Skanda Purana · Verses 1.17-2
//nārada uvāca//
tatastayoḥ samāyogaḥ senayorubhayorabhūt//
yugāṃte samanuprāpte yathā kṣubdhasamudrayoḥ
surāsurāṇāṃ saṃmarde tasminparamadāruṇe//
tumulaṃ sumahatkrāṃte senayorubhayorapi
garjatāṃ devadaityānāṃ śaṃkhabherīraveṇa ca//
tūryāṇāṃ caiva nirghoṣairmātaṃgānāṃ ca bṛṃhitaiḥ
heṣitairhayavṛṃdānāṃ rathanemisvanena ca//
ghoṣeṇa caiva tūryāṇāṃ yugāṃta iva cābhavat
roṣeṇābiparītāṃgāstyaktajīvitacetasaḥ//
samasajjanta tenyonyaṃ prakrameṇātilohitāḥ
rathā rathaiḥ samāsaktā gajāścāpi mahāgajaiḥ//
pattayaḥ pattibhiścaiva hayāścāpi mahāhayaiḥ
tataḥ prāsāśanigadābhiṃḍipālaparaśvadhaiḥ//
śaktibhiḥ paṭṭiśaiḥ śūlairmudgaraiḥ kaṇayairguḍaiḥ
cakraiśca śaktibhiścaiva tomarairaṃkuśairapi//
karṇinālīkanārācavatsadaṃtārddhacaṃdrakaiḥ
bhallairvetasapatraiśca śukatuṃḍaiśca nirmalaiḥ//
vṛṣṭibhiścādbhutākārairgaganaṃ samapadyata
saṃpracchādya diśaḥ sarvāstamomayamivābhavat//
prājñāyaṃta na te'nyonyaṃ tasmiṃstamasi saṃkule
adṛśyabhūtāstamasi nyakṛṃtaṃta parasparam//
tato bhujairdhvajaiśchatraiḥ śirobhiśca sakuṃḍalaiḥ
gajaisturaṃgaiḥ pādātaiḥ patadbhiḥ patitairapi//
ākāśaśiraso bhraṣṭaiḥ paṃkajairiva bhūścitā
bhagnadaṃtā bhinnakuṃbhāśchinnadīrghamahākarāḥ//
gajāḥ śailanibhāḥ peturdharaṇyāṃ rudhirasravāḥ
bhagnaiṣāśca rathāḥ peturbhagnākṣāḥ śakalīkṛtāḥ//
pattayaḥ koṭiśaḥ petusturaṃgāśca sahasraśaḥ
tataḥ śoṇitanadyaśca harṣadāḥ piśitāśinām//
vaitālānaṃdadāyinyo vyajāyaṃta sahasraśaḥ
tasmiṃstathāvidhe yuddhe senānīrgrasano'rihā//
bāṇavarṣeṇa mahatā devasainyamakaṃpayat
tato grasanamālokya yamaḥ krodhavimūrchitaḥ//
vavarṣa śaravarṣeṇa viśeṣādagnivarcasā
sa viddho bahubhirṣāṇairgrasano'tiparākramaḥ//
kṛtapratikṛtākāṃkṣī dhanurānamya bhairavam
śaraiḥ sahasraiśca pañcalakṣaiścaiva vyatāḍayat//
grasanena vimuktāṃstāñcharānsopi nivārya ca
bāṇavṛṣṭibhirugrābhiryamo grasanamardayat//
kṛtāṃtaśaravṛṣṭīnāṃ saṃtatīḥ pratisarpatīḥ//
ciccheda śaravarṣeṇa grasano dānaveśvaraḥ
viphalāṃ tāṃ samālokya yamaḥ svaśarasaṃtatim
prāhiṇonmudgaraṃ dīptaṃ grasanasya rathaṃ prati//
sa taṃ mudgaramāyāṃtamutpatya rathasattamāt
jagrāha vāmahastena līlayā grasano'rihā//
tenaiva mudgareṇātha yamasya mahiṣaṃ ruṣā
tāḍayāmāsa vegena sa papāta mahītale//
utpatyātha yamastasmānmahiṣānnipatiṣyataḥ
prāsena tāḍayāmāsa grasanaṃ vadane dṛḍham//
sa tu prāptaprahāreṇa mūrchito nyapatadbhuvi
grasanaṃ patita dṛṣṭvā jaṃbho bhīmaparākramaḥ//
yamasya bhiṃḍipālena prahāramakaroddhṛdi
yamastena prahāreṇa susrāva rudhiraṃ mukhāt//
atigāḍha prahārārttaḥ kṛtāṃtomūrchito'bhavat
kṛtāṃtamarditaṃ dṛṣṭvā gadāpāṇirdhanādipaḥ//
vṛto yakṣāyutagaṇairjaṃbhaṃ pratyudyayau ruṣaā
jaṃbho ruṣā tamāyāṃtaṃ dānavā nīkasaṃvṛtaḥ//
jagrāha vākyaṃ rājñastu yatā snigdhena bhāṣitam
grasano labdhasaṃjño'tha yamasya prāhiṇodgadām//
maṇihemapariṣkārāṃ gurvī parighamardinīm
tāmāpataṃtīṃ saṃprekṣya gadāṃ mahiṣavāhanaḥ//
gadāyāḥ pratighātārthaṃ jagajjvalanabhairavam
daṃḍaṃ mumoca kopena jvālāmālāsamākulam//
sa gadāṃ viyati prāpya rarāsāṃbudharoddhatam
saṃvaṭṭaścābhavattābhyāṃ śailābhyāmiva duḥsahaḥ//
tābhyāṃ niṣpeṣanirhrāda jaḍīkṛtadigaṃtaram
jagadvyākulatāṃ yātaṃ pralayāgamaśaṃkayā//
kṣaṇātpraśāṃtanirhrādaṃ jvaladulkāsamācitam
niṣpeṣaṇaṃ tayorbhīmama bhūdganagocaram//
nihatyātha gadāṃ daṇḍastato grasanamūrdhani
papāta pauruṣaṃ hatvā yathā daivaṃ purārjitam//
satu tena prahāreṇa dṛṣṭvā satimirādiśaḥ
papāta bhūmau niḥsaṃjño bhūmireṇuvibhūṣitaḥ//
tato hāhāravo ghoraḥ senayorubhayorabhūt
tato mahūrtamātreṇa grasanaḥ prāpya cetanām//
apaśyatsvāṃ tanuṃ dhvastāṃ vilolābharaṇāṃbarām
sa cāpi ciṃtayāmāsa kṛtapratikṛtakriyām//
dhigastu pauruṣaṃ mahyaṃ prabhoragresaraḥ katham
mayyāśritāni sainyāni jite mayi jitāni ca//
asaṃbhāvitarūpo hi sajjano modate sukham
saṃbhāvitastvaśaktaścettasya nāyaṃ paro'pi vā//
evaṃ saṃciṃtya vegena samuttasthau mahābalaḥ
mudgaraṃ kāladaṇḍābhaṃ gṛhītvā girisaṃnibham//
grasano ghorasaṃkalpaḥ saṃdaṣṭauṣṭhapuṭacchadaḥ
rathena tvarito'gacchadāsasādāṃtakaṃ raṇe//
samāsādya yamaṃ yuddhe grasano bhrāmya mudgaram
vegena mahatā raudraṃ cikṣepa yamamūrdhani//
vilokya mudgaraṃ dīptaṃ yamaḥ saṃbhrāṃtalocanaḥ
vaṃcayāmāsa durddharṣaṃ mudgaraṃ taṃ mahābalaḥ//
tasminnapasṛte dūraṃ caṃḍānāṃ bhīmakarmaṇām
yāmyānāṃ kiṃkarāṇāṃ ca ayutaṃ niṣpipeṣa ha//
tatastadayutaṃ dṛṣṭvā hataṃ kiṃkaravāhinī
daśārbudamitā kruddhā grasanāyānvadhāvata//
grasanastu samālokya tāṃ kiṃkaramayāṃ śubhām
mene yamasahasrāṇi tādṛgrūpabalā hi sā//
vigāhya grasanaṃ senā vavarṣa śaravṛṣṭibhiḥ
kalpāṃtaghorasaṃkāśo babhūva sa mahāraṇaḥ//
kecicchailena bibhiduḥ kecidbāṇairajihyagaiḥ
pipiṣurgadayā kecitkocinmudgaravṛṣṭibhiḥ//
kecitprāsaprahāraiśca tāḍayāmāsuruddhatāḥ
apare kiṃkarāstasya lalaṃburbāhumaṃḍale//
śilābhirapare jaghnurdrumairanye mahocchrayaiḥ
tasyāpare ca gātreṣu daśanāṃścanyapātayan//
apare muṣṭibhiḥ pṛṣṭhaṃ kiṃkarāstāḍayaṃti ca
evaṃ cābhidrutastaiḥ sa grasanaḥ krodhamūrchitaḥ//
utsādya gātraṃ bhūpṛṣṭhe niṣpipeṣa sahasraśaḥ
kāṃścidutthāya jaghne'sau muṣṭibhiḥ kiṃkarānraṇe//
kāṃścitpādaprahāreṇa dhāvannanyānacūrṇayat
kṣaṇaikena sa tānninye yamalokāyabhārata//
sa ca kiṃkarayuddhena vavṛdhe'gnirivaidhasā
tamālokya yamo'śrāṃtaṃ śrāṃtaṃstāṃśca hatānsvakān//
ājagāma samudyamya daṃḍaṃ mahiṣavāhanaḥ
grasanastu tamāyāṃtamājaghne gadayorasi//
aciṃtayitvā tatkarma grasanasyāṃtako'rihā
vyāghrāndaṃḍena saṃjaghne sa rathānnya patadbhuvi//
tataḥ kṣaṇena cotthāya saṃciṃtyātmānamuddhataḥ
vāyuvegena sahasā yayau yamarathaṃ prati//
padātiḥ sa rathaṃ taṃ ca samāruhya yamaṃ tadā
yodhayāmāsa bāhubhyāmākṛṣya balināṃ varaḥ//
yamo'pi śastrāṇyutsṛjca bāhuyuddhe pravartate
grasanaṃ kaṭivastre tu yamaṃ gṛhya balotkaṭaḥ//
bhrāmayāmāsa vegena saṃbhramāviṣṭacetasam
vimocyātha yamaḥ kaṣṭātkaṃṭhe'vaṣṭabhya cāsuram//
bāhubhyāṃ bhrāmayāmāsa so'pyātmānamamocayat
tato jaghnaturanyonyaṃ muṣṭibhirnirdayau ca tau//
daityeṃdrasyātivīryatvātpariśrāṃtataro yamaḥ
skaṃdhe nidhāya daityasya mukhaṃ viśrāṃtimaicchata//
tamā lakṣya tato daityaḥ śrāṃtamutpāṭya caujasā
niṣpipeṣa mahīpṛṣṭhe vinighnanpārṣṇipāṇibhiḥ//
tato yamasya vadanātsusrāva rudhiraṃ bahu
nirjīvamiti taṃ dṛṣṭvā tataḥ saṃtyajya dānavaḥ//
jayaṃ prāpyoddhataṃ nādaṃ muktvā saṃtrāsya devatāḥ
svakaṃ sainyaṃ samāsādya tasthau giririvācalaḥ
nādena tasya grasanasya saṃkhye mahāyudhaiścārditasarvagātrāḥ//
gate kṛthāṃte vasudhāṃ ca niṣprabhe cakaṃpire kāṃdiśikāḥ surāste
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhastryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe tārakasainyadevasainyayormadhye yamagrasanayoryuddhavarṇanaṃ nāma saptadaśo'dhyāyaḥ
Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0