Language

ENहिગુ
Scripture Library

Skanda Purana · Verses 1.12-2

1.12-2.12.1

// nārada uvāca//
atha te dadṛśuḥ pārtha saṃyamasthaṃ mahāmunim//
kriyāyogasamāyuktaṃ tapomūrtidharaṃ yathā

1.12-2.12.2

jaṭāstriṣavaṇasnānakapilāḥ śirasā tadā//
dhārayantaṃ lomaśākhyamājyasiktamivānalam

1.12-2.12.3

savyahaste tṛṇaughaṃ ca cchāyārthe viprasattamam//
dakṣiṇe cākṣamālāṃ ca bibhrataṃ maitramārgagam

1.12-2.12.4

ahiṃsayanduruktādyaiḥ prāṇino bhūmicāriṇaḥ//
yaḥ siddhimeti japyena sa maitro munirucyate

1.12-2.12.5

bakabhūpadvijolūkagṛdhrakūrmā vilokya ca//
nemuḥ kalāpagrāme taṃ ciraṃtanataponidhim

1.12-2.12.6

svāgatāsanasatkāreṇāmunā te'ti satkṛtāḥ//
yathocitaṃ pratītāstamāhuḥ kāryaṃ hṛdi sthitam

1.12-2.12.7

//kūrma uvāca//
indradyumno'yamavanīpatiḥ satrijanāgraṇīḥ//
kīrtilopānnirasto'yaṃ vedhasā nākapṛṣṭhataḥ

1.12-2.12.8

mārkaṃḍeyādibhiḥ prāpya kīrtyuddhāraṃca sattama//
nāyaṃ kāmayate svargaṃ punaḥpātādibhīṣaṇam

1.12-2.12.9

bhavatānugṛhīto'yamihecchati mahodayam//
praṇodyastadayaṃ bhūpaḥ śiṣyaste bhagavanmayā//
tvatsakāśamihānīto brūhi sādhvasya vāṃchitam

1.12-2.12.10

paropakaraṇaṃ nāma sādhūnāṃ vratamāhitam//
viśeṣataḥ praṇodyānāṃ śiṣyavṛttimupeyuṣām

1.12-2.12.11

apraṇodyeṣu pāpeṣu sādhu proktamasaṃśayam//
vidveṣaṃ maraṇaṃ cāpi kurute'nyatarasya ca

1.12-2.12.12

apramattaḥ praṇodyeṣu munireṣa prayacchati//
tadeveti bhavānevaṃ dharmaṃ vetti kuto vayam

1.12-2.12.13

//lomaśa uvāca//
kūrma yuktamidaṃ sarvaṃ tvayābhihitamadya naḥ//
dharmaśāstropanataṃ tatsmāritāḥ sma purātanam

1.12-2.12.14

brūhi rājansuviśrabdhaṃ sandehaṃ hṛdayasthitam//
kaste kimabravīccheṣaṃ vakṣyāmyahaṃ na saṃśayaḥ

1.12-2.12.15

//indradyumna uvāca//
bhagavanprathamaḥ praśrastāvadeva mamocyatām//
grīṣmakāle'pi madhyasthai ravau kiṃ na tavāśramaḥ

1.12-2.12.16

kuṭīmātro'pi yacchāyā tṛṇaiḥ śirasi pāṇigaiḥ

1.12-2.12.17

//lomaśa uvāca//
martavyamastyavaśyaṃ ca kāya eṣa patiṣyati//
kasyārthe kriyate gehamanityabhavamadhyagaiḥ

1.12-2.12.18

yasya mṛtyurbhavenmitraṃ pītaṃ vā'mṛtamuttamam//
tasyaitaducitaṃ vaktumidaṃ me śvo bhaviṣyati

1.12-2.12.19

idaṃ yugasahasreṣu bhaviṣyamabhaviddinam//
tadapyadyatvamāpannaṃ kā kathāmaraṇāvadheḥ

1.12-2.12.20

kāraṇānugataṃ kāryamidaṃ śukrādabhūdvapuḥ//
kathaṃ viśuddhimāyāti kṣālitāṃgāravadvada

1.12-2.12.21

tadasyāpi kṛte pāpaṃ śatruṣaḍvarganirjitāḥ//
kathaṃkāraṃ na lajjante kurvāṇā nṛpasattama

1.12-2.12.22

tadbrahmaṇa ihotpannaḥ sikatādvayasambhavaḥ//
nigamoktaṃ paṭhañchṛṇvannidaṃ jīviṣyate katham

1.12-2.12.23

tathāpi vaiṣṇavī māyā mohayatyavivekinam//
hṛdayasthaṃ na jānaṃti hyapi mṛtyu śatāyuṣaḥ

1.12-2.12.24

dantāścalāścalā lakṣmīryauvanaṃ jīvitaṃ nṛpa//
calācalamatīvedaṃ dānamevaṃ gṛhaṃ nṛṇām

1.12-2.12.25

iti vijñāya saṃsārasāraṃ ca calācalam//
kasyārthe kriyate rājankuṭajādi parigrahaḥ

1.12-2.12.26

//indradyumna uvāca//
cirāyurbhagavāneva śrūyate bhuvanatraye//
tadarthamahamāyātastatkimevaṃ vacastava

1.12-2.12.27

//lomaśa uvāca//
pratikalpaṃ maccharīrādekaromaparikṣayaḥ//
jāyate sarvanāśe ca mama bhāvi pramāpaṇam

1.12-2.12.28

paśya jānupradeśaṃ me dvyaṃgulaṃ romavarjitam//
jātaṃ vapustadbibhemi martavye sati kiṃ gṛhaiḥ

1.12-2.12.29

//nārada uvāca//
itthaṃ niśamya tadvākyaṃ sa prahasyātivismitaḥ//
bhūpālastasya papraccha kāraṇaṃ tādṛśāyuṣaḥ

1.12-2.12.30

//indradyumna uvāca//
pṛcchāmi tvāmahaṃ brahmanyadāyuridamīdṛśam//
tava dīrghaṃ prabhāvo'sau dānasya tapaso'thavā

1.12-2.12.31

//lomaśa uvāca//
śrṛṇu bhūpa pravakṣyāmi pūrvajanmasamudbhavām//
śivadharmayutāṃ puṇyāṃ kathāṃ pāpapraṇāśanīm

1.12-2.12.32

ahamāsaṃ purā śūdro daridro'tīvabhūtale//
bhramāmi vasudhāpṛṣṭhe hyaśanapīḍito bhṛśam

1.12-2.12.33

tato mayā mahalliṃgaṃ jālimadhyagataṃ tadā//
madhyāhne'sya jalādhāro dṛṣṭaścaivā vidūrataḥ

1.12-2.12.34

tataḥ praviśya tadvāri pītvā snātvā ca śāṃbhavam//
talliṃgaṃ snāpitaṃ pūjā vihitā kamalaiḥ śubhaiḥ

1.12-2.12.35

atha kṣutkṣāmakaṃṭho'haṃ śrīkaṃṭhaṃ taṃ namasya ca//
punaḥ pracalito mārge pramīto nṛpasattama

1.12-2.12.36

tato'haṃ brāhmaṇagṛhe jāto jātismaraḥ sutaḥ//
snāpanācchivaliṃgasya sakṛtkamalapūjanāt

1.12-2.12.37

smaranvilasitaṃ mithyā satyābhāsamidaṃ jagat//
avidyāmayamityevaṃ jñātvā mūkatvamāsthitaḥ

1.12-2.12.38

tena vipreṇa vārdhakye samārādhya maheśvaram//
prāpto'hamiti me nāma īśāna iti kalpitam

1.12-2.12.39

tataḥ sa vipro vātsalyādagadānsubahūnmama//
cakāra vyapaneṣyāmi mūkatvamiti niścayaḥ

1.12-2.12.40

maṃtravādānbahūnvaidyānupāyānaparānapi//
pitrostathā mahāmāyāsaṃbaddhamanasostathā

1.12-2.12.41

nirīkṣya mūḍhatāṃ hāsyamāsīnmanasi me tadā//
tathā yauvanamāsādya niśi hitvā nijaṃ gṛham

1.12-2.12.42

saṃpūjya kamalaiḥ śaṃbhuṃ tataḥ śayanamabhyagām//
tataḥ pramīte pitari mūḍhaityahamujjhitaḥ

1.12-2.12.43

saṃbaṃdhibhiḥ pratīto'tha phalāhāramavasthitaḥ//
pratītaḥ pūjayāmīśamabjairbahuvidhaistathā

1.12-2.12.44

atha varṣaśatasyāṃte varadaḥ śaśiśekharaḥ//
pratyakṣo yācito dehi jarāmaraṇasaṃkṣayam

1.12-2.12.45

//īśvara uvāca//
ajarāmaratā nāsti nāmarūpabhṛtoyataḥ//
mamāpi dehapātaḥ syādavadhiṃ kuru jīvite

1.12-2.12.46

iti śaṃbhorvacaḥ śrutvā mayā vṛtimidaṃ tadā//
kalpāṃte romapāto'stu maraṇaṃ sarvasaṃkṣaye

1.12-2.12.47

tatastava gaṇo bhūyāmiti me'bhīpsito varaḥ//
tathetyuktvā sa bhagavānharaścādarśanaṃ gataḥ

1.12-2.12.48

ahaṃ tapasiniṣṭhaśca tataḥ prabhṛti cābhavam//
brahmahatyādibhiḥ pāpairmucyate śivapūjanāt

1.12-2.12.49

bradhnābjairitarairvapi kamalairnātra saṃśayaḥ//
evaṃ kuru mahārāja tvamapyāpsyasi vāṃchitam

1.12-2.12.50

harabhaktasya lokasya trilokyāṃ nāsti durlabham//
bahiḥpravṛttiṃ sagṛhya jñānakarmendriyādi ca

1.12-2.12.51

layaḥ sadāśive nityamataryo go'yamucyate//
duṣkaratvādvahiryogaṃ śiva eva svayaṃ jagau

1.12-2.12.52

paṃcabhiścārcanaṃ bhūtairviśiṣṭaphaladaṃ dhruvam//
kleśakarmavipākādyairāśayaiścāpya saṃyutam

1.12-2.12.53

īśānamārādhya japanpraṇavaṃ muktipāpnuyāt//
sarvapāpakṣaye jāte śive bhavati bhāvanā

1.12-2.12.54

pāpopahatabuddhīnāṃ śive vārtāpi durlabhā//
durlabhaṃ bhārate janma durlabhaṃ śivapūjanam

1.12-2.12.55

durlabhaṃ jāhnavīsnānaṃ śive bhaktiḥ sudurlabhā//
durlabhaṃ brāhmaṇe dānaṃ durlabhaṃ vahnipūjanam

1.12-2.12.56

alpapuṇyaiśca duṣprāpaṃ puruṣottamapūjanam

1.12-2.12.57

lakṣeṇa dhanuṣāṃ yogastadardhena hutāśanaḥ//
pātraṃ śatasahasreṇa revā rudraśca ṣaṣṭibhiḥ

1.12-2.12.58

iti damuktamakhilaṃ mayā tava mahīpate//
yathāyurabhavaddīrghaṃ samārādhya maheśvaram

1.12-2.12.59

na durlabhaṃ na duṣprāpaṃ na cāsādhyaṃ mahātmanām//
śivabhaktikṛtāṃ puṃsāṃ trilokyāmiti niścitam

1.12-2.12.60

naṃdīśvarasya tenaiva vapuṣā śivapūjanāt//
siddhimālokya ko rājañchaṃkaraṃ na namasyati

1.12-2.12.61

śvetasya ca mahīpasya śrīkaṃṭhaṃ ca namasyataḥ//
kālopi pralayaṃ yātaḥ kastamīśaṃ na pūjayet

1.12-2.12.62

yadicchayā viśvamidaṃ jāyate vyavatiṣṭhate//
tathā saṃlīyate cāṃte kastaṃ na śaraṇaṃ vrajet

1.12-2.12.63

etadrahasyamidameva nṛṇāṃ pradhānaṃ kartavyamatra śivapūjanameva bhūpa//
yasyāṃtarāyapadavīmupayāṃti lokāḥ sadyoḥ naraḥ śivanataḥ śivameva satyam

1.12-2.12

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe mahīprādurbhāve lomaśavṛttānte śivapūjanamāhātmyavarṇanaṃnāma dvādaśo'dhyāyaḥ

Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc