Skanda Purana · Verses 1.16-2

// tāraka uvāca//
rājyena bud‌budābhena strībhirakṣaiśca pānakaiḥ//
mohito janma labdhvātra tyajate pauruṣaṃ naraḥ

janma tasya vṛthā sarvamākalpāṃtaṃ na saṃśayaḥ

mātāpitṛbhyāṃ na karoti kāmānbandhūnaśokānna karoti yo vā//
kīrtiṃ hi vā nārjayate na mānaṃ naraḥ sa jāto'pi mṛto'tra loke

tasmājjayāyāmarapuṃgavānāṃ trailokyalakṣmīharaṇāya śīghram//
saṃyojyatāṃ me rathamaṣṭacakraṃ balaṃ ca me durjayadaityacakram

dhvajaṃ ca me kāṃcanapaṭṭabandhaṃ chatraṃ ca me mauktikajālabaddham//
adyāhamāsāṃ surakāminīnāṃ dhammīllakāṃścāgrathitānkariṣye

yathā purā markaṭako jananyāstasyāśca satyena tu tārakaḥ syām

//nārada uvāca//
tārakasya vacaḥ śrutvā grasanonāma dānavaḥ//
senānīrdaityarājasya tathā cakre'vilaṃbitam

āhatya bherīṃ gambhīrāṃ daityānāhūya satvaraḥ//
sajjaṃ cakre rathaṃ daityo daityarājasya dhīmataḥ

garuḍānāṃ sahasreṇa garuḍopamitatviṣā//
te hi putrāḥ suparṇasya saṃsthitā merukandare

vijitya daityarājena vāhanatve prakalpitāḥ//
aṣṭāṣṭacakraḥ sarathaścaturyojanavistṛtaḥ

nānākrīḍāgṛhayuto gītavādyamanoharaḥ//
gaṃdharvanagarākāraḥ saṃyuktaḥ pratyadṛsyata

ājagmustatra daityāśca daśā caṃḍaparākramāḥ//
koṭikoṭiparivārā anye ca bahavo raṇe

teṣāmagresaro jambhaḥ kujambhonaṃtarastathā//
mahiṣaḥ kuñjaro meṣaḥ kālanemirnimistathā

mathano jaṃbhakaḥ śumbho daityeṃdrā daśa nāyakāḥ//
daityeṃdrā girivarṣmāṇaḥ saṃti caṃḍaparākramāḥ

nānāvidhapraharaṇā nānāśastrāstrapāragāḥ//
tārakasyābhavatketurbahūrūpo mahābhayaḥ

kvacicca rākṣaso ghoraḥ piśācadhvāṃkṣagṛdhrakaḥ//
evaṃ bahuvidhākāraḥ sa ketuḥ pratyadṛśyata

ketunā makareṇāpi senānīrgrasano babhau//
paiśācaṃ yatra vadanaṃ jaṃbhasyāsīdayasmayam

kharo vidhutalāṃgūlaḥ kujambhasyābhavaddhvaje//
mahiṣasya ca gomāyuḥ kāṃto haimastathāṃ babhau

gṛdhro vai kuṃjarasyāsīnmeṣasyābhūcca rākṣasaḥ//
kālanemermahākālo nimerāsīnmahātimiḥ

rākṣasī mathanasyāpi dhvāṃkṣo'bhūjjaṃbhakasya ca//
mahāvṛkaśca śumbhasya dhvajā evaṃvidhā babhuḥ

anekākāravinyāsādanyeṣāṃ ca dhvajā bhavan//
śatena śīghravegānāṃ vyāghrāṇāṃ hemamālinām

grasanasya ratho yukto mahāmegharavo babhau//
śatena cāpi siṃhānāṃ ratho jaṃbhasya yojitaḥ

kujaṃbhasya ratho yuktaḥ piśācavadanaiḥ kharaiḥ//
tāvadbhirmahiṣasyoṣṭairgajasya ca hayairyutaḥ

meṣasya dvīpibhirbhīmaiḥ kuñjaraiḥ kālaneminaḥ//
parvataṃ vai samārūḍho niścitya vidhṛtaṃ gajaiḥ

caturdaṃṣṭrairgaṃdhavadbhiścarbhirmeghasannibhaiḥ//
śatahastāyate kṛṣṇe turaṃge hemabhūṣaṇe

sitacāmarajālena śobhite puṣpadāmani//
mathanonāma daityendraḥ pāśahasto vyarājata

kiṃkiṇīmālinaṃ coṣṭramārūḍho'bhūcca jaṃbhakaḥ//
kālamuṃcaṃ mahāmeghamārūḍhaḥ śumbhadānavaḥ

anye ca dānavā vīrā nānāvāhanahetayaḥ//
pracaṇḍacitravarmāṇaḥ kuṇḍaloṣṇīṣabhūṣitāḥ

nānāvidhottarāsaṃgā nānāmālyavibhūṣaṇāḥ//
nānāsugaṃdhagaṃdhāḍhyā nānābaṃdhiśatastutāḥ

nānāvādyaparisyaṃdasāgresaramahārathāḥ//
nānāśauryakathāsaktāstasminsainye mahārathāḥ

tadbalaṃ daityasiṃhasya bhīmarūpaṃ vyadṛśyata//
bhūmireṇusamāliṃgatturaṃgarathapattikam

sa ca daityeśvaraḥ kruddhaḥ samārūḍho mahāratham//
daśabhiḥ śuśube daityairdaśabāhuriveśvaraḥ//
jagaddhaṃtuṃ pravṛtto vā pratasthe'sau surānprati

etasminnaṃtare vāyurdevadūtaḥ surālayam//
dṛṣṭvā taddānava balaṃ jagāmeṃdrasya śaṃsitum

sa gatvā tu sabhāṃ divyāṃ maheṃdrasya mahātmanaḥ//
śaśaṃsa madhye devānāmidaṃ kāryamupasthitam

tacchrutvā devarājaḥ sa nimīlitavilocanaḥ//
bṛhaspatimuvācedaṃ vākyaṃ kāle mahāmatiḥ

//indra uvāca//
saṃprāpto'tivimardo'yaṃ devānāṃ dānavaiḥ saha//
kāryaṃ kimatra tadbruhi nītyupāyopabṛṃhitam

etacchrutvā ca vacanaṃ maheṃdrasya girāṃpatiḥ//
pratyuvāca mahābhāgo baॉhaspati rudāradhīḥ

//bṛhaspatiruvāca//
sāmapūrvaṃ smṛtā nītiścaturaṃgāmanīkinīm//
jigīṣatāṃ suraśreṣṭha sthitireṣā sanātanī

sāma dānaṃ ca bhedaśca caturtho daṃḍa eva ca//
nītau kramātprayojyāśca deśakālaviśeṣataḥ

tatra sāma prayoktavyamāryeṣu guṇavatsu ca//
dānaṃ lubdheṣu bhedaśca śaṃkitoṣvito niścayaḥ

daṇḍaścāpi prayoktavyo nityakālaṃ durātmasu//
sāma daityeṣu naivāsti nirguṇatvāddurātmasu

śriyā teṣāṃ ca kiṃ kāryaṃ samṛddhānāṃ tathāpi yat//
jātidharmeṇa cābhedyā vidhāturapi te matāḥ

eko hyupāyo daṃḍo'tra bhavatāṃ yadi rocate//
durjanaḥ sujanatvāya kalpate na kadācana

lālitaḥ pālito vāpi svasvabhāvaṃ na muṃcati//
evaṃ me manyate buddhirbhavaṃto yadvyavasyatām

evamuktaḥ sahasrākṣa evamevetyuvāca ha//
kartavyatāṃ ca saṃciṃtya provācāmarasaṃsadi

bahumānena me vācaṃ śrṛṇudhvaṃ nākavāsinaḥ

bhavaṃto yajñabhoktāraḥ satāmiṣṭāśca sāttvikāḥ//
svesve pade sthitā nityaṃ jagataḥ pālane ratāḥ

bhavatāṃ ca nimittena bādhaṃte dānaveśvarāḥ//
teṣāṃ samādi naivāsti daṃḍa eva vidhīyatām

kriyatāṃ samare buddhiḥ sainyaṃ saṃyojyatāmiti//
āvādyaṃtāṃ ca śastrāṇi pūjyaṃ tāṃ śastradevatāḥ

ityuktāḥ samanahyaṃta devānāṃ ye pradhānataḥ//
vājināmayutenājau hemapaṭṭapariṣkṛtāḥ

vāhanāni vimānāni yojayaṃtu mamāmarāḥ//
yamaṃ senāpatiṃ kṛtvā śīghraṃ niryāta devatāḥ

nānāścaryaguṇopetā durjayā devadānavaiḥ//
ratho mātalinā yukto maheṃdrasyāpyadṛśyata

yamo mahiṣamāsthāya senāgre samavartata//
caṃḍakiṃkiṇivṛṃdena sarvataḥ parivāritaḥ

kalpakālojjavālāpūritāṃbaragocaraḥ//
hutāśa uraṇārūḍhaḥ śaktihasto vyavasthitaḥ

pavanoṃ'kuśapāṇistu vistāritamahājavaḥ//
mahāṛkṣaṃ samārūḍhaṃ senāgre samadṛśyata

bhujagendraṃ samārūḍho jaleśo bhagavānsvayam//
mahāpāśadharo vīraḥ senāyāṃ samavartata

narayukte rathe divye dhanādhyakṣo vyacīcarat//
mahāsiṃharavo yuddhe gadāhasto vyavasthitaḥ

rākṣaseśo'tha nirṛtī rathe rakṣomukhairhayaiḥ//
dhanvī rakṣogaṇavṛto mahārāvo vyadṛśyata

caṃdrādityāvaśvinau ca vasavaḥ sādhyadevatāḥ//
viśvedevāśca rudrāśca sannaddhāstasthurāhave

hemapīṭhattarāsaṃgāścitravarmāyudhadhvajāḥ//
gaṃdharvāḥ pratyadṛśyanta kṛtvā viśvāvasuṃ mukhe

tathā raktottarāsaṃgā nirmalāyovibhūṣaṇāḥ//
gṛdhradhvajā adṛśyaṃta rākṣasā raktamūrdhajāḥ

tathā bhīmāśanikarāḥ kṛṣṇavastrā mahārathāḥ//
yakṣāstatra vyadṛśyaṃta maṇibhadrādikoṭiśaḥ

tāmrolūkadhvajā raudrā dvīpicarmāṃbarāstathā//
piśācāstatra rājaṃte mahāvegapuraḥsarāḥ

tathaiva śvetavasanāḥ sitapaṭṭapatākinaḥ//
mattebhavāhanaprāyāḥ kiṃnarāstasthurāhave

muktājāla piraṣkāro haṃso hārasamaprabhaḥ//
keturjaladhināthasya saumyarūpo vyarājata

paṃcarāgamahāratnaviṭaṃko dhanadasya ca//
dhvajaḥ samutthito bhāti yātukāma ivāṃbaram

kārṣṇalohamayo dhvāṃkṣo yamasyābhūnmahādhvajaḥ//
rākṣaseśasya vadanaṃ pretasya dhvaja ābabhau

hemasiṃhadhvajau devau candrārkavamitadyuti//
kuṃbhena citravarṇena keturāśvinayorabhūt

mātaṃgo hemaracitaścitraratnapariṣkṛtaḥ//
dhvajaḥ śatakratorāsītsitacā marasaṃsthitaḥ

anyeṣāṃ ca dhvajāstatra nānārūpā babhū raṇe//
sanāgayakṣagaṃdharvamahoraganiśācarā

senā sā devarājasya durjayā pratyadṛśyata//
koṭayastāstrayastriṃśannānādevakāyinām

haimācalābhe sitakarṇacāmare suvarṇapadmāmalasuṃdarasraji//
kṛtābhirāmojjvalakuṃkumāṃkure kapolalītāvivimuktarāve

śritastadairāvaṇanāmakuṃjare mahābalaścitraviśeṣitāṃbaraḥ//
viśālavajrāṃgavitānabhūṣitaḥ prakīrṇakeyūrabhujāgramaṃḍalaḥ

sahasradṛgbaṃdisahasrasaṃstutastriviṣṭape'śobhata pākaśāsanaḥ

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārīkākhaṇḍe tārakāsuradevendrayuddhopakramavarṇanaṃnāma ṣoḍaśo'dhyāyaḥ