Language

ENहिગુ
Scripture Library

Skanda Purana · Verses 1.17-2

1.17-2.17.1

//nārada uvāca//
tatastayoḥ samāyogaḥ senayorubhayorabhūt//
yugāṃte samanuprāpte yathā kṣubdhasamudrayoḥ

1.17-2.17.2

surāsurāṇāṃ saṃmarde tasminparamadāruṇe//
tumulaṃ sumahatkrāṃte senayorubhayorapi

1.17-2.17.3

garjatāṃ devadaityānāṃ śaṃkhabherīraveṇa ca//
tūryāṇāṃ caiva nirghoṣairmātaṃgānāṃ ca bṛṃhitaiḥ

1.17-2.17.4

heṣitairhayavṛṃdānāṃ rathanemisvanena ca//
ghoṣeṇa caiva tūryāṇāṃ yugāṃta iva cābhavat

1.17-2.17.5

roṣeṇābiparītāṃgāstyaktajīvitacetasaḥ//
samasajjanta tenyonyaṃ prakrameṇātilohitāḥ

1.17-2.17.6

rathā rathaiḥ samāsaktā gajāścāpi mahāgajaiḥ//
pattayaḥ pattibhiścaiva hayāścāpi mahāhayaiḥ

1.17-2.17.7

tataḥ prāsāśanigadābhiṃḍipālaparaśvadhaiḥ//
śaktibhiḥ paṭṭiśaiḥ śūlairmudgaraiḥ kaṇayairguḍaiḥ

1.17-2.17.8

cakraiśca śaktibhiścaiva tomarairaṃkuśairapi//
karṇinālīkanārācavatsadaṃtārddhacaṃdrakaiḥ

1.17-2.17.9

bhallairvetasapatraiśca śukatuṃḍaiśca nirmalaiḥ//
vṛṣṭibhiścādbhutākārairgaganaṃ samapadyata

1.17-2.17.10

saṃpracchādya diśaḥ sarvāstamomayamivābhavat//
prājñāyaṃta na te'nyonyaṃ tasmiṃstamasi saṃkule

1.17-2.17.11

adṛśyabhūtāstamasi nyakṛṃtaṃta parasparam//
tato bhujairdhvajaiśchatraiḥ śirobhiśca sakuṃḍalaiḥ

1.17-2.17.12

gajaisturaṃgaiḥ pādātaiḥ patadbhiḥ patitairapi//
ākāśaśiraso bhraṣṭaiḥ paṃkajairiva bhūścitā

1.17-2.17.13

bhagnadaṃtā bhinnakuṃbhāśchinnadīrghamahākarāḥ//
gajāḥ śailanibhāḥ peturdharaṇyāṃ rudhirasravāḥ

1.17-2.17.14

bhagnaiṣāśca rathāḥ peturbhagnākṣāḥ śakalīkṛtāḥ//
pattayaḥ koṭiśaḥ petusturaṃgāśca sahasraśaḥ

1.17-2.17.15

tataḥ śoṇitanadyaśca harṣadāḥ piśitāśinām//
vaitālānaṃdadāyinyo vyajāyaṃta sahasraśaḥ

1.17-2.17.16

tasmiṃstathāvidhe yuddhe senānīrgrasano'rihā//
bāṇavarṣeṇa mahatā devasainyamakaṃpayat

1.17-2.17.17

tato grasanamālokya yamaḥ krodhavimūrchitaḥ//
vavarṣa śaravarṣeṇa viśeṣādagnivarcasā

1.17-2.17.18

sa viddho bahubhirṣāṇairgrasano'tiparākramaḥ//
kṛtapratikṛtākāṃkṣī dhanurānamya bhairavam

1.17-2.17.19

śaraiḥ sahasraiśca pañcalakṣaiścaiva vyatāḍayat//
grasanena vimuktāṃstāñcharānsopi nivārya ca

1.17-2.17.20

bāṇavṛṣṭibhirugrābhiryamo grasanamardayat//
kṛtāṃtaśaravṛṣṭīnāṃ saṃtatīḥ pratisarpatīḥ//
ciccheda śaravarṣeṇa grasano dānaveśvaraḥ

1.17-2.17.21

viphalāṃ tāṃ samālokya yamaḥ svaśarasaṃtatim

1.17-2.17.22

prāhiṇonmudgaraṃ dīptaṃ grasanasya rathaṃ prati//
sa taṃ mudgaramāyāṃtamutpatya rathasattamāt

1.17-2.17.23

jagrāha vāmahastena līlayā grasano'rihā//
tenaiva mudgareṇātha yamasya mahiṣaṃ ruṣā

1.17-2.17.24

tāḍayāmāsa vegena sa papāta mahītale//
utpatyātha yamastasmānmahiṣānnipatiṣyataḥ

1.17-2.17.25

prāsena tāḍayāmāsa grasanaṃ vadane dṛḍham//
sa tu prāptaprahāreṇa mūrchito nyapatadbhuvi

1.17-2.17.26

grasanaṃ patita dṛṣṭvā jaṃbho bhīmaparākramaḥ//
yamasya bhiṃḍipālena prahāramakaroddhṛdi

1.17-2.17.27

yamastena prahāreṇa susrāva rudhiraṃ mukhāt//
atigāḍha prahārārttaḥ kṛtāṃtomūrchito'bhavat

1.17-2.17.28

kṛtāṃtamarditaṃ dṛṣṭvā gadāpāṇirdhanādipaḥ//
vṛto yakṣāyutagaṇairjaṃbhaṃ pratyudyayau ruṣaā

1.17-2.17.29

jaṃbho ruṣā tamāyāṃtaṃ dānavā nīkasaṃvṛtaḥ//
jagrāha vākyaṃ rājñastu yatā snigdhena bhāṣitam

1.17-2.17.30

grasano labdhasaṃjño'tha yamasya prāhiṇodgadām//
maṇihemapariṣkārāṃ gurvī parighamardinīm

1.17-2.17.31

tāmāpataṃtīṃ saṃprekṣya gadāṃ mahiṣavāhanaḥ//
gadāyāḥ pratighātārthaṃ jagajjvalanabhairavam

1.17-2.17.32

daṃḍaṃ mumoca kopena jvālāmālāsamākulam//
sa gadāṃ viyati prāpya rarāsāṃbudharoddhatam

1.17-2.17.33

saṃvaṭṭaścābhavattābhyāṃ śailābhyāmiva duḥsahaḥ//
tābhyāṃ niṣpeṣanirhrāda jaḍīkṛtadigaṃtaram

1.17-2.17.34

jagadvyākulatāṃ yātaṃ pralayāgamaśaṃkayā//
kṣaṇātpraśāṃtanirhrādaṃ jvaladulkāsamācitam

1.17-2.17.35

niṣpeṣaṇaṃ tayorbhīmama bhūdganagocaram//
nihatyātha gadāṃ daṇḍastato grasanamūrdhani

1.17-2.17.36

papāta pauruṣaṃ hatvā yathā daivaṃ purārjitam//
satu tena prahāreṇa dṛṣṭvā satimirādiśaḥ

1.17-2.17.37

papāta bhūmau niḥsaṃjño bhūmireṇuvibhūṣitaḥ//
tato hāhāravo ghoraḥ senayorubhayorabhūt

1.17-2.17.38

tato mahūrtamātreṇa grasanaḥ prāpya cetanām//
apaśyatsvāṃ tanuṃ dhvastāṃ vilolābharaṇāṃbarām

1.17-2.17.39

sa cāpi ciṃtayāmāsa kṛtapratikṛtakriyām//
dhigastu pauruṣaṃ mahyaṃ prabhoragresaraḥ katham

1.17-2.17.40

mayyāśritāni sainyāni jite mayi jitāni ca//
asaṃbhāvitarūpo hi sajjano modate sukham

1.17-2.17.41

saṃbhāvitastvaśaktaścettasya nāyaṃ paro'pi vā//
evaṃ saṃciṃtya vegena samuttasthau mahābalaḥ

1.17-2.17.42

mudgaraṃ kāladaṇḍābhaṃ gṛhītvā girisaṃnibham//
grasano ghorasaṃkalpaḥ saṃdaṣṭauṣṭhapuṭacchadaḥ

1.17-2.17.43

rathena tvarito'gacchadāsasādāṃtakaṃ raṇe//
samāsādya yamaṃ yuddhe grasano bhrāmya mudgaram

1.17-2.17.44

vegena mahatā raudraṃ cikṣepa yamamūrdhani//
vilokya mudgaraṃ dīptaṃ yamaḥ saṃbhrāṃtalocanaḥ

1.17-2.17.45

vaṃcayāmāsa durddharṣaṃ mudgaraṃ taṃ mahābalaḥ//
tasminnapasṛte dūraṃ caṃḍānāṃ bhīmakarmaṇām

1.17-2.17.46

yāmyānāṃ kiṃkarāṇāṃ ca ayutaṃ niṣpipeṣa ha//
tatastadayutaṃ dṛṣṭvā hataṃ kiṃkaravāhinī

1.17-2.17.47

daśārbudamitā kruddhā grasanāyānvadhāvata//
grasanastu samālokya tāṃ kiṃkaramayāṃ śubhām

1.17-2.17.48

mene yamasahasrāṇi tādṛgrūpabalā hi sā//
vigāhya grasanaṃ senā vavarṣa śaravṛṣṭibhiḥ

1.17-2.17.49

kalpāṃtaghorasaṃkāśo babhūva sa mahāraṇaḥ//
kecicchailena bibhiduḥ kecidbāṇairajihyagaiḥ

1.17-2.17.50

pipiṣurgadayā kecitkocinmudgaravṛṣṭibhiḥ//
kecitprāsaprahāraiśca tāḍayāmāsuruddhatāḥ

1.17-2.17.51

apare kiṃkarāstasya lalaṃburbāhumaṃḍale//
śilābhirapare jaghnurdrumairanye mahocchrayaiḥ

1.17-2.17.52

tasyāpare ca gātreṣu daśanāṃścanyapātayan//
apare muṣṭibhiḥ pṛṣṭhaṃ kiṃkarāstāḍayaṃti ca

1.17-2.17.53

evaṃ cābhidrutastaiḥ sa grasanaḥ krodhamūrchitaḥ//
utsādya gātraṃ bhūpṛṣṭhe niṣpipeṣa sahasraśaḥ

1.17-2.17.54

kāṃścidutthāya jaghne'sau muṣṭibhiḥ kiṃkarānraṇe//
kāṃścitpādaprahāreṇa dhāvannanyānacūrṇayat

1.17-2.17.55

kṣaṇaikena sa tānninye yamalokāyabhārata//
sa ca kiṃkarayuddhena vavṛdhe'gnirivaidhasā

1.17-2.17.56

tamālokya yamo'śrāṃtaṃ śrāṃtaṃstāṃśca hatānsvakān//
ājagāma samudyamya daṃḍaṃ mahiṣavāhanaḥ

1.17-2.17.57

grasanastu tamāyāṃtamājaghne gadayorasi//
aciṃtayitvā tatkarma grasanasyāṃtako'rihā

1.17-2.17.58

vyāghrāndaṃḍena saṃjaghne sa rathānnya patadbhuvi//
tataḥ kṣaṇena cotthāya saṃciṃtyātmānamuddhataḥ

1.17-2.17.59

vāyuvegena sahasā yayau yamarathaṃ prati//
padātiḥ sa rathaṃ taṃ ca samāruhya yamaṃ tadā

1.17-2.17.60

yodhayāmāsa bāhubhyāmākṛṣya balināṃ varaḥ//
yamo'pi śastrāṇyutsṛjca bāhuyuddhe pravartate

1.17-2.17.61

grasanaṃ kaṭivastre tu yamaṃ gṛhya balotkaṭaḥ//
bhrāmayāmāsa vegena saṃbhramāviṣṭacetasam

1.17-2.17.62

vimocyātha yamaḥ kaṣṭātkaṃṭhe'vaṣṭabhya cāsuram//
bāhubhyāṃ bhrāmayāmāsa so'pyātmānamamocayat

1.17-2.17.63

tato jaghnaturanyonyaṃ muṣṭibhirnirdayau ca tau//
daityeṃdrasyātivīryatvātpariśrāṃtataro yamaḥ

1.17-2.17.64

skaṃdhe nidhāya daityasya mukhaṃ viśrāṃtimaicchata//
tamā lakṣya tato daityaḥ śrāṃtamutpāṭya caujasā

1.17-2.17.65

niṣpipeṣa mahīpṛṣṭhe vinighnanpārṣṇipāṇibhiḥ//
tato yamasya vadanātsusrāva rudhiraṃ bahu

1.17-2.17.66

nirjīvamiti taṃ dṛṣṭvā tataḥ saṃtyajya dānavaḥ//
jayaṃ prāpyoddhataṃ nādaṃ muktvā saṃtrāsya devatāḥ

1.17-2.17.67

svakaṃ sainyaṃ samāsādya tasthau giririvācalaḥ

1.17-2.17.68

nādena tasya grasanasya saṃkhye mahāyudhaiścārditasarvagātrāḥ//
gate kṛthāṃte vasudhāṃ ca niṣprabhe cakaṃpire kāṃdiśikāḥ surāste

1.17-2.17

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhastryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe tārakasainyadevasainyayormadhye yamagrasanayoryuddhavarṇanaṃ nāma saptadaśo'dhyāyaḥ

Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc