Skanda Purana · Verses 1.13-2
//nārada uvāca//
iti tasya munīṃdrasya bhūpatiḥ śuśruvānvacaḥ//
prāha nāhaṃ gamiṣyāmi tvāṃ vihāya naraṃ kvacit
liṃgamārādhayiṣye'dya sarvasiddhipradaṃ nṛṇām//
tvayaivānugṛhīto'dya yāṃtu sarve yathāgatam
tadbhūpativacaḥ śrutvā bako gṛdhro'tha kacchapaḥ//
ulūkaśca tathaivocuḥ praṇatā lomaśaṃ munim
sa ca sarvasuhṛdviprastathetyevāha tāṃstadā//
praṇodyānpraṇatānsarvānanujagrāha śiṣyavat
śivadīkṣāvidhānena liṃgapūjāṃ samādiśat//
teṣāmanugrahaparo muniḥ pramatavatsalaḥ//
tīrthādapyadhikaṃ sthāne satāṃ sādhusamāgamaḥ
pacelimaphalaḥ sadyo duraṃtakalupāpahaḥ//
apūrvaḥ ko'pi sadgoṣṭhīsahasrakiraṇodayaḥ
ya ekāṃtatayātyaṃtamaṃtargatatamopahaḥ//
sādhugoṣṭhīsamudbhūtasukhāmṛtarasormayaḥ
sarve varāḥ sudhākārāḥ śarkarāmadhuṣaḍrasāḥ//
tataste sādhusaṃsargaṃ saṃprāptāḥ śivaśāsanāt
ārebhire kriyāyogaṃ mārkaṃḍanṛpapūrvakāḥ//
teṣāṃ tapasyatāmevaṃ samājagme kadācana//
tīrthayātrānuṣaṃgena lomaśālokanotsukaḥ
mukhyā puruṣayātrā hi tīrthayātrānuṣaṃgataḥ//
sadbhiḥ samāśrito bhūpa bhūmibhāgastathocyate
kṛtārhaṇātithyavidhiṃ viśrāṃtaṃ māṃ ca phālguna//
praṇamya te'tha papracchurnāḍījaṃghapuraḥ sarāḥ
//ta ucuḥ//
śāpabhraṣṭā vayaṃ brahmaṃścatvāro'pi svakarmaṇā//
tanmuktisādhanārthāya sthānaṃ kiṃcitsamādiśa
iyaṃ hi niṣphalā bhūmiḥ śapalaṃ bhārataṃ mune
tatrāpi kvacidekatra sarvatīrthaphalaṃ vada//
iti pṛṣṭastvahaṃ taiśca tānabravamidaṃ tadā
saṃvartaṃ paripṛcchadhvaṃ sa vo vakṣyati tattvataḥ//
sarvatīrthaphalāvāptikārakaṃ bhūpradeśakam
//ta ucuḥ//
kutrāsau vidyate yogī nājñāsiṣma vayaṃ ca tam//
saṃvartadarśanānmuktiriti cāsmadanugrahaḥ
yadi jānāsi taṃ brūhi suhṛtsaṃgo na niṣphalaḥ//
tato'hamabravaṃ tāṃśca vicāryedaṃ punaḥpunaḥ
vārāṇasyāmasāvāste saṃvarto guptaliṃgabhṛt//
maladigdho vivasano bhikṣāśī kutapādanu
karapātrakṛtāhāraḥ sarvathā niṣparigrahaḥ//
bhāvayanbrahma paramaṃ praṇavābhidhamīśvaram
bhuktvā niryāti sāyāhne vanaṃ na jñāyate janaiḥ//
yogīśvaro'sau tadrūpāḥ santyanye liṃgadhāriṇaḥ
vakṣyāmi lakṣaṇaṃ tasya jñāsyatha taṃ munim//
pratolyā rājamārge tu niśi bhūmau śavaṃ janaiḥ
avijñātaṃ sthāpanīyaṃ stheyaṃ tadavidūrataḥ//
yastāṃ bhūmimupāgamya akasmādvinirvatate
sa saṃvarto na cākrāmatyeṣa śalyamasaṃśayam//
praṣṭavyo'bhimataṃ cāsāvupāśritya vinītavat
yadi pṛcchati kenāhamākhyāta iti māṃ tataḥ//
nivedya caitadvaktavyaṃ tvāmākhyāyāgnimāviśat
tacchrutvā te tathā cakruḥ sarvepi vacanaṃ mama//
prāpya vārāṇasīṃ dṛṣṭvā saṃvartaṃ te tathā vyadhuḥ
śavaṃ dṛṣṭvā ca tairnyastaṃ saṃvarto vai nyavartata//
kṣutparīto'pi taṃ jñātvā yayustamanu śīghragam
tiṣṭha brahmankṣaṇamiti jalpaṃto rājamārgagam//
yāti nirbhartsayatyeṣa nivartadhvamiti bruvan
samayā māmare bho'dya nāgaṃtavyaṃ na vo hitam//
palāyanamasau kṛtvā gatvā dūrataraṃ saraḥ//
kupitaḥ prāha tānsarvānkenākhyāto'hamityuta
nivedayata śīghraṃ me yathā bhasma karomi tam//
śāpāgninātha vā yuṣmānyadi satyaṃ na vakṣyatha
atha prakaṃpitāḥ prāhurnāradeneti taṃ munim//
sa tānāha punaryātaḥ piśunaḥ kva nu saṃprati
lokānāṃ yena sāpāgnau bhasmaśeṣaṃ karomi tam//
brahmabaṃdhumahaṃ prāhurbhītāste taṃ punarmunim
//ta ūcuḥ//
tvaṃ nivedya sa cāsmākaṃ praviṣṭo havyavāhanam//
tatkālameva vipreṃdra na vidmastatra kāraṇam
//saṃvarta uvāca//
ahamapyevamevāsya kartā tena svayaṃ kṛtam//
tadbrūta kāryaṃ naivātra ciraṃ sthāsyāmi vaḥ kṛte
//arjuna uvāca//
yadi nārada devarṣe praviṣṭo'si hutāśanam//
jīvitastatkathaṃ bhūya āścaryamiti me vada
//nārada uvāca//
na hutāśaḥ samudro vā vāyurvā vṛkṣaparvataḥ//
āyudhaṃ vā na me śaktā dehapātāya bhārata
punaretatkṛtaṃ cāpi saṃvarto manyate yathā//
ahaṃ sanmānitaśceti vahniṃ prāpyāpyagāmaham
yathā puṣpagṛhe kaścitpraviśatyaṃga phālguna//
tathāhamagniṃ saṃviśya yātavānuttaraṃ śrṛṇu
saṃvartastānpunaḥ prāha mārkaṃḍeyamukhāniti//
viśalyaḥ paṃthāḥ kṣudhito'haṃ punaḥ purīm//
bhikṣārthaṃ paryaṭiṣyāmi praśraṃ prabrūta caiva me
//ta ūcuḥ//
śāpabhraṣṭā vayaṃ mokṣaṃ prāpsyāmastavadanugrahāt//
pratīkāraṃ tadākhyāhi praṇatānāṃ mahāmune
yatra tīrthe sarvatīrthaphalaṃ prāpnoti mānavaḥ//
tattīrthaṃ brūhi saṃvarta tiṣṭhāmo yatra vai vayam
//saṃvarta uvāca//
namaskṛtya kumārāya durgābhyaśca narottamāḥ//
tīrthaṃ ca saṃpravakṣyāmi mahīsāgarasaṃgamam
amunā rājasiṃhena iṃdradyumnena dhīmatā//
yajanāddvyaṃgulotsedhā kṛteyaṃ vasudhāyadā
tadā saṃtāpyamānāyā bhuvaḥ kāṣṭhasya vai yathā//
susrāva yo jalaughaśca sarvadevanamaskṛtaḥ
mahīnāma nadī ca pṛthivyāṃ yānikānicit//
tīrthāni teṣāṃ salilasaṃbhavaṃ tajjalaṃ viduḥ
mahīnāma samutpannā deśe mālavakābhidhe//
dakṣiṇaṃ sāgaraṃ prāptā puṇyobhayataṭāśivā
sarvatīrthamayī pūrvaṃ mahīnāma mahānadī//
kiṃ punaryaḥ samāyogastasyāśca saritāṃ pateḥ
vārāṇasī kurukṣetraṃ gaṃgā revā sarasvatī
tāpī payoṣṇī nirvidhyā candrabhāgā irāvatī//
kāverī śarayūścaiva gaṃḍakī naimiṣaṃ tathā
gayā godāvarī caiva aruṇā varuṇā tathā//
etāḥ puṇyāḥ śataśonyā yāḥ kāścitsarito bhuvi
sahasraviṃśatiścaiva ṣaṭśatāni tathaiva ca//
tāsāṃ sārasamudbhutaṃ mahītoyaṃ prakīrtitam
pṛthivyāṃ sarvatīrtheṣu snātvā yatphalamāpyate//
tanmahīsāgare proktaṃ kumārasya vaco yathā
ekatra sarvatīrthānāṃ yadi saṃyogamicchatha//
tadgacchatha mahāpuṇyaṃ mahīsāgarasaṃgamam
ahaṃ cāpi ca tatraiva bahūnvarṣagaṇānpurā//
avasaṃ cāgataścātra nāradasya bhayāttathā
sa hi tatra samīpasthaḥ piśunaśca viśeṣataḥ//
maruttaḥ kurute yatnaṃ tasmai brūyādidaṃ bhayam
atra digvāsasāṃ madhye bahūnāṃ tatsamastvaham//
nivasāmyatipracchanno maruttādatibhītavat
punaratrāpi māṃ nūnaṃ kathayiṣyati nāradaḥ//
tathāvidhā hi ceṣṭāsya piśunasya pradṛśyate
bhavadbhiśca na cāpyatra vaktānāṃ kasyacitkvacit//
maruttaḥ kurute yatnaṃ bhūpālo yajñasiddhaye
devācāryeṇa saṃtyakto bhrātrā me kāraṇāṃ tare//
guruputraṃ ca māṃ jñātvā yajñārtvijyasya kāraṇāt
avidyāṃtargatairyajñakarmabhirna prayojanam//
mama hiṃsātmakairasti nigamoktairacetanaiḥ
samitpuṣpakuśaprāyaiḥ sādhanairyadyacetanaiḥ//
kriyate tattathā bhāvi kāryaṃ kāraṇavannṛṇām
tadyūyaṃ tatra gacchadhvaṃ śīghrameva nṛpānugāḥ//
asti vipraḥ svayaṃ brahmā yājñavalkyaśca tatra vai
sa hi pūrvaṃ mitheḥ puryāṃ vasannāśramamuttamam//
āgacchamānaṃ nakulaṃ dṛṣṭvā gārgīṃ vaco'bravīt
gārgi rakṣa payo bhadre nakulo'yamupeti ca//
payaḥ pātuṃ kṛtimatiṃ nakulaṃ taṃ nirākuru
ityukto nakulaḥ kruddhaḥ sa hi kruddhaḥ purā'bhavat//
jamadagneḥ pūrvajaiśca śaptaḥ provāca taṃ munim
aho vā dhigdhigityeva bhūyo dhigiti caiva hi//
nirlajjatā manuṣyāṇāṃ dṛśyate pāpakāriṇām
kathaṃ te nāma pāpāni prakurvaṃti narādhamāḥ//
maraṇāṃtaritā yeṣāṃ narake tīvravedanā
nimeṣo'pi na śakyeta jīvite yasya niścitam//
tanmātraparamāyuryaḥ pāpaṃ kuryātkathaṃ sa ca
tvaṃ mune manyase cedaṃ kulīno'smīti buddhimān//
tataḥ kṣipasi māṃ mūḍha nakulo'yamiti smayan
kimadhītaṃ yājñavalkya kā yogeśvaratā tava//
niraparādhaṃ kṣipasi dhigadhītaṃ hi tattava
kasminvedaṃ smṛtau kasyāṃ proktametadbravīhi me//
paruṣairiti vākyairmāṃ nakuleti bravīṣi yat
kimidaṃ naiva jānāsi yāvatyaḥ paruṣā giraḥ//
paraḥ saṃśrāvyate tāvacchaṃkavaḥ śrotrataḥ punarā
kaṃṭhe yamānugāḥ pādaṃ kṛtvā tasya sudurmateḥ//
atīva rudato lohaśaṃkūnkṣepsyaṃti karṇayoḥ
vāvadūkāśca dhvajino muṣṇaṃti kṛpaṇāñjanān//
svayaṃ hastasahasreṇa dharmasyaivaṃ bhavadvidhāḥ
vajrasya digdhaśastrasya kālakūṭasya cāpyuta//
samena vacasā tulyaṃ mṛtyoriti mamābhavat
karṇanāsikanārācānnirharaṃti śarīrataḥ//
vākchalyastu na nirhartuṃ śakyo hṛdiśayo hi saḥ
yaṃtrapīḍaiḥ samākramya varameṣa hato naraḥ//
na tu taṃ paruṣairvākyairjighāṃseta kathaṃcana
tvayā tvahaṃ yājñavalkya nityaṃ paṃḍitamāninā//
nakulosīti tīvreṇa vacasā tāḍitaḥ kutaḥ
//saṃvarta uvāca//
iti śrutvā vacastasya bhṛśaṃ vismitamānasaḥ//
yājñavalkyo'bravīdetatprabaddhakarasaṃpuṭaḥ
namo'dharmāya mahate na vidmo yasya vai bhavam//
paramāṇumapi vyaktaṃ kotra vidyāmadaḥ satām
viraṃciviṣṇuprasamukhāḥ someṃdrapramukhāstathā//
sarvajñāste'pi muhyati gaṇanāsmādṛśaṃ ca kā
dharmajño'smīti yo mohādātmānaṃ pratipadyate//
sa vāyuṃ muṣṭinā baddhumīhate kṛpaṇo naraḥ
kecidajñānato naṣṭāḥ kecijjñānamadādapi//
jñānaṃ prāpyāpi naṣṭāśca kecidālasyato'dhamāḥ
vedasmṛtītihāseṣu purāṇeṣu prakalpitam//
catuḥpādaṃ tathā dharmaṃ nācaratyadhamaḥ paśuḥ
sa purā śocate vyaktaṃ prāpya taccāṃtakaṃ gṛham//
tathāhi gṛhyakāreṇa śrutau proktamidaṃ vacaḥ
nakulaṃ sakulaṃ brūyānna kaṃcinmarmaṇi spṛśet//
prapaṭhannapi caivāhamidaṃ sarvaṃ tathā śukaḥ
ālasyenāpyanācārādvṛthākāryekamaṃga tat
kevalaṃ pāṭha mātreṇa yaśca saṃtuṣyate naraḥ//
tathā paṃḍitamānī ca konyastasmātpaśurmataḥ
na cchaṃdāṃsi vṛjināttārayaṃti māyāvinaṃ māyayā''vartamānam//
nīḍaṃ śakuṃtā iva jātapakṣāśchaṃdāsyenaṃ prajahatyaṃtakāle
svārgāya baddhakakṣo yaḥ pāṭhamātreṇa brāhmaṇaḥ//
sa bālo māturaṃkastho grahītuṃ somamicchati
tadbhavānsarvathā mahyamanayaṃ soḍhumarhasi//
sarvaḥ ko'pi vadatyevaṃ tanmayaivamudāhṛtam
//nakula uvāca//
vṛthedaṃ bhāṣitaṃ tubhyaṃ sarvalokena yatsamam//
ātmānaṃ manyase naitadvaktuṃ yogyaṃ mahātmanām
vājivāraṇalohānāṃ kāṣṭhapāṣāṇavāsasām//
nārīpuruṣatoyānāmaṃtaraṃ mahadaṃtaram
anye cetprākṛtā lokā bahupāpāni kurvate//
pradhānapuruṣeṇāpi kāryaṃ tatpṛṣṭhatonu kim
sarvārthaṃ nirmitaṃ śāstraṃ manobuddhī tathaiva ca//
datte vidhātrā sarveṣāṃ tathāpi yadi pāpinaḥ
tato vidhātuḥ ko doṣasta eva khalu durbhagāḥ//
brāhmaṇena viśeṣeṇa kiṃ bhāvyaṃ lokavadyataḥ
yadyadācarati śreṣṭhastattadevetaro janaḥ//
sa yatpramāṇaṃ kurute lokastadanuvartate
tasmātsadā mahadbhiśca ātmārthaṃ ca parārthataḥ//
satāṃ dharmo na saṃtyājyo nyāyyaṃ tacchikṣaṇaṃ tava
yasmāttvayā pīḍito'haṃ ghoreṇa vacasā mune//
tasmācchīghraṃ tvāṃ śapsyāmi śāpayogyo hi me mataḥ
nakulo'sīti māmāha bhavāṃstasmātkulādhamaḥ//
śīghramutpatsyase mohāttvameva nakulo mune
//saṃvarta uvāca//
iti vācaṃ samākarṇya bhāvyarthakṛtaniścayaḥ//
yājñavalkyo marau deśe viprasyājāyatātmajaḥ
durācārasya pāpasya nighṛṇasyātivādinaḥ//
duṣkulīnasya jāto'sau tadā jātismaraḥ sutaḥ
so'tha jñānātsamālokya bhartṛyajña iti dvijaḥ//
guptakṣetraṃ samāpanno mahīsāgarasaṃgamam
tatra pāśupato bhūtvā śivārādhanatatparaḥ//
svāyaṃbhuvaṃ mahākālaṃ pūjayanvartate'dhunā
yo hi nityaṃ mahākālaṃ śraddhayā pūjayetpumān//
sa dauṣkulīnadoṣebhyo mucyate'hiriva tvacaḥ
yathāyathā śraddhayāsau talliṃgaṃ paripaśyati//
tathātathā vimucyeta doṣairjanmaśatodbhavaiḥ
bhartṛyajñastu tatraiva liṃgasyārādhanātkramāt//
bījadoṣādvinirmuktastalliṃgamahimā tvasau
babhruṃ ca nakulaṃ prāha vimukto duṣṭajanmataḥ//
yasmāttasmādidaṃ tīrthaṃ khyātaṃ vai babhru pāvanam
tasmādvrajadhvaṃ tatraiva mahīsāgarasaṃgamam//
paṃca tīrthāni sevanto muktimāpsyatha niścitam
ityevamuktvā saṃvarto yayāvabhimataṃ dvijaḥ//
bhartṛyajñaṃ muniṃ prāpya te ca tatra sthitābhavan
tatastānāha sa jñātvā gaṇāñjñānena śāṃbhavān//
mahadvo vimalaṃ puṇyaṃ guptakṣetre yadatra vai
bhavanto'bhyāgatā yatra mahīsāgarasaṃgamaḥ//
snānaṃ dānaṃ japo homaḥ piṃḍadānaṃ viśeṣataḥ
akṣayaṃ jāyate sarvaṃ mahīsāgara saṃgame//
kṛtaṃ tathā'kṣayaṃ sarvaṃ snānadānakriyādikam
yadātra stānakaṃ cakre devarṣirnāradaḥ purā//
tadā grahairvarā dattāḥ śaninā ca varastvasau
śanaiścareṇa saṃyuktā tvamāvāsyā yadā bhavet//
śrāddhaṃ prakurvīta snānadānapuraḥ saram
yadi śrāvaṇamāsasya śanaiścaradine śubhā//
kuhūrbhavati tasyāṃ tu saṃkrāṃtiṃ kurute raviḥ
tasyāmeva tithau yogo vyatīpāto bhavedyadi//
puṣkaraṃnāma tatparva sūryaparvaśatādhikam
sarvayogasamāvāpaḥ sathaṃcidapi labhyate//
tasmindine śaniṃ lohaṃ kāṃcanaṃ bhāskaraṃ tathā
mahīsāgarasaṃsarge pūjayīta yathāvidhi//
śanimaṃtraiḥ śaniṃ dhyātvā sūryamaṃtrairdivākaram
arghyaṃ dadyādbhākarasya sarvapāpapraśāṃtaye//
prayāgādidhikaṃ snānaṃ dānaṃ kṣetrātkurorapi
piṃḍadānaṃ gayākṣetrādadhikaṃ pāṃḍunaṃdana//
idaṃ saṃprāpyate parva mahadbhiḥ puṇyarāśibhiḥ
pitṝṇāmakṣayā tṛptirjāyate divi niścitam//
yathā gayāśiraḥ puṇyaṃ pitṝṇāṃ tṛptidaṃ param
tathā samadhikaḥ puṇyo mahīsāgarasaṃgamaḥ
agniśca reto mṛḍayā ca dehe retodhā viṣṇuramṛtasya nābhiḥ//
evaṃ bruvañchraddhayā satyavākyaṃ tato'vagāheta mahīsamudram
mukhaṃ ca yaḥ sarvanadīṣu puṇyaḥ pāthodhiraṃbā pravarā mahī ca//
samastatīrthākṛtiretayośca dadāmi cārghyaṃ praṇamāmi naumi
tāmrā rasyāḥ payovāhāḥ pitṛprītipradāḥ śabhāḥ//
sasyamālā mahāsindhurdāturdātrī pṛthustutā//
indradyumnasya kanyā ca kṣitijanmā rāvatī
mahīparṇā mahīśṛṃgā gaṃgā paścimavāhinī//
nadī rājanadī ceti nāmāṣṭāśamālikām
snānakāle ca sarvatra śrāddhakāle paṭhennaraḥ//
pṛthunoktāni nāmāni yajñamūrtipadaṃ vrajet
mahīdohe mahānaṃdasaṃdohe viśvamohini//
jātāsi saritāṃ rājñi pāpaṃ hara mahīdrave//
//ityarghyamaṃtraḥ
kaṃkaṇaṃ rajatasyāpi yo'tra nikṣipate naraḥ//
sa jāyate mahīpṛṣṭhe dhanadhānyayute kule
mahīṃ ca sāgaraṃ caiva raupyakaṃkaṇa pūjayā//
pūjayāmi bhavenmā me dravyānāśo daridratā
//kaṃkaṇakṣepaṇam//
yatphalaṃ sarvatīrtheṣu sarvayajñaiśca yatphalam//
tatphalaṃ snānadānena mahīsāgarasaṃgame
vivāde ca samutpanne aparādhī ca yo mataḥ//
jalahastaḥ sadā vācyo mahīsāgarasaṃgame
saṃsnāpyāghoramaṃtreṇa sthāpya nābhipramāṇake//
jale karaṃ samuddhṛtya dakṣiṇaṃ vācayeddrutam
yadi dharmo'tra satyo'sti satyaścetsaṃgamastvasau//
satyāścetkratudraṣṭāraḥ satyaṃ syānme śubhāśubham
evamuktvā karaṃ kṣipya dakṣiṇaṃ sakalaṃ tataḥ//
niḥsṛtaḥ pāpakārī cejjvareṇāpīḍyate kṣaṇāt
saptāhāddṛśyate cāpi tāvannirdoṣavānmataḥ//
atra snātvā ca japtvā ca tapastaptvā tathaiva ca
rudralokaṃ subahavo gatāḥ puṇyena karmaṇā//
somavāre viśeṣeṇa snātvā yotra subhaktitaḥ
paṃca tīrthāni kurute mucyate paṃcapātakaiḥ//
ityādyuktaṃ bahuvidhaṃ tīrthamāhātmyamuttamam
bhartṛyajñaḥ śivasyo ca teṣāmārādhane kramam//
śivāgamoktamādiśya pūjāyogaṃ yathāvidhi
śivabhaktisamudraikapūritaḥ prāha tānmuniḥ//
na śivātparamo devaḥ satyametacchivavratāḥ
śivaṃ vihāya yo hyānyadasatkiṃcidupāsate//
karasthaṃ so'mṛtaṃ tyaktvā mṛgatṛṣṇāṃ pradhāvati
śivaśaktimayaṃ hyetatpratyakṣaṃ dṛśyate jagat//
liṃgāṃkaṃ ca bhagāṃkaṃ ca nānyadevāṃkitaṃ kvacit
yaśca taṃ pitaraṃ rudraṃ tyaktvā mātaramaṃ bikām//
vartate'sau svapitaraṃ tyaktodapitṛpiṃḍakaḥ//
yasya rudrasya māhātmyaṃ [http://%5Bhttps://www.youtube.com/watch?v=QO_dukpU5xo&t=4729s%20aptoryāma%20somayāge%20agnicayane%20pañcamī%20cityāṃ%20śatarudrīyam%5D śatarudrīya]muttamam
śrṛṇudhvaṃ yadi pāpānāmicchadhvaṃ kṣālanaṃ param//
brahmā hāṭakaliṃgaṃ ca samārādhya kapardinaḥ
jagatpradhānamiti ca nāma japtvā virājate//
kṛṣṇamūle kṛṣṇaliṃgaṃ nāma cārjitameva ca
sanakādyaiśca talliṃgaṃ pūjyājayurjagadgatim//
darbhāṃkuramayaṃ sapta munayo viśvayonikam
nāradastvaṃtarikṣe ca jadadbījamidaṃ gṛṇan//
vajramidro liṃgamevaṃ viśvātmānaṃ ca nāma ca
sūryastāmraṃ tathā liṃgaṃ nāma viśvasṛjaṃ japan//
caṃdraśca mauktikaṃ liṃgaṃ japannāma jagatpatim
iṃdranīlamayaṃ vahnirnāma viśveśvaraṃ japan//
puṣparāgaṃ guruliṃgaṃ viśvayoniṃ japanharam
padmarāgamayaṃ śukro viśvakarmeti nāma ca//
hemaliṃgaṃ ca dhanado japannāmnā tatheśvaram
raupyajaṃ viśvadevāśca nāmāpi jagatāṃpatim//
vāyavo rītijaṃ liṃgaṃ śaṃbhumityeva nāma ca
kāśajaṃ vasavo liṃgaṃ svayaṃbhumiti nāma ca//
trilohaṃ mātaro liṃgaṃ nāma bhūteśameva ca
lauhaṃ ca rakṣasāṃ nāma bhūtabhavyabhavodbhavam//
guhyakāḥ sīsajaṃ liṃgaṃ nāma yogaṃ japaṃti ca
jaigīṣavyo brahmarandhraṃ nāma yogeśvaraṃ japan//
nimirnayanayorliṃge japañśarveti nāma ca
dhanvaṃtarirgomayaṃ ca sarvalokeśvareśvaram//
gaṃdharvā dārujaṃ liṃgaṃ sarvaśreṣṭheti nāma ca
vaiḍūryaṃ rāghavo liṃgaṃ jagajjyeṣṭheti nāma ca//
bāṇo mārakataṃ liṃgaṃ vasiṣṭhamiti nāma ca
varuṇaḥ sphāṭikaṃ liṃgaṃ nāmnā ca parameśvaram//
nāgā vidrumaliṃgaṃ ca nāma lokatrayaṃkaram
bhāratī tāraliṃgaṃ ca nāma lokatrayāśritam//
śaniśca saṃgamāvarte jagannātheti nāma ca
śanideśe madhyarātrau mahīsāgarasaṃgame//
jātījaṃ rāvaṇo liṃgaṃ japannāma sudurjayam
siddhāśca mānasaṃ nāma kāmamṛtyujarātigam//
uṃchajaṃ ca balirliṃgaṃ jñānātmetyasya nāma ca
marīcipāḥ puṣpajaṃ ca jñānagamyeti nāma ca//
śakṛtāḥ śakṛtaṃ liṃgaṃ jñānajñeyeti nāma ca
phenapāḥ phenajaṃ liṃgaṃ nāma cāpi sudurvidam//
kapilo vālukāliṃgaṃ varadaṃ ca japanharam
sārasvato vāciliṃgaṃ nāma vāgīśvareti ca//
gaṇā mūrtimayaṃ liṃgaṃ nāma rudreti cābruvan
jāṃbūnadamayaṃ devāḥ śitikaṇṭheti nāma ca//
śaṃkhaliṃgaṃ budho nāma kaniṣṭhamiti saṃjapan
aśvinau mṛnmayaṃ liṃgaṃ nāmnā caiva suvedhasam//
vināyakaḥ piṣṭaliṃgaṃ nāmnā cāpi kapardinam
nāvanītaṃ kujo liṃgaṃ nāma cāpi karālakam//
tārkṣya odanaliṃgaṃ ca haryakṣeti hi nāma ca
gauḍaṃ kāmastathā liṃgaṃ ratidaṃ ceti nāma ca//
śacī lavaṇaliṃgaṃ tu babhrukeśeti nāma ca
viśvakarmā ca prāsādaliṃgaṃ yāmyeti nāma ca//
vibhīṣaṇaśca pāṃsūtthaṃ suhṛttameti nāma ca//
vaṃśāṃkurotthaṃ sagaro nāma saṃgatameva ca
rāhuśca rāmaṭhaṃ liṃgaṃ nāma gamyeti kīrtayan//
lepyaliṃgaṃ tathā lakṣmīrharinetreti nāma ca
yoginaḥ sarvabhūtasthaṃ sthāṇurityeva nāma ca//
nānāvidhaṃ manuṣyāśca puruṣaṃnāma nāma ca
tejomayaṃ ca ṛkṣāṇi bhagaṃ nāma ca bhāsvaram//
kiṃnarā dhātuliṃgaṃ ca sudīptamiti nāma ca
devadeveti nāmāsti liṃgaṃ ca brahmarākṣasāḥ//
daṃtajaṃ vāraṇā liṃgaṃ nāma raṃhasameva ca
saptalokamayaṃ sādhyā bahūrūpeti nāma ca//
dūrvāṃkuramayaṃ liṃgamṛtavaḥ sarvanāma ca
kauṃkumamapsaraso liṃgaṃ nāma śaṃbhoḥ priyeti ca//
siṃdūrajaṃ corvaśī ca nāma ca priyavāsanam
brahmacāri gururliṃgaṃ nāma coṣṇīṣiṇaṃ viduḥ//
alaktakaṃ ca yoginyo nāma cāsya subabhrukam
śrīkhaṃḍaṃ siddhayoginyaḥ sahasrākṣeti nāma ca//
ḍākinyo māṃsa liṃgaṃ ca nāma cāsya ca mīḍhuṣam
apyannajaṃ ca manavo giriśeti ca nāma ca//
agastyo vrīhijaṃ vāpi suśāṃtamiti nāma ca
yavajaṃ devalo liṃgaṃ patimityeva nāma ca//
valmīkajaṃ ca vālmīkiściravāsīti nāma ca
pratardano bāṇaliṃgaṃ hiraṇyabhujanāma ca//
rājikaṃ ca tathā daityā nāma ugreti kīrtitam
niṣpāvajaṃ dānavāśca liṃganāma ca dikpatim//
meghā nīramayaṃ liṃgaṃ parjanyapatināma ca
rājamāṣamayaṃ yakṣā nāma bhūtapatiṃ smṛtam//
tilānnajaṃ ca pitaro nāma vṛṣapatistathā
gautamo gorajamayaṃ nāma gopatireva ca//
vānaprasthāḥ phalamayaṃ nāma vṛkṣāvṛteti ca
skaṃdaḥ pāṣāṇaliṃgaṃ ca nāma senānya eva ca//
nāgaścāśvataro dhānyaṃ madhyametyasya nāma ca
puroḍāśamayaṃ yajvā sruvahasteti nāma ca//
yamaḥ kālāyasamayaṃ nāma prāha ca dhanvinam
yavāṃkuraṃ jāmadagnyo bhargadaityeti nāma ca//
purūravāścāścānnamayaṃ bahurūpeti nāma ca
māṃdhātā śarkarāliṃgaṃ nāma bāhuyugeti ca//
gāvaḥ payomayaṃ liṃgaṃ nāma netrasahasrakam
sādhyā bhartṛmayaṃ liṃgaṃ nāma viśvapatiḥ smṛtam//
nārāyaṇo naro mauṃjaṃ sahasraśiranāma ca
tārkṣyaṃ pṛthustathā liṃgaṃ sahasracaraṇābhidham//
pakṣiṇo vyomaliṃgaṃ ca nāma sarvātmaketi ca
pṛthivī meruliṃgaṃ ca dvitanuścāsya nāma ca//
bhasmaliṃgaṃ paśupatirnāma cāsya maheśvaraḥ
ṛṣayo jñānaliṃgaṃ ca cirasthāneti nāma ca//
brāhmaṇā brahmaliṃgaṃ ca nāma jyeṣṭheti taṃ viduḥ
gorocanamayaṃ śeṣo nāma paśupatiḥ smṛtam//
vāsukirviṣaliṃgaṃ ca nāma vai śaṃkareti ca
takṣakaḥ kālakūṭākhyaṃ bahurūpeti nāma ca//
hālāhalaṃ ca karkoṭa ekākṣa iti nāma ca
śrṛṃgī viṣamayaṃ padmo nāma dhūrjaṭireva ca//
putraḥ pitṛmayaṃ liṃgaṃ viśvarūpeti nāma ca
pāradaṃ ca śivā devī nāma tryambaka eva ca//
matsyādyāḥ śāstraliṃgaṃ ca nāma cāpi vṛṣākapiḥ
evaṃ kiṃ bahunoktena yadyatsattvaṃ vibhūtimat//
jagatyāmasti tajjātaṃ śivārādhanayogataḥ
bhasmano yadi vṛkṣatvaṃ jñāyate nīrasevanāt//
śivabhaktivihīnasya tato'sya phalamucyate
dharmārthakāmamokṣāṇāṃ yadi prāptau bhavenmatiḥ//
tato haraḥ samārādhyastrijagatyāḥ prado mataḥ
ya idaṃ śatarudrīyaṃ prātaḥprātaḥ paṭhiṣyati//
tasya prītaḥ śivo devaḥ pradāsyatyakhilānvarān
nātaḥ paraṃ puṇyatamaṃ kiṃcidasti mahāphalam//
sarvavedarahasyaṃ ca sūryeṇoktamidaṃ mama
vācā ca yatkṛtaṃ pāpaṃ manasā vāpyupārjitam//
pāpaṃ tannāśamāyāti kīrtite śatarudriye
rogārto mucyate rogādbaddho mucyeta bandhanāt//
bhayānmucyeta bhītaśca japedyaḥ śatarudriyam
nāmnāṃ śatena yaḥ kumbhaiḥ puṣpaistāvadbhirīśvaram//
praṇāmānāṃ śatenāpi mucyate sarvapātakaiḥ
liṃgānāṃ śatametacca śatamārādhakāstathā//
nāmāni ca śataṃ sarvadoṣasaṃnāśakaṃ smṛtam
viśeṣādeṣu liṃgeṣu yaḥ paṭhiṣyati paṃcasu//
paṃcabhirviṣayodbhūtaiḥ sa doṣaiḥ parimucyate
//nārada uvāca//
niśamyaivaṃ prārthyate'pi guptakṣetre mudānvitāḥ//
paṃcaliṃgānayarcayaṃtaḥ śivadhyānaparābhavan
tato bahutithe kāle pratyakṣībhūya śaṃkaraḥ//
prāhatānmudito devasteṣāṃ bhaktiviśeṣataḥ
//śiva uvāca//
bakolūkagṛdhrakūrmā indradyumna ca pārthiva//
sārūpyāṃ muktimāpannā malloke nivasiṣyatha
lomaśaścāpi mārkaṃḍo jīvanmuktau bhaviṣyataḥ//
ityukte devadevena liṃgaṃ sthāpitavānnṛpaḥ
indradyumneśvaraṃ nāma mahākālākhyamityuta//
jñātvā tīrthaguṇānrājā kīrtimicchaṃściraṃtanīm
triramyamatulaṃ liṃgaṃ saṃsthāpyedamuvāca ha//
yāvaccaṃdraśca sūryaśca yāvattiṣṭhati medinī
indradyumneśvaraṃ liṃgaṃ naṃdatācchāśvatīḥ samāḥ//
tatastatheti bhagavācchivaḥ procyābravītpunaḥ
atra yo niyataṃ liṃgamaiṃdradyumnaṃ prapūjayet//
sa gaṇo jāyate nūnaṃ mama loke nivatsyati
ityuktvā saha taiścaiva paṃcabhiḥ śaśiśekharaḥ//
rudralokama gāddevaste'pi jātā gaṇāḥ punaḥ
evaṃ prabhāvo rājābhūdiṃdradyumno mahīpatiḥ//
yajatā yena vīreṇa nirmiteyaṃ mahīnadī
evaṃvidhaḥsa puṇyo'yaṃ mahīsāgarasaṃgamaḥ//
abhūttato'pi saṃkṣepāttava pārtha prakīrtitaḥ
snātvātra saṃgame yaśca indradyumneśvaraṃ naraḥ//
pūjayettasya vāsaḥ syādyatreśaḥ pārvatīpatiḥ
sarvabandhaharaṃ liṃgaṃ gāṇapatyapradaṃ tvidam//
yato bandhānvihāyaiva sthāpitaṃ tena phālalguna
itīdamuktaṃ tava puṇyakāri māhātmyamasyottamasaṃgamasya//
māhātmyamatyadbutapuṇyamindradyumneśvarasyāpi ca puṇyakāri
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe mahīsāgarasaṃgamamāhātmyaśatarudriyaliṃgamāhātmyendradyumneśvaraliṃgamāhātmya varṇanaṃnāma trayodaśo'dhyāyaḥ
Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0