Skanda Purana · Chapter 1.32

//lomaśa uvāca//
evaṃ te śivadharmāśca kathitāstena vai dvijāḥ//
saviśeṣāḥ pāśupatāḥ prasādāccaiva vistarāt

anekāgamasaṃvītā yathātattvamudāhṛtāḥ//
kāpālikānāṃ bhedāśca proktā vyāsasamāsataḥ

dharmā nānāvidhāḥ proktā naṃdinaṃ prati vai tadā

//ṛṣaya ūcuḥ//
śrutaṃ kumāracaritamaviśeṣaṃ sumaṃgalam//
asmābhiśca mahābhāgakiṃcitpṛcchāmahe vayam

śvetasya rājasiṃhasya caritaṃ paramādbhutam//
yena saṃtoṣito rudraḥ śivo bhaktyā'prameyayā

te bhaktāste mahātmāno jñāninaste ca karmiṇaḥ//
ye'rcayaṃti mahāśaṃbhuṃ devaṃ bhaktyā samāvṛtāḥ

tasmātpṛcchāmahe sarve caritaṃ śaṃkarasya ca//
vyāsaprasādātsarvaṃ yajjānāsi tvaṃ na cāparaḥ

niśamya vacanaṃ teṣāṃ munīnāṃ lomaśo'bravīt

//lomaśa uvāca//
ākarṇyatāṃ mahābhāgāścaritaṃ paramādbhutam//
tasya rājño hi bhajato rājabhogāṃśca sarvaśaḥ//
matirddhirme samutpannā śvetasya ca mahātmanaḥ

pṛthivīṃ pālayāmāsa prajā dharmeṇa pālayan//
brahmaṇyaḥ satyavākchūraḥ śivabhakto niraṃtaram

rājyaṃ śaśāsātha sa śaktito nṛpo bhaktyā tadā caiva samarcayatsadā//
śaṃbhuṃ pareśaṃ paramaṃ parātparaṃ śāṃtaṃ purāṇaṃ paramātmarūpam

āyustasya parikṣīṇamarcataḥ parameśvaram//
athaitacca mahābhāga caritaṃ śrūyatāṃ mama

vāṇī śivakathāyuktā paramāścaryasaṃyutā//
na vā''dhayo hi tasyaiva vyādhayo hi mahīpateḥ

tasya rājño na bādhaṃte tathā copadravāstvamī//
nirītiko jano hyāsīnnirupadrava eva ca

akṛṣṭapacyauṣadhayastasya rājño'bhavanbhuvi//
tapasvino brāhmaṇāśca varṇāśramayutā janāḥ

na putramaraṇe duḥkhaṃ nāpamānaṃ na mārakāḥ//
na dāridryaṃ ca te sarve prāpnuvanti kadācana

evaṃ bahutaraḥ kālastasya rājño mahātmanaḥ//
gato hi saphalo viprāḥ śivapūjāratasya vai

ekadā pūjamānaṃ taṃ śaṃkaraṃ paramārthadam//
yamo hi preṣayāmāsa yamadūtānnṛpaṃ prati

vacanāccitraguptasya śveta ānīyatāmiti//
tatheti matvā te dūtā āgatāḥ śivamaṃdiram

rājānaṃ netukāmāste pāśahastā mahābhayāḥ//
yāvatsamāgatā yāmyā rājānaṃ dadṛśustvarāt

na cakrire tadā dūtā ājñāṃ dharmasya caiva hi//
jñātvā sarvaṃ yamaścaiva āgataḥ svayameva hi

uddhṛtya daṃḍaṃ sahasā netukāmastadā nṛpam//
dadarśa ca mahābāhuḥ śivadhyānaparāyaṇam

śivabhaktiyutaṃ śāṃtaṃ kevalaṃ jñānasaṃyutam//
yamo'pi dṛṣṭvā rājānaṃ paraṃ kṣobhamupāgamat

citrastho hyabhavatsdyaḥ pretarājo'tivihvalaḥ//
kālarūpaśca yo nityaṃ prajānāṃ kṣayakārakaḥ

āgatastatkṣaṇādeva nṛpaṃ prati ruṣānvitaḥ//
khaḍgena sitadhāreṇa carmaṇā paramema hi

tāvattaṃ dadṛśe so'pi sthitaṃ dvāri bhayāvṛtam//
uvāca kālo hi tadā yamaṃ vaivasvataṃ prati

kasmāttvayā dharamarāja no nīto'yaṃ nṛpo mahān//
yama dūtasahāyaśca bhītavatpratibhāsi me

kālātyayo na karttavyo vacanānmama suvrata//
kālenoktastadā dharma uvāca prastutaṃ vacaḥ

tavājñāṃ ca kariṣyāmi nātra kāryā vicāraṇā//
asau huratyayo'smākaṃ śivabhakto niraṃtaram

citrasthā iva tiṣṭhāma bhayāddevasya śūlinaḥ//
yamasya vacanaṃ śrutvā kālaḥ krodhasamanvitaḥ//
rājānaṃ haṃtumārebhe tvaritaḥ khaḍgamādade

triguṇāṣṭākrasaṃkāśaṃ praviveśa śivālayam//
yāvatkopena mahatā tāvaddṛṣṭaḥ pinākinā//
svabhaktaṃ haṃtukāmosau śvetarājānamuttamam

dhyānasthitaṃ cātmani taṃ viśuddhajñānapradīpena viśuddhacittam//
ātmānamātmātmatayā niraṃtaraṃ svayaṃprakāśaṃ paramaṃ purastāt

evaṃvidhaṃ taṃ prasamīkṣya kālaṃ saṃciṃtyamānaṃ manasā'calena//
śaivaṃ padaṃ yatparamārtharūpaṃ kaivalyasāyujyakaraṃ svarūpataḥ

sadāśivena dṛṣṭo'sau kālaḥ kālāṃtakena ca//
ucchṛṃkhalaḥ khalo darpādviśamāno nijāṃtike

naṃdikeśvaramadhyastho yāvaddṛṣṭo nijāṃtike//
śivena jagadīśena bhaktavatsalabaṃdhunā

nirīkṣitastṛtīyena cakṣuṣā parameṣṭhinā//
svabhaktaṃ rakṣamāṇena bhasmasādabhavatkṣaṇāt

dadāha taṃ kālamanekavarṇaṃ vyāttānanaṃ bhīmabahūgrarūpam//
jvālāvalībhiḥ paridahyamānamatipracaṃḍaṃ bhuvanaikabhakṣaṇam

dadarśire devagaṇāḥ sametāḥ sayakṣagaṃdharvapiśācaguhyakāḥ//
siddhāpsaraḥsarvakhagāśca pannagāḥ patatriṇo lokapālāstathaiva

jvālāmālāvṛtaṃ kālamīśvarasyāgrataḥ sthitam//
labdhasaṃjñastadā rājā kālaṃ svaṃ haṃtumāgatam

punaḥ punarddadarśātha dahyamānaṃ kṛśānunā//
prārthayāmāsa sa vyagro rudraṃ kālāgnisannibham

//rājovāca//
namo rudrāya śāṃtāya svajyotsnāyātmavedhase//
niraṃtarāya sūkṣmāya jyotiṣāṃ pataye namaḥ

trātā tvaṃ hi jagannātha pitā mātā suhṛtsakhā//
tvameva baṃdhuḥ svajano lokānāṃ prabhurīśvaraḥ

kiṃ kṛtaṃ hi tvayā śaṃbho ko'sau dagdho mamāgrataḥ//
na jānāmi ca kiṃ jātaṃ kṛtaṃ kena mahattaram

evaṃ prārthayatastasya śrutvā ca paridevanam//
uvāca śaṃkaro vākyaṃ bodhayanniva taṃ nṛpam

//rudra uvāca//
mayā dagdho hyayaṃ kālastavārthe ca tavāgrataḥ//
dahyamāno hi dṛṣṭaste jvālā mālākulo mahān

evamuktastadā tena śaṃbhunā rājasattamaḥ//
uvāca praśrito bhūtvā vacanaṃ śivamagrataḥ

kimanena kṛtaṃ śaṃbho akṛtyaṃ vada tattvataḥ//
ya imāṃ prāptito'vasthāṃ prāṇātyayakarīṃ bhava

evaṃ vijñāpitastena hyuvāca parameśvaraḥ//
bhakṣako'yaṃ mahārāja sarveṣāṃ prāṇināmiha

bhakṣaṇārthaṃ tava vibho so'yaṃ krūro'dhunā''gataḥ//
mamāṃtikaṃ mahārāja tasmāddagdho mayā vibho

bahūnāṃ kṣemamanvicchaṃstavārthe'nhaṃ viśeṣataḥ

ye pāpino hyadharmiṣṭhā lokasaṃhārakārakāḥ//
pāṣaṃḍavādasaṃyuktā vadhyāste mama caiva hi//
vākyaṃ niśamya rudrasya śveto vacanamabravīt

kālenaiva hi loko'yaṃ puṇyamācarate sadā//
dharmaniṣṭhāśca kecittu bhaktyā paramayā yutāḥ

upāsanāratāḥ kecijjñānino hi tathā pare//
kecidadhyātmasaṃyuktāścānye muktāśca kecana

kālo hi hartā ca carācarāṇāṃ tathā hyasau pālako'pyadvitīyaḥ//
sa sraṣṭā vai prāṇināṃ prāṇabhūtastasmādenaṃ jīvayasvāśu bhūyaḥ

yadi sṛṣṭiparo'si tvaṃ kālaṃ jīvaya satvaram//
yadi saṃhārabhūto'si sarveṣāṃ prāṇināmiha

tarhyevaṃ kuru śaṃbho tvaṃ kālasya ca mahātmanaḥ//
vinā kālena yatkiṃcidbhaviṣyati na śaṃkara

iti vijñāpitastena rājñā śaṃbhuḥ pratāpinā//
cakāra vacanaṃ tasya bhaktasya ca cikīrṣitam

śaṃbhuḥ prahasyātha tadā maheśaḥ saṃjīvayāmāsa pinākapāṇiḥ//
cakāra rūpaṃ ca yathā purāsīdāliṃgatosau yamadūtamadhye

upasthito'sau tvatha lajjamānastuṣṭāva devaṃ vṛṣabhadhvajaṃ tam//
natvā puraḥsthāgnimayaṃ hi kālaḥ savismayo vākyamidaṃ babhāṣe

//kāla uvāca//
kālāṃtaka tripureśa tripurāṃtakara prabho//
madano hi tvayā deva kṛto'naṃgo jagatpate

dakṣayajñavināśaśca kṛto hi paramādbhutaḥ//
kālakūṭaṃ duḥprasahaṃ sarveṣāṃ kṣayakṛnmahat

grasitaṃ tattvayā śaṃbho anyeṣāmapi durddharam//
liṃgarūpeṇa mahatā vyāptamāsījjagattrayam

layanālliṃgamityuktaṃ sarvairapi surā suraiḥ//
yasyāṃtaṃ na vidurddevā brahmaviṣṇupurogamāḥ

liṃgasya devadevasya mahimānaṃ parasya ca//
namaste parameśāya namaste viśvamaṃgala//
namaste śitikaṇṭhāya namastasmai kapardine

namonamaḥ kāraṇakāraṇāya te namonamo maṃgalamaṃgalātmane//
jñānātmane jñānavidāṃ manīṣiṇāṃ tvamādidevo'si pumānpurāṇaḥ

tvameva sarvaṃ jagadevabaṃdho vedāṃtavedyo'si mahānubhāvaḥ//
mahānubhāvaiḥ parikīrttanīyastvameva viśveśvara viśvamānyaḥ

tvaṃ pāsi luṃpasi jagattritayaṃ maheśa sraṣṭāsi bhūtapatireva na kaścidanyaḥ

iti stutastadā tena kālena jagadīśvaraḥ//
uvāca kālo rājānaṃ śvetaṃ saṃbodhayanniva

//kāla uvāca//
manuṣyaloke sakale nānyastvatto hi vidyate//
yena tvayā jito devo hyajeyo bhuvanatraye

mayā hatamidaṃ viśvaṃ jagadetaccarācaram//
jetāhaṃ sarvadevānāṃ sarveṣāṃ duratikramaḥ

sa hi te cānugo jāto mahārāja prayaccha me//
abhayaṃ devadevācca śūlinaḥ parameṣṭhinaḥ

evamuktastadā tena śvetaḥ kālena caiva hi//
uvāca prahasanvācā meghanādagabhīrayā

//rājovāca//
śivasya paramaṃ rūpaṃ tvameko nāsti saṃśayaḥ//
kālastvamasi bhūtānāṃ sthitisaṃhārarūpavān

tasmātpūjyatamo'si tvaṃ sarveṣāṃ ca niyāmakaḥ//
tvadbhayātkṛtinaḥ sarve śaraṇaṃ parameśvaram//
vrajaṃti vividhairbhārvairātmalakṣaṇatatparāḥ

//suta uvāca//
tenaivaṃ rakṣitataḥ kālo rājñā paramadharmiṇā//
śivaprasādamātreṇa labdhasaṃjño babhūvaha

tadā yamena stavito mṛtyunā yamadūtakaiḥ//
śivaṃ praṇamya saṃstutya śvetaṃ rājānameva ca//
yayau svamālayaṃ viprā mene svaṃ janitaṃ punaḥ

māyayā saha patnyā ca śivasya caritaṃ mahat//
anusaṃsmṛtya saṃsmṛtya vismayaṃ paramaṃ yayau

kathayāmāsa sarveṣāṃ dūtānāṃ svayameva hi//
ākarṇyatāṃ mama vaco he dūtāstvaritena hi

karttavyaṃ ca prayatnena nānyathā mama bhāṣitam

//kāla uvāca//
ye tripuṇḍraṃdhārayaṃti tathā ye vai jaṭādharāḥ//
ye rudrākṣadharāścaiva tathā ye śivanāminaḥ

upajīvanahetośca bhiyā ye hyapi mānavāḥ//
pāpino'pi durācārāḥ śivaveṣadharā hyamī

nānetavyā bhavadbhiśca mama lokaṃ kadācana//
varjyāste hi prayatnena pāpino'pi sadaiva hi

anyeṣāṃ kā kathā dūtā ye'rcayaṃti sadāśivam//
bhaktyā paramayā śaṃbhuṃ rudrāste nātra saṃśayaḥ

rudrākṣamekaṃ śirasā bibharti yastathā tripuṃḍraṃ ca lalāṭamadhyake//
paṃcākṣarīṃ ye prajapaṃti sādhavaḥ pūjya bhavadbhiśca na cānyathā kvacit

yasminrāṣṭro'tha vā deśe grāme cāpi vicakṣaṇaḥ//
śivabhakto na dṛśyeta smaśānāttu viśiṣyate//
tadrāṣṭraṃ deśamityāhuḥ satyaṃ prativadāmi vaḥ

yasminna saṃti nityaṃ hi śivabhaktisamanvitāḥ//
tadgramasthā janāḥ sarve śāsanīyā na saṃśayaḥ

evamājñāpayāmāsa yamo'pi nijakiṃkarān//
tatheti matvā te sarve tūṣṇī māsansuvismitāḥ

evaṃvidho'yaṃ bhuvanaikabhartā sadāśivo lokaguruḥ sa ekaḥ//
dātā prahartā nijabhāvayuktaḥ sanātano'yaṃ jagadekabaṃdhuḥ

dagdhvā kālaṃ mahādevo nirbhayaṃ ca dadau vibhuḥ//
śvetasya rājarājasya mahīpālavarasya ca

tadā nirbhayamāpannaḥ śvetarājo mahāmanāḥ//
bhaktyā ca parayā mukto babhūva kṛtaniścayaḥ

tadā devaiḥ pūjyamāna ṛṣibhiḥ pannagaistathā//
śvato rājanyavaryo'sau śivasāyujyamāptavān

evaṃ bhaktiparāṇāṃ ca maheśe ca jagadgurau//
siddhiḥ karatale teṣāṃ satyaṃ prativadāmi vaḥ

śvapaco'pi variṣṭhaḥ syātprasādācchaṃ karasya ca//
tasmātsarvaprayatnena pūjanīyo hi śaṃkaraḥ

bahūnāṃ janamanāmaṃte śivabhaktiḥ prajāyate

jñānināṃ kṛtabuddhīnāṃ janmajanmaniśaṃkaraḥ//
kiṃ mayā bahunoktena pūjanīyaḥ sadāśivaḥ

atraivodāharaṃtīmamitihāsaṃ purātanam//
kirātena kṛtaṃ vrataṃ ca paramādbhutam//
yenaiva tāritaṃ viśvaṃ jagadetaccarācaram

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kedārakhaṇḍe śvetarājacarite śivabhaktiprabhāveṇa kāladahanavṛttāntavarṇanaṃnāma dvātriṃśo'dhyāyaḥ