Skanda Purana · Chapter 1.20
//ṛṣaya ūcuḥ//
brahmā viṣṇuśca rudraśca saguṇāḥ kīrtitāstvayā//
liṃgarūpī tathaiveśo nirguṇo'sau kathaṃ vada
tribhirguṇairvyāptamidaṃ carācaraṃ jaganmahadvyāpyatha vālpakaṃ vā//
māyāmayaṃ sarvamidaṃ vibhāti liṃgaṃ vinā kena kutovibhāti
yaddṛśyamānaṃ mahadalpakaṃ ca tannaśvaraṃ kṛtakatvācca sūta
tasmādvimṛśya bhoḥ sūta saṃśayaṃ chettumarhasi//
vyāsaprasādātsakalaṃ jānāsi tvaṃ na cāparaḥ
//suta uvāca//
vyāsena kathitaṃ sarvamasminnarthe śukaṃ prati//
śuka uvāca//
liṃgarūpī kathaṃ śaṃbhurnirguṇaḥ kathate tvayā//
etanme saṃśayaṃ tāta cchettumarhasyaśeṣataḥ
//vyāsa uvāca//
śruṇu vatsa bravīmyetatpurā proktaṃ ca naṃdinā//
agastyaṃ pṛcchamānaṃ ca yena sarvaṃ śrutaṃ śuka
nirguṇaṃ paramātmānaṃ viddhi liṃgasvarūpiṇam//
parā śaktistathā jñeyā nirguṇā śāśvatī satī
yayā kṛtimidaṃ sarvaṃ guṇatrayavibhāvitam//
etaccarācaraṃ viśvaṃ naśvaraṃ paramārthataḥ
eka eva paro hyātmā liṃgarūpī niraṃjanaḥ//
prakṛtyā saha te sarve triguṇā vilayaṃ gatāḥ
yasminneva tato liṃgaṃ layanātkathitaṃ purā//
tasmālliṃge layaṃ prāptā parā śaktiḥ kuto'pare
līnā guṇāśca rudroktyā yairidaṃ baddhameva ca//
carācaraṃ mahābhāga tasmālliṃgaṃ prapūjayet
liṃgaṃ ca nirguṇaṃ sākṣājjānīdhvaṃ bho drijotamāḥ//
layālliṃgasya māhātmyaṃ guṇānāṃ parikīrtyate
śaṃkaraḥ sukhadātā hi ucyamāno manīṣibhiḥ//
sarvo hi kathyate viprāḥ sarveṣāmāśrayo hi sa
śaṃbhurhi kathyate viprā yasmācca śubhasaṃbhavaḥ
evaṃ sarvāṇi nāmāni sārthakāni mahātmanaḥ//
tenāvṛtaṃ jagatsarvaṃ śaṃbhunā parameṣṭhinā
//ṛṣaya ūcuḥ//
yadā dākṣāyaṇī cāgnau patitā yajñakarmaṇi//
dakṣasya ca mahābhāgā tirodhānagatā satī
prādurbhūtā kadā sūta kathyatāṃ tattvayā'dhunā//
parā śaktirmaheśasya militā ca kathaṃ punaḥ
etatsarvaṃ mahābhāga pūrvavṛttaṃ ca tattvataḥ//
kathanīyaṃ ca asmākaṃ nānyo vaktāsti kaścana
//sūta uvāca//
jajñe dākṣāyaṇī brahmanvidagdhāvayavā yadā//
vinā śaktyā maheśo'pi tatāpa paramaṃ tapaḥ
līlāgṛhītavapuṣā parvate himavadgirau//
bhṛṃgiṇā saha viśvena naṃdinā ca tathaiva ca
tathā caṃḍena muṃḍena tathānyairbahubhirvṛtaḥ//
daśabhiḥ koṭiguṇitairgaṇaiśca parivāritaḥ
gaṇānāṃ caiva koṭyā ca tathā ṣaṣṭisahasrakaiḥ//
evaṃ tatra gaṇairdeva āvṛto vṛṣabhadhvajaḥ
tapo juṣāṇaḥ sahasā mahātmā himālayasyāgragatastathaiva//
gaṇairvṛto vīrabhadrapradhānaiḥ sa kevalo mūlavidyāvihīnaḥ
etasminnaṃtare daityāḥ prādurbhūtā hyavidyayā//
viṣṇunā hi balirbaddhastathā te vai mahābalāḥ
jātā daityāstato viprā iṃdropadravakārakāḥ//
kālakhaṃjā mahāraudrāḥ kālakāyāstathāpare
nivātakavacāḥ sarve ravarāvakasaṃjñakāḥ//
anye ca bahavo daityāḥ prajāsaṃhārakārakāḥ
tārako namuceḥ putrastapasā parameṇa hi//
brahmāṇaṃ toṣayāmāsa brahmā tasya tutoṣa vai
varāndadau yatheṣṭāṃśca tārakāya durātmane//
varaṃ vṛṇīṣva bhadraṃ te sarvānkāmāndadāmi te
tacchatvā vacanaṃ tasya brahmaṇaḥ parameṣṭhinaḥ//
varayāmāsa ca tadā varaṃ lokabhayāvaham
yadi me tvaṃ prasanna'si ajarāmaratāṃ prabho//
dehi me yadvijānāsi ajeyatvaṃ tathaiva ca
evamuktastadā tena tārakeṇa durātmanā//
uvāca prahasanvākyamamaratvaṃ kutastava
jātasya hi dhruvo mṛtyuretajjānīhi tattvataḥ//
prahasya tārakaḥ prāha ajeyatvaṃ ca dehi me
brahmovāca tadā daityajeyatvaṃ tavānagha//
vinārbhakeṇa dattaṃ vai hyarbhakastvāṃ vijeṣyate
tadā sa tārakaḥ prāha brahmāṇaṃ praṇataḥ prabho//
kṛtārtho'haṃ hi deveśa prasādāttava saṃprati
evaṃ labdhavaro bhūtvā tārako hi mahābalaḥ//
devānyuddhārthamāhūya yuyudhe taiḥ sahāsuraḥ
mucukundaṃ samāśritya devāste jayino'bhavan//
punaḥ punarvikurvāṇā devāste tārakeṇa hi
mucukundabalenaiva jayamāpuḥsurāstadā//
kiṃ kartavyaṃ hi cāsmākaṃ yudhyamānairniraṃtaram
bhavitavyamiti smṛtvā gatāste brahmaṇaḥ padam//
brahmaṇaścāgrato bhūtvā hyabruvaṃste savāsavāḥ
// devā ūcūḥ//
balinā saha pātālamāste'sau madhusūdanaḥ//
viṣṇuṃ vinā hi te sarve vṛṣādyāḥ patitāḥ paraiḥ
daityeṃdraiśca mahābhāga trātumarhasi naḥ prabho//
tadā nabhogatā vāṇī hyuvāca parisāṃtvya vai
he devāḥ kriyatāmāśu mama vākyaṃ hi tattvataḥ//
śivātmajo yadā devā bhaviṣyati mahābalaḥ
yuddhe punastārakaṃ ca vadhiṣyati na saṃśayaḥ//
yenopāyena bhagavāñchaṃbhuḥ sarvaguhāśayaḥ
dārāparigrahī devāstathā nītirvidhīyatām//
kriyatāṃ ca paro yatno bhavadbhirnānyathā vacaḥ
yūyaṃ devā vijānīdhvamityuvācāśarīravāk//
paraṃ vismayamāpannā ūcurdevāḥ parasparam
śrutvā nabhogatāṃ vāṇīmājagmuste himālayam//
bṛhaspatiṃ puraskṛtya sarve devā vaco'bruvan
himālayaṃ mahābhāgāḥ sarve kāryārthagauravāt//
himālaya mahābhāga śrūyatāṃ no'dhunā vacaḥ
tārakastrāsayatyasmānsāhāyyaṃ tadvadhe kuru//
tvaṃ śaraṇyo bhavāsmākaṃ sarveṣāṃ ca tapasvinām//
tasmātsarve vayaṃ yātā maheṃdrasahitā vibho
// lomaśa uvāca//
evamabhyarthito devairhimavāngirisattamaḥ//
uvāca devānprahasanvākyaṃ vākyavidāṃ varaḥ
mahendra muddiśya tadā hyupahāsasamanvitaḥ//
akṣamāśca vayaṃ sarve mahendreṇa kṛtāḥ surāḥ
kiṃ kurmaḥ surakāryaṃ ca tārakasya vadhaṃ prati//
pakṣayuktā vayaṃ sarve yadi syāma surottamāḥ
tadā vayaṃ ghātayāmastārakaṃ saha bāṃdhavaiḥ//
acalohaṃ vipakṣaśca kiṃ kāryaṃ karavāṇi va
tasya tadvacanaṃ śrutvā sarve devāstamabruvan//
sarve yūyaṃ vayaṃ caiva asamarthā vadhaṃ prati//
tārakasya mahābhāga etatkāryaṃ vicaṃtyatām
yena sādhyo bhavecchatrustārako hi mahābalaḥ//
tadovāca mahātejā himavānsa surānprati
kenopāyena bho devāstārakaṃ haṃtumicchatha//
kathayaṃtutvareṇaiva kāryaṃ vettuṃ mamaiva hi
tadā suraiḥ kathitaṃ sarvametadvāṇyā coktaṃ yatpurā kāryahetoḥ//
śrutaṃ tadā giriṇā vākyameta xxxxxxx himavānparvato hi
śivasya putreṇa ca dhīmatā yadā vadhyo daityastārako vai mahātmā//
tadā sarvaṃ suragakāryaṃ śubhaṃsyādvāṇyā coktaṃ satyametadbhavecca
tasmāttadenatkriyatāṃ bhavadbhiryathā maheśaḥ kurute parigraham//
kanyā yathā tasya śivasya yogyā nirīkṣyatāmāśu surairidānīm
tasya tadvacanaṃ śrutvā prahasyocuḥ surāstadā//
janitavyā tvayā kanyā śivārthaṃ kāryasiddhaye
surāṇāṃ ca gire vākyaṃ kuru śīghraṃ mahāmate//
ādhārastvaṃ tu devānāṃ bhaviṣyasi na saṃśayaḥ
ityukto girirājo'tha devaiḥ svagṛhamāmāviśat//
patnīṃ menāṃ ca papraccha sukāryaṃ samāgatam
janitavyā sukanyaikā surakāryārthasiddhaye//
devānāṃ ca ṛṣīṇāṃ ca tathaiva ca tapasvinām
priyaṃ na bhavati strīṇāṃ kanyājananaseva ca//
tathāpi janitavyā ca kanyaikā ca varānane
prahasya menā provāca svapatiṃ ca himālayam//
yaduktaṃ bhavatā vākyaṃ śrūyatāṃ me tvayā'dhunā
kanyā sadā duḥkhakarī nṛṇāṃ pate strīṇāṃ tathā śokakarī mahāmate//
tasmādvimṛśya suciraṃ svayameva buddhyā yathā hitaṃ śailapate taducyatām
himavāṃstadupaśrutyā priyāyā vacanaṃ tadā//
uvāca vākyaṃ medhāvī paropakaraṇānvitam
yenayena prakāreṇa pareṣāmupajīvanam//
bhaviṣyati ca tatkāryaṃ dhīmatā puruṣeṇa hi
striyāpi caiva tatkāryaṃ paropakaraṇānvitam//
evaṃ pravartitā tena giriṇā mahiṣī tadā//
dadhāra jaṭhare kanyāṃ menā bhāgyavatī tadā
mahāvidyā mahāmāyā mahāmedhāsvarūpiṇī//
rudrakālī ca aṃbā ca satī dākṣāyaṇī parā
tāṃ vibhūtiṃ viśālākṣī jaṭhare paramāṃ satī//
babhāra sā mahābhāgā menā cāruvilocanā
stutiṃ cakrustadā devā ṛṣayo yakṣakinnarāḥ//
menāyā bhūribhāgyāyāstathā himavato gireḥ
etasminnaṃtare jātā girijā nāma nāmataḥ//
prādurbhūtā yadā devī sarveṣāṃ ca sukhapradā
devaduṃdubhayo nedurnanṛtuścāpsarogaṇāḥ//
jagurgaṃdharvapatayo nanṛtuścāpsarogaṇāḥ
puṣpavarṣeṇa mahatā vavṛṣurvibudhāstathā//
tadā prasannamabhavatsarvaṃ trailokyameva ca
yadāvatīrṇā girijā mahāsatī tadaiva daityā bhayamāviśaṃste//
prāptā mudaṃ devagaṇā maharṣayaḥ sacāraṇāḥ siddhagaṇāstathaiva
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kedārakhaṇḍe śrībhavānyutpattivarṇanaṃnāma viṃśo'dhyāyaḥ
Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0