Language

ENहिગુ
Scripture Library

Skanda Purana · Verses 1.15-2

1.15-2.15.1

//varāṃgyuvāca//
nāśitāsmyapaviddhāsmi trāsitā pīḍitāsmi ca//
raudroṇa devanāthena naṣṭanāthena bhūriśaḥ

1.15-2.15.2

duḥkhapāramapaśyaṃtī prāṇāṃstyaktuṃ vyavasthitā//
putraṃ me ghoraduḥkhasya tārakaṃ dehi cetkṛpā

1.15-2.15.3

evamuktastu daityeṃdro duḥkhito'ciṃtayaddhṛdi//
āsureṣvapi bhāveṣu spṛhā yadyapi nāsti me

1.15-2.15.4

tathāpi manye śāstraibhyastvanukaṃpyā priyeti yat//
sarvāśramānupādāya svāśrameṇa kalatravān

1.15-2.15.5

vyasanārṇavamatyeti jalayānairivārṇavam//
yāmāśrityeṃdriyārātīndurjayānitarāśrayaiḥ

1.15-2.15.6

gehino helayā jigyurdasyūndūrga patiryathā//
na ke'pi prabhavastāṃ cāpyanukartuṃ gṛheśvarīm

1.15-2.15.7

athāyuṣā vā kārtsnyena dharme ditsuryathaiva ca//
yasyāṃ bhavati cātmaiva tato jāyā nigadyate

1.15-2.15.8

bhartavyā eva yasmācca tasmādbhāryeti sā smṛtā//
sā eva gṛhamuktaṃ ca gṛhīṇī sā tataḥ smṛtā

1.15-2.15.9

saṃsārakalmaṣāttrātrī kalatramiti sā tataḥ//
evaṃvidhāṃ priyāṃ ko vai nānukaṃpitumarhati

1.15-2.15.10

trīṇi jyotīṃṣi puruṣa iti vai devalo'bravīt//
bhāryā karma ca vidyā ca saṃsādhyaṃ yatnatastrayam

1.15-2.15.11

tadenāṃ pīḍitāṃ cedyaḥ patirbhūtvā na pālaye//
tato yāsye śāstravādānnarakāṃtaṃ na saṃśayaḥ

1.15-2.15.12

aha mapyenamiṃdraṃ vai śakto jetuṃ yathā'nṛṇām//
punaḥ kāmaṃ kariṣye'syā dāsye putraūṃ mahābalam

1.15-2.15.13

iti saṃciṃtya vajrāṃgaḥ kopavyākulalocanaḥ//
pratikartuṃ maheṃdrāya tapo bhūyo vyavasyata

1.15-2.15.14

jñātvā tu tasya saṃkalpaṃ brahmā krūrataraṃ punaḥ//
ājagāma tvarāyukto yatrā'sau ditinaṃdanaḥ

1.15-2.15.15

uvācainaṃ sa bhagavānprabhurmadhurayā girā

1.15-2.15.16

//brahmovāca//
kimarthaṃ bhūya eva tvaṃ niyamaṃ krūramicchasi//
āhārābhimukho daitya tanme brūhi mahāvrataḥ

1.15-2.15.17

yāvadabdasahasreṇa nirāhāreṇa vai phalam//
tyajatā prāptamāhāraṃ labdhaṃ te kṣaṇamātrataḥ

1.15-2.15.18

tyāgo hyaprāptakāmānāṃ na tathā ca guruḥ smṛtaḥ//
yathā prāptaṃ parityajya kāmaṃ kamalalocana//
śrutvaitadbrahmaṇo vākyaṃ daityaḥ prāṃjalirabravīt

1.15-2.15.19

//daitya uvāca//
patnyarthe'haṃ kariṣyāmi tapo ghoraṃ pitāmaha//
putrārthamudyataścāhaṃ yaḥ syādgīrvāṇadarpahā

1.15-2.15.20

etacchrutvā vaco devaḥ padmagarbhodbhavastadā//
uvāca daityarājānaṃ prasannaścaturānanaḥ

1.15-2.15.21

//brahmovāca//
alaṃ te tapasā vatsa mā kleśe vistare viśa//
putraste tārakonāma bhaviṣyati mahābalaḥ

1.15-2.15.22

devasīmaṃtinīkāmyadhammillakavimokṣaṇaḥ//
ityukto daityarājastu praṇamya prapitāmaham

1.15-2.15.23

visṛjya gatvā mahiṣīṃ naṃdayā māsa tāṃ mudā//
tau daṃpatī kṛtārthau ca jagmatuścāśramaṃ tadā

1.15-2.15.24

āhitaṃ ca tato garbhaṃ varāṃgī varavarṇinī//
pūrṇaṃ varṣasahasraṃ tu dadhārodara eva hi

1.15-2.15.25

tato varṣasahasrāṃte varāṃgī samasūyata//
jāyamāne tu daityeṃdre tasmim̐llokabhayaṃkare

1.15-2.15.26

cacāla sakalā pṛthvī proddhūtāśca mahārṇavā//
celurdharādharāścāpi vavurvātā vibhīṣaṇāḥ

1.15-2.15.27

jepurjapyaṃ munivarā vyādhaviddhā mṛgā iva//
jahuḥ kāṃtiṃ ca sūryādyā nīhārāśchāṃdayandiśaḥ

1.15-2.15.28

jāte mahāsure tasminsarva eva mahāsurāḥ//
ājagmurharṣitāstatra tathā cāsurayoṣitaḥ

1.15-2.15.29

jagurharṣasamāviṣṭā nanṛtuścāsurāṃganāḥ//
tato mahotsave jāte dānavānāṃ pṛthāsuta

1.15-2.15.30

viṣaṇṇamanaso devāḥ samaheṃdrāstadābhavan//
jātāmātrastu daityeṃdrastārakaścaṃḍavikramaḥ

1.15-2.15.31

abhiṣikto'suro daityaiḥ kuraṃgamahiṣādibhiḥ//
sarvāsuramahārājye yutaḥ sarvairmahāsuraiḥ

1.15-2.15.32

sa tu prāptamahārājyastārakaḥ pāṃḍusattama//
uvāca dānavaśreṣṭhānyuktiyuktamidaṃ vacaḥ

1.15-2.15.33

śrṛṇudhvamasurāḥ sarve vākyaṃ mama mahābalāḥ//
śrutvā vaḥ stheyasī buddhiḥ kriyatāṃ vacane mama

1.15-2.15.34

asmākaṃ jātidharmeṇa virūḍhaṃ vairamakṣayam//
kariṣyāmyahaṃ tadvairaṃ teṣāṃ ca vijayāya ca

1.15-2.15.35

kiṃ tu tattapasā sādhyaṃ manyehaṃ surasaṃgamam//
tasmādādau kariṣyāmi tapo ghoraṃ danoḥ sutāḥ

1.15-2.15.36

tataḥ surānvijeṣyāmo bhokṣyāmo'tha jagattrayam//
yuktopāyo'hi puruṣaḥ sthiraśrīreva jāyate

1.15-2.15.37

ayuktaścapalaḥ prāptāmapi rakṣitumakṣamaḥ//
tacchrutvā dānavāḥ sarve vākyaṃ tasyāsurasya tu

1.15-2.15.38

sādhusādhvityathocuste vacanaṃ tasya vismitāḥ//
so'gacchatpāriyātrasya gireḥ kaṃdaramuttamam

1.15-2.15.39

sarvartukusumākīrṇanānauṣadhividipitam//
nānādhāturasasrāvicitranānāgṛhāśrayam

1.15-2.15.40

anekākārabahulaṃ pṛthakpakṣikulākulam//
nānāprasravaṇopetaṃ nānāvidhajalāśayam

1.15-2.15.41

prāpya tatkaṃdaraṃ daityaścakāra vipulaṃ tapaḥ//
vahanpāśupatīṃ dīkṣāṃ paṃca maṃtrāñjajāpa saḥ

1.15-2.15.42

nirāhāraḥ paṃcatapā varṣāyutamabhūtkila//
tataḥ svadehādutkṛttya karṣaṃkarṣaṃ dinedine

1.15-2.15.43

māṃsasyāgnau juhāvaiva tato nirmāṃsatāṃ gataḥ//
tato nirmāṃsadehaḥ sa taporāśirajāyata

1.15-2.15.44

jajvaluḥ sarvabhūtāni tejasā tasya sarvataḥ//
udvignāśca surāḥ sarve tapasā tasya bhīṣitāḥ

1.15-2.15.45

etasminnaṃtare brahmā paramaṃ toṣamāgataḥ//
tārakasya varaṃ dātuṃ jagāma śikharaṃ gireḥ

1.15-2.15.46

prāpya taṃ śailarājānaṃ haṃsasyaṃdanamāsthitaḥ//
uvāca tārakaṃ devo girā madhurayā tadā

1.15-2.15.47

//brahmovāca//
uttiṣṭha putra tapaso nāstyasādhyaṃ tavādhunā//
varaṃ vṛṇīṣvābhimataṃ yatte manasi vartate

1.15-2.15.48

ityuktastārako daityaḥ prāṃjaliḥ prāha taṃ vibhum

1.15-2.15.49

//tāraka uvāca//
vayaṃ prabho jātidharmāḥ kṛtavairāḥ sahamaraiḥ//
taiśca niḥśeṣitā daityāḥ kṛtāḥ krūrainṛśaṃ savat

1.15-2.15.50

teṣāmahaṃ samuddhartā bhaveyamiti me matiḥ//
avadhyaḥ sarvabhūtānāmastrāṇāṃ ca mahaujasām

1.15-2.15.51

syāmahaṃ cāmaraiścaiṣa varo mama hṛdisthitaḥ//
etanme dehi deveśa nānyaṃ vai rocaye varam

1.15-2.15.52

tamuvāca tato daityaṃ viraṃco'maranāyakaḥ//
na yujyate vinā mṛtyuṃ dehino dehadhāraṇam//
jātasya hi dhruvo mṛtyuḥ satyametacchrutīritam

1.15-2.15.53

iti saṃciṃtya varaya varaṃ yasmānna śaṃkase//
tataḥ saṃciṃtya daityeṃdraḥ śiśutaḥ saptavāsarāt

1.15-2.15.54

//tāraka uvāca//
vāsarāṇāṃ ca saptānāṃ varjayitvā tu bālakam//
devānāmapyavadhyo'haṃ bhūyāsaṃ tena yācitaḥ

1.15-2.15.55

vavre mahāsuro mṛtyuṃ brahmāṇaṃ mānamohitaḥ//
brahmā proce tatastaṃ ca tatheti haravākyataḥ

1.15-2.15.56

jagāma tridivaṃ devo daityo'pi svakamālayam//
uttīrṇaṃ tapasastaṃ ca daityaṃ daityeśvarāstadā

1.15-2.15.57

parivavruḥ phalākīrṇaṃ vṛkṣaṃ śakunayo yathā//
tasminmahati rājyasthe tārake ditinaṃdane

1.15-2.15.58

brahmaṇābhihi tasthāne mahārṇavataṭottare//
taravo jajñire pārtha tatra sarvartavaḥ śubhāḥ

1.15-2.15.59

kāṃtirdyutirdhṛtirmedhā śrīrakhaṃḍā ca dānavam//
parivavrurguṇā kīrṇaṃ niśchidrāḥ sarva eva hi

1.15-2.15.60

kālāgaruviliptāṃgaṃ mahāmukuṭamaṃḍitam//
rucirāṃgadasannaddhaṃ mahāsiṃhāsane sthitam

1.15-2.15.61

nṛtyaṃtyapsarasaḥ śreṣṭhā gandharvā gāyayaṃti ca//
candrārkau dīpamārgeṣu vyajaneṣu ca mārutaḥ//
grahā agresarāstasya jīvādeśaprabhāṣiṇaḥ

1.15-2.15.62

evaṃ svakādbāhubalātsa daityaḥ saṃprāpya rājyaṃ parimodamānaḥ//
kadācidābhāṣya jagāda maṃtriṇaḥ proddhṛttasarvāṃgabalena darpitaḥ

1.15-2.15

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikakhaṇḍe kumāreśamāhātmaye tārakāsurotpattivarṇanaṃnāma paṃcadaśo'dhyāyaḥ

Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc