Language

ENहिગુ
Scripture Library

Skanda Purana · Verses 1.13-2

1.13-2.13.1

//nārada uvāca//
iti tasya munīṃdrasya bhūpatiḥ śuśruvānvacaḥ//
prāha nāhaṃ gamiṣyāmi tvāṃ vihāya naraṃ kvacit

1.13-2.13.2

liṃgamārādhayiṣye'dya sarvasiddhipradaṃ nṛṇām//
tvayaivānugṛhīto'dya yāṃtu sarve yathāgatam

1.13-2.13.3

tadbhūpativacaḥ śrutvā bako gṛdhro'tha kacchapaḥ//
ulūkaśca tathaivocuḥ praṇatā lomaśaṃ munim

1.13-2.13.4

sa ca sarvasuhṛdviprastathetyevāha tāṃstadā//
praṇodyānpraṇatānsarvānanujagrāha śiṣyavat

1.13-2.13.5

śivadīkṣāvidhānena liṃgapūjāṃ samādiśat//
teṣāmanugrahaparo muniḥ pramatavatsalaḥ//
tīrthādapyadhikaṃ sthāne satāṃ sādhusamāgamaḥ

1.13-2.13.6

pacelimaphalaḥ sadyo duraṃtakalupāpahaḥ//
apūrvaḥ ko'pi sadgoṣṭhīsahasrakiraṇodayaḥ

1.13-2.13.7

ya ekāṃtatayātyaṃtamaṃtargatatamopahaḥ//
sādhugoṣṭhīsamudbhūtasukhāmṛtarasormayaḥ

1.13-2.13.8

sarve varāḥ sudhākārāḥ śarkarāmadhuṣaḍrasāḥ//
tataste sādhusaṃsargaṃ saṃprāptāḥ śivaśāsanāt

1.13-2.13.9

ārebhire kriyāyogaṃ mārkaṃḍanṛpapūrvakāḥ//
teṣāṃ tapasyatāmevaṃ samājagme kadācana//
tīrthayātrānuṣaṃgena lomaśālokanotsukaḥ

1.13-2.13.10

mukhyā puruṣayātrā hi tīrthayātrānuṣaṃgataḥ//
sadbhiḥ samāśrito bhūpa bhūmibhāgastathocyate

1.13-2.13.11

kṛtārhaṇātithyavidhiṃ viśrāṃtaṃ māṃ ca phālguna//
praṇamya te'tha papracchurnāḍījaṃghapuraḥ sarāḥ

1.13-2.13.12

//ta ucuḥ//
śāpabhraṣṭā vayaṃ brahmaṃścatvāro'pi svakarmaṇā//
tanmuktisādhanārthāya sthānaṃ kiṃcitsamādiśa

1.13-2.13.13

iyaṃ hi niṣphalā bhūmiḥ śapalaṃ bhārataṃ mune

1.13-2.13.14

tatrāpi kvacidekatra sarvatīrthaphalaṃ vada//
iti pṛṣṭastvahaṃ taiśca tānabravamidaṃ tadā

1.13-2.13.15

saṃvartaṃ paripṛcchadhvaṃ sa vo vakṣyati tattvataḥ//
sarvatīrthaphalāvāptikārakaṃ bhūpradeśakam

1.13-2.13.16

//ta ucuḥ//
kutrāsau vidyate yogī nājñāsiṣma vayaṃ ca tam//
saṃvartadarśanānmuktiriti cāsmadanugrahaḥ

1.13-2.13.17

yadi jānāsi taṃ brūhi suhṛtsaṃgo na niṣphalaḥ//
tato'hamabravaṃ tāṃśca vicāryedaṃ punaḥpunaḥ

1.13-2.13.18

vārāṇasyāmasāvāste saṃvarto guptaliṃgabhṛt//
maladigdho vivasano bhikṣāśī kutapādanu

1.13-2.13.19

karapātrakṛtāhāraḥ sarvathā niṣparigrahaḥ//
bhāvayanbrahma paramaṃ praṇavābhidhamīśvaram

1.13-2.13.20

bhuktvā niryāti sāyāhne vanaṃ na jñāyate janaiḥ//
yogīśvaro'sau tadrūpāḥ santyanye liṃgadhāriṇaḥ

1.13-2.13.21

vakṣyāmi lakṣaṇaṃ tasya jñāsyatha taṃ munim//
pratolyā rājamārge tu niśi bhūmau śavaṃ janaiḥ

1.13-2.13.22

avijñātaṃ sthāpanīyaṃ stheyaṃ tadavidūrataḥ//
yastāṃ bhūmimupāgamya akasmādvinirvatate

1.13-2.13.23

sa saṃvarto na cākrāmatyeṣa śalyamasaṃśayam//
praṣṭavyo'bhimataṃ cāsāvupāśritya vinītavat

1.13-2.13.24

yadi pṛcchati kenāhamākhyāta iti māṃ tataḥ//
nivedya caitadvaktavyaṃ tvāmākhyāyāgnimāviśat

1.13-2.13.25

tacchrutvā te tathā cakruḥ sarvepi vacanaṃ mama//
prāpya vārāṇasīṃ dṛṣṭvā saṃvartaṃ te tathā vyadhuḥ

1.13-2.13.26

śavaṃ dṛṣṭvā ca tairnyastaṃ saṃvarto vai nyavartata//
kṣutparīto'pi taṃ jñātvā yayustamanu śīghragam

1.13-2.13.27

tiṣṭha brahmankṣaṇamiti jalpaṃto rājamārgagam//
yāti nirbhartsayatyeṣa nivartadhvamiti bruvan

1.13-2.13.28

samayā māmare bho'dya nāgaṃtavyaṃ na vo hitam//
palāyanamasau kṛtvā gatvā dūrataraṃ saraḥ//
kupitaḥ prāha tānsarvānkenākhyāto'hamityuta

1.13-2.13.29

nivedayata śīghraṃ me yathā bhasma karomi tam//
śāpāgninātha vā yuṣmānyadi satyaṃ na vakṣyatha

1.13-2.13.30

atha prakaṃpitāḥ prāhurnāradeneti taṃ munim//
sa tānāha punaryātaḥ piśunaḥ kva nu saṃprati

1.13-2.13.31

lokānāṃ yena sāpāgnau bhasmaśeṣaṃ karomi tam//
brahmabaṃdhumahaṃ prāhurbhītāste taṃ punarmunim

1.13-2.13.32

//ta ūcuḥ//
tvaṃ nivedya sa cāsmākaṃ praviṣṭo havyavāhanam//
tatkālameva vipreṃdra na vidmastatra kāraṇam

1.13-2.13.33

//saṃvarta uvāca//
ahamapyevamevāsya kartā tena svayaṃ kṛtam//
tadbrūta kāryaṃ naivātra ciraṃ sthāsyāmi vaḥ kṛte

1.13-2.13.34

//arjuna uvāca//
yadi nārada devarṣe praviṣṭo'si hutāśanam//
jīvitastatkathaṃ bhūya āścaryamiti me vada

1.13-2.13.35

//nārada uvāca//
na hutāśaḥ samudro vā vāyurvā vṛkṣaparvataḥ//
āyudhaṃ vā na me śaktā dehapātāya bhārata

1.13-2.13.36

punaretatkṛtaṃ cāpi saṃvarto manyate yathā//
ahaṃ sanmānitaśceti vahniṃ prāpyāpyagāmaham

1.13-2.13.37

yathā puṣpagṛhe kaścitpraviśatyaṃga phālguna//
tathāhamagniṃ saṃviśya yātavānuttaraṃ śrṛṇu

1.13-2.13.38

saṃvartastānpunaḥ prāha mārkaṃḍeyamukhāniti//
viśalyaḥ paṃthāḥ kṣudhito'haṃ punaḥ purīm//
bhikṣārthaṃ paryaṭiṣyāmi praśraṃ prabrūta caiva me

1.13-2.13.39

//ta ūcuḥ//
śāpabhraṣṭā vayaṃ mokṣaṃ prāpsyāmastavadanugrahāt//
pratīkāraṃ tadākhyāhi praṇatānāṃ mahāmune

1.13-2.13.40

yatra tīrthe sarvatīrthaphalaṃ prāpnoti mānavaḥ//
tattīrthaṃ brūhi saṃvarta tiṣṭhāmo yatra vai vayam

1.13-2.13.41

//saṃvarta uvāca//
namaskṛtya kumārāya durgābhyaśca narottamāḥ//
tīrthaṃ ca saṃpravakṣyāmi mahīsāgarasaṃgamam

1.13-2.13.42

amunā rājasiṃhena iṃdradyumnena dhīmatā//
yajanāddvyaṃgulotsedhā kṛteyaṃ vasudhāyadā

1.13-2.13.43

tadā saṃtāpyamānāyā bhuvaḥ kāṣṭhasya vai yathā//
susrāva yo jalaughaśca sarvadevanamaskṛtaḥ

1.13-2.13.44

mahīnāma nadī ca pṛthivyāṃ yānikānicit//
tīrthāni teṣāṃ salilasaṃbhavaṃ tajjalaṃ viduḥ

1.13-2.13.45

mahīnāma samutpannā deśe mālavakābhidhe//
dakṣiṇaṃ sāgaraṃ prāptā puṇyobhayataṭāśivā

1.13-2.13.46

sarvatīrthamayī pūrvaṃ mahīnāma mahānadī//
kiṃ punaryaḥ samāyogastasyāśca saritāṃ pateḥ

1.13-2.13.47

vārāṇasī kurukṣetraṃ gaṃgā revā sarasvatī

1.13-2.13.48

tāpī payoṣṇī nirvidhyā candrabhāgā irāvatī//
kāverī śarayūścaiva gaṃḍakī naimiṣaṃ tathā

1.13-2.13.49

gayā godāvarī caiva aruṇā varuṇā tathā//
etāḥ puṇyāḥ śataśonyā yāḥ kāścitsarito bhuvi

1.13-2.13.50

sahasraviṃśatiścaiva ṣaṭ‌śatāni tathaiva ca//
tāsāṃ sārasamudbhutaṃ mahītoyaṃ prakīrtitam

1.13-2.13.51

pṛthivyāṃ sarvatīrtheṣu snātvā yatphalamāpyate//
tanmahīsāgare proktaṃ kumārasya vaco yathā

1.13-2.13.52

ekatra sarvatīrthānāṃ yadi saṃyogamicchatha//
tadgacchatha mahāpuṇyaṃ mahīsāgarasaṃgamam

1.13-2.13.53

ahaṃ cāpi ca tatraiva bahūnvarṣagaṇānpurā//
avasaṃ cāgataścātra nāradasya bhayāttathā

1.13-2.13.54

sa hi tatra samīpasthaḥ piśunaśca viśeṣataḥ//
maruttaḥ kurute yatnaṃ tasmai brūyādidaṃ bhayam

1.13-2.13.55

atra digvāsasāṃ madhye bahūnāṃ tatsamastvaham//
nivasāmyatipracchanno maruttādatibhītavat

1.13-2.13.56

punaratrāpi māṃ nūnaṃ kathayiṣyati nāradaḥ//
tathāvidhā hi ceṣṭāsya piśunasya pradṛśyate

1.13-2.13.57

bhavadbhiśca na cāpyatra vaktānāṃ kasyacitkvacit//
maruttaḥ kurute yatnaṃ bhūpālo yajñasiddhaye

1.13-2.13.58

devācāryeṇa saṃtyakto bhrātrā me kāraṇāṃ tare//
guruputraṃ ca māṃ jñātvā yajñārtvijyasya kāraṇāt

1.13-2.13.59

avidyāṃtargatairyajñakarmabhirna prayojanam//
mama hiṃsātmakairasti nigamoktairacetanaiḥ

1.13-2.13.60

samitpuṣpakuśaprāyaiḥ sādhanairyadyacetanaiḥ//
kriyate tattathā bhāvi kāryaṃ kāraṇavannṛṇām

1.13-2.13.61

tadyūyaṃ tatra gacchadhvaṃ śīghrameva nṛpānugāḥ//
asti vipraḥ svayaṃ brahmā yājñavalkyaśca tatra vai

1.13-2.13.62

sa hi pūrvaṃ mitheḥ puryāṃ vasannāśramamuttamam//
āgacchamānaṃ nakulaṃ dṛṣṭvā gārgīṃ vaco'bravīt

1.13-2.13.63

gārgi rakṣa payo bhadre nakulo'yamupeti ca//
payaḥ pātuṃ kṛtimatiṃ nakulaṃ taṃ nirākuru

1.13-2.13.64

ityukto nakulaḥ kruddhaḥ sa hi kruddhaḥ purā'bhavat//
jamadagneḥ pūrvajaiśca śaptaḥ provāca taṃ munim

1.13-2.13.65

aho vā dhigdhigityeva bhūyo dhigiti caiva hi//
nirlajjatā manuṣyāṇāṃ dṛśyate pāpakāriṇām

1.13-2.13.66

kathaṃ te nāma pāpāni prakurvaṃti narādhamāḥ//
maraṇāṃtaritā yeṣāṃ narake tīvravedanā

1.13-2.13.67

nimeṣo'pi na śakyeta jīvite yasya niścitam//
tanmātraparamāyuryaḥ pāpaṃ kuryātkathaṃ sa ca

1.13-2.13.68

tvaṃ mune manyase cedaṃ kulīno'smīti buddhimān//
tataḥ kṣipasi māṃ mūḍha nakulo'yamiti smayan

1.13-2.13.69

kimadhītaṃ yājñavalkya kā yogeśvaratā tava//
niraparādhaṃ kṣipasi dhigadhītaṃ hi tattava

1.13-2.13.70

kasminvedaṃ smṛtau kasyāṃ proktametadbravīhi me//
paruṣairiti vākyairmāṃ nakuleti bravīṣi yat

1.13-2.13.71

kimidaṃ naiva jānāsi yāvatyaḥ paruṣā giraḥ//
paraḥ saṃśrāvyate tāvacchaṃkavaḥ śrotrataḥ punarā

1.13-2.13.72

kaṃṭhe yamānugāḥ pādaṃ kṛtvā tasya sudurmateḥ//
atīva rudato lohaśaṃkūnkṣepsyaṃti karṇayoḥ

1.13-2.13.73

vāvadūkāśca dhvajino muṣṇaṃti kṛpaṇāñjanān//
svayaṃ hastasahasreṇa dharmasyaivaṃ bhavadvidhāḥ

1.13-2.13.74

vajrasya digdhaśastrasya kālakūṭasya cāpyuta//
samena vacasā tulyaṃ mṛtyoriti mamābhavat

1.13-2.13.75

karṇanāsikanārācānnirharaṃti śarīrataḥ//
vākchalyastu na nirhartuṃ śakyo hṛdiśayo hi saḥ

1.13-2.13.76

yaṃtrapīḍaiḥ samākramya varameṣa hato naraḥ//
na tu taṃ paruṣairvākyairjighāṃseta kathaṃcana

1.13-2.13.77

tvayā tvahaṃ yājñavalkya nityaṃ paṃḍitamāninā//
nakulosīti tīvreṇa vacasā tāḍitaḥ kutaḥ

1.13-2.13.78

//saṃvarta uvāca//
iti śrutvā vacastasya bhṛśaṃ vismitamānasaḥ//
yājñavalkyo'bravīdetatprabaddhakarasaṃpuṭaḥ

1.13-2.13.79

namo'dharmāya mahate na vidmo yasya vai bhavam//
paramāṇumapi vyaktaṃ kotra vidyāmadaḥ satām

1.13-2.13.80

viraṃciviṣṇuprasamukhāḥ someṃdrapramukhāstathā//
sarvajñāste'pi muhyati gaṇanāsmādṛśaṃ ca kā

1.13-2.13.81

dharmajño'smīti yo mohādātmānaṃ pratipadyate//
sa vāyuṃ muṣṭinā baddhumīhate kṛpaṇo naraḥ

1.13-2.13.82

kecidajñānato naṣṭāḥ kecijjñānamadādapi//
jñānaṃ prāpyāpi naṣṭāśca kecidālasyato'dhamāḥ

1.13-2.13.83

vedasmṛtītihāseṣu purāṇeṣu prakalpitam//
catuḥpādaṃ tathā dharmaṃ nācaratyadhamaḥ paśuḥ

1.13-2.13.84

sa purā śocate vyaktaṃ prāpya taccāṃtakaṃ gṛham//
tathāhi gṛhyakāreṇa śrutau proktamidaṃ vacaḥ

1.13-2.13.85

nakulaṃ sakulaṃ brūyānna kaṃcinmarmaṇi spṛśet//
prapaṭhannapi caivāhamidaṃ sarvaṃ tathā śukaḥ

1.13-2.13.86

ālasyenāpyanācārādvṛthākāryekamaṃga tat

1.13-2.13.87

kevalaṃ pāṭha mātreṇa yaśca saṃtuṣyate naraḥ//
tathā paṃḍitamānī ca konyastasmātpaśurmataḥ

1.13-2.13.88

na cchaṃdāṃsi vṛjināttārayaṃti māyāvinaṃ māyayā''vartamānam//
nīḍaṃ śakuṃtā iva jātapakṣāśchaṃdāsyenaṃ prajahatyaṃtakāle

1.13-2.13.89

svārgāya baddhakakṣo yaḥ pāṭhamātreṇa brāhmaṇaḥ//
sa bālo māturaṃkastho grahītuṃ somamicchati

1.13-2.13.90

tadbhavānsarvathā mahyamanayaṃ soḍhumarhasi//
sarvaḥ ko'pi vadatyevaṃ tanmayaivamudāhṛtam

1.13-2.13.91

//nakula uvāca//
vṛthedaṃ bhāṣitaṃ tubhyaṃ sarvalokena yatsamam//
ātmānaṃ manyase naitadvaktuṃ yogyaṃ mahātmanām

1.13-2.13.92

vājivāraṇalohānāṃ kāṣṭhapāṣāṇavāsasām//
nārīpuruṣatoyānāmaṃtaraṃ mahadaṃtaram

1.13-2.13.93

anye cetprākṛtā lokā bahupāpāni kurvate//
pradhānapuruṣeṇāpi kāryaṃ tatpṛṣṭhatonu kim

1.13-2.13.94

sarvārthaṃ nirmitaṃ śāstraṃ manobuddhī tathaiva ca//
datte vidhātrā sarveṣāṃ tathāpi yadi pāpinaḥ

1.13-2.13.95

tato vidhātuḥ ko doṣasta eva khalu durbhagāḥ//
brāhmaṇena viśeṣeṇa kiṃ bhāvyaṃ lokavadyataḥ

1.13-2.13.96

yadyadācarati śreṣṭhastattadevetaro janaḥ//
sa yatpramāṇaṃ kurute lokastadanuvartate

1.13-2.13.97

tasmātsadā mahadbhiśca ātmārthaṃ ca parārthataḥ//
satāṃ dharmo na saṃtyājyo nyāyyaṃ tacchikṣaṇaṃ tava

1.13-2.13.98

yasmāttvayā pīḍito'haṃ ghoreṇa vacasā mune//
tasmācchīghraṃ tvāṃ śapsyāmi śāpayogyo hi me mataḥ

1.13-2.13.99

nakulo'sīti māmāha bhavāṃstasmātkulādhamaḥ//
śīghramutpatsyase mohāttvameva nakulo mune

1.13-2.13.100

//saṃvarta uvāca//
iti vācaṃ samākarṇya bhāvyarthakṛtaniścayaḥ//
yājñavalkyo marau deśe viprasyājāyatātmajaḥ

1.13-2.13.101

durācārasya pāpasya nighṛṇasyātivādinaḥ//
duṣkulīnasya jāto'sau tadā jātismaraḥ sutaḥ

1.13-2.13.102

so'tha jñānātsamālokya bhartṛyajña iti dvijaḥ//
guptakṣetraṃ samāpanno mahīsāgarasaṃgamam

1.13-2.13.103

tatra pāśupato bhūtvā śivārādhanatatparaḥ//
svāyaṃbhuvaṃ mahākālaṃ pūjayanvartate'dhunā

1.13-2.13.104

yo hi nityaṃ mahākālaṃ śraddhayā pūjayetpumān//
sa dauṣkulīnadoṣebhyo mucyate'hiriva tvacaḥ

1.13-2.13.105

yathāyathā śraddhayāsau talliṃgaṃ paripaśyati//
tathātathā vimucyeta doṣairjanmaśatodbhavaiḥ

1.13-2.13.106

bhartṛyajñastu tatraiva liṃgasyārādhanātkramāt//
bījadoṣādvinirmuktastalliṃgamahimā tvasau

1.13-2.13.107

babhruṃ ca nakulaṃ prāha vimukto duṣṭajanmataḥ//
yasmāttasmādidaṃ tīrthaṃ khyātaṃ vai babhru pāvanam

1.13-2.13.108

tasmādvrajadhvaṃ tatraiva mahīsāgarasaṃgamam//
paṃca tīrthāni sevanto muktimāpsyatha niścitam

1.13-2.13.109

ityevamuktvā saṃvarto yayāvabhimataṃ dvijaḥ//
bhartṛyajñaṃ muniṃ prāpya te ca tatra sthitābhavan

1.13-2.13.110

tatastānāha sa jñātvā gaṇāñjñānena śāṃbhavān//
mahadvo vimalaṃ puṇyaṃ guptakṣetre yadatra vai

1.13-2.13.111

bhavanto'bhyāgatā yatra mahīsāgarasaṃgamaḥ//
snānaṃ dānaṃ japo homaḥ piṃḍadānaṃ viśeṣataḥ

1.13-2.13.112

akṣayaṃ jāyate sarvaṃ mahīsāgara saṃgame//
kṛtaṃ tathā'kṣayaṃ sarvaṃ snānadānakriyādikam

1.13-2.13.113

yadātra stānakaṃ cakre devarṣirnāradaḥ purā//
tadā grahairvarā dattāḥ śaninā ca varastvasau

1.13-2.13.114

śanaiścareṇa saṃyuktā tvamāvāsyā yadā bhavet//
śrāddhaṃ prakurvīta snānadānapuraḥ saram

1.13-2.13.115

yadi śrāvaṇamāsasya śanaiścaradine śubhā//
kuhūrbhavati tasyāṃ tu saṃkrāṃtiṃ kurute raviḥ

1.13-2.13.116

tasyāmeva tithau yogo vyatīpāto bhavedyadi//
puṣkaraṃnāma tatparva sūryaparvaśatādhikam

1.13-2.13.117

sarvayogasamāvāpaḥ sathaṃcidapi labhyate//
tasmindine śaniṃ lohaṃ kāṃcanaṃ bhāskaraṃ tathā

1.13-2.13.118

mahīsāgarasaṃsarge pūjayīta yathāvidhi//
śanimaṃtraiḥ śaniṃ dhyātvā sūryamaṃtrairdivākaram

1.13-2.13.119

arghyaṃ dadyādbhākarasya sarvapāpapraśāṃtaye//
prayāgādidhikaṃ snānaṃ dānaṃ kṣetrātkurorapi

1.13-2.13.120

piṃḍadānaṃ gayākṣetrādadhikaṃ pāṃḍunaṃdana//
idaṃ saṃprāpyate parva mahadbhiḥ puṇyarāśibhiḥ

1.13-2.13.121

pitṝṇāmakṣayā tṛptirjāyate divi niścitam//
yathā gayāśiraḥ puṇyaṃ pitṝṇāṃ tṛptidaṃ param

1.13-2.13.122

tathā samadhikaḥ puṇyo mahīsāgarasaṃgamaḥ

1.13-2.13.123

agniśca reto mṛḍayā ca dehe retodhā viṣṇuramṛtasya nābhiḥ//
evaṃ bruvañchraddhayā satyavākyaṃ tato'vagāheta mahīsamudram

1.13-2.13.124

mukhaṃ ca yaḥ sarvanadīṣu puṇyaḥ pāthodhiraṃbā pravarā mahī ca//
samastatīrthākṛtiretayośca dadāmi cārghyaṃ praṇamāmi naumi

1.13-2.13.125

tāmrā rasyāḥ payovāhāḥ pitṛprītipradāḥ śabhāḥ//
sasyamālā mahāsindhurdāturdātrī pṛthustutā//
indradyumnasya kanyā ca kṣitijanmā rāvatī

1.13-2.13.126

mahīparṇā mahīśṛṃgā gaṃgā paścimavāhinī//
nadī rājanadī ceti nāmāṣṭāśamālikām

1.13-2.13.127

snānakāle ca sarvatra śrāddhakāle paṭhennaraḥ//
pṛthunoktāni nāmāni yajñamūrtipadaṃ vrajet

1.13-2.13.128

mahīdohe mahānaṃdasaṃdohe viśvamohini//
jātāsi saritāṃ rājñi pāpaṃ hara mahīdrave//
//ityarghyamaṃtraḥ

1.13-2.13.129

kaṃkaṇaṃ rajatasyāpi yo'tra nikṣipate naraḥ//
sa jāyate mahīpṛṣṭhe dhanadhānyayute kule

1.13-2.13.130

mahīṃ ca sāgaraṃ caiva raupyakaṃkaṇa pūjayā//
pūjayāmi bhavenmā me dravyānāśo daridratā

1.13-2.13.131

//kaṃkaṇakṣepaṇam//
yatphalaṃ sarvatīrtheṣu sarvayajñaiśca yatphalam//
tatphalaṃ snānadānena mahīsāgarasaṃgame

1.13-2.13.132

vivāde ca samutpanne aparādhī ca yo mataḥ//
jalahastaḥ sadā vācyo mahīsāgarasaṃgame

1.13-2.13.133

saṃsnāpyāghoramaṃtreṇa sthāpya nābhipramāṇake//
jale karaṃ samuddhṛtya dakṣiṇaṃ vācayeddrutam

1.13-2.13.134

yadi dharmo'tra satyo'sti satyaścetsaṃgamastvasau//
satyāścetkratudraṣṭāraḥ satyaṃ syānme śubhāśubham

1.13-2.13.135

evamuktvā karaṃ kṣipya dakṣiṇaṃ sakalaṃ tataḥ//
niḥsṛtaḥ pāpakārī cejjvareṇāpīḍyate kṣaṇāt

1.13-2.13.136

saptāhāddṛśyate cāpi tāvannirdoṣavānmataḥ//
atra snātvā ca japtvā ca tapastaptvā tathaiva ca

1.13-2.13.137

rudralokaṃ subahavo gatāḥ puṇyena karmaṇā//
somavāre viśeṣeṇa snātvā yotra subhaktitaḥ

1.13-2.13.138

paṃca tīrthāni kurute mucyate paṃcapātakaiḥ//
ityādyuktaṃ bahuvidhaṃ tīrthamāhātmyamuttamam

1.13-2.13.139

bhartṛyajñaḥ śivasyo ca teṣāmārādhane kramam//
śivāgamoktamādiśya pūjāyogaṃ yathāvidhi

1.13-2.13.140

śivabhaktisamudraikapūritaḥ prāha tānmuniḥ//
na śivātparamo devaḥ satyametacchivavratāḥ

1.13-2.13.141

śivaṃ vihāya yo hyānyadasatkiṃcidupāsate//
karasthaṃ so'mṛtaṃ tyaktvā mṛgatṛṣṇāṃ pradhāvati

1.13-2.13.142

śivaśaktimayaṃ hyetatpratyakṣaṃ dṛśyate jagat//
liṃgāṃkaṃ ca bhagāṃkaṃ ca nānyadevāṃkitaṃ kvacit

1.13-2.13.143

yaśca taṃ pitaraṃ rudraṃ tyaktvā mātaramaṃ bikām//
vartate'sau svapitaraṃ tyaktodapitṛpiṃḍakaḥ//
yasya rudrasya māhātmyaṃ [http://%5Bhttps://www.youtube.com/watch?v=QO_dukpU5xo&t=4729s%20aptoryāma%20somayāge%20agnicayane%20pañcamī%20cityāṃ%20śatarudrīyam%5D śatarudrīya]muttamam

1.13-2.13.144

śrṛṇudhvaṃ yadi pāpānāmicchadhvaṃ kṣālanaṃ param//
brahmā hāṭakaliṃgaṃ ca samārādhya kapardinaḥ

1.13-2.13.145

jagatpradhānamiti ca nāma japtvā virājate//
kṛṣṇamūle kṛṣṇaliṃgaṃ nāma cārjitameva ca

1.13-2.13.146

sanakādyaiśca talliṃgaṃ pūjyājayurjagadgatim//
darbhāṃkuramayaṃ sapta munayo viśvayonikam

1.13-2.13.147

nāradastvaṃtarikṣe ca jadadbījamidaṃ gṛṇan//
vajramidro liṃgamevaṃ viśvātmānaṃ ca nāma ca

1.13-2.13.148

sūryastāmraṃ tathā liṃgaṃ nāma viśvasṛjaṃ japan//
caṃdraśca mauktikaṃ liṃgaṃ japannāma jagatpatim

1.13-2.13.149

iṃdranīlamayaṃ vahnirnāma viśveśvaraṃ japan//
puṣparāgaṃ guruliṃgaṃ viśvayoniṃ japanharam

1.13-2.13.150

padmarāgamayaṃ śukro viśvakarmeti nāma ca//
hemaliṃgaṃ ca dhanado japannāmnā tatheśvaram

1.13-2.13.151

raupyajaṃ viśvadevāśca nāmāpi jagatāṃpatim//
vāyavo rītijaṃ liṃgaṃ śaṃbhumityeva nāma ca

1.13-2.13.152

kāśajaṃ vasavo liṃgaṃ svayaṃbhumiti nāma ca//
trilohaṃ mātaro liṃgaṃ nāma bhūteśameva ca

1.13-2.13.153

lauhaṃ ca rakṣasāṃ nāma bhūtabhavyabhavodbhavam//
guhyakāḥ sīsajaṃ liṃgaṃ nāma yogaṃ japaṃti ca

1.13-2.13.154

jaigīṣavyo brahmarandhraṃ nāma yogeśvaraṃ japan//
nimirnayanayorliṃge japañśarveti nāma ca

1.13-2.13.155

dhanvaṃtarirgomayaṃ ca sarvalokeśvareśvaram//
gaṃdharvā dārujaṃ liṃgaṃ sarvaśreṣṭheti nāma ca

1.13-2.13.156

vaiḍūryaṃ rāghavo liṃgaṃ jagajjyeṣṭheti nāma ca//
bāṇo mārakataṃ liṃgaṃ vasiṣṭhamiti nāma ca

1.13-2.13.157

varuṇaḥ sphāṭikaṃ liṃgaṃ nāmnā ca parameśvaram//
nāgā vidrumaliṃgaṃ ca nāma lokatrayaṃkaram

1.13-2.13.158

bhāratī tāraliṃgaṃ ca nāma lokatrayāśritam//
śaniśca saṃgamāvarte jagannātheti nāma ca

1.13-2.13.159

śanideśe madhyarātrau mahīsāgarasaṃgame//
jātījaṃ rāvaṇo liṃgaṃ japannāma sudurjayam

1.13-2.13.160

siddhāśca mānasaṃ nāma kāmamṛtyujarātigam//
uṃchajaṃ ca balirliṃgaṃ jñānātmetyasya nāma ca

1.13-2.13.161

marīcipāḥ puṣpajaṃ ca jñānagamyeti nāma ca//
śakṛtāḥ śakṛtaṃ liṃgaṃ jñānajñeyeti nāma ca

1.13-2.13.162

phenapāḥ phenajaṃ liṃgaṃ nāma cāpi sudurvidam//
kapilo vālukāliṃgaṃ varadaṃ ca japanharam

1.13-2.13.163

sārasvato vāciliṃgaṃ nāma vāgīśvareti ca//
gaṇā mūrtimayaṃ liṃgaṃ nāma rudreti cābruvan

1.13-2.13.164

jāṃbūnadamayaṃ devāḥ śitikaṇṭheti nāma ca//
śaṃkhaliṃgaṃ budho nāma kaniṣṭhamiti saṃjapan

1.13-2.13.165

aśvinau mṛnmayaṃ liṃgaṃ nāmnā caiva suvedhasam//
vināyakaḥ piṣṭaliṃgaṃ nāmnā cāpi kapardinam

1.13-2.13.166

nāvanītaṃ kujo liṃgaṃ nāma cāpi karālakam//
tārkṣya odanaliṃgaṃ ca haryakṣeti hi nāma ca

1.13-2.13.167

gauḍaṃ kāmastathā liṃgaṃ ratidaṃ ceti nāma ca//
śacī lavaṇaliṃgaṃ tu babhrukeśeti nāma ca

1.13-2.13.168

viśvakarmā ca prāsādaliṃgaṃ yāmyeti nāma ca//
vibhīṣaṇaśca pāṃsūtthaṃ suhṛttameti nāma ca//
vaṃśāṃkurotthaṃ sagaro nāma saṃgatameva ca

1.13-2.13.169

rāhuśca rāmaṭhaṃ liṃgaṃ nāma gamyeti kīrtayan//
lepyaliṃgaṃ tathā lakṣmīrharinetreti nāma ca

1.13-2.13.170

yoginaḥ sarvabhūtasthaṃ sthāṇurityeva nāma ca//
nānāvidhaṃ manuṣyāśca puruṣaṃnāma nāma ca

1.13-2.13.171

tejomayaṃ ca ṛkṣāṇi bhagaṃ nāma ca bhāsvaram//
kiṃnarā dhātuliṃgaṃ ca sudīptamiti nāma ca

1.13-2.13.172

devadeveti nāmāsti liṃgaṃ ca brahmarākṣasāḥ//
daṃtajaṃ vāraṇā liṃgaṃ nāma raṃhasameva ca

1.13-2.13.173

saptalokamayaṃ sādhyā bahūrūpeti nāma ca//
dūrvāṃkuramayaṃ liṃgamṛtavaḥ sarvanāma ca

1.13-2.13.174

kauṃkumamapsaraso liṃgaṃ nāma śaṃbhoḥ priyeti ca//
siṃdūrajaṃ corvaśī ca nāma ca priyavāsanam

1.13-2.13.175

brahmacāri gururliṃgaṃ nāma coṣṇīṣiṇaṃ viduḥ//
alaktakaṃ ca yoginyo nāma cāsya subabhrukam

1.13-2.13.176

śrīkhaṃḍaṃ siddhayoginyaḥ sahasrākṣeti nāma ca//
ḍākinyo māṃsa liṃgaṃ ca nāma cāsya ca mīḍhuṣam

1.13-2.13.177

apyannajaṃ ca manavo giriśeti ca nāma ca//
agastyo vrīhijaṃ vāpi suśāṃtamiti nāma ca

1.13-2.13.178

yavajaṃ devalo liṃgaṃ patimityeva nāma ca//
valmīkajaṃ ca vālmīkiściravāsīti nāma ca

1.13-2.13.179

pratardano bāṇaliṃgaṃ hiraṇyabhujanāma ca//
rājikaṃ ca tathā daityā nāma ugreti kīrtitam

1.13-2.13.180

niṣpāvajaṃ dānavāśca liṃganāma ca dikpatim//
meghā nīramayaṃ liṃgaṃ parjanyapatināma ca

1.13-2.13.181

rājamāṣamayaṃ yakṣā nāma bhūtapatiṃ smṛtam//
tilānnajaṃ ca pitaro nāma vṛṣapatistathā

1.13-2.13.182

gautamo gorajamayaṃ nāma gopatireva ca//
vānaprasthāḥ phalamayaṃ nāma vṛkṣāvṛteti ca

1.13-2.13.183

skaṃdaḥ pāṣāṇaliṃgaṃ ca nāma senānya eva ca//
nāgaścāśvataro dhānyaṃ madhyametyasya nāma ca

1.13-2.13.184

puroḍāśamayaṃ yajvā sruvahasteti nāma ca//
yamaḥ kālāyasamayaṃ nāma prāha ca dhanvinam

1.13-2.13.185

yavāṃkuraṃ jāmadagnyo bhargadaityeti nāma ca//
purūravāścāścānnamayaṃ bahurūpeti nāma ca

1.13-2.13.186

māṃdhātā śarkarāliṃgaṃ nāma bāhuyugeti ca//
gāvaḥ payomayaṃ liṃgaṃ nāma netrasahasrakam

1.13-2.13.187

sādhyā bhartṛmayaṃ liṃgaṃ nāma viśvapatiḥ smṛtam//
nārāyaṇo naro mauṃjaṃ sahasraśiranāma ca

1.13-2.13.188

tārkṣyaṃ pṛthustathā liṃgaṃ sahasracaraṇābhidham//
pakṣiṇo vyomaliṃgaṃ ca nāma sarvātmaketi ca

1.13-2.13.189

pṛthivī meruliṃgaṃ ca dvitanuścāsya nāma ca//
bhasmaliṃgaṃ paśupatirnāma cāsya maheśvaraḥ

1.13-2.13.190

ṛṣayo jñānaliṃgaṃ ca cirasthāneti nāma ca//
brāhmaṇā brahmaliṃgaṃ ca nāma jyeṣṭheti taṃ viduḥ

1.13-2.13.191

gorocanamayaṃ śeṣo nāma paśupatiḥ smṛtam//
vāsukirviṣaliṃgaṃ ca nāma vai śaṃkareti ca

1.13-2.13.192

takṣakaḥ kālakūṭākhyaṃ bahurūpeti nāma ca//
hālāhalaṃ ca karkoṭa ekākṣa iti nāma ca

1.13-2.13.193

śrṛṃgī viṣamayaṃ padmo nāma dhūrjaṭireva ca//
putraḥ pitṛmayaṃ liṃgaṃ viśvarūpeti nāma ca

1.13-2.13.194

pāradaṃ ca śivā devī nāma tryambaka eva ca//
matsyādyāḥ śāstraliṃgaṃ ca nāma cāpi vṛṣākapiḥ

1.13-2.13.195

evaṃ kiṃ bahunoktena yadyatsattvaṃ vibhūtimat//
jagatyāmasti tajjātaṃ śivārādhanayogataḥ

1.13-2.13.196

bhasmano yadi vṛkṣatvaṃ jñāyate nīrasevanāt//
śivabhaktivihīnasya tato'sya phalamucyate

1.13-2.13.197

dharmārthakāmamokṣāṇāṃ yadi prāptau bhavenmatiḥ//
tato haraḥ samārādhyastrijagatyāḥ prado mataḥ

1.13-2.13.198

ya idaṃ śatarudrīyaṃ prātaḥprātaḥ paṭhiṣyati//
tasya prītaḥ śivo devaḥ pradāsyatyakhilānvarān

1.13-2.13.199

nātaḥ paraṃ puṇyatamaṃ kiṃcidasti mahāphalam//
sarvavedarahasyaṃ ca sūryeṇoktamidaṃ mama

1.13-2.13.200

vācā ca yatkṛtaṃ pāpaṃ manasā vāpyupārjitam//
pāpaṃ tannāśamāyāti kīrtite śatarudriye

1.13-2.13.201

rogārto mucyate rogādbaddho mucyeta bandhanāt//
bhayānmucyeta bhītaśca japedyaḥ śatarudriyam

1.13-2.13.202

nāmnāṃ śatena yaḥ kumbhaiḥ puṣpaistāvadbhirīśvaram//
praṇāmānāṃ śatenāpi mucyate sarvapātakaiḥ

1.13-2.13.203

liṃgānāṃ śatametacca śatamārādhakāstathā//
nāmāni ca śataṃ sarvadoṣasaṃnāśakaṃ smṛtam

1.13-2.13.204

viśeṣādeṣu liṃgeṣu yaḥ paṭhiṣyati paṃcasu//
paṃcabhirviṣayodbhūtaiḥ sa doṣaiḥ parimucyate

1.13-2.13.205

//nārada uvāca//
niśamyaivaṃ prārthyate'pi guptakṣetre mudānvitāḥ//
paṃcaliṃgānayarcayaṃtaḥ śivadhyānaparābhavan

1.13-2.13.206

tato bahutithe kāle pratyakṣībhūya śaṃkaraḥ//
prāhatānmudito devasteṣāṃ bhaktiviśeṣataḥ

1.13-2.13.207

//śiva uvāca//
bakolūkagṛdhrakūrmā indradyumna ca pārthiva//
sārūpyāṃ muktimāpannā malloke nivasiṣyatha

1.13-2.13.208

lomaśaścāpi mārkaṃḍo jīvanmuktau bhaviṣyataḥ//
ityukte devadevena liṃgaṃ sthāpitavānnṛpaḥ

1.13-2.13.209

indradyumneśvaraṃ nāma mahākālākhyamityuta//
jñātvā tīrthaguṇānrājā kīrtimicchaṃściraṃtanīm

1.13-2.13.210

triramyamatulaṃ liṃgaṃ saṃsthāpyedamuvāca ha//
yāvaccaṃdraśca sūryaśca yāvattiṣṭhati medinī

1.13-2.13.211

indradyumneśvaraṃ liṃgaṃ naṃdatācchāśvatīḥ samāḥ//
tatastatheti bhagavācchivaḥ procyābravītpunaḥ

1.13-2.13.212

atra yo niyataṃ liṃgamaiṃdradyumnaṃ prapūjayet//
sa gaṇo jāyate nūnaṃ mama loke nivatsyati

1.13-2.13.213

ityuktvā saha taiścaiva paṃcabhiḥ śaśiśekharaḥ//
rudralokama gāddevaste'pi jātā gaṇāḥ punaḥ

1.13-2.13.214

evaṃ prabhāvo rājābhūdiṃdradyumno mahīpatiḥ//
yajatā yena vīreṇa nirmiteyaṃ mahīnadī

1.13-2.13.215

evaṃvidhaḥsa puṇyo'yaṃ mahīsāgarasaṃgamaḥ//
abhūttato'pi saṃkṣepāttava pārtha prakīrtitaḥ

1.13-2.13.216

snātvātra saṃgame yaśca indradyumneśvaraṃ naraḥ//
pūjayettasya vāsaḥ syādyatreśaḥ pārvatīpatiḥ

1.13-2.13.217

sarvabandhaharaṃ liṃgaṃ gāṇapatyapradaṃ tvidam//
yato bandhānvihāyaiva sthāpitaṃ tena phālalguna

1.13-2.13.218

itīdamuktaṃ tava puṇyakāri māhātmyamasyottamasaṃgamasya//
māhātmyamatyadbutapuṇyamindradyumneśvarasyāpi ca puṇyakāri

1.13-2.13

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe mahīsāgarasaṃgamamāhātmyaśatarudriyaliṃgamāhātmyendradyumneśvaraliṃgamāhātmya varṇanaṃnāma trayodaśo'dhyāyaḥ

Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc