Skanda Purana · Chapter 1.29

//lomaśa uvāca//
ubhe sene tadā teṣāṃ surāṇāṃ cāmaradviṣām//
anekāścaryasaṃvīte caturaṃgabalānvite//
virejatustadānyo'nyaṃ garjato vāṃbudāgame

etasminnantare tatra valgamānāḥ parasparam//
devāsurāstadā sarve yuyudhuśca mahābalāḥ

yuddhaṃ sutumulaṃ hyāsīddevadaityasamākulam//
ruṇḍamuṇḍāṃkitaṃ sarvaṃ kṣaṇena samapadyata

bhūmau nipatitāstatra śataśo'tha sahasraśaḥ//
keṣāṃcidbāhaviśchinnāḥ khaḍgapātaiḥ sudāruṇaiḥ

mucukuṃdo hi balavāṃstrailokye'mitavikramaḥ

tārako hi tadā tena mucukuṃdena dhīmatā//
khaḍgena cāhatāstatra sarvaprāṇena vakṣasi//
prasahya tatprahāraṃ ca prahasanvākyamabravīt

kiṃ re mūḍha tvayā cādya kṛtamasti balādidam//
na tvayā yoddhumicchāmi mānuṣeṇaiva lajjayā

tārakasya vacaḥ śrutvā mucukuṃdo'bhyabhāṣata//
mayā hato'si daityeṃdra nānyo bhavitumarhasi

dṛṣṭvā me khaḍgasaṃpātaṃ na tvaṃ tiṣṭhasi cāgrataḥ//
tvāṃ hanmi paśya me śauryaṃ daityarāja sthiro bhava

evamuktvā tadā vīro mucukuṃdo mahābalaḥ//
yāvajjaghāna khaḍgena tāvacchaktyā samāhataḥ//
māṃdhātustanayastatra papāta raṇamaṃḍale

patitastatkṣaṇādeva cotthitaḥ paravīrahā

sa sajjamānotimahābalo vai haṃtuṃ tadā daityapatiṃ ca tārakam//
brahmāstramudyamya dhanurgṛhītvā māṃdhātṛputro bhuvanaikajetā

sa tārakaṃ yoddhakāmastarasvī ruṣānvitotphullavilocano mahān//
sa nārado brahmasuto babhāṣe tadā nṛvīraṃ mucukuṃdamevam

na tārako hanyate mānuṣeṇa tasmādetanmā vimocīrmahāstram

niśamya vacanaṃ tasya devarṣernāradasya ca//
mucukuṃda uvācedaṃ bhavitā ko'sya mārakaḥ

tadovāca mahātejā nārado divyadarśanaḥ//
enaṃ haṃtā kumāraśca kumāro'yaṃ śivātmajaḥ

tasmādbhavadbhiḥ sthātavyamaikapadyena yudhyatām//
tiṣṭha tvaṃ cāyato bhūtvā mucukuṃda mahāmate

niśamya vākyaṃ ca manoharaṃ śubhaṃ hyudīritaṃ tena mahāprabheṇa//
sarve surāḥ śāṃtiparā babhūvustenaiva sākaṃ nṛvareṇayatnāt

tato duṃdubhayo neduḥ śaṃkhāśca kṛtaniścayāḥ//
tāḍitā vividhairvādyaiḥ surāsurasamanvitaiḥ

jagarjurasurāstatra devānprati kṛtodyamāḥ//
śivakopodbhavo vīro vīrabhadro ruṣānvitaḥ

gaṇairbahubhirāsādya tārakaṃ ca mahābalam//
mucukuṃdaṃ pṛṣṭhataḥ kṛtvā tathaiva ca surānapi

tadā te pramathāḥ sarve puraskṛtya kumārakam//
yuyudhuḥ saṃyuge tatra vīrabhadrādayo gaṇāḥ

triśūlairṛṣṭibhiḥ pāśaiḥ khaḍgaiḥ paraśupāṭṭiśaiḥ//
nijaghnuḥ samarenyonyaṃ surāsuravimarddane

tārako vīrabhadreṇa triśūlena hato bhṛśam//
papāta sahasā tatra kṣaṇa mūrchāpariplutaḥ

utthāya ca muhūrttācca tārako daityapuṃgavaḥ//
labdhasaṃjño balāviṣṭo vīrabhadraṃ jaghāna ca

sa śaktiṃ ca mahātejā vīrabhadro hi tārakam//
triśūlena ca ghoreṇa śivasyānucaro balī

evaṃ saṃyudhyamānau tau jaghnatuścetaretaram//
dvaṃdvayuddhaṃ sutumulaṃ tayorjātaṃ mahātmanoḥ

surāstatraiva samare prekṣakāhyabhavaṃstadā//
tayorbherīmṛdaṃgāśca paṭahānakagomukhāḥ

tathā ḍamarūnādena vyāptamāsījjagattrayam//
tena ghoṣeṇa mahatā yudyamānau mahābalau

śuśubhāte'tisaṃrabdhau prahārairjarīkṛtau//
anyonyamabhisaṃrabdhau tau budhāṃgārakāviva

nāradena tadā khyāto vīrabhadrasya tadvadhaḥ//
na rocate ca tadvākyaṃ vīrabhadrasya vai tadā

nāradena yaduktaṃ hi tārakasya vadhaṃ prati//
yathā rudrastathā so'pi vīrabhadro mahābalaḥ

evaṃ prayudhyamānau tau jaghnatuścetaretaram//
anyonyaṃ svarddhamānau tau garjaṃtau siṃhayoriva

evaṃ tadā tau bhuvi yudhyamānau mahātmanā jñānavatāṃ vareṇa//
sa vīrabhadro hi tadā nivārito vākyairanekairatha nāradena

tathā niśamya tadvākyaṃ nāradasya mukhodgatam//
vīrabhadro ruṣāviṣṭo nāradaṃ pratyuvāca ha

tārakaṃ ca vadhiṣyāmi paśya me'dya parākramam//
ānayaṃti ca ye vīrāḥ svāminaṃ raṇasaṃsadi//
te pāpino hyadharmiṣṭhā vimṛśaṃtiraṇaṃ gatāḥ

bhīravaste tu vijñeyā na vācyāste kadācana//
tvaṃ na jānāsi devarṣe yodhānāṃ ca pratikriyām

mṛtyuṃ ca pṛṣṭhataḥ kṛtvā raṇabhūmau gatavyathāḥ//
śastrāśastrairbhinnagātrāḥ praśastā nātra saṃśayaḥ

ityuktvā cāvadaddevānvīrabhadro mahābalaḥ//
śruṇvaṃtu mama vākyāni devā indrapurogamāḥ

atārakāṃ mahīṃ cādya kariṣye nātra saṃśayaḥ

atha triśūlamādāya tārakeṇa yuyodha saḥ//
vṛṣārūḍhairanekaiśca triśūlavaradhāribhiḥ

kaparddino vṛṣāṃkāśca gaṇāstetiprahāriṇaḥ//
vīrabhadraṃ puraskṛtya vīrabhadraparākramāḥ

triśūladhāriṇaḥ sarve sarve sarpāgabhūṣaṇāḥ//
sacaṃdraśekharāḥ sarve jaṭājūṭavibhūṣitāḥ

nilakaṇṭhā daśabhujāḥ pañcakattrāstrilocanāḥ//
chatracāmarasaṃvītāḥ sarve te'tyugrabāhavaḥ

vīrabhadraṃ puraskṛtya sarve haraparākramāḥ//
yuyudhuste tadā daityāstākāsurajīvinaḥ

punaḥ punastaiśca tadā babhūvurgaṇairjitāste hyasurāḥ parāṅmukhāḥ//
babhūva teṣāṃ ca tadātisaṃgaro mahābhayo daityavaraistadānīm

amṛṣyamāṇāḥ paramāstrakovidaistato gaṇāste jayino babhūvuḥ//
gaṇairjitāste hyasurāḥ parābhavaṃ taṃ tārakaṃ te vyathitāḥ śaśaṃsuḥ

vināmya cāpaṃ hi tathā ca tārakaḥ sa yoddhukāmaḥ praviveśa senām//
yathā jhaṣo vai praviveśa sāgaraṃ tathā hyasau daityavaro mahātmā

gaṇaiḥ sameto yuyudhe tadānīṃ sa vīrabhadro hi mahābalaśca//
sarvānsurāṃśceṃdramukhānmahābalastathā gaṇānyakṣapiśācaguhyakān//
sa daityavaryo'tiruṣaṃ praviṣṭaḥ saṃmardayāmāsa mahābalo hi

tataḥ samabhavadyuddhaṃ devadānavasaṃkulam//
devadānavayakṣāṇāṃ sannipātakaraṃ mahat

tathā vṛṣā garjamānā aśvāñjaghnuśca sādibhiḥ//
rathibhiśca rathāñjaghnuḥ kuṃjarānsādibhiḥ saha

vṛṣārūḍhauḥ sarathaiste ca sarve niṣpāṭitā hyasurāḥ pothitāśca

kṣayaṃ praṇītā bahavastadānīṃ petuḥ pṛthivyāṃ nihatāśca kecit//
kecitpraviṣṭā hi rasātalaṃ ca palāyamānā bahavastathaiva

kecicca śaraṇaṃ prāptā rudrānucarakiṃkarān//
evaṃ naṣṭaṃ tadā sainyaṃ vilokyāsurapālakaḥ//
tārako hi ruṣāviṣṭo haṃtuṃ devagaṇānyayau

bhujānāmayutaṃ kṛtvā daityarājo hi tārakaḥ//
āruhya siṃhaṃ sahasā ghātayāmāsa tānraṇe

daṃśitena ca siṃhena vṛṣāḥ kecidvidāritāḥ//
tathaiva tārakeṇaiva ghātitā bahavo gaṇāḥ

evaṃ kṛtaṃ tadā tena tārakeṇa mahātmanā//
sarveṣāmeva devānāmaśakyastārako mahān

jātastadā mahābāhustrailokyakṣayakārakaḥ//
tārakasyānugā daityā ajeyā balavattarāḥ

mahārūḍhā daṃśitāśca karālāste prahāriṇaḥ//
tai rāhṛtā gaṇāḥ sarve siṃhaiśca vṛṣabhā hatāḥ

evaṃ nihanyamānā vai gaṇāste raṇamaṇḍale//
prahasya viṣṇuḥ provāca kumāraṃ śivavallabham

//viṣṇuruvāca//
nānyo haṃtāsya pāpasya tvadvinā kṛttikāsuta//
tasmāttvayā hi karttavyaṃ vacanaṃ ca mahābhuja

tārakasya vadhārthāya utpanno'si śivātmaja//
tasmāttvayaiva karttavya nidhanaṃ tārakasya ca

tacchrutvā bhagavānkruddhaḥ pārvatīnandano mahān//
uvāca prahasanvākyaṃ viṣṇuṃ prati yathocitam

mayā nirīkṣyate samyakcitrayuddhaṃ mahātmanām//
anibhijño'smyahaṃ viṣṇo kāryākāryavicāraṇe

ke'smadīyāḥ pare caiva na jānāmi kathaṃcana//
kimarthaṃ yudhyamānā vai parasparavadhe sthitāḥ

kumārasya vacaḥ śrutvā nārado vākyamabravīt

//nārada uvāca//
kumāro'si mahābāho śaṃkarasyāṃśasaṃbhavaḥ//
tvaṃ trātā jagatāṃ svāmī devānāṃ ca parā gatiḥ

tārakeṇa purā vīra tapastaptaṃ sudāruṇam//
yenaiva vijitā devā yena svargastathā jitaḥ

tapasā tena cogreṇa ajeyatvamavāptavān//
anenāpi jitaśceṃdro lokapālāstathaiva ca

trailokyaṃ ca jitaṃ sarvaṃ hyanenaiva radurātmanā//
tasmāttvayā nihaṃtavyastārakaḥ pāpapūruṣaḥ

sarveṣāṃ śaṃ vidhātavyaṃ tvayā nāthena cādya vai//
nāradasya vacaḥ śrutvā kumāraḥ prahasanmahān//
vimānā davatīryātha padātiḥ paramo'bhavat

padmyāṃ tadāsau paridhāvamānaḥ śivātmajoyaṃ ca kumārarūpī//
kare samādāya mahāprabhāvāṃ śaktiṃ maholkāmiva dīptiyuktām

dṛṣṭvā tamāyāṃtamatīva caṃḍamavyaktarūpaṃ balināṃ variṣṭham//
daityo babhāṣe surasattamānamasau kumāro dviṣatāṃ nihaṃtā

anena sārddhaṃ hyahameva vīro yotsyāmi sarvānahameva vīrān//
gaṇāṃśca sarvānapi ghātayāmi maheśvarām̐llokapālāṃśca sadyaḥ

ityevamuktvā satataṃ mahābalaḥ kumāramuddiśya yayau ca yoddham//
jagrāha śaktiṃ paramādbhutāṃ ca sa tārako vākyamidaṃ babhāṣe

//tāraka uvāca//
kumāro megrataścādya bhavadbhiśca kathaṃ kṛtaḥ//
yūyaṃ gatatrapā devā yeṣāṃ rājā puraṃdaraḥ

purā yena kṛtaṃ karma viditaṃ sarvameva tat//
prasuptāścārdditā garbhe jaṭharasthā nipātitāḥ

kaśyapasyātmajenaiva bahurūpo hato'suraḥ//
namuciśca hato vīro vṛtraścaiva tathā hataḥ

kumāraṃ haṃtumosau deveṃdro balaghātakaḥ//
kumāro'yaṃ mayā devā ghātitodya na saṃśayaḥ

purā hatāstvayā viprā dakṣayajñe hyanekaśaḥ//
tatkarmaṇaḥ phalaṃ cādya vīrabhadra mahāmate//
darśayiṣyāmi te vīra raṇe raṇaviśārada

ityevamuktvā sa tadā mahātmā daityādhipo vīravaraḥ sa ekaḥ//
jagrāha śaktiṃ paramādbhutāṃ ca sa tārako yuddhavidāṃ variṣṭhaḥ

iti paramaruṣabhibhūto dititanayaḥ parīvṛto'sureṃdraiḥ//
yudhi matimakarottadā nihaṃtuṃ samaravijayī sa tārako balīyān

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kedārakhaṇḍe śivaśāstre suratārakāsurasaṃgrāmavarṇanaṃnāmaikonatriṃśo'dhyāyaḥ