Language

ENहिગુ
Scripture Library

Skanda Purana · Verses 1.19-2

1.19-2.19.1

//nārada uvāca//
kālanemī ruṣāviṣṭasteṣāṃ rūpaṃ na buddhavān//
tato nimiṃ ca daityendraṃ matvā devaṃ mahājavaḥ

1.19-2.19.2

keśeṣu gṛhya taṃ vīraṃ cakarṣa ca nanāda ca//
tato nimiruvācedaṃ kālanemiṃ mahābalam

1.19-2.19.3

ahaṃ nimiḥ kālaneme sutaṃ matvā vadhasva mā//
bhavatā mohitenājau devānmatvāsurāḥ svakāḥ

1.19-2.19.4

suraiḥ sudurjayāḥ koṭyo nihatādaśa viddhi tat//
sarvāstravāraṇaṃ muṃca brahmamastraṃ tvarānvitaḥ

1.19-2.19.5

sa tena bodhito daityo muktvā taṃ saṃbhramākulaḥ//
bāṇaṃ brahmāstravihitaṃ mumoca tvarayānvitaḥ

1.19-2.19.6

brahmāstraṃ tatprajajvāla tataḥ khe sumahādbhutam//
devānāṃ cābhavatsainyaṃ sarvameva bhayākulam

1.19-2.19.7

śaṃbarāstraṃ tataḥ śāṃtaṃ brāhmapratihataṃ tadā//
tasminpratihate hyastre bhāskaraḥ prabhuḥ

1.19-2.19.8

maheṃdrajālamāstāya cakre bhīṣaṇāṃ tanum//
visphūrjatkarasaṃghātasamākrāṃtajagattrayaḥ

1.19-2.19.9

tatāpa dānavānīkaṃ galanmajjāṅghriśoṇitam//
cakṣūṃṣi dānavendrāṇāṃ cakārāṃdhāni sa prabhuḥ

1.19-2.19.10

gajānāmagalanmedaḥ petuścāpi rathā bhuvi//
turaṃgamāḥ śvasaṃtaśca gharmārtā rathinopi ca

1.19-2.19.11

itaścetaśca salilaṃ prārthayaṃtastṛṣāturāḥ//
giridroṇīśca pādāṃśca giriṇāṃ gahanāni ca

1.19-2.19.12

teṣāṃ prārthayatāṃ śīghramanyonyaṃ ca visarpiṇām//
dāvāgnirajvalattīvro ghoro nardagdhapādapaḥ

1.19-2.19.13

toyārthinaḥ puro dṛṣṭvā toyaṃ kallo lamālitam//
puraḥsthitamapi prāptuṃ na śekurupasāditum

1.19-2.19.14

aprāpya salilaṃ bhūmāvabhyāśe drutameva te//
tatratatra vyadṛśyanta mṛtā daityeśvarābhuvi

1.19-2.19.15

rathā gajāśca patitāsturaṃgāśca śramānvitāḥ//
sthitā vamaṃto dhāvaṃto galaddrutavasāsrajaḥ

1.19-2.19.16

dānavānāṃ koṭikoṭi vyadṛśyatamṛtaṃ tadā//
evaṃ kṣayo jānavānāṃ tasminmahati vartite

1.19-2.19.17

prakopodbhūtatāmrākṣaḥ kālanemī ruṣāturaḥ//
babhūva kālamedhābhaḥ sphuradromaśatahradaḥ

1.19-2.19.18

gaṃbhīrāsphoṭanirhrādajagaddhṛdayakaṃpanaḥ//
pracchādya gaganaṃ sūryaprabhāṃ sarvāṃ vyanāśayat

1.19-2.19.19

vavarṣa śītaṃ ca jalaṃ dānavendrabalaṃ prati//
daityāstāṃ vṛṣṭimāsādya samāśvastāstataḥ kramāt

1.19-2.19.20

bījāṃkurā iva mlānāḥ prāpya vṛṣṭiṃ dharātale//
tataḥ sa megharūpeṇa kālanemirmahāsurāḥ

1.19-2.19.21

śastravṛṣṭiṃ vavarṣogrāṃ devanīkeṣu durjayaḥ//
tayā vṛṣṭyā pīḍyamānā daityairanyaiśca devatāḥ

1.19-2.19.22

gatiṃ kāṃcinna paśyanti gāvaḥ śītārditā iva//
parasparaṃ vyalīyaṃta gajeṣu turageṣu ca//
ratheṣu ca bhayatrastāstatratatra nililyire

1.19-2.19.23

evaṃ te līyamānāśca nihatāḥ kālane minā//
dṛśyaṃte patitā devāḥ śastrabhinnaṃgasaṃdhayaḥ

1.19-2.19.24

vibhinnā bhinnamūrdhānastathā bhinnorujānavaḥ//
viparyastaṃ rathāṃgaiśca patitaṃ dhvajaśaktibhiḥ

1.19-2.19.25

turaṃgāṇāṃ sahasrāṇi gajānāmayutāni ca//
raktena teṣāṃ ghoreṇa dustarā cābhavanmahī

1.19-2.19.26

evamājau mahādaityaḥ kālanemirmahāsuraḥ//
jaghne muhurtamātreṇa gaṃdharvāṇāṃ daśāyutam

1.19-2.19.27

yakṣāṇāṃ paṃcalakṣāṇi kiṃnarāṇāṃ tathaiva ca//
jaghne piśācamukhyānāṃ saptalakṣāṇi nirbhayaḥ

1.19-2.19.28

itareṣāṃ na saṃkhyāsti surajātinikāyinām//
jaghne sa koṭiśaḥ kraddhaḥ kālanemirmadotkaṭaḥ

1.19-2.19.29

evaṃ pratibhaye bhīme tadāmara mahākṣaye//
saṃkruddhāvaśvinau vīrau citrāstrakavacojjavalau

1.19-2.19.30

jaghnatustau raṇe daityamekaikaṃ ṣaṣṭibhiḥ śaraiḥ//
nirbhidya te mahādaityaṃ sapuṃkhā viviśurmahīm

1.19-2.19.31

tābhyāṃ bāṇaprahāraistu kiṃcitso'vāptacetanaḥ//
jagrāha cakraṃ lakṣāraṃ tailadhautaṃ raṇe'dhikam

1.19-2.19.32

tena cakreṇa sośvibhyāṃ ciccheda rathakūbaram//
jagrāhātha dhanurdaityaḥ śarāṃścāśīviṣopamān

1.19-2.19.33

vavarṣa bhiṣajormūrdhni saṃchādyākāśagocaram//
tāvapyastraiḥ smṛtaiḥ sarvāśchedaturdaityasāyakān

1.19-2.19.34

tacca karama tayordṛṣṭvā vismitaḥ kopamāviśat//
jagrāha mudgaraṃ bhīma kāladaṃḍavibhīṣaṇam

1.19-2.19.35

sa tadamudbhrāmya vegena cikṣepāsya rathaṃ prati//
taṃ tu mudgaramāyāṃtamālokyāṃbaragocare

1.19-2.19.36

muktvā rathāvubhau vegādāplutau tarasāśvinau//
tau rathau sa tu niṣpiṣya mudgaro'calasaṃnibhaḥ

1.19-2.19.37

dārayāmāsa dharaṇīṃ hemajālapariṣkṛtaḥ//
tasya karmātha taddṛṣṭvā bhiṣajau citrayodhinau

1.19-2.19.38

vajrāstraṃ ca prakurvāṇau dānaveṃdramayudhyatām//
ghoravajraprahāraistu dānavaḥ sa parikṣataḥ

1.19-2.19.39

ratho dhvajo dhanuścaiva chatraṃ ca kavacaṃ tathā//
kṣaṇena śatadhā bhūtaṃ sarvasainyasya paśyataḥ

1.19-2.19.40

taddṛṣṭvā dukaraṃ karma so'śvibhyāṃ bhīmavikramaḥ//
nārāyaṇāstraṃ balavānmumoca raṇamūrdhani

1.19-2.19.41

tataḥ śaśāma vajrāstraṃ kālanemistato ruṣā//
jīvagrāhaṃ grāhayitumaśvinau tau pracakrame

1.19-2.19.42

tāvabhiprāyamālakṣya saṃtyajya samarāṃgaṇam//
padātī vepamānāṃgau pradrutau vāsavoyataḥ

1.19-2.19.43

tayoranugato daityaḥ kālanemirnadanmuhuḥ//
prāpyeṃdrasya balaṃ krūro daityānīkapadānugaḥ

1.19-2.19.44

sa kāla iva kalpāṃte yadā vāsavamādrutaḥ//
taṃ dṛṣṭvā sarvabhūtāni viviśurvihvalāni tu

1.19-2.19.45

hāhārāvaṃ prakurvāṇāstadā devāśca menire//
parājayaṃ maheṃdrasya sarvalokakṣayāvaham

1.19-2.19.46

celuḥ śikhariṇo mukhyāḥ peturulkā nabhastalāt//
jagarjurjaladā dikṣu saṃbhūtaśca mahāravaḥ

1.19-2.19.47

tāṃ bhūtāvikṛtiṃ dṛṣṭvā devāḥ seṃdrā bhayāvahāḥ//
manasā śaraṇaṃ jagmurvāsudevaṃ jagatpatim

1.19-2.19.48

namo brahmaṇyadevāya gobrāhmaṇahitāya ca//
jagaddhitāya kṛṣṇāya goviṃdāya namonamaḥ

1.19-2.19.49

sa no rakṣatu goviṃdo bhayārtāste jaguḥ surāḥ//
surāṇāṃ ciṃtitaṃ jñātvā bhagavāngaruḍadhvajaḥ

1.19-2.19.50

vibudhyaiva ca paryaṃkādyoganidrāṃ vihāya saḥ//
lakṣmīkarayugāṃbhojalālitāṃghrisaroruhaḥ

1.19-2.19.51

śāradaṃbaranīrābjakāṃtidehacchaviḥ prabhuḥ//
kaustubhodbhāsihṛdayaḥ kāṃtakeyūrabhāskaraḥ

1.19-2.19.52

vimṛśya surasaṃkṣobhaṃ vainateyamātāhvayat//
āhūte'visthitetasmingaruḍe duḥkhite bhṛśam

1.19-2.19.53

divyanānāstratīkṣṇārcirāruhyāgātsurāhavam//
tatrāpaśyata deveṃdraṃ bhayabhītamabhidrutam

1.19-2.19.54

dānaveṃdrairnavāṃbhodasacchāyaiḥ sarvathotkaṭaiḥ//
yathā hi puruṣaṃ ghorairabhāgyairarthakāṃkṣibhiḥ

1.19-2.19.55

tattrāṇāyāvrajadviṣṇuḥ stūyamāno muhuḥ suraiḥ//
abhāgyebhyaḥ paritrātuṃ sukṛtaṃ nirmalaṃ yathā

1.19-2.19.56

athāpaśyata daityeṃdro viyati dyutimaṃḍalam//
sphuraṃtamudayācchīghraṃ kāṃtaṃ sūryaśataṃ yathā

1.19-2.19.57

prabhavaṃ jñātumicchaṃto dānavāstasya tejasaḥ//
garuḍaṃ tamathā paśyankalpāṃtānalabhairavam

1.19-2.19.58

tatra sthitaṃ caturbāhuṃ hariṃ cānupamadyutim//
tamālokyāsureṃdrāstu harṣasaṃpūrṇamānasāḥ

1.19-2.19.59

ayaṃ sa devaḥ sarveṣāṃ śaraṇaṃ keśavo'rihā//
asmiñjite jitāḥ sarvā devatā nātra saṃśayaḥ

1.19-2.19.60

enamāśritya lokeśā yajñabhāgabhujo'marāḥ//
ityuktvā te samāgamya sarva eva tatastataḥ

1.19-2.19.61

taṃ jaghnurvividhaiḥ śastraiḥ parivārya samaṃtataḥ//
kālanemiprabhṛtayo daśa daityamahārathāḥ

1.19-2.19.62

ṣaṣṭyā vivyādhabāṇānāṃ kālanemirjanārdanam//
nimiḥ śatena bāṇānāṃ mathano'śītibhiḥ śaraiḥ

1.19-2.19.63

jaṃbhakaścaiva saptatyā śuṃbho daśabhireva ca//
śeṣā daitye śvarāḥ sava viṣṇumekaikaśaḥ śaraiḥ

1.19-2.19.64

daśabhirdaśabhiḥ śalyairjaghnuḥ sagaruḍaṃ raṇe//
teṣāmamṛṣyattatkarma viṣṇurdānavasūdanaḥ

1.19-2.19.65

ekaikaṃ dānavaṃ jaghne ṣaḍbhiḥ paḍbhirajihnagaiḥ//
ākarṇakṛṣṭairbhūyaśca kālanemistribhiḥ śaraiḥ

1.19-2.19.66

viṣṇuṃ vivyādha hṛdaye roṣādraktavilocanaḥ//
tasyāśobhaṃta te bāṇā hṛdaye taptakāṃcanāḥ

1.19-2.19.67

mayūkhā iva saṃdīptāḥ kaustubhasya sphurattviṣaḥ//
tairbāṇaiḥ kiṃcidāyasto harirjagrāha mudgaram

1.19-2.19.68

sa tamudgrāhya vegena dānavāya mumoca vai//
dānavendrastamaprāptaṃ viyatyeva śataiḥ śaraiḥ

1.19-2.19.69

ciccheda tilaśaḥ kruddho darśayanpāṇilāghavam//
tato viṣṇuḥ prakupitaḥ prāsaṃ jagrāha bhairavam

1.19-2.19.70

tena daityasya hṛdayaṃ tāḍayāmāsa vegataḥ//
kṣaṇena labdhasaṃjñastu kālanemirmahāsuraḥ

1.19-2.19.71

śaktiṃ jagrāha tīkṣṇāgrāṃ hemaghaṃṭāṭṭahāsinīm//
tayā vāmaṃ bhujaṃ viṣṇorbibheda ditinaṃdanaḥ

1.19-2.19.72

bhinnaṃ śaktyā bhujaṃ tasya srutaśoṇitamābabhau//
nīle balā hake vidyudvidyotaṃtī yathā muhuḥ

1.19-2.19.73

tato viṣṇuḥ prakupito jagrāha vipulaṃ dhanuḥ//
saptadaśa ca nārācāṃstīkṣṇāgrānmarmabhedinaḥ

1.19-2.19.74

daityasya hṛdayaṃ ṣaḍbhirvivyādha ca śaraistribhiḥ//
caturbhiḥ sārathiṃ cāsya dhvajaṃ caikena patriṇā

1.19-2.19.75

dvābhyāṃ dhanurjyādhanuṣī bhujaṃ caikena patriṇā//
sa viddho hṛdaye gāḍhaṃ doṣairmūḍho yathā naraḥ

1.19-2.19.76

srutaraktāruṇaḥ prāṃśuḥ pīḍācalitamānasaḥ//
cakaṃpe māruteneva coditaḥ kiṃśukadrumaḥ

1.19-2.19.77

tataḥ kaṃpitamālakṣya gadāṃ jagrāha keśavaḥ//
tāṃ ca vegena cikṣepa kālanemivadhaṃ prati

1.19-2.19.78

sā papāta śirasyugrā sahasā kālaneminaḥ//
saṃcūrṇitottamāṃ gastu niṣpiṣṭamukuṭosuraḥ

1.19-2.19.79

srutaraktaugharaṃdhraśca srutadhāturivācalaḥ//
papāta sve rathe bhagno visaṃjñaḥ śiṣṭajīvanaḥ

1.19-2.19.80

patitasya rathopasthe dānavasyācyuto'rihā//
smitapūrvamuvācedaṃ vākyaṃ cakrāyudhaḥ prabhuḥ

1.19-2.19.81

gacchāsura vimukto'si sāṃprataṃ jīva nirvṛtaḥ//
tataḥ svalpena kālena ahameva tavāṃtakaḥ

1.19-2.19.82

evaṃ vacastasya niśamya viṣṇoḥ sarveśvarasyātha rathaṃ nimeṣāt//
nināya dūraṃ kila kālanemino bhītastadā sārathirlokanāthāt

1.19-2.19

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe devāsurāsaṃgrāme kālanemikṛtayuddhasaṃmarde viṣṇunā saha kālanemiyuddhavarṇanaṃnāmaikonaviṃśo'dhyāyaḥ

Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc