Skanda Purana · Verses 1.1-2

// atha śrīskānde mahāpurāṇe prathamaṃ māheśvarakhaṇḍaṃ prārabhyate//
//śrīgaṇeśāya namaḥ//
ॐnamo bhagavate vāsudevāya//
ॐnārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam//
devīṃ sarasvatī caiva tato jayamudīrayet

//vyāsa uvāca//
yasyājñayā jagatsraṣṭāviriṃciḥ pālako hariḥ//
saṃhartā kālarudrākhyo namastasmai pinākine/ १.१ //
tīrthānāmuttamaṃ tīrthaṃ kṣetrāṇāṃ kṣetramuttamam//
tatraiva naimiṣāraṇye saunakādyāstapodhanāḥ//
dīrghasatraṃ prakurvaṃtaḥ satriṇaḥ karmacetasaḥ

teṣāṃ sadarśanautsukyādāgato hi mahātapāḥ//
vyāsaśiṣyo mahāprājño lomaśonāma nāmataḥ

tatrāgataṃ te dadṛśurmunayo dīrghasatriṇaḥ//
uttasthuryugapatsarve sārghyahastāḥ samutsukāḥ

dattvārghyapādyaṃ satkṛtya munayo vītakalmaṣāḥ//
taṃ papracchurmahābhāgāḥ śivadharmaṃ savistaram

//ṛṣaya ūcuḥ//
kathayasva mahāprājña devadevasya śūlinaḥ//
mahimānaṃ mahābhāga dhyānārcanasamanvitam

saṃmārjane kiṃ phalaṃ syāttathā raṃgāvalīṣu ca//
pradāne darpaṇasyātha tathā vai cāmarasya ca

pradāne ca vitānasya tathā dhārāgṛhasya ca//
dīpadāne kiṃ phalaṃ syātpūjāyāṃ kiṃ phalaṃ bhavet

kānikāni ca puṇyāni kathyatāṃ śivapūjane//
itihāsapurāṇāni vedādhyayanameva ca

śivasyāgre prakurvaṃti kārayantyatha vā narāḥ//
kiṃ phalaṃ ca nṛṇāṃ teṣāṃ kathyatāṃ vistareṇa hi

śivākhyānaparoloke tvatto nānyo'sti vai mune

iti śrutvā vacasteṣāṃ munīnāṃ bhāvitātmanām//
uvāca vyāsaśiṣyo'sau śivamāhātmyamuttamam

//lomaśa uvāca//
aṣṭādaśapurāṇeṣu gīyate vai paraḥ śivaḥ//
tasmācchivasya māhātmyaṃ vaktuṃ ko'pi na pāryate

śiveti dvyakṣaraṃ nāma vyāhariiṣyaṃti ye janāḥ//
teṣāṃ svargaśca mokṣaśca bhaviṣyati na cānyathā

udāro hi mahādevo devānāṃ patiriśvaraḥ//
yena sarvaṃ pradattaṃ hi tasmātsarva iti smṛtaḥ

te dhanyāste mahātmāno ye bhajaṃti sadā śivam

vinā sadāśivaṃ yohi saṃsāraṃ tartumicchati//
sa mūḍho hi mahāpāpaḥ śivadveṣī na saṃśayaḥ

bhakṣitaṃ hi garaṃ yena dakṣayajño vināśitaḥ//
kālasya dahanaṃ yena kṛtaṃ rājñaḥ pramocanam

//ṛṣaya ūcuḥ//
yathā garaṃ bhakṣitaṃ ca yathā yajño vināśitaḥ//
dakṣasya ca tathā brūhi paraṃ kautūhalaṃ hi naḥ

//sūta uvāca//
dākṣāyaṇī purā dattā śaṃkarāya mahātmane//
vacanādbrahmaṇo viprā dakṣeṇa parameṣṭhinaḥ

ekadā hi sa dakṣo vai naimiṣāraṇyamāgataḥ//
yadṛcchāvaśamāpanna ṛṣibhiḥ paripūjitaḥ

stutibhiḥ praṇipātaiśca tathā sarvaiḥ surāsuraiḥ//
tatra sthito mahādevo nābhyutthānābhivādane//
cakārāsya tataḥ kruddho dakṣo vacanabravīt

sarvatra sarve hi surāsurā bhṛśaṃ namaṃti māṃ vipravarāḥ samutsukāḥ//
kathaṃ hyasau durjanavanmahātmā bhūtādibhiḥ pretapiśācayuktaḥ//
śmaśānavāsī nirapatrapo hyayaṃ kathaṃ praṇāmaṃ na karoti me'dhunā

pākhaṃḍino durjanāḥ pāpaśīlā vipraṃ dṛṣṭvā coddhatā unmadāśca//
vadhyāstyājyāḥ sadbhirevaṃvidhā hi tasmādenaṃ śāpituṃ codyato'smi

ityevamuktvā sa mahātapāstadā ruṣānvito rudramidaṃ babhāṣe

śrṛṇvaṃtvamī vipratamā idānīṃ vaco hi me kartumihārhathaitat//
rudro hyayaṃ yajñabāhyo vṛto me varṇātīto varṇaparo yataśca

naṃdī niśamya tadvākyaṃ śailādo hi ruṣānvitaḥ//
abravīttvarito dakṣaṃ śāpadaṃ taṃ mahāprabham

//nandyuvāca//
yajñabāhyo hi me svāmī maheśo'yaṃ kṛtaḥ katham//
yasya smaraṇamātreṇa yajñāśca saphalā hyamī

yajño dānaṃ tapaścaiva tīrthāni vividhāni ca//
yasya nāmnā pavitrāṇi soyaṃ śapto'dhunā katham

vṛthā te brahmacāpalyācchapto'yaṃ dakṣa durmate//
yenedaṃ pālitaṃ viśvaṃ sarveṇa ca mahātmanā//
śapto'yaṃ sa kathaṃ pāpa rudro'yaṃ brāhmaṇādhama

evaṃ nirbhārtsitastena naṃdinā hi prajāpatiḥ//
naṃdinaṃ ca śaśāpātha dakṣo roṣasamanvitaḥ

yūyaṃ sarve rudravarā vedabāhyāśca vai bhṛśam//
śaptāhi vedamārgaiśca tathā tyaktā maharṣibhiḥ

pāṣaṃḍavādasaṃyuktāḥ śiṣṭa''cārabahiṣkṛtāḥ//
kapālinaḥ pānaratāstathā kālamukhā hyamī

iti śaptāstadā tena dakṣeṇa śivakiṃkarāḥ//
tadā prakupito naṃdī dakṣaṃ śaptuṃ pracakrame

śaptā vayaṃ tvayā vipra sādhavaḥ śivakiṃkarāḥ//
vṛthaiva brahmacāpalyādahaṃ śāpaṃ dadāmi te

vedavādaratā yūyaṃ nānyadastītivādinaḥ//
kāmātmānaḥ svargaparā lobhamohasamanvitāḥ

vaidikaṃ ca puraskṛtya brāhmaṇāḥ śūdrayājakāḥ//
daridriṇo bhaviṣyaṃti pratigraharatāḥ sadā

dakṣa kecidbhaviṣyanti brāhmaṇā brahmarākṣasāḥ//
//lomaśa uvāca//
viprāste śapitāstena naṃdinā kopinā bhṛśam

athākarṇyeśvaro vākyaṃ naṃdinaḥ prahasanniva//
uvāca vākyaṃ madhuraṃ bodhayayuktaṃ sadāśivaḥ

//mahādeva uvāca//
kopaṃ nārhasi vai kartuṃ brāhmaṇānprati vai sadā//
brāhmaṇāguravo hyete vedavādaratāḥ sadā

vedo maṃtramayaḥ sākṣāttathā sūktamayo bhṛśam//
sūkte pratiṣṭhito hyātmā sarveṣāmapi dehinām

tasmānnātmavido nindyā ātmaivāhaṃ na cetaraḥ//
ko'yaṃ kastvaṃ kva cāhaṃ vai kasmācchaptā hi vai dvijāḥ

prapaṃcaracanāṃ hitvā buddho bhava mahāmate//
tattvajñānena nirvartya svasthaḥ krodhādivarjitaḥ

evaṃ prabodhitastena śaṃbhunā parameṣṭhinā//
vivekaparamo bhūtvā śailādo hi mahātapāḥ//
śivena saha saṃgamya paramānaṃdasaṃplutaḥ

dakṣopi hi ruṣā''viṣṭaṛṣibhiḥ parivāritaḥ//
yayau sthānaṃ svakaṃ tatra praviveśa ruṣā'nvitaḥ

śraddhāṃ vihāya paramāṃ śivapūjakānāṃ niṃdāparaḥ sa hi babhūva narādhamaśca//
sarvairmaharṣibhirupetya sa tatra śarvaṃ devaṃ nininda na babhūva kadāpi śāntaḥ

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kedārakhaṇḍe purāṇaprastāvadakṣavṛttāntavarṇanaṃnāma prathamo'dhyāyaḥ