Language

ENहिગુ
Scripture Library

Skanda Purana · Verses 1.26-2

1.26-2.26.1

//nārada uvāca//
atha brahmā mahādevamabhivādya kṛtāṃjaliḥ//
udvāhaḥ kriyatāṃ deva ityuvāca maheśvaram

1.26-2.26.2

tasya tadvacanaṃ śrutvā prāhedaṃ bhagavānharaḥ//
parādhīnā vayaṃ brahmanhimādrestava cāpi yat

1.26-2.26.3

yadyuktaṃ kriyatāṃ taddhi vayaṃ yuṣmadvaśe'dhunā//
tato brahmā svayaṃ divyaṃ puraṃ ratnamayaṃ śubham

1.26-2.26.4

udvāhārthaṃ maheśasya tatkṣaṇātsamakalpayat//
śatayojanavistīrṇaṃ prāsādaśataśobhitam

1.26-2.26.5

puretasminmahādevaḥ svayameva vyatiṣṭhata//
tataḥ saptamunīndevaściṃtitābyāgatānpuraḥ

1.26-2.26.6

prāhiṇodaṃbikāyāśca sthirapatrārthamīśvaraḥ//
sāruṃdhatīkāste tatra hlādayaṃto himācalam

1.26-2.26.7

sabhāryāmīśvaraguṇaiḥ sthirapatrāṇi cādadhuḥ//
tataḥ saṃpūjitāstena punarāgamya te'calāt

1.26-2.26.8

nyavedayaṃsryaṃbakāya sa ca tānabhyanaṃdata//
udvāhārthaṃ tato devo viśvaṃ sarvaṃ nyamaṃtrayat

1.26-2.26.9

samāgataṃ ca tatsava vinā daityairdurātmabhiḥ//
sthāvaraṃ jaṃgamaṃ yacca viśvaṃ viṣṇupurogamam

1.26-2.26.10

sabrahyakaṃ purārātermahimānamavardhayat//
tatastaṃ vidhirāhedaṃ gandhamādanaparvate

1.26-2.26.11

pure sthitaṃ vivāhasya deva kālaḥ pravartate//
tatastasya jaṭājūṭe caṃdrakhaṃḍaṃ pitāmahaḥ

1.26-2.26.12

babaṃdha praṇayodāravisphāritavilocanaḥ//
kaparddaṃ śobhanaṃ viṣṇuḥ svaya cakre'sya harṣataḥ

1.26-2.26.13

kapālamālāṃ vipulāṃ cāmuṇḍā mūrdhnyabaṃdhata//
uvāca cāpi giriśaṃ putraṃ janaya śaṃkara

1.26-2.26.14

yo daityeṃdrakulaṃ hatvā māṃ raktaistarpayiṣyati//
sūryo jvalacchikhāraktaṃ bhābāsitajagattrayam

1.26-2.26.15

babaṃdha devadevasyaca svayameva pramodataḥ//
śeṣavāsukimukhyāśca jvalaṃtastejasā śubhāḥ

1.26-2.26.16

ātmānaṃ bhūṣaṇasthāne svayaṃ te cakrurīśvare //
vāyavaśca tatastīkṣṇaśrṛṃgaṃ himagiriprabham

1.26-2.26.17

vṛṣaṃ vibhūṣayāmāsurnānāratnopapattibhiḥ//
śakro gajajinaṃ gṛhya svayamagre vyavasthitaḥ

1.26-2.26.18

vinā bhasma samādhāya kapāle rajataprabham//
manujāsthimayīṃ mālāṃ pretanāthaśca vandanam

1.26-2.26.19

vahnistejomayaṃ divyamajinaṃ pradadau sthitaḥ//
evaṃ vibhūṣitaḥ sarvairbhṛtyairīśo babhau bhṛśam

1.26-2.26.20

tato himādreḥ puruṣā vīrakaṃ procire vacaḥ//
mā bhūtkālātyayaḥ śīghraṃ bhavasyaitannivedyatām

1.26-2.26.21

tato devaṃ praṇamyāha vīrakaḥ karasaṃpuṭī//
tvarayaṃti maheśānaṃ himādreḥ puruṣāstvamī

1.26-2.26.22

iti śrutvā vaco devaḥ śīghramityeva cābravīt//
sapta vāridhayastasya cakrurdarpaṇadarśanam

1.26-2.26.23

tatraikṣata mahādevaḥ svarūpaṃ sa jaganmayam//
tato baddhāṃjalirdhīmānsthāṇuṃ provāca keśavaḥ

1.26-2.26.24

devadeva mahādeva tripurāṃtaka śaṃkara//
śobhase'nena rūpeṇa jagadānaṃdadāyinā

1.26-2.26.25

maheśvara yathā sākṣādaparastvaṃ maheśvaraḥ//
tataḥ smayanmahādevo jayeti bhuvane śrutaḥ

1.26-2.26.26

karamālaṃbya viṣṇośca vṛṣabhaṃ ruruheśanaiḥ//
tataśca vasavo devāḥ śūlaṃ tasya nyavedayan

1.26-2.26.27

dhanado nidibhiryuktaḥ samīpasthastato'bhavat//
sa śūlapāṇirviśvātmā saṃcacāla tato haraḥ

1.26-2.26.28

devaduṃdubhinādaiśca puṣpāsāraiśca gītakaiḥ//
nṛtyadbhirapsarobhiśca jayeti ca mahāsvanaiḥ

1.26-2.26.29

savyadakṣiṇasaṃsthānau brahmaviṣṇūtu jagmatuḥ//
haṃsaṃ ca garuḍaṃ caiva samāruhya mahāprabhau

1.26-2.26.30

athāditirditiḥ sā ca danuḥ kadrūḥ suparṇajā//
paulomī surasā caiva siṃhikā surabhirmuniḥ

1.26-2.26.31

siddhirmāyā kṣamā durgā devī svāhā svadhā sudhā//
sāvitrī caiva gāyatrī lakṣmīḥ sā dakṣiṇā dyutiḥ

1.26-2.26.32

spṛhāmatirdhṛtirbuddhirmaṃthirṛddhiḥ sarasvatī//
rākā kuhūḥ sinīvālī devī bhānumatī tathā

1.26-2.26.33

dharaṇī dhāraṇī velā rājñī cāpi ca rohiṇī//
ityetāścānyadevānāṃ mātaraḥ patnayastathā

1.26-2.26.34

udvāhaṃ devadevasya jagmuḥ sarvā mudānvitāḥ//
uragā garuḍā yakṣā gaṃdharvāḥ kiṃnarā narāḥ

1.26-2.26.35

sāgarā girayo meghā māsāḥ saṃvatsarāstathā//
vedā maṃtrāstathā yajñāḥ śrautā dharmāśca sarvaśaḥ

1.26-2.26.36

huṃkārāḥ praṇavāścaiva itihāsāḥ sahasraśaḥ//
koṭiśaśca tathā devā maheṃdrādyāḥ savāhanāḥ

1.26-2.26.37

anujagmurmahādevaṃ koṭiśo'rbudaśaśca hi//
gaṇāśca pṛṣṭhato jagmuḥ śaṃkhavarṇāśca koṭiśaḥ

1.26-2.26.38

daśabhiḥ kekarākhyāśca vidyuto'ṣṭābhireva ca//
catuḥṣaṣṭyā viśākhāśca navabhiḥ pāriyātrikāḥ

1.26-2.26.39

ṣaḍbhiḥ sarvāṃtakaḥ śrīmāṃstathaiva vikṛtānanaḥ//
jvālākeśo dvādaśabhiḥ koṭibhiḥ saṃvṛto yayau

1.26-2.26.40

saptabhiḥ samadaḥ śrīmānduṃdubhoṣṭhābhireva ca//
paṃcabhiśca kapālīśaḥ ṣaḍbhiḥ saṃhrādakaḥ śubhaḥ

1.26-2.26.41

koṭikoṭibhirevaikaḥ kuṃḍakaḥ kuṃbhakastathā//
viṣṭaṃbho'ṣṭābhireveha gaṇapaḥ sarvasattamaḥ

1.26-2.26.42

pippalaśca sahasreṇa sannādaśca tathā balī//
āveśanastathāṣṭābhiḥ saptabhiścaṃdratāpanaḥ

1.26-2.26.43

mahākeśaḥ sahasreṇa naṃdirdvādaśabhistathā//
nagaḥ kālaḥ karālaśca mahākālaḥ śatena ca

1.26-2.26.44

agnikaḥ śatakoṭyā vai koṭyāgnimukha eva ca//
ādityamūrdhā koṭyā ca koṭyā caiva dhanāvahaḥ

1.26-2.26.45

sannāgaśca śatenaiva kumudaḥ koṭibhistribhiḥ//
amoghaḥ kokilaścaiva koṭikoṭyā sumaṃtrakaḥ

1.26-2.26.46

kākapādastatā ṣaṣṭyā ṣaṣṭyā saṃtānako gaṇaḥ//
mahābalaśca navabhirmadhupiṃgaśca piṃgalaḥ

1.26-2.26.47

nīlo navatyā saptatyā caturvaktraśca pūrvapāt//
vīrabhadraścaścatuḥṣaṣṭyā karaṇo bālakastathā

1.26-2.26.48

paṃcākṣaḥ śatamanyuśca meghamanyuśca viṃśatiḥ//
kāṣṭhakoṭiścatuḥṣaṣṭyā sukośo vṛṣabhastathā

1.26-2.26.49

viśvarūpastālaketuḥ paṃcāśacca sitānanaḥ//
īśāno vṛddhadevaśca dīptātmā mṛtyuhā tathā

1.26-2.26.50

viṣādo yamahā caiva gaṇo bhṛṃgariṭistathā//
aśanī hāsakaścaiva catuḥṣaṣṭyā sahasrapāt

1.26-2.26.51

ete cānye ca gaṇapā asaṃkhyātā mahābalāḥ//
sarve sahasrahastāśca jaṭāmukuṭadhārīṇaḥ

1.26-2.26.52

caṃdralekhāvataṃsāśca nīlakaṃṭhāstrilocanāḥ//
hārakuṃḍalakeyūramukuṭādyairalaṃkṛtāḥ

1.26-2.26.53

aṇimādiguṇairyuktāḥ śaktāḥ śāpaprasādayoḥ//
sūryakoṭipratīkāśāstatrājagmurgaṇeśvarāḥ

1.26-2.26.54

pātālāṃbarabhūmisthāḥ sarvalokanivāsinaḥ//
tuṃbururnārado hāhā hūhūścaiva tu sāmagāḥ

1.26-2.26.55

taṃtrīmādāya vādyāṃścā'vādayañchaṃkarotsave//
ṛṣayaḥ kṛtsnaśaścaiva vedagītāṃstapodhanāḥ

1.26-2.26.56

puṇyānvaivāhikānmaṃtrāñjeṣuḥ saṃhṛṣṭamānasāḥ//
evaṃ pratasthegiriśo vījyamānaśca gaṃgayā

1.26-2.26.57

tathā yamunayā cāpāṃpatinā dhṛtacchatrayā//
strībhirnānāvidhālāpailājābhiścānumoditaḥ

1.26-2.26.58

mahotsavena deveśo giristhānaṃ viveśa saḥ//
prabhāsatsvarṇakalaśaṃ toraṇānāṃ śatairyutam

1.26-2.26.59

vaiḍūryabaddhabhūmisthaṃ ratnajaiśca gṛhairyutam//
tatpraviśya stūyamāno dvāramabhyāsasāda ha

1.26-2.26.60

tato himācalastatra dṛśyate vyākulākulaḥ//
ādiśadātmabhṛtyānāṃ mahādeva upasthite

1.26-2.26.61

tato brahmāṇamacalo gurutve prārthayattadā//
kṛtyānāṃ sarvabhāreṣu vāsudevaṃ ca buddhimān

1.26-2.26.62

pratyāha ca vivāha'sminkumārībhrātaraṃ vinā//
bhaviṣyati kathaṃ viṣṇo lājahomādikarmasu

1.26-2.26.63

suto hi mama mainākaḥ sa praviṣṭo'rṇave sthitaḥ//
iti ciṃtāviṣaṇṇaṃ taṃ viṣṇurāhamahāmatiḥ

1.26-2.26.64

atra ciṃtā na kartavyā girirāja kathaṃcana//
ahaṃ bhrātā jaganmāturetade vaṃ ca nānyathā

1.26-2.26.65

tataḥ pramuditaḥ śailaḥ pārvatīṃ ca svalaṃkṛtām//
sakhībhiḥ koṭisaṃkhyābhirvṛtāṃ praveśayatsadaḥ

1.26-2.26.66

tato nīlamayastaṃbhaṃ jvalatkāṃcanakuṭṭimam//
muktājālapariṣkāraṃ jvalitau ṣadhidīpitam

1.26-2.26.67

ratnāsanasahasrāḍhyaṃ śatayojanavistṛtam//
vivāhamaṃḍapaṃ śarvo viveśānucarāvṛtaḥ

1.26-2.26.68

tataḥ śailaḥ sapatnīkaḥ pādau prakṣālya harṣitaḥ//
bhavasya tena toyena siṣice svaṃ jagattathā

1.26-2.26.69

pādyamācamanaṃ dattvā madhuparkaṃ ca gāṃ tathā//
pradānasya prayogaṃ ca saṃciṃtayaṃti brāhmaṇāḥ

1.26-2.26.70

dauhitrīṃ kavyavāhānāṃ dadmi putrīṃ svakāmaham//
ityuktvā tasthivāñchailo na jānāti harasya saḥ

1.26-2.26.71

tataḥ sarvānapṛcchatsa kulaṃ ko'pi na veda tat//
tato viṣṇuridaṃ prāha pṛchyaṃte'nye kimarthataḥ

1.26-2.26.72

ajñātakulatāṃ tasya pṛchyatāmayameva ca//
ahireva aheḥ pādānvetti nānyo himācala

1.26-2.26.73

svagotraṃ yadi na brūte na deyā bhaginī mama//
tato hāsastadā jajñe sarveṣāṃ sumahāsvanaḥ

1.26-2.26.74

nivṛttaśca kṣaṇādbhūyaḥ kiṃ vakṣyati harastviti//
tato vimṛśya bahudhā kiṃcidbhītānano yatā

1.26-2.26.75

lajjājaḍaḥ smitaṃ cakre tataḥ pārtha sa vai haraḥ//
tato viśiṣṭā bruvati śīghraṃ kālo'tivartate

1.26-2.26.76

hariḥ prāha maheśānaṃ bibhyadāvedmayahaṃ tava//
mātāmahaṃ ca pitaraṃ prayogaṃ śrṛṇu bhūdhara

1.26-2.26.77

ātmaputrāya te śaṃbho ātmadauhitrakāya te//
ityukte viṣṇunā sarve sādhusādhviti te jaguḥ

1.26-2.26.78

devo'pyudāharedvuddhiṃ sarvebhyo'pyadhikāṃ varām//
tataḥ śailastathā coktvā dattvā devīṃ ca sodakam

1.26-2.26.79

ātmānaṃ cāpi devāya pradadau sodakaṃ nagaḥ//
tataḥ sarve tuṣṭuvustaṃ vivāhaṃ vismayānvitāḥ

1.26-2.26.80

dātā mahībhṛtāṃ nātho hotā devaścaturmukhaḥ//
varaḥ paśupatiḥ sākṣātkanyā viśvaraṇistathā

1.26-2.26.81

tataḥ stuvatsu muniṣu puṣpavarṣe mahatyapi//
nadatsu devatūryeṣu karaṃ jagrāha tryambakaḥ

1.26-2.26.82

devo devīṃ samālokya salajjāṃ himaśailajām//
na tṛpyati na cāhlādatsā ca devāṃ vṛṣadhvajam

1.26-2.26.83

tatra brahmādimunayo devīmadbhutarūpiṇīm//
paśyaṃtaḥ śaraṇaṃ jagmurmanasā parameśvaram

1.26-2.26.84

mā muhyāma pārvatīṃ ca yathā nāradaparvatau//
tatastathaiva taccakre sarveṣāmīpsitaṃ vacaḥ

1.26-2.26.85

tato devaiśca munibhiḥ saṃstutaḥ parameśvaraḥ//
praviveśa śubhāṃ vedīṃ mūrtimajjvalanāśritām

1.26-2.26.86

vedhāḥ śrutīritairmaṃ trairmūrtimadbhirupasthitaiḥ//
mūrtamagniṃ juhāva triḥ parikramya ca taṃ haraḥ

1.26-2.26.87

lājāhoma umābhrātā prāha taṃ sasmitaṃ hariḥ//
bahavo militāḥ saṃti lokāḥ saṃmarda īśvara

1.26-2.26.88

sāvadhānena rakṣyāṇi bhūṣaṇāni tvayā hara//
tato haraśca taṃ prāha svajane mā'tigopaya

1.26-2.26.89

kiṃcitprārthaya dāsyāmi prāha viṣṇustato varam//
tvayi bhaktirdṛḍhā me'stu sa ca taddurlabhaṃ dadau

1.26-2.26.90

dadatuḥ sṛṣṭisaṃrakṣāṃ brahmaṇe dakṣiṇāmubhau//
agnaye yajñabhāgāṃśca prītau harajanārdanau

1.26-2.26.91

bhṛgvādīnāṃ tato dattvā śrutirakṣaṇadakṣiṇām//
tato gītaiśca nṛtyaiśca bhojanaiśca yathepsitaiḥ

1.26-2.26.92

mahotsavairanekaiśca vismayaṃ samapadyata//
visṛjya lokaṃ taṃ sarvaṃ kimicchādānakairbhavaḥ

1.26-2.26.93

sarasvatyā ca pitarau devyāścā''śvāsya duḥkhitau//
āmaṃtrya himaśaileṃdraṃ brahmaṇaṃ ca sakeśavam

1.26-2.26.94

jagāma maṃdaragiriṃ giriṇā yānugorcitaḥ

1.26-2.26.95

tato gate bhagavati nīlalohite sahomayā girimamalaṃ hi bhūdharaḥ//
sabāṃdhavo ruditi hi kasya no mano visaṃṣṭham̐laṃ jagati hi kanyakāpituḥ

1.26-2.26.96

imaṃ vivāhaṃ girirājaputryāḥ śrṛṇoti cādhyeti ca yo naraḥ śuciḥ//
viśeṣataścāpi vivāhamaṃgale sa maṃgalaṃ vṛddhimavāpnute ciram

1.26-2.26

iti śrīskāṃde mahāpurāma ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumāreśamāhātmye haragaurīvivāhavarṇanaṃnāma ṣaḍiṃśo'dhyāyaḥ

Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc