Language

ENहिગુ
Scripture Library

Skanda Purana · Chapter 1.20

1.20.20.1

//ṛṣaya ūcuḥ//
brahmā viṣṇuśca rudraśca saguṇāḥ kīrtitāstvayā//
liṃgarūpī tathaiveśo nirguṇo'sau kathaṃ vada

1.20.20.2

tribhirguṇairvyāptamidaṃ carācaraṃ jaganmahadvyāpyatha vālpakaṃ vā//
māyāmayaṃ sarvamidaṃ vibhāti liṃgaṃ vinā kena kutovibhāti

1.20.20.3

yaddṛśyamānaṃ mahadalpakaṃ ca tannaśvaraṃ kṛtakatvācca sūta

1.20.20.4

tasmādvimṛśya bhoḥ sūta saṃśayaṃ chettumarhasi//
vyāsaprasādātsakalaṃ jānāsi tvaṃ na cāparaḥ

1.20.20.5

//suta uvāca//
vyāsena kathitaṃ sarvamasminnarthe śukaṃ prati//
śuka uvāca//
liṃgarūpī kathaṃ śaṃbhurnirguṇaḥ kathate tvayā//
etanme saṃśayaṃ tāta cchettumarhasyaśeṣataḥ

1.20.20.6

//vyāsa uvāca//
śruṇu vatsa bravīmyetatpurā proktaṃ ca naṃdinā//
agastyaṃ pṛcchamānaṃ ca yena sarvaṃ śrutaṃ śuka

1.20.20.7

nirguṇaṃ paramātmānaṃ viddhi liṃgasvarūpiṇam//
parā śaktistathā jñeyā nirguṇā śāśvatī satī

1.20.20.8

yayā kṛtimidaṃ sarvaṃ guṇatrayavibhāvitam//
etaccarācaraṃ viśvaṃ naśvaraṃ paramārthataḥ

1.20.20.9

eka eva paro hyātmā liṃgarūpī niraṃjanaḥ//
prakṛtyā saha te sarve triguṇā vilayaṃ gatāḥ

1.20.20.10

yasminneva tato liṃgaṃ layanātkathitaṃ purā//
tasmālliṃge layaṃ prāptā parā śaktiḥ kuto'pare

1.20.20.11

līnā guṇāśca rudroktyā yairidaṃ baddhameva ca//
carācaraṃ mahābhāga tasmālliṃgaṃ prapūjayet

1.20.20.12

liṃgaṃ ca nirguṇaṃ sākṣājjānīdhvaṃ bho drijotamāḥ//
layālliṃgasya māhātmyaṃ guṇānāṃ parikīrtyate

1.20.20.13

śaṃkaraḥ sukhadātā hi ucyamāno manīṣibhiḥ//
sarvo hi kathyate viprāḥ sarveṣāmāśrayo hi sa

1.20.20.14

śaṃbhurhi kathyate viprā yasmācca śubhasaṃbhavaḥ

1.20.20.15

evaṃ sarvāṇi nāmāni sārthakāni mahātmanaḥ//
tenāvṛtaṃ jagatsarvaṃ śaṃbhunā parameṣṭhinā

1.20.20.16

//ṛṣaya ūcuḥ//
yadā dākṣāyaṇī cāgnau patitā yajñakarmaṇi//
dakṣasya ca mahābhāgā tirodhānagatā satī

1.20.20.17

prādurbhūtā kadā sūta kathyatāṃ tattvayā'dhunā//
parā śaktirmaheśasya militā ca kathaṃ punaḥ

1.20.20.18

etatsarvaṃ mahābhāga pūrvavṛttaṃ ca tattvataḥ//
kathanīyaṃ ca asmākaṃ nānyo vaktāsti kaścana

1.20.20.19

//sūta uvāca//
jajñe dākṣāyaṇī brahmanvidagdhāvayavā yadā//
vinā śaktyā maheśo'pi tatāpa paramaṃ tapaḥ

1.20.20.20

līlāgṛhītavapuṣā parvate himavadgirau//
bhṛṃgiṇā saha viśvena naṃdinā ca tathaiva ca

1.20.20.21

tathā caṃḍena muṃḍena tathānyairbahubhirvṛtaḥ//
daśabhiḥ koṭiguṇitairgaṇaiśca parivāritaḥ

1.20.20.22

gaṇānāṃ caiva koṭyā ca tathā ṣaṣṭisahasrakaiḥ//
evaṃ tatra gaṇairdeva āvṛto vṛṣabhadhvajaḥ

1.20.20.23

tapo juṣāṇaḥ sahasā mahātmā himālayasyāgragatastathaiva//
gaṇairvṛto vīrabhadrapradhānaiḥ sa kevalo mūlavidyāvihīnaḥ

1.20.20.24

etasminnaṃtare daityāḥ prādurbhūtā hyavidyayā//
viṣṇunā hi balirbaddhastathā te vai mahābalāḥ

1.20.20.25

jātā daityāstato viprā iṃdropadravakārakāḥ//
kālakhaṃjā mahāraudrāḥ kālakāyāstathāpare

1.20.20.26

nivātakavacāḥ sarve ravarāvakasaṃjñakāḥ//
anye ca bahavo daityāḥ prajāsaṃhārakārakāḥ

1.20.20.27

tārako namuceḥ putrastapasā parameṇa hi//
brahmāṇaṃ toṣayāmāsa brahmā tasya tutoṣa vai

1.20.20.28

varāndadau yatheṣṭāṃśca tārakāya durātmane//
varaṃ vṛṇīṣva bhadraṃ te sarvānkāmāndadāmi te

1.20.20.29

tacchatvā vacanaṃ tasya brahmaṇaḥ parameṣṭhinaḥ//
varayāmāsa ca tadā varaṃ lokabhayāvaham

1.20.20.30

yadi me tvaṃ prasanna'si ajarāmaratāṃ prabho//
dehi me yadvijānāsi ajeyatvaṃ tathaiva ca

1.20.20.31

evamuktastadā tena tārakeṇa durātmanā//
uvāca prahasanvākyamamaratvaṃ kutastava

1.20.20.32

jātasya hi dhruvo mṛtyuretajjānīhi tattvataḥ//
prahasya tārakaḥ prāha ajeyatvaṃ ca dehi me

1.20.20.33

brahmovāca tadā daityajeyatvaṃ tavānagha//
vinārbhakeṇa dattaṃ vai hyarbhakastvāṃ vijeṣyate

1.20.20.34

tadā sa tārakaḥ prāha brahmāṇaṃ praṇataḥ prabho//
kṛtārtho'haṃ hi deveśa prasādāttava saṃprati

1.20.20.35

evaṃ labdhavaro bhūtvā tārako hi mahābalaḥ//
devānyuddhārthamāhūya yuyudhe taiḥ sahāsuraḥ

1.20.20.36

mucukundaṃ samāśritya devāste jayino'bhavan//
punaḥ punarvikurvāṇā devāste tārakeṇa hi

1.20.20.37

mucukundabalenaiva jayamāpuḥsurāstadā//
kiṃ kartavyaṃ hi cāsmākaṃ yudhyamānairniraṃtaram

1.20.20.38

bhavitavyamiti smṛtvā gatāste brahmaṇaḥ padam//
brahmaṇaścāgrato bhūtvā hyabruvaṃste savāsavāḥ

1.20.20.39

// devā ūcūḥ//
balinā saha pātālamāste'sau madhusūdanaḥ//
viṣṇuṃ vinā hi te sarve vṛṣādyāḥ patitāḥ paraiḥ

1.20.20.40

daityeṃdraiśca mahābhāga trātumarhasi naḥ prabho//
tadā nabhogatā vāṇī hyuvāca parisāṃtvya vai

1.20.20.41

he devāḥ kriyatāmāśu mama vākyaṃ hi tattvataḥ//
śivātmajo yadā devā bhaviṣyati mahābalaḥ

1.20.20.42

yuddhe punastārakaṃ ca vadhiṣyati na saṃśayaḥ//
yenopāyena bhagavāñchaṃbhuḥ sarvaguhāśayaḥ

1.20.20.43

dārāparigrahī devāstathā nītirvidhīyatām//
kriyatāṃ ca paro yatno bhavadbhirnānyathā vacaḥ

1.20.20.44

yūyaṃ devā vijānīdhvamityuvācāśarīravāk//
paraṃ vismayamāpannā ūcurdevāḥ parasparam

1.20.20.45

śrutvā nabhogatāṃ vāṇīmājagmuste himālayam//
bṛhaspatiṃ puraskṛtya sarve devā vaco'bruvan

1.20.20.46

himālayaṃ mahābhāgāḥ sarve kāryārthagauravāt//
himālaya mahābhāga śrūyatāṃ no'dhunā vacaḥ

1.20.20.47

tārakastrāsayatyasmānsāhāyyaṃ tadvadhe kuru//
tvaṃ śaraṇyo bhavāsmākaṃ sarveṣāṃ ca tapasvinām//
tasmātsarve vayaṃ yātā maheṃdrasahitā vibho

1.20.20.48

// lomaśa uvāca//
evamabhyarthito devairhimavāngirisattamaḥ//
uvāca devānprahasanvākyaṃ vākyavidāṃ varaḥ

1.20.20.49

mahendra muddiśya tadā hyupahāsasamanvitaḥ//
akṣamāśca vayaṃ sarve mahendreṇa kṛtāḥ surāḥ

1.20.20.50

kiṃ kurmaḥ surakāryaṃ ca tārakasya vadhaṃ prati//
pakṣayuktā vayaṃ sarve yadi syāma surottamāḥ

1.20.20.51

tadā vayaṃ ghātayāmastārakaṃ saha bāṃdhavaiḥ//
acalohaṃ vipakṣaśca kiṃ kāryaṃ karavāṇi va

1.20.20.52

tasya tadvacanaṃ śrutvā sarve devāstamabruvan//
sarve yūyaṃ vayaṃ caiva asamarthā vadhaṃ prati//
tārakasya mahābhāga etatkāryaṃ vicaṃtyatām

1.20.20.53

yena sādhyo bhavecchatrustārako hi mahābalaḥ//
tadovāca mahātejā himavānsa surānprati

1.20.20.54

kenopāyena bho devāstārakaṃ haṃtumicchatha//
kathayaṃtutvareṇaiva kāryaṃ vettuṃ mamaiva hi

1.20.20.55

tadā suraiḥ kathitaṃ sarvametadvāṇyā coktaṃ yatpurā kāryahetoḥ//
śrutaṃ tadā giriṇā vākyameta xxxxxxx himavānparvato hi

1.20.20.56

śivasya putreṇa ca dhīmatā yadā vadhyo daityastārako vai mahātmā//
tadā sarvaṃ suragakāryaṃ śubhaṃsyādvāṇyā coktaṃ satyametadbhavecca

1.20.20.57

tasmāttadenatkriyatāṃ bhavadbhiryathā maheśaḥ kurute parigraham//
kanyā yathā tasya śivasya yogyā nirīkṣyatāmāśu surairidānīm

1.20.20.58

tasya tadvacanaṃ śrutvā prahasyocuḥ surāstadā//
janitavyā tvayā kanyā śivārthaṃ kāryasiddhaye

1.20.20.59

surāṇāṃ ca gire vākyaṃ kuru śīghraṃ mahāmate//
ādhārastvaṃ tu devānāṃ bhaviṣyasi na saṃśayaḥ

1.20.20.60

ityukto girirājo'tha devaiḥ svagṛhamāmāviśat//
patnīṃ menāṃ ca papraccha sukāryaṃ samāgatam

1.20.20.61

janitavyā sukanyaikā surakāryārthasiddhaye//
devānāṃ ca ṛṣīṇāṃ ca tathaiva ca tapasvinām

1.20.20.62

priyaṃ na bhavati strīṇāṃ kanyājananaseva ca//
tathāpi janitavyā ca kanyaikā ca varānane

1.20.20.63

prahasya menā provāca svapatiṃ ca himālayam//
yaduktaṃ bhavatā vākyaṃ śrūyatāṃ me tvayā'dhunā

1.20.20.64

kanyā sadā duḥkhakarī nṛṇāṃ pate strīṇāṃ tathā śokakarī mahāmate//
tasmādvimṛśya suciraṃ svayameva buddhyā yathā hitaṃ śailapate taducyatām

1.20.20.65

himavāṃstadupaśrutyā priyāyā vacanaṃ tadā//
uvāca vākyaṃ medhāvī paropakaraṇānvitam

1.20.20.66

yenayena prakāreṇa pareṣāmupajīvanam//
bhaviṣyati ca tatkāryaṃ dhīmatā puruṣeṇa hi

1.20.20.67

striyāpi caiva tatkāryaṃ paropakaraṇānvitam//
evaṃ pravartitā tena giriṇā mahiṣī tadā//
dadhāra jaṭhare kanyāṃ menā bhāgyavatī tadā

1.20.20.68

mahāvidyā mahāmāyā mahāmedhāsvarūpiṇī//
rudrakālī ca aṃbā ca satī dākṣāyaṇī parā

1.20.20.69

tāṃ vibhūtiṃ viśālākṣī jaṭhare paramāṃ satī//
babhāra sā mahābhāgā menā cāruvilocanā

1.20.20.70

stutiṃ cakrustadā devā ṛṣayo yakṣakinnarāḥ//
menāyā bhūribhāgyāyāstathā himavato gireḥ

1.20.20.71

etasminnaṃtare jātā girijā nāma nāmataḥ//
prādurbhūtā yadā devī sarveṣāṃ ca sukhapradā

1.20.20.72

devaduṃdubhayo nedurnanṛtuścāpsarogaṇāḥ//
jagurgaṃdharvapatayo nanṛtuścāpsarogaṇāḥ

1.20.20.73

puṣpavarṣeṇa mahatā vavṛṣurvibudhāstathā//
tadā prasannamabhavatsarvaṃ trailokyameva ca

1.20.20.74

yadāvatīrṇā girijā mahāsatī tadaiva daityā bhayamāviśaṃste//
prāptā mudaṃ devagaṇā maharṣayaḥ sacāraṇāḥ siddhagaṇāstathaiva

1.20.20

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kedārakhaṇḍe śrībhavānyutpattivarṇanaṃnāma viṃśo'dhyāyaḥ

Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc