃdra mamāpīdaṃ mataṃ sphuṭam
jāpakānāṃ sahasrāṇi vaiṣṇavānāṃ tathaiva ca//
śaivānāṃ ca vidhiṃ viṣṇuṃ sthāṇuṃ cāpyanvamūmucan
tasmādyasya manorāgo yasmindeve bhavetsphuṭam//
sa taṃ bhajedvipāpaḥ syānmamedaṃ matamuttamam
//karaṃdhama uvāca//
kāni pāpāni vipreṃdra yaistu saṃmūḍhacetasaḥ//
na vedeṣu na dharmeṣu ratimāpadyate manaḥ
//mahākāla uvāca//
adharmabhedā vijñeyāścittavṛttiprabhedataḥ//
sthūlāḥ sūkṣmā asūkṣmāśca koṭibhedairanekaśaḥ
tatra ye pāpanicayāḥ sthūlā narakahetavaḥ//
te samāsena kathyaṃte manovākkāyasādhanāḥ
tu. mahābhārata anuśāsana १३.२
parastrīdravyasaṃkalpaścetasāniṣṭaciṃtanam//
akāryābhiniveśaśca caturddhā karma mānasam
anibaddhapralāpitvamasatyaṃ cāpriyaṃ ca yat//
parāpavādapaiśunyaṃ caturdhā karma vācikam
abhakṣyabhakṣaṇaṃ hiṃsā mithyā kāmasya sevanam//
parasvānāmupādānaṃ caturdhā karma kāyikam
ityetaddvādaśavidhaṃ karma proktaṃ trisaṃbhavam//
asya bhedānpunarvakṣye yeṣāṃ phalamanaṃtakam
ye dviṣaṃti mahādevaṃ saṃsārārṇavatārakam//
sumahātpātakopetāste yāṃti narakāgniṣu
mahāṃti pātakānyāhurniraṃtaraphalāni ṣaṭ//
nābhinaṃdaṃti ye dṛṣṭvā śaṃkaraṃ na stuvaṃti ye
yatheṣṭaceṣṭā niḥśaṃkāḥ saṃtiṣṭhaṃti ramaṃti ca//
upacāravinirmuktāḥ śivasya gurusaṃnidhau
śivācāraṃ na manyaṃte śivabhaktāndviṣaṃti ṣaṭ//
gurumārttamaśaktaṃ vā videśaprasthitaṃ tathā
aribhiḥ paribhūtaṃ vā yastyajati sa pāpakṛt//
tadbhāryāputramitreṣu yaścāvajñāṃ karoti vā
ityetatpātakaṃ jñeyaṃ guruniṃdāsamaṃ mahat//
brahmaghnaśca surāpaśca steyī ca gurutalpagaḥ
mahāpātakinastvete tatsaṃsargī ca paṃcamaḥ//
krodhāddveṣādbhayāllobhādbrāhmaṇasya vadaṃti ye
marmāṃtikaṃ mahādoṣaṃ brahmaghnaḥ sa prakīrtitaḥ//
brāhmaṇaṃ yaḥ samāhūya yācamānamakiṃcanam
paścānnāstīti yo brūyātsa ca vai brahmahā smṛtaḥ//
yaśca vidyābhimānena nistejayati saddvijam
udāsīnaḥ sabhāmadhye brahmahā sa prakīrtitaḥ//
mithyāguṇaiḥ svamātmānaṃ nayatyutkarṣatāṃ balāt
viruddhaṃ gurubhiḥ sārdhaṃ brahmaghnaḥ sa prakīrtitaḥ//
kṣuttṛṣṇātaptadehānāṃ dvijānāṃ bhoktumicchatām
yaḥ samācarate vighnaṃ tamāhurbrahmagātakam//
piśunaḥ sarvalokānāṃ chidrānveṣaṇatatparaḥ
udvegajananaḥ krūraḥ sa ca vai brahmahā smṛtaḥ//
gavāṃ tṛṣābhibhūtānāṃ jalārthamupasarpatām
yaḥ samācarate vighnaṃ tamāhurbrahmaghātakam//
paradoṣaṃ parijñāya nṛpakarṇe japeta yaḥ
pāpīyānpiśunaḥ krūrastamāhurbrahmaghātakam//
nyāyenopārjitaṃ vipraistaddravyaharaṇaṃ ca yat
chadmanā vā balādvāpi brahmahatyāsamaṃ matam//
adhītya yaśca śāstrāṇi parityajati mūḍhadhīḥ
surāpānasamaṃ jñeyaṃ jīvanāyaiva vā paṭhet//
agnihotraparityāgaḥ paṃcayajñopakarmaṇām
mātṛpitṛparityāgaḥ kūṭasākṣī suhṛdvadhaḥ//
abhakṣyabhakṣaṇaṃ vanyajaṃtūnāṃ kāmyayā vadhaḥ
grāmaṃ vanaṃ gavāvāsaṃ yaśca krodhena dīpayet//
iti ghorāṇi pāpāni surāpānasamāni ca
dīnasarvasvaharaṇaṃ narastrīgajavājinām//
gobhūratnasuvarṇānāmauṣadhīnāṃ rasasya ca
caṃdanāgarukarpūrakastūrīpaṭṭavāsasām//
hastanyāsāpaharaṇaṃ skamasteyasamaṃ smṛtam
kanyānāṃ varayogyānāmadānaṃ sadṛśe vare//
putramitrakalatreṣu gamanaṃ bhaginīṣu ca
kumārīsāhasaṃ ghoramaṃtyajastrīniṣevaṇam//
savarṇāyāśca gamanaṃ gurutalpasamaṃ smṛtam
dvijāyārthaṃ pratiśrutya na prayacchati yaḥ punaḥ//
na ca casmārayate vipraṃ tulyaṃ tadupapapātakam
abhimānotikopaśca dāṃbhikatvaṃ kṛtaghnatā//
atyaṃtaviṣayāsaktiḥ kārpaṇyaṃ śāṭhyamatsaram
bhṛtyānāṃ ca parityāgaḥ sādhubaṃdhutapasvinām//
gavāṃ kṣatriyavaiśyānāṃ strīśūdrāṇāṃ ca tāḍanam
śivāśramatarūṇāṃ ca puṣpārāmavināśanam//
ayājyānāṃ yājanaṃ cāpyayācyānāṃ ca yācanam
yajñārāmataḍāgādidārāpatyasya vikrayaḥ//
tīrthayātropavāsānāṃ vratāyatanakarmaṇām
strīdhanānyupajīvaṃti strībhiratyaṃtanirjitāḥ//
arakṣaṇaṃ ca nārīṇāṃ madyapastrīniṣevaṇam
ṛṇānāmapradānaṃ ca mithyāghṛddhyupajīvanam//
niṃditānāṃ dhanādānaṃ sādvīkanyoktidūṣaṇam
viṣamāraṇayaṃtrāṇāṃ proyago mūlakarmaṇām//
uccāṭanābhicārāśca rāgavidveṣaṇakriyā
jihvākāmopabho gārthaṃ yasyāraṃbhaḥ svakarmasu//
mūlyenādhyāpayedyastu mūlyenādhīyate ca ye
vrātyatā vratasaṃtyāgaḥ sarvāhāraniṣevaṇam//
asacchāstrābhigamanaṃ śuṣkatarkāva laṃbanam
devāgnigurusādhūnāṃ niṃdā gobrāhmaṇasya ca//
pratyakṣaṃ vā parokṣaṃ vā rājñāṃ maṃḍalināmapi
utsannapatṛdevejyāḥ svakarmatyāginaśca ye//
duḥśīlā nāstikāḥ pāpā na sadā satyavādinaḥ
parvakāle divā cāpsu viyonau paśuyoniṣu//
rajasvalāsvayonau ca maithunaṃ yaḥ samācaret
strīputramitrasuhṛdāmāśācchedakarāśca ye//
janasyāpriyavaktāraḥ krūrāḥ samayabhedinaḥ
bhettā taḍāgakūpānāṃ saṃkramāṇāṃrasasya ca//
ekapaṃktisthitānāṃ ca pākabhedaṃ karoti yaḥ
ityetaiśca narāḥ pāpairupapātakinaḥ smṛtāḥ//
yuktāstadunakaiḥ pāpaiḥ pāpinastānnibodha me
ye gobrāhmaṇakanyānāṃ svāmimitratapasvinām//
antaraṃ yāṃti kāryeṣu te smṛtāḥ pāpino narāḥ
paraśriyābhitapyaṃte hīnāṃ savaṃti ye striyām//
paṃktyarthaṃ ye na kurvaṃti dānayajñādikāḥ kriyāḥ
goṣṭhāgnijalarathyāsu tarucchāyānageṣu ca//
tyajaṃti ye purīṣādyamārāmāyataneṣu ca
gītavādyaratā nityā mattāḥ kilakilāparāḥ//
kūṭaveṣakriyācārāḥ kūṭasaṃvyavahāriṇaḥ
kūṭaśāsanakartāraḥ kūṭayuddhakarāśca ye//
nirdayo'tīva bhṛtyeṣu paśūnāṃ damanaśca yaḥ
mithyāprasādito vākyamākarṇayati yaḥ śanaiḥ//
capalaścāpi māyāvī śaṭho mithyāvinītakaḥ
yo bhāryāputramitrāṇi bālavṛddhakṛśāturān//
bhṛtyānatithibaṃdhūṃśca tyaktvāśnāti bubhukṣitān
yaḥ svayaṃ mṛṣṭamaśnāti viprāyānyatprayacchati//
vṛthāpākaḥ sa vijñeyo brahmavādivigarhitaḥ
niyamānsvayamādāya ye tyajaṃtyajiteṃdriyāḥ//
ye tāḍayaṃti gāṃ nityaṃ vāhayaṃti muhurmuhuḥ
durbalānnaiva puṣṇaṃti praṇaṣṭārthā dviṣaṃti ca//
pīḍayantyabhicāreṇa sakṣatānvāhayaṃti ca
teṣā madattvā cāśraṃti cikitsaṃti na rogiṇaḥ//
ajāviko māhiṣikaḥ samudrī vṛṣalīpatiḥ
hīnavarṇātmavṛttiśca vaidyo dharmadhvajī ca yaḥ//
yaśca śāstramatikramya svecchayaivāharetkaram
sadā daṇḍaruciryaśca yo vā daṇḍarucirna hi//
utkocakairadhikṛtaistaskaraisca prapīḍyate
yasya rājñaḥ prajā rāṣṭre pacyate narakeṣu saḥ//
acauraṃ cauravatpaśyeccauraṃ vā'caurarūpiṇam
ālasyopahato rājā vyasanī narakaṃ vrajet//
evamādīni cānyāni pāpānyāhuḥ purāvidaḥ
yadvātadvā paradravyamapi sarṣapamātrakam//
apahṛtya naraḥ pāpo nārakī nātra saṃśayaḥ
evamādyairnaraḥ pāpairutkrāntaiḥ samanaṃtaram//
śarīraṃ yātanārthāya pūrvākāramavāpnuyāt
tasmāttrividhamapyetannārakīyaṃ vivarjayet//
sadāśivaṃ ca śaraṇaṃ vrajetsacchraddhayā yutaḥ
namaskāraḥ stutiḥ pūjā nāmasaṃkīrtanaṃ tathā//
saṃparkātkautukāllobhānna tasya viphalaṃ bhavet
//karaṃdhama uvāca//
saṃkṣepācchivapūjāyā vidhānaṃ vaktumarhasi//
kṛtena yena manujaḥ śivapūjāphalaṃ labhet
//mahākāla uvāca//
prātarmadhyāhnasāyāhne śaṃkaraṃ sarvadā bhajet//
darśanātsparśanānmartyaḥ kṛtatṛtyo bhavetsphuṭam
ādau snānaṃ prakurvita bhasmasnānamathāpi vā//
āpadgataḥ kaṇṭhasnānaṃ mantrasnānamathāpi vā
āvikaṃ paridadhyācca tato vāsaḥ sitaṃ ca vā//
dhāturaktamatho navyaṃ malinaṃ saṃdhitaṃ na ca
uttarīyaṃ ca saṃdadhyādvinā tanniṣphalārcanam//
bhasmatripuṇḍradhārī ca lalāṭe hṛti cāṃsayoḥ
pūjayedyo mahādevaṃ prītaḥ paśyati taṃ muhuḥ//
sarvadoṣānbahiḥ kṣipya śivāyatanamāviśet
praviśya ca praṇamyeśaṃ tato garbhagṛhaṃ viśet//
pāṇī prakṣālya taccitto nirmālyamavaropayet
yena rudrāyate bhaktyā kurute mārjanakriyām//
tasmānmārjayate tvevaṃ sthāṇunaitatparasparam
rudrabhaktyā ca saṃtiṣṭhenamālinyaṃ mārjayettataḥ//
bhaktirdevasya tiṣṭhenna mālinyaṃ mārjataḥ sadā
gaḍukānpūrayetpaścānnirmalena jalena vai//
gaḍukāstu samāḥ sarve sarve ca śubhadarśanāḥ
nirvraṇāḥ saumyarūpāśca sarve codakapūritāḥ//
vastrapūtajalaiḥ pūrṇāgandhadhūpaiśca vāsitāḥ
kṣālitāḥ pūritā nītāḥ ṣaḍakṣarajapena ca//
gaḍukāṣcaśataṃ kuryādathavāpyaṣṭaviṃśatiḥ
aṣṭādaśāpi caturastatonyūnaṃ na kārayet//
payo dadhi ghṛtaṃ caiva kṣaudramikṣurasaṃ tathā
evaṃ sarvaṃ ca taddravyaṃ vāmataḥ saṃnyasedbhavāt//
tato bahirviniṣkramya pūjayetpratihārakān
sarveṣāṃ vācakā mantrāḥ kathyaṃte'taḥ paraṃ kramāt
ॐgaṃ gaṇapataye namaḥ// ॐkṣāṃ kṣetrapālāya namaḥ// ॐgaṃ gurubhyo namaḥ// iti ākāśe// ॐkauṃ kuladevyai namaḥ// ॐ naṃdine namaḥ// ॐmahākālāya namaḥ// ॐdhātre vidhātrai namaḥ//
tataḥ pravisya liṃgācca kiñciddakṣiṇataḥ śuciḥ//
udaṅmukhaḥ kṣaṇaṃ dhyāyetsamakāyāsanasthitaḥ
darbhādibhiḥ parivṛtaṃ madhyapadmārkamaṃḍalam//
somamaṇḍalamadhyasthaṃ dhyāyedvai vahnimaṃḍalam
tanmadhye viśvarūpaṃ ca vāmādyaṣṭādiśaktikam//
paṃcavaktraṃ daśabhujaṃ trinetraṃ caṃdrabhūṣitam
vāmāṃkagirijaṃ devaṃ dhyāyetsiddhaiḥ stutaṃ muhuḥ//
tataḥ pūrvaṃ pradadyācca pādyārghaṃ śaṃbhave nṛpa
pānīyamakṣatā darbhā gaṃdhapūṣpaṃ sasarpiṣam//
kṣīraṃ dadhi madhu punarnavāṃgo'rghaḥ prakīrtitaḥ
tataḥ śraddhārdracittasya snānaṃ liṃgasya cācaret//
gṛhītvā gaḍukaṃ pūrvaṃ malasnānaṃ samācaret
arddhena snāpayetpūrvaṃ kuryācca malagharṣaṇam//
sarveṇa snāpayetpaścātpūjayetsnāpayettataḥ
praṇamya ca tato bhaktyā snāpayenmūlamaṃtrataḥ//
ॐhūṃ viśvamūrtaye śivāya nama//
iti dvādaśākṣaro mūlamaṃtraḥ
vārikṣaradadhikṣaudraghṛtenekṣurasena ca//
snāpayenmūlamantreṇa jaladhūpārcanātpṛthak
gaḍukaiḥ snāpayetsarvaiḥ snātaṃ gandhairvirūkṣayet
virūkṣitaṃ tataḥ snāpya śrīkhaṇḍena vilepayet//
pūjayedvividhaiḥ puṣpairvidhinā yena tacchṛṇu
āgneyapāde// ॐdharmāya namaḥ// nairṛtake// ॐjñānāya namaḥ// vāyavye// ॐvairāgyāya namaḥ// īśānapāde// ॐaiśvaryāya namaḥ// pūrvapāde// ॐadharmāya namaḥ// dakṣiṇe// ॐajñānāya namaḥ// paścime// ॐavairāgyāya namaḥ// uttare ॐanaiśvaryāya namaḥ// ॐanantāya namaḥ// ॐpadmāya namaḥ ॐarkamaṇḍalā namaḥ// ॐsomamaṇḍalāya namaḥ// ॐvahnimaṇḍalā namaḥ// ॐvāmājyeṣṭhādipaṃcamantraśaktibhyo namaḥ// ॐparamaprakṛtyai devyai namaḥ// ॐīśānatatpuruṣāghoravāmadevasadyojātapañcavaktrāya rudrasādhyavasvādityaviśvedevādidevaviśvarūpāya aṇḍajasvedajodbhijjajarāyujarūpasthāvarajaṅgamamūrtaye parameśvarāya ॐhūṃ viśvamūrtaye śivāya namastriśūladhanuḥkhaḍgakapāladaṇḍakuṭhārebhyaḥ
tato jalādhāramukhe caṇḍīśvarāya namaḥ//
evaṃ saṃpūjya vidhivattato'rghaṃ saṃniveśayet
pānīyamakṣatāḥ puṣpametairyuktaṃ phalottamaiḥ//
gṛhāṇārghyaṃ mahādeva pūjāsaṃpūrtihetave
arghādanaṃtaraṃ śaktaḥ pūjayedvasupūjayā//
dhūpaṃ dīpaṃ ca naivedyaṃ kramātpaścānnivedayet
ghaṇṭāṃ ca vādayettatra tato nīrājanaṃ caret//
bhrāmayeddevadevasya śaṃkhavāditraniḥsvanaiḥ
nīrājanaṃ ca yaḥ paśye ddevadevasya śūlinaḥ//
sa mucyetpātakaiḥ sarvaiḥ kiṃ punaryaḥ kariṣyati
nṛtyaṃ gītaṃ ca vādyaṃ ca alīkamapi yaścaret//
tasya tuṣyedanaṃtaṃhi gītavādyaphalaṃ yataḥ
stotraistataśca saṃstūya daṇḍavatpraṇamedbhuvi//
kṣamāpayecca deveśaṃ sukṛtaṃ kukṛtaṃ kṣama
ya evaṃ yajate rudramasmim̐lliṃge viśeṣataḥ//
pitaraṃ pitāmahaṃ caiva tathaiva prapitāmaham
sarvātpāpātsamuttārya rudraloke vasecciram//
evaṃ māheśvaro bhūtvā sadācāravratasthitaḥ
paśupāśavimokṣārthaṃ pūjayettanmanā yadi//
ya evaṃ yajate rudraṃ tenaitattarpitaṃ jagat
kiṃ tvetatsaphalaṃ rājannācārayo na laṃghayet//
ācārātphalate dharmo hyācārātsvargamaśnute
ācārāllabhate hyāyurācāro haṃtyalakṣaṇam//
yajñadānatapāṃsīha puruṣasya na bhūtaye
bhavanti yaḥ sadācāraṃ samullaṃghya pravartate//
tasya kiñcitsamuddeśaṃ vakṣye taṃ śrṛṇu pārthiva
trivargasādhane yatnaḥ kartavyo gṛhamedhinā//
tatsaṃsiddhau gṛhasthasya siddhiratra paratra ca
brāhme muhūrte budhyena dharmārthau cāpi cintayet//
samutthāya tathācamya daṃtadhāvanapūrvakam
sandhyāmupāsīta budhaḥ saṃśāṃtaḥ prayataḥ śuciḥ//
pūrvāṃ sandhyāṃ sanakṣatrāṃ paścimāṃ sadivākarām
upāsīta yathānyāyaṃ naināṃ jahyādanāpadi//
varjayedanṛtaṃ cāsatpralāpaṃ paruṣaṃ tathā
asatsevāṃ hyasadvādaṃ hyasacchāstraṃ ca pārthiva//
ādarśadarśanaṃ daṃtadhāvanaṃ keśasādhanam
devārcanaṃ ca pūrvāhṇe kāryāṇyāhurmaharṣayaḥ//
pālāśamāsanaṃ caiva pāduke daṃtadhāvanam//
varjayedāsanaṃ caiva padā nākarṣayedbudhaḥ
jalamagniṃ ca ninayedyagapanna vicakṣaṇaḥ
pādau prasārayennaiva gurudevāgnisaṃmukhau//
catuṣpathaṃ caityataruṃ devāgāraṃ tathā yatim
vidyādhikaṃ guruṃ vṛddhaṃ kuryādetānpradakṣiṇān
āhāranīhāravihārayogāḥ susaṃvṛtā dharmavidānukāryāḥ//
vāgbuddhivīryāṇi tapastathaiva vārtāyuṣī guptatame ca kārye
ubhe mūtrapurīṣe tu divā kuryādudaṅmukhaḥ//
dakṣiṇābhimukho rātrau hyevamāyurna riṣyate
pratyagniṃ prati sūryaṃ ca prati gāṃ vratinaṃ prati//
prati somodakaṃ sandhyāṃ prajñā naśyati mehataḥ
bhojane śayane sthāne utsarge malamūtrayoḥ//
rathyācaṃkramaṇe cārdrapañcakaścācametsadā
na nadyāṃ mehanaṃ kuryānna śmaśāne nabhasmani//
na gomaye na kṛṣṭe ca naivālūne na śāḍvale
uddhṛttābhistathādbhistu śaucaṃ kuryādvicakṣaṇaḥ//
aṃtarjalāddevakulādvalmīkānmūṣakasthalāt
apaviddhāpaśaucāśca varjayetpaṃca mṛttikāḥ//
gandhalepāpaharaṇaṃ śaucaṃ kuryāttathā budhaḥ
nātmānaṃ tāḍayennaiva dadyādduḥ khebhya eva ca//
ubhābhyāmapi pāṇibhyāṃ kaṇḍūyennātmanaḥ śiraḥ
rakṣeddārāṃstyajedīṣyāṃ tāsu niṣkāraṇaṃ budhaḥ//
sūryāstaṃ na vinākāścitkriyā naivācarettathā
adroheṇaiva bhūtānāmalpadroheṇa vā punaḥ//
śivacittorjayodvittaṃ na cātikṛpaṇo bhavet
nerṣyuḥ syānna kṛtaghnaḥ syānna paradrohakarmadhīḥ//
na pāṇipādacapalo na netracapalo'nṛjuḥ
na ca vāgaṅgacapalo na cāśiṣṭasya gocaraḥ//
na śuṣkavādaṃ kurvīta śuṣkravairaṃ tathaiva ca
upāyaiḥ sādhayedarthāndaṇḍastvagatikā gatiḥ//
bhinnāśanaṃ bhinnaśayyāṃ varjayedbhinnabhājanam
aṃtareṇa na gacchena dvayorjvalanaliṃgayoḥ//
nāgnyorna viprayoścaiva na daṃpatyornṛpottama
na sūryavyomayornaiva harasya vṛṣabhasya ca//
eteṣāmaṃtaraṃ kurvanyataḥ pāpamavāpnuyāt
naikavastraśca bhuṃjīta nāgnau homamathācaret//
na cārcayeddvijānnaiva kuryāddevārcanaṃ budhaḥ
khaṃḍanaṃ peṣaṇaṃ mārṣṭiṃ jalasaṃśodhanaṃ tathā//
raṃdhanaṃ bhojanaṃ svāpa utthānaṃ gamanaṃ kṣutam
kāryāraṃbhaṃ samāptiṃ ca vacaḥ procya tathā priyam//
pibañjighranspṛśañchṛṇvanvivakṣurmaithunaṃ tathā
śucitvaṃ ca japaṃ sthāṇuṃ yaḥ kuryādviṃśatiṃ tathā//
māheśvaraḥ sa vijñeyaḥ śeṣonyo nāmadhārakaḥ
sa vai rudramayo bhūtvā tataścāṃte śivaṃ vrajet//
parastriyaṃ nābhibhāṣettathā saṃbhāṣayedyadi
mātaḥ svasaratho putri āryeti ca vadedbudhaḥ//
ucachiṣṭo nālabhetkiṃcinna ca sūryaṃ vilokayet
nenduṃ na tārakāścaiva nādayennātmanaḥ śiraḥ//
svasrā dihitrā mātrā vā naikāṃtāsana mācaret
durjayo hīṃdriyagrāmo muhyate paṃḍito'pi san//
gurumabhyāgataṃ gehe svayamutthāya yatnataḥ
āsanaṃ kalpayettasya kuryātpādābhivaṃdanam//
nodakchirāḥ svapejjātu na ca pratyakchirā budhaḥ
śirasyagastyamādhāya tathaiva ca puraṃdaram//
udakyādarśanaṃ sparśaṃ varjyaṃ saṃbhāṣaṇaṃ tathā
nāpsu mūtraṃ purīṣaṃ vā maithunaṃ vā samācaret//
kṛtvā vibhavato devamanuṣyarṣisamarcanām
pitṝṇāṃ ca tataḥ śeṣaṃ bhoktuṃ māheśvaro'rhati//
vāgyataḥ śucirācāṃtaḥ prāṅmukhodaṅmukho'pi vā
antarjānuśca taccitto bhuñjītānnamakutsayan//
nopaghātaṃ vinā doṣānna tasyodāharedbudhaḥ
nagnasnānaṃ na kurvīta na śayīta vrajeta vā//
duṣkṛtaṃ na gurorbrūyātkruddhaṃ cainaṃ prasādayet
parivādaṃ na śrṛmuyādanyeṣāmapi jalpatām//
sadā cā karṇayeddhamāstyaktvā kṛtyaśatānyapi
nityaṃ nityaṃ hi saṃmārṣṭi gehadarpaṇayoriva//
śuklāyāṃ ca caturdaśyāṃ naktabhojī sadā bhavet
tisro rātrīrna śaktaścedevaṃ māheśvaro bhavet//
saṃyāvakṛśarāmāṃsaṃ nātmānamupasādhayet
sāyaṃprātaśca bhoktavyaṃ kṛtvā hyatithi bhojanam//
svapnādhyayanabhojyāni saṃdhyayośca vivarjayet
bhuṃjānaḥ saṃdhyayormohādasurāvasatho bhavet//
snāto na dhūnayetkeśānkṣute niṣṭhīvite'dhvani
ālabheddakṣiṇaṃ karṇaṃ sarvabhūtāni kṣāmayet//
na cāpi nīlīvāsāḥ syānna viparyastavastradhṛk
varjyaṃ ca malinaṃ vastraṃ daśābhiśca vivarjitam//
prakṣālya mukhahastau ca pādau cāpyupaviśya ca
aṃtajānustrirācāmeddirmukhaṃ parimārjayet//
toyena sparśayetkhāni svamūrdhānaṃ tathaiva ca
ācamya punarācamya kriyāḥ kurvīta sarvaśaḥ//
kṣute niṣṭhīvite caiva daṃtalagne tathaiva ca
patitānāṃ ca saṃbhāṣe kuryādācamanikriyām//
adhyetavyā trayī nityaṃ bhavitavyaṃ vipaścitā
dharmato dhanamāhārya yaṣṭavyaṃ cāpi yatnataḥ//
hīnebhyopi na yuṃjīta tvaṃkāraṃ karhicidbadhaḥ//
tvaṃkāro vā vadho vāpi gurūṇāmubhayaṃ samam
satyaṃ vācyaṃ nityamaitreṇa bhāvyaṃ kāryaṃ tyājyaṃ nityamāyāsakāri//
loke'muṣminyaddinaṃ syāttathāsminnātmā yoge yejanīyo gabhīraiḥ
tīrthasnānaiḥ sopavāsairvrataiśca pātre dānairhomajapyaiścayajñaiḥ//
bhavārcanairdevapūjāviśeṣairātmā nityaṃ śodhanīyo malāktaḥ
yatrāpi kurvato nātmā jugupsāmeti pārthiva//
tatkartavyasamasaṃgena yannagopyaṃ mahājane
iti te vai samuddeśaḥ kīrtitaḥ kiṃcideva ca//
śeṣaḥ smṛtipurāṇebhyastvayā śrotavya eva ca
evamācarato dharmaṃ maheśasya gṛhe sataḥ//
dharmārthakāmasaṃprāptau paratreha ca śobhanam
evaṃ nānāvidhāndharmānmahākālasya phālguna//
vadato dhvanirākāśe sumahānabhyajāyata
yāvatpaśyaṃti ye tatra samājagmuḥ śrṛṇuṣva tān//
brahmā viṣṇuḥ svayaṃ rudro de vī rudragaṇāstathā
iṃdrādayastathā devā vasiṣṭhādyā munīśvarāḥ//
tuṃbarupravarāścāpi gaṃdharvāpsarasāṃ gaṇāḥ
tānmaheśamukhānsarvānmahākālo mahāmatiḥ//
arcayāmāsa bahudhā bhaktyudrekātipūritaḥ
tato brahmādibhirdevairvare ratnamayāsane//
upaviṣṭo'bhiṣiktaśca mahīsāgarasaṃgame
tato devyā samāliṃgya nītvotsaṃgaṃ svakaṃ mudā//
putratve kalpitaḥ pārtha mahākālo mahāmatiḥ
uktañca yāvadbrahmāṇḍamidamāste śivavrata//
tāvattiṣṭha śivasthāne śivavacchivabhaktitaḥ
devena ca varo dattastvalliṃgaṃ yo'rcayiṣyati//
jitendriyaḥ śucirbhūtvā ūrdhvaṃ mallokameṣyati
darśanaṃ stavanaṃ pūjā praṇāmaśca tato japaḥ//
dānaṃ cātra kṛtaṃ liṃge mamātitṛptikāraṇam
ityukte vismitā devāḥ sādhu sādhviti te jaguḥ//
brahmaviṣṇumukhāścaiva mahākālaṃ pratuṣṭuvuḥ
tataḥ suraiḥstūyamāno vaṃdyamānaśca cāraṇaiḥ//
nṛtyadbhirapsarobhiśca kītairgaṃdharvajaiḥ śubhaiḥ
koṭikoṭigaṇaiścaiva stuvadbhiḥ sarvato vṛtaḥ
mahākālo rudrabhavanaṃ gato bhavapurassaraḥ//
evametanmahāliṃgamutpannaṃ kurunaṃdana
kūpaścāpi saraḥ puṇyaṃ mahākālasya siddhidam//
atra ye manujāḥ pārtha liṃgasyārādhane ratāḥ
mahākālaḥ samāliṃgya tāñchivāya nivedayet//
etadatyadbhutaṃ liṃgaṃ triṣu lokeṣu viśrutam
dṛṣṭaṃ spṛṣṭaṃ pūjitaṃ ca gatāste bhavasadma tat evametāni liṃgāni sapta jātāni phālguna
ye śrṛṇvaṃti gṛṇaṃtyetattepi dhanyā narottamāḥ
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśīti sāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe śrīmahākālamāhātmye mahākālakaraṃdhamasaṃvāde śivapūjanavidhinityakartavyadharmanirūpaṇapūrvakamahākālaśivalokaprāptivarṇanaṃnāmaikacatvāriṃśo'dhyāyaḥ
Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0