Language

ENहिગુ
Scripture Library

Skanda Purana · Verses 1.22-2

1.22-2.22.1

//nārada uvāca//
evaṃ viprakṛtā devā maheṃdrasahitāstadā//
yayuḥ svāyaṃbhuvaṃ dāma markarūpamupāśritāḥ

1.22-2.22.2

tataśca vismito brahmā prāha tānsurapuṃgavān//
svarūpeṇeha tiṣṭhadhvaṃ nātra vastārakādbhayam

1.22-2.22.3

tato devāḥ svarūpasthāḥ pramlānavadanāṃbujāḥ//
tuṣṭuvuḥ praṇatāḥ sarve pitaraṃ putrakā yathā

1.22-2.22.4

namo jagatprasūtyai te hetave pālakāya ca//
saṃhartre ca namastubhyaṃ tisro'vasthāstava prabho

1.22-2.22.5

tvamapaḥ prathamaṃ sṛṣṭvā tāsu vīryamavāsṛjaḥ//
tadaṇḍamabhavaddhaimaṃ yasmillokāścarācarāḥ

1.22-2.22.6

vedeṣvāhurvirāḍ‌rūpaṃ tvāmekarūpamīdṛśam//
pātālaṃ pādamūlaṃ ca pārṣṇipāde rasātalam

1.22-2.22.7

mahātalaṃ cāsya gulphau jaṃghe cāpi talātalam//
sutalaṃ jānunī cāsya ūrū ca vitalātale

1.22-2.22.8

mahītalaṃ ca jaghanaṃ nābhiścāsya nabhastalam//
jyotiḥ padamuraḥ sthānaṃ svarloko bāhurucyate

1.22-2.22.9

grīvā mahaścavadanaṃ janalokaḥ prakīrtyate//
lalāṭaṃ ca tapolokaḥ śīrṣa satyamudāhṛtam

1.22-2.22.10

candrasūryau ca nayane diśaḥ śrotre nāsikāśvinau//
ātmānaṃ brahmaraṃdhrasthamāhustvāṃ vedavādinaḥ

1.22-2.22.11

evaṃ ye te virāḍ‌rūpaṃ saṃsmaraṃta upāsate//
janmabandhavinirmuktā yāṃti tvāṃ paramaṃ padam

1.22-2.22.12

evaṃ sthūlaṃ prāṇimadhyaṃ ca śūkṣmaṃ bhāvebhāve bhāvitaṃ tvāṃ gṛṇaṃti//
sarvatrasthaṃ tvāmataḥ prāhurvedāstasmai tubhyaṃ padamja idvidhema

1.22-2.22.13

evaṃ stuto viraṃcistu kṛpayābhipariplutaḥ//
jānannapi tadā prāha teṣāmāśvāsahetave

1.22-2.22.14

sarve bhavanto duḥkhārtāḥ parimlānamukhāṃbujāḥ//
bhraṣṭāyudāstathā'kasmādbhraṣṭā bharaṇavāsasaḥ

1.22-2.22.15

mamaivayaṃ kṛtirdevā bhavatāṃ yadvaḍambanā//
yadvairājaśarīre me bhavanto bāhusaṃjñakāḥ

1.22-2.22.16

yadyadvibhūtimatsattvaṃ dhārmikaṃ corjitaṃ mahat//
tatrāsīdbāhunāśo me bāhusthāne ca te mama

1.22-2.22.17

tannūnaṃ mama bhagnau ca bāhū tena durātmanā//
yena copahṛtaṃ devāstanmamākhyātu marhatha

1.22-2.22.18

//devā ūcuḥ//
yo'sau vajrāṃgatanayastvayā dattavaraḥ prabho//
bhṛśaṃ viprakṛtāstena tattvaṃ jānāsi tattvataḥ

1.22-2.22.19

yattanmahīsamudrasya taṭaṃ śārvikatīrthakam//
tadākramya kṛtaṃ tena marubhūmisamaṃ prabhoḥ

1.22-2.22.20

ṛddhayaḥ sarvadevānāṃ gṛhītāstena sarvataḥ//
mahābhūtasvarūpeṇa sa eva ca jagatpatiḥ

1.22-2.22.21

caṃdrasūryau grahāstārā yaccānyaddevapakṣataḥ//
tacca sarvaṃ nirākṛtya sthāpito daityapakṣakaḥ

1.22-2.22.22

vayaṃ ca vidhṛtā stena bahūpahasitāstathā//
prasādānmuktāśca kathaṃcidiva kaṣṭataḥ

1.22-2.22.23

tadvayaṃ śaraṇaṃ prāptāḥ pīḍitāḥ kṣuttṛṣārditāḥ//
dharmarakṣā karāśceti saṃciṃtya trātumarhasi

1.22-2.22.24

ityuktaḥ svātmabhūrdevaḥ surairdaityaviceṣṭitam//
surānuvāca bhagavānataḥ saṃciṃtya tattvataḥ

1.22-2.22.25

avadhyastārako daityaḥ sarvairapi surāsuraiḥ//
yasya vadhyaśca nādyāpi sa jāto bhagavānpunaḥ

1.22-2.22.26

mayā ca varadānena cchandayitvā nivāritaḥ

1.22-2.22.27

tapasā sa hidīpto'bhūttrailokyadahanātmakaḥ//
sa ca vavre vadhaṃ daityaḥ śiśataḥ saptavāsarāt

1.22-2.22.28

sa ca saptadino bālaḥ śaṃkarādyo bhaviṣyati//
tārakasya ca vīrasya vadhakartā bhaviṣyati

1.22-2.22.29

satīnāmā tu yā devī vinaṣṭā dakṣahelayā//
sā bhaviṣyati kalyāṇī himācalaśarīrajā

1.22-2.22.30

śaṃkarasya ca tasyāśca yatnaḥ kāryaḥ samāgame//
ahamapyasya kāryasya śeṣaṃ kartā na saṃśayaḥ

1.22-2.22.31

ityuktāstridaśāstena sākṣātkalayoninā//
jagmurmeruṃ praṇamyeśaṃ markarūpeṇa saṃvṛtāḥ

1.22-2.22.32

tato gateṣu deveṣu brahmā lokapitāmahaḥ//
niśāṃ sasmāra bhagavānsvāṃ tanuṃ pūrvasaṃbhavām

1.22-2.22.33

tato bhagavatī rātrirupatasthe pitāmaham//
tāṃ vivikte samālokya tathovāca vibhāvarīm

1.22-2.22.34

vibhāvari mahākāryaṃ vibudhānāmupasthitam//
tatkartavyaṃ tvayā devi śrṛṇu kāryasya niścayam

1.22-2.22.35

tārakonāma daityeṃdraḥ suraketuranirjjitaḥ//
tasyābhāvāya bhagavāñjanayiṣyati yaṃ śivaḥ

1.22-2.22.36

sutaḥ sa bhavitā tasya tārakasyāṃtakārakaḥ//
ahaṃ tvādau yadā jātastadāpaśyaṃ puraḥsthitam

1.22-2.22.37

ardhanārīśvaraṃ devaṃ vyāpya viśvamavasthitam//
dṛṣṭvā tamabruvaṃ devaṃ bhajasveti ca bhaktitaḥ

1.22-2.22.38

tato nārī pṛthagjātā puruṣaśca tathā pṛthak//
tasyāścaivāṃśajāḥ sarvāḥ striyastribhuvane smṛtāḥ

1.22-2.22.39

ekādaśa ca rudrāśca puruṣāstasya cāṃśajāḥ//
tāṃ nārīmahāmālokya putraṃ dakṣamathā bravam

1.22-2.22.40

bhajasva putrīṃ jagatī mamāpi ca tavāpi ca//
puṃduḥkhanakāttrātrī putrī te bhāvinī tviyam

1.22-2.22.41

evamukto mayā dakṣaḥ putrītve pari kalpitām//
rudrāya dattavānbhaktyā nāma dattvā satīti yat

1.22-2.22.42

tataḥ kāle cam̐ kasmiṃścidavamene ca tāṃ pitā//
mumūrṣuḥ pāpasaṃkalpo durātmā kulakajjalaḥ

1.22-2.22.43

ye rudraṃ naiva manyaṃte te sphuṭaṃ kulakajjalāḥ//
piśācāste durātmāno bhavaṃti brahmarākṣasāḥ

1.22-2.22.44

avamānena tasyāpi yathā devī jahau tanum//
yathā yajñaḥ sa ca dhvasto bhavena viditaṃ hi te'

1.22-2.22.45

adhunā himaśailasya bhavitrī duhitā ca sā//
maheśvaraṃ patiṃ sā ca punaḥ prāpsyati niścitam

1.22-2.22.46

tadidaṃ ca tvayā kāryaṃ menāgarbhe praviśya ca//
tasyāśchaviṃ kuru kṛṣṇāṃ yathā kālī bhavettu sā

1.22-2.22.47

yadā rudropahasitā tapastapsyati sā mahat//
samāptaniyamā devī yadā cogrā bhaviṣyati

1.22-2.22.48

svayameva yadā rūpaṃ sugauraṃ pratipatsyate//
viraheṇa haraścāsyā matvā śūnyaṃ jagattrayam

1.22-2.22.49

tasyaiva himaśailasya kaṃdare siddhasevite//
pratīkṣamāṇastāṃ devīmugraṃ saṃtapsyate tapaḥ

1.22-2.22.50

tayoḥ sutaptatapasorbhavitā yo mahānsutaḥ//
bhaviṣyati sa daityasya tārakasya nivārakaḥ

1.22-2.22.51

tapaso hi vinā nāsti siddhiḥ kutrāpi śobhane//
sarvāsāṃ karmasiddhīnāṃ mūlaṃ hi tapa ucyate

1.22-2.22.52

tvayāpi dānavo devi dehanirgatayā tadā//
caṃḍamuṃḍapurogāśca haṃtavyā lokadurjayāḥ

1.22-2.22.53

yasmāccaṃḍaṃ ca muṃḍaṃ ca tvaṃ devi nihaniṣyasi//
cāmuṃḍeti tato loke khyātā devi bhaviṣyasi

1.22-2.22.54

tatastvāṃ varade devī lokaḥ saṃpūjayiṣyati//
bhederbahuvidhākāraiḥ sarvagāṃ kāmasādhanīm

1.22-2.22.55

ॐkāravaktrāṃ gāyatrīṃ tvāmarcaṃti dvijottamāḥ//
ūrjitāṃ baladāṃ pāpi rājānaḥ sumahābalāḥ

1.22-2.22.56

vaiśyāśca bhūtimityeva śivāṃ śūdrāstathā śubhe//
kṣāṃtirmunīnāmakṣobhyā dayā niyamināmapi

1.22-2.22.57

tvaṃ mahopāya sandohā nītirnayavisarpiṇām//
paristhitistvamarthānāṃ tvamaho prāṇikā matā

1.22-2.22.58

tvaṃ yuktiḥ sarvabhūtānāṃ tvaṃ gatiḥ sarvadehinām//
ratistvaṃ raticittānāṃ prītistvaṃ hṛdyadarśinām

1.22-2.22.59

tvaṃ kāṃtiḥ śubharūpāṇāṃ tvaṃ śāṃti śubhakarmiṇām//
tvaṃ bhrāṃtirmūḍhacittānāṃ tvaṃ phalaṃ kratuyājinām

1.22-2.22.60

jaladhīnāṃ mahāvelā tvaṃ ca līlā vilāsinām//
saṃbhūtistvaṃ padārthānāṃ sthitistvaṃ lokapālinī

1.22-2.22.61

tvaṃ kālarātrirniḥśeṣa bhuvanāvalināśinī//
priyakaṃṭhagrahānandadāyinī tvaṃ vibhāvarī

1.22-2.22.62

prasīda praṇatānasmānsaumyadṛṣṭyā vilokaya

1.22-2.22.63

iti stuvaṃto ye devi pūjayiṣyaṃti tvāṃ śubhe//
te sarvakāmānāpsyaṃti niyatā nātra saṃśayaḥ

1.22-2.22.64

ityuktā tu niśādevī tathetyuktvā kṛtāñjaliḥ//
jagāma tvaritā pūrvaṃ gṛhaṃ himagirermahat

1.22-2.22.65

tatrā''sīnāṃ mahāharmye ratnabhittisamāśraye//
dadarśa menāmāpāṃḍucchavivaktrasaroruhām

1.22-2.22.66

kiṃcicchayāmamukhodagrastanabhāgāvanāmitām//
mahauṣadhigaṇabaddhamaṃtrarājaniṣevitām

1.22-2.22.67

tataḥ kiṃcitpramilite menānetrāṃbujadvaye//
āviveśamukhaṃ rātrirbrahmaṇo vacanāttadā

1.22-2.22.68

janmadāyā jaganmātuḥ krameṇa jaṭharāṃtaram//
araṃjayacchaviṃ devyā guhamāturvibhāvarī

1.22-2.22.69

tato jaganmaṃ galadā menā himagireḥ priyā//
brāhme muhūrte subhage prāsūyata śubhānanām

1.22-2.22.70

tasyāṃ tu jāyamānāyāṃ jaṃtavaḥ sthāṇujaṃgamāḥ//
abhavansukhinaḥ sarve sarvalokanivāsinaḥ

1.22-2.22.71

abhavatkrūrasattvānāṃ cetaḥ śāṃtaṃ ca dehinām//
jyotiṣāmapi tejastvamabhavatsutarāṃ tadā

1.22-2.22.72

vanāśritāścauṣadhayaḥ svādavaṃti phalāni ca//
gaṃdhavaṃti ca mālyāni vimalaṃ ca nabho'bhavat

1.22-2.22.73

mārutaśca sukhasparśo diśaśca sumanoharāḥ//
vismṛtā ni ca śāstrāṇi prādurbhāvaṃ prapedire

1.22-2.22.74

prabhāvastīrthamukhyānāṃ tadā puṇyatamo'bhavat//
satye dharme cādhyayane yajñe dāne tapasyapi

1.22-2.22.75

sarveṣāmabhavacchraddhā janmakāle guhāraṇeḥ//
aṃtarikṣemarāścāpi praharṣotphullalocanāḥ

1.22-2.22.76

haribrahmamaheṃdrārkavāyuvahnipurogamāḥ//
puṣpavṛṣṭiṃ pramumucustasminmenāgṛhe śubhe

1.22-2.22.77

meruprabhṛtayaścāpi mūrtimaṃto mahānagāḥ//
tasminmahotsave prāptā vīrakāṃsyopaśobhitāḥ

1.22-2.22.78

sāgarāḥ saritaścaiva samājagmuśca sarvaśaḥ

1.22-2.22.79

himaśailo'bhavalloke tadā sarvaiścarācaraiḥ//
sevyaścāpyabhigamyaśca pūjanīyaśca bhārata

1.22-2.22.80

anubhūyotsavaṃ te ca jagmuḥ svānālayāṃstadā

1.22-2.22

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṃḍe kumāreśa māhātmye pārvatījanmavarṇanaṃnāma dvāviṃśo'dhyāyaḥ

Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc