Skanda Purana · Chapter 1.19

//lomaśa uvāca//
evaṃ saṃbodhito daityo guruṇā bhārgaveṇa hi//
uvāca prahasanvākyaṃ meghagaṃbhīrayā girā

tvayoktohaṃ hitārthāya yairvākyaiścālito'smyaham//
tava vākyaṃ mama prītyai hitamapyahitaṃ bhavet

dāsyāmi bhikṣitaṃ cāsmai viṣmave baṭurūpiṇe//
pātrībhūto hyayaṃ viṣṇuḥ sarvakarmaphaleśvaraḥ

yeṣāṃ hṛdi sthito viṣṇuste vai pātratamā dhruvam//
yasya nāmnā sarvamidaṃ pavitramiva cocyate

yena vedāśca yajñāśca maṃtrataṃtrādayo hyamī//
sarve saṃpūrṇatāṃ yāṃti so'yaṃ viśveśvaro hariḥ

āgataḥ kṛpayā medya sarvātmā harirīśvaraḥ//
uddhartuṃ māṃ na saṃdeha etajjānīhi tattvataḥ

tasya tadvacanaṃ śrutvā cukopa ca ruṣānvitaḥ//
bhārgavaḥ śaptumārebhe daityeṃdraṃ dharmmavatsalam

mama vākyamatikramya dātumicchasyariṃdama//
viguṇo bhava re maṃda tasmāttvaṃ niḥśriko bhava

evaṃ śaśāpa ca tadā paramārthavijñaṃ śiṣyaṃ mahātmānamagādhabodham//
sa vai jagāmātha mahākavistvarātsvamāśramaṃ dharmmavidāṃ variṣṭhaḥ

gate tu bhārgave tasminbalirvirocanātmajaḥ//
vāmanaṃ cārcayitvā sa mahīṃ dātuṃ pracakrame

viṃdhyāvaliḥ samāgatya balerarddhāṃgaśobhitā//
avanijya baṭoḥ pādau pradadau viṣṇave mahīm

saṃkalpapūrveṇa tadā vidhinā vidhikovidaḥ//
saṃkalpenaiva mahatā vavṛdhe bhagavānajaḥ

yadaikena mahī vyāptā viṣṇunā prabhaviṣṇunā//
sarve svargā dvitīyena vyāptāstena mahātmanā

satyalokagato viṣṇoścaraṇaḥ parameṣṭhinā//
kamaṇḍalugatenaiva aṃbhasā cāvanenije

tatpādasaṃparkajalācca jātā bhāgīrathī sarvasumaṃgalā ca//
yayā trilokī ca kṛtā pavitrā yayā ca sarve sagarāḥ samuddhṛtāḥ//
yayā kapardaḥ paripūrito vai śaṃbhostadānīṃ ca bhagīrathena

tīrthānāṃ tīrthamādyaṃ ca gaṃgākhyamavatāritam//
tadviṣṇoścaraṇenaiva sametaṃ brahmaṇā kṛtam

trivikramātparo hyātmā nāmnā trivikramo'bhavat//
trivikramakramākrāṃtaṃ trailokyaṃ ca tadā'bhavat

padadvayena vā pūrṇaṃ jagadetaccarācaram//
vihāya tatsvarūpaṃ ca devadevo janārddanaḥ//
punaśca baṭurūpo'sāvupaviśya nijāsane

tadā devāḥ sagaṃdharvā munayaḥ siddhacāraṇāḥ//
āgatāśca baleryajñaṃ draṣṭuṃ yajñapatiṃ prabhum

tatra brahmā samāgatya stutiṃ cakre parātmanaḥ//
balestatraiva cānyena ca daityeṃdrāścāgatāstvaram

ebhiḥ sarvaiḥ parivṛto vāmano balisadmani//
upaviśyāsane so'tha uvāca garuḍaṃ prati

daityo'sau bāliśo bhūtvā dattānena mahī mama//
tripadakramaṇenaiva gṛhītaṃ ca padadvayam

padamekaṃ pratiśrutya na dadāti hi durmatiḥ//
tasmāttvayā gṛhītavyaṃ tṛtīyaṃ padameva ca

ityukto garuḍastena vāmanena mahātmanā//
vairocaniṃ vinirbhartsya vākyaṃ cedamuvāca ha

re bale kiṃ tvayā mūḍha kṛtamasti jugupsitam//
avidyamāne hyarthe hi kiṃ dadāsi paramātmane//
audāryeṇa hi kiṃ kāryamalpakena tvayādhunā

ityukto balirāviṣṭaḥ syamānaḥ khageśvaram//
vakṣyamāṇamidaṃ vākyaṃ garutmantaṃ tadā'bravīt

samarthosmi mahāpakṣa gṛpaṇo na bhavāmyaham//
yenedaṃ kāritaṃ sarvaṃ tasmai kiṃ pradadāmyaham

asamartho hyahaṃ tāta kṛto'nena mahātmanā//
tadovāca baliṃ so'pi tārkṣyaputro mahāmanāḥ

jānannapi ca daityeṃdra guruṇāpi nivāritaḥ//
viṣṇave'pi mahīṃ prādāstvayā kiṃ vismṛtaṃ mahat

dātavyaṃ tatpadaṃ viṣṇostṛtīyaṃ yatpratiśrutam//
na dadāsi kathaṃ vīra nirayeca patiṣyasi

na dadāsi tṛtīyaṃ ca padaṃ me svāminaḥ katham//
balādgṛhṇāmi re mūḍha ityuktvā taṃ mahāsuram//
babaṃdha vāruṇaiḥ pāśairvirocana sutaṃ tadā

nitarāṃ niṣṭhuro bhūtvā garuḍo jayatāṃ varaḥ//
baddhaṃ svapatimālokya viṃdhyāvaliḥ samabhyayāt

bāṇamekaṃ samāropya vāmanasyāgrataḥ sthitā//
vāmanena tadā pṛṣṭā keyaṃ cātrāgrataḥ sthitā

tadovāca mahātejāḥ prahlādo hyasurādhipaḥ//
baleḥ patnīti tvāṃ prāptā iyaṃ viṃdhyāvalī satī

prahlādasya vacaḥ śrutvā vāmano vākyamabravīt//
brūhi viṃdhyāvale vākyaṃ kiṃ kāryaṃ te karomyaham//
evamuktā bhagavatā viṃdhyāvalirabhāṣata

//vindhyāvaliruvāca//
kasmādbaddho mama patirgaruḍena mahātmanā//
tatkathyatāṃ mahābhāga tvaranneva janārddana//
tadovāca mahātejā baṭuveṣadharo hiḥ

//śrībhagavānuvāca//
anenaiva pradattā me mahī tripadalakṣaṇā//
padadvayena ca mayākrāṃtaṃ trailokyamadya vai

anena mama dātavyaṃ tṛtīyaṃ padameva ca//
tasmādbaddho mayā sādhvi garuḍenaiva te patiḥ

śrutvā bhagavato vākyamuvāca paramaṃ vacaḥ//
pratiśrutamanenaiva na dattaṃ hi tava prabho

krāṃtaṃ tribhuvanaṃ cādya tvayā vikramarūpiṇā//
tadasmākaṃ vijaghnīthāḥ svarge vāpyathavā bhuvi

kiṃcinna dattā hi vibho devadeva jagatpate//
prahasya bhagavānāha tadā viṃdhyāvaliṃ prabhuḥ

padāni trīṇi me cādya dātavyāni kuto'dhunā//
śīghraṃ vada viśālākṣi yatte manasi varttate//
tadovāca ca sā sādhvī hyurukramamavasthitā

tvayā kuto veyamurukrameṇa krāṃtā trilokī bhuvanaikanātha//
tathaiva sarvaṃ jagadekabaṃdho deyaṃ kismābhiratulyarūpiṇe

tasmādvihāya tadviṣṇo tvamevaṃ kuru saṃprati//
prati śrutāni me bhartrā padāni trīṇi cādhunā//
dadāti me patistedya nātra kāryā vicāraṇā

nidhehi me padaṃ tvaṃ hi śīrṣṇi devavara prabho//
dvitīyaṃ me śiśostvaṃ hi kuru mūrdhni jagatpate

tṛtīyaṃ ca jagannātha kuru śīrṣṇi patermama//
evaṃ trīṇi padānīśa tava dāsyāmi keśava

tasyāstadvacanaṃ śrutvā parituṣṭo janārdanaḥ//
uvāca ślakṣṇayā vācā virocanasutaṃ prati

//bhagavānuvāca//
sutalaṃgaccha daityendra mā vilaṃbitumarhasi//
sarvaiścāsurasaṃghaiśca ciraṃ jīva sukhī bhava

parituṣṭo'smyahaṃ tāta kiṃ kāryaṃ karavāṇi te//
sarveṣāmapi dātṝṇāṃ variṣṭho'si mahāmate

varaṃ varaya bhadraṃ te sarvānkāmāndadāmi te//
trivikrameṇaivamukto virocanasutastadā

vimukto hi pariṣvakto devadevena cakriṇā//
tadā baliruvācedaṃ vākyaṃ vākyaviśāradaḥ

tvayā kṛtamidaṃ sarvaṃ jagadetaccarācaram//
tasmānna kāmaye kiṃcittvatpadābjaṃ vinā prabho

bhaktirastu padāṃbhoje tava deva janārdana//
bhūyobhūyaśca deveśa bhaktirbhavatu śāśvatī

evamabhyarthitastena bhagavānbhūtabhāvanaḥ//
uvāca paramaprīto virocanasutaṃ tadā

//bhagavānuvāca//
bale tvaṃ sutalaṃ yāhi jñātisaṃbaṃdhibhirvṛtaḥ//
evamuktastadā tena asuro vākyabravīt

sutale kiṃ nu me kāryaṃ devadeva vadasva me//
tiṣṭhāmi tava sāṃnidhye nānyathā vaktumarhasi

tadovāca hṛṣīkeśo baliṃ taṃ kṛpayā'nvitataḥ//
ahaṃ tava samīpastho bhavāmi satataṃ nṛpa

dvāri sthitastava vibho nivāsāmi nityaṃ mā khidyatāmasuravarya bale śrṛṇuṣva//
vākyaṃ tu me vara maho varadastavādya vaikuṃṭhavāsibhipalaṃ ca bhajāmi geham

tacchrutvā vacanaṃ tasya viṣmoratulatejasaḥ//
jagāma sutalaṃ daityau hyasuraiḥ parivāritaḥ

tadā putraśatenaiva bāṇamukhyena satvaram//
vasamāno mahābāhurdātṝṇāṃ ca parā gatiḥ

trailokye yācakā ye ca sarve yāṃti baliṃ prati//
dvāri sthitastasya viṣṇuḥ prayacchati yathepsitam

bhuktikāmāśca ye kecinmuktikāmāstathā pare//
yeṣāṃ yajñe ca te viprāstattebhyaḥ saṃprayacchati

evaṃvidho balirjātaḥ prasādācchaṃkarasya ca//
purā hi kitavatvena yaddattaṃ paramātmane

aśuciṃ bhūmimāsādya gaṃdhapuṣpādikaṃ mahat//
patitaṃ cārppitaṃ tena śivāya paramātmane

kiṃ punaḥ parayā bhaktyā cārcayaṃti maheśvaram//
puṣpaṃ phalaṃ toyaṃ te yāṃti śivasannidhim

śivātparataro nāsti pūjanīyo hi bho dvijāḥ//
ye hi mūkāstathāṃdhāśca paṃgavo ye jaḍāstathā

jātihīnāśca caṃḍālāḥ śvapacā hyaṃtyajā hyamī//
śivabhaktiparā nityaṃ te yāṃti paramāṃ gatim

tasmātsadāśivaḥ pūjyaḥ sarvairevamanīṣibhiḥ//
pūjanīyo hi saṃpūjyo hyarcanīyaḥ sadāśivaḥ

maheśaṃ paramārathajñāściṃtayaṃti hṛdi sthitam//
yatra jīvo bhavatyeva śivastatraiva tiṣṭhati

vinā śivena yatkiṃcidaśivaṃ bhavati kṣaṇāt//
brahmā viṣṇuśca rudraśca guṇakāryakarā hyamī

rajoguṇānvito brahmā viṣṇuḥ sattvaguṇānvitaḥ//
tamoguṇāśrito rudro guṇātīto maheśvaraḥ

liṃgarūpo mahādevo hyarcanīyo mumukṣubhiḥ//
śivātparataro nāsti bhuktimuktipradāyakaḥ

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasyāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kedārakhaṇḍe balaye varapradānavarṇanaṃnāmaikoviṃśo'dhyāyaḥ