Language

ENहिગુ
Scripture Library

Skanda Purana · Chapter 1.12

1.12.12.1

//lomaśa uvāca//
praṇamya paramātmānaṃ ramāyuktaṃ janārddanam//
amṛtārthaṃ mamaṃthuste surāsuragaṇāḥ punaḥ

1.12.12.2

udadhermathyamānācca nirgataḥ sumahāyaśāḥ//
dhanvaṃtaririti khyāto yuvā mṛtyuñjayaḥ paraḥ

1.12.12.3

pāṇibhyāṃ pūrṇakalaśaṃ sudhāyāḥ parigṛhya vai//
yāvatsarve surāḥ sarve nirīkṣaṃte manoharam

1.12.12.4

tadā daityāḥ samaṃ gatvā hartukāmā balādiva//
sudhayā pūrṇakalaśaṃ dhanvaṃtarikare sthitam

1.12.12.5

yāvattaraṃgamālābhirāvṛto'bhūdbhiṣaktamaḥ//
śanaiḥ śanaiḥ samāyāto dṛṣṭo'sau vṛṣaparvaṇā

1.12.12.6

karasthaḥ kalaśastasya hṛtastena balādiva//
asurāśca tataḥ sarve jagarjuratibhīṣaṇam

1.12.12.7

kalaśaṃ sudhayā pūrṇaṃ gṛhītvā te samutsukāḥ//
daityāḥ pātālamājagmustadā devā bhramānvitāḥ

1.12.12.8

anujagmuḥ susaṃnaddhā yoddhukāmāśca taiḥ saha//
tadā devānsamālokya balirevamabhāṣata

1.12.12.9

// baliruvāca//
vayaṃ tu kevalaṃ devāḥ sudhayā paritoṣitāḥ//
śīghrameva pragaṃtavyaṃ bhavadbhiśca surottamaiḥ

1.12.12.10

triviṣṭapaṃ mudā yuktaiḥ kimasmābhiḥ prayojanam//
purāsmābhiḥ kṛtaṃ maitraṃ bhavadbhiḥ svārthatatparaiḥ//
adhunā viditaṃ tattu nātra kāryā vicāraṇā

1.12.12.11

evaṃ nirbhārtsitāstena balinā surasattamāḥ//
yathāgatena mārgeṇa jagmurnārāyaṇaṃ prabhum

1.12.12.12

taṃ dṛṣṭvā viṣṇunā sarve surā bhagnamanorathā//
āśvāsitā vacobhiśca nānānunayako vidaiḥ

1.12.12.13

mā trāsaṃ kurutātrārtha ānayiṣyāmi tāṃ sudhām//
evamābhāṣya bhagavānmukundo'nāthasaṃśrayaḥ

1.12.12.14

sthāpayitvā surānsarvāṃstatraiva madhusūdanaḥ//
mohanīrūpamāsthāya daityanāmagrato'bhavat

1.12.12.15

tāvaddaityāḥ susaṃrabdhāḥ parasparamathābruvan//
vivādaḥ sarvadaityānāmamṛtārthe tadā'bhavat

1.12.12.16

evaṃ pravartamāne tu mohinīrūpamāśritām//
dṛṣṭvā yoṣāṃ tadā daivātsarvabhūtamanoramām

1.12.12.17

vismayena samāviṣṭā babhūvustṛṣitekṣaṇāḥ//
tāṃ saṃmānya tadā daityarājo baliruvāca ha

1.12.12.18

//baliruvāca//
sudhā tvayā vibhaktavyā sarveṣāṃ gatihetave//
śīghratvena mahābhāge kuruṣva vacanaṃ mama

1.12.12.19

evamuktā hyuvācedaṃ smayamānā baliṃ prati//
strīṇāṃ naiva ca viśvāsaḥ kartavyo hi vipaścitā

1.12.12.20

anṛtaṃ sāhasaṃ māyā mūrkhatvamati lobhatā//
aśaucaṃ nirghṛṇatvaṃ ca strīṇāṃ doṣāḥ svabhāvajāḥ

1.12.12.21

niḥsnehatvaṃ ca vijñeyaṃ dhūrtatvaṃ caiva tattvataḥ//
svastrīṇāṃ caiva vijñeyā doṣā nāstyatra saṃśayaḥ

1.12.12.22

yathaiva śvāpadānāṃ ca vṛkā hiṃsāparāyaṇāḥ//
kākā yatāṃḍajānāṃ ca śvāpadānāṃ ca jaṃbukāḥ//
dhūrtā tathā manuṣyāṇāṃ strījñeyā satataṃ budhaiḥ

1.12.12.23

mayā saha bhavadbhiśca kathaṃ sakhyaṃ pravartate//
sarvathātra na vijñeyāḥ ke yūyaṃ caiva ka hyaham

1.12.12.24

tasmādbhavadbhiḥ saṃciṃtyakāryākāryavicakṣaṇaiḥ//
kartavyaṃ parayā buddhyā prayātāsurasattamāḥ

1.12.12.28

//baliruvāca//
adyāmṛtaṃ ca sarveṣāṃ vibhajasva yathātatham//
tvayā dattaṃ ca gṛhṇīmaḥ satyaṃsatyaṃ vadāmi te

1.12.12.29

evamuktā tadā devī mohinī sarvamaṃgalā//
uvācāthāsurānsarvānrocayam̐llaukikīṃ sthitim

1.12.12.30

// bhagavānuvāca//
yūyaṃ sarve kṛtārthāśca jātā daivena kenacit//
adyopāvāsasaṃyuktā amṛtasyādhivāsanam

1.12.12.31

kriyatāmasurāḥ śreṣṭhāḥ śubhecchā kiṃcidasti vaḥ//
śvebhūte pāraṇaṃ kuryādvratārcanaratiśca vaḥ

1.12.12.32

nyāyopārjitavittena daśamāṃśena dhīmatā//
kartavyo viniyogaśca īśaprītyarthahetave

1.12.12.33

tatheti matvā te sarve yathoktaṃ devamāyayā//
cakrustathaiva daiteyā mohitā nātikovidāḥ

1.12.12.34

mayāsureṇa ca tadā bhavanāni kṛtāni vai//
manojñāni mahārhāṇi suprabhāṇi mahāṃti ca

1.12.12.35

teṣupaviṣṭāste sarve susnātāḥ samalaṃkṛtāḥ//
sthāpayitvā susaṃrabdhāḥ pūrṇaṃ kalaśamagrataḥ

1.12.12.36

rātrau jāgaraṇaṃ sarvaiḥ kṛtaṃ paramayā mudā//
athoṣasi pravṛtte ca prātaḥsnānayutā bhavan

1.12.12.37

asurā balimukhyāśca paṃktibhūtā yatākramam//
sarvamāvaśyakaṃ kṛtvā tadā pānaratā bhavan

1.12.12.38

baliśca vṛṣaparvā ca namuciḥ śaṃkha eva ca//
sudaṃṣṭraścaiva saṃhlādī kālanemirvibhīṣaṇaḥ

1.12.12.39

vātāpirilvalaḥ kumbho nikumbhaḥ pracchadastathā//
tathā sundopasundau ca niśumbhaḥ śumbha eva ca

1.12.12.40

mahiṣo mahiṣākṣaśca biḍālākṣaḥ pratāpavān//
cikṣurākhyo mahābāhurjṛbhaṇo'tha vṛṣāsuraḥ

1.12.12.41

vibāhurbāhuko ghorastathā vai ghoradarśanaḥ//
ete cānye ca bahavo daityadānavarākṣasāḥ//
yathākramaṃ copaviṣṭā rāhuḥ ketustathaiva ca

1.12.12.42

teṣāṃ tu koṭisaṃkhyānāṃ daityānāṃ paṃktirāsthitā

1.12.12.43

tatastayā tadā devyā amṛtārthaṃ hi vai dvijāḥ//
yajjātaṃ tacchṛṇaudhvaṃ hi tayā devyā kṛtaṃ mahat

1.12.12.44

sarve vijñāpitāḥ sadyo gṛhītakalaśā tadā//
śobhayā parayā yuktā sākṣātsā viṣṇumohinī

1.12.12.45

karasthena tadā devī kalaśena virājitā//
śuśubhe parayā kāṃtyā jaganmaṃgalamaṃgalā

1.12.12.46

pariveṣadharāḥ sarve surāste hyasurāṃtikam//
āgatāstatkṣaṇādeva yatra te hyasurottamāḥ

1.12.12.47

tāndṛṣṭvā mohinī sadya uvāca pramadottamā

1.12.12.48

//mohinyuvāca//
ete hyatithayo jñeyā dharmmasarvasvasādhanāḥ//
ebhyo deyaṃ yatāśaktyā yadi satyaṃ vaco mama//
pramāṇaṃ bhavatāṃ cādya kurudhvaṃ mā vilaṃbatha

1.12.12.49

pareṣāmupakāraṃ ca ye kurvaṃti svaśaktitaḥ//
dhanyāste caiva vijñeyāḥ pavitrāḥ lokapālakāḥ

1.12.12.50

kevalātmodarārthāya udyogaṃ ye prakurvate//
te kleśabhāgino jñeyā nātra kāryā vicāraṇā

1.12.12.51

tasmādvibhajanaṃ kāryaṃ mayaitasya śubhavratāḥ//
devebhyaśca prayacchadhvaṃ yaddhi cātmapriyāpriyam

1.12.12.52

ityukte vacane devyā tathā cakrurataṃ dritāḥ//
āhvayāmāsurasurāḥ sarvāndevānsavāsavān

1.12.12.53

upaviṣṭāśca te sarve amṛtārthaṃ ca bho dvijāḥ//
teṣūpaviśyamāneṣu hyuvāca paramaṃ vacaḥ//
mohinī sarvadharmmajñā asurāṇāṃ smayanniva

1.12.12.54

//mohinyuvāca//
ādau hyabhyāgatāḥ pūjyā iti vai vaidikī śrutiḥ

1.12.12.55

tasmādyūyaṃ vedaparāḥ sarve devaparāyaṇāḥ//
bruvaṃtu tvaritenaiva ādau keṣāṃ dadāmyaham//
amṛtaṃ hi mahābhāgā balimukhyā vadaṃtu bhoḥ

1.12.12.56

balinoktā tadā devī yatte manasi rocate//
svāminī tvaṃ na saṃdeho hyasmākaṃ suṃdarānane

1.12.12.57

evaṃ saṃmānitā tena balinā bhāvitātmanā//
pariveṣaṇakāryārthaṃ kalaśaṃ gṛhya satvarā

1.12.12.58

tasmānnarendrakarabhorulasaddṛkūlā śroṇītaṭālasagatirmavihvalāṃgī//
sā kūjatī kanakanūpurasiṃjitena kuṃbhastanī kalaśapāṇirathāviveśa

1.12.12.59

tadā tu devī pariveṣayaṃtī sā mohinī devagaṇāya sākṣāt//
vavarṣa deveṣu sudhārasaṃ punaḥ punaḥ sudhāhārarasāmṛtaṃ yathā

1.12.12.60

punaśca te devagaṇāḥ sudhārasaṃ dattaṃ tayā parayā viśvamūrtyā//
balimukhyāḥ saha lokapālā gaṃdharvayakṣāpsarasāṃ gaṇāśca

1.12.12.61

sarve daityā āsanasthā punaśca te devagaṇāḥ sudhārasaṃ dattaṃ pīḍitāśca//
tūṣṇīṃbhūtā balimukhyā dvijeṃdrā manasvino dhyānaparā babhūvuḥ

1.12.12.62

tatastathāvidhāndṛṣṭvā daityāṃstānmohamāśritān//
tadā rāhuśca ketuśca dvāvetau daityapuṃgavau

1.12.12.63

devānāṃ rūpamāsthāya amṛtārthaṃ tvarānvitau//
upaviṣṭau tadā paṅktyāṃ devānāmamṛtārthinau

1.12.12.64

yadāmṛtaṃ pātukāmo rāhuḥ paramadurjayaḥ//
candrārkābhyāṃ prakathito viṣṇoramitatejasaḥ

1.12.12.65

tadā tasya śiraśchinnaṃ rāhordurvigrahasya ca//
śiro gaganamāpede kabaṃdhaṃ ca mahītale//
bhramamāṇaṃ tadā hyadrīṃścūrṇayāmāsa vai tadā

1.12.12.66

sādriśca sarvabhūlokaścūrṇitaśca tadā'bhavat//
tayā tena ca dehena cūrṇitaṃ sacarācaram

1.12.12.67

dṛṣṭvā tadā mahādevastasyopari tu saṃsthitaḥ//
nivāsaḥ sarvadevānāṃ tasyāḥ pādatale'bhavat

1.12.12.68

pīḍanaṃ tatsamīpetha nivāsa iti nāma vai

1.12.12.69

mahatāmālayaṃ yasmādyasyāstaccaraṇāṃbujam//
mahālayeti vikhyātā jagattrayavimohinī

1.12.12.70

ketuśca dhūmarūpo'sāvākāśe vilayaṃ gataḥ//
sudhāṃ samarpya caṃdrāya tirodhānagato'bhavat

1.12.12.71

vāsudevo jagadyonirjagatāṃ kāraṇaṃ param//
viṣṇoḥ prasādāttajjātaṃ surāṇāṃ kāryasiddhidam

1.12.12.72

asurāṇāṃ vināśāya jātaṃ daivaviparyayāt//
vinā daivena jānīdhvamudyamo hi nirarthakaḥ

1.12.12.73

yaugapadyena taiḥ sarvaiḥ kṣīrābdhermaṃthanaṃ kṛtam//
siddhirjātā hi devānāmasiddhirasurānprati

1.12.12.74

tataśca te devavarānprakopitā daityāśca māyāpravi mohitāḥ punaḥ//
anekaśastrāstrayutāstadā'bhavanviṣṇau gate garjamānāstadānīm

1.12.12

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kedārakhaṃḍe samudramaṃthanākhyāne devānāmamṛtaprāśanavarṇanaṃnāma dvādaśo'dhyāyaḥ

Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc