Śivapurāṇa, Books 1 and 7 · Chapter 7.2.17
oṃ iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṃḍe śiṣyasaṃskāravarṇanaṃ nāma ṣoḍaśo 'dhyāyaḥ
Chapter 17
upamanyuruvāca
ataḥ paraṃ samāvekṣya guruḥ śiṣyasya yogyatām
ṣaḍadhvaśuddhiṃ kurvīta sarvabaṃdhavimuktaye
kalāṃ tattvaṃ ca bhuvanaṃ varṇaṃ padamataḥ param
maṃtraśceti samāsena ṣaḍadhvā paripaṭhyate
nivṛttyādyāḥ kalāḥ pañca kalādhvā kathyate budhaiḥ
vyāptāḥ kalābhiritare tvadhvānaḥ pañca pañcabhiḥ
565a
śivatattvādibhūmyaṃtaṃ tattvādhvā samudāhṛtaḥ
ṣaḍviṃśatsaṃkhyayopetaḥ śuddhāśuddhobhayātmakaḥ
ādhārādyunmanāṃtaśca bhuvanādhvā prakīrtitaḥ
vinā bhedopabhedābhyāṃ ṣaṣṭisaṃkhyāsamanvitaḥ
pañcāśadrudrarūpāstu varṇā varṇādhvasaṃjñitāḥ
anekabhedasaṃpannaḥ padādhvā samudāhṛtaḥ
sarvopamaṃtrairmaṃtrādhvā vyāptaḥ paramavidyayā
yathā śivo na tattveṣu gaṇyate tattvanāyakaḥ
maṃtrādhvani na gaṇyeta tathāsau maṃtranāyakaḥ
kalādhvano vyāpakatvaṃ vyāpyatvaṃ cetarādhvanām
na vetti tattvato yasya naivārhatyadhvaśodhanam
ṣaḍvidhasyādhvano rūpaṃ na yena viditaṃ bhavet
vyāpyavyāpakatā tena jñātumeva na śakyate
tasmādadhvasvarūpaṃ ca vyāpyavyāpakatāṃ tathā
yathāvadavagamyaiva kuryādadhvaviśodhanam
kuṃḍamaṃḍalaparyaṃtaṃ tatra kṛtvā yathā purā
dvihastamānaṃ kurvīta prācyāṃ kalaśamaṃḍalam
tataḥ snātaśśivācāryaḥ saśiṣyaḥ kṛtanaityakaḥ
praviśya maṃḍalaṃ śaṃbhoḥ pūjāṃ pūrvavadācaret
tatrāḍhakāvaraissiddhaṃ taṃdulaiḥ pāyasaṃ prabhoḥ
ardhaṃ nivedya homārthaṃ śeṣaṃ samupakalpayet
purataḥ kalpite vātha maṃḍale varṇimaṃḍite
sthāpayetpañcakalaśāndikṣu madhye ca deśikaḥ
teṣu brahmāṇi mūlārṇairbindunādasamanvitaiḥ
nama ādyairyakarāṃtaiḥ kalpayetkalpavittamaḥ
īśānaṃ madhyame kuṃbhe puruṣaṃ purataḥ sthite
aghoraṃ dakṣiṇe vāme vāmaṃ sadyaṃ ca paścime
rakṣāṃ vidhāya mudrā ca baddhvā kuṃbhābhimaṃtraṇam
kṛtvā śivānalairhomaṃ prārabhet yathā purā
yadardhaṃ pāyasaṃ pūrvaṃ homārthaṃ parikalpitam
hutvā śiṣyasya taccheṣaṃ bhoktuṃ samupakalpayet
tarpaṇāṃtaṃ ca maṃtrāṇāṃ kṛtvā karma yathā purā
hutvā pūrṇāhutiṃ teṣāṃ tataḥ kuryātpradīpanam
oṃkārādanu huṃkāraṃ tato mūlaṃ phaḍaṃtakam
svāhāṃtaṃ dīpane prāhuraṃgāni ca yathākramam
teṣāmāhutayastisro deyā dīpanakarmaṇi
maṃtrairekaikaśastaistu vicintyā dīptamūrtayaḥ
triguṇaṃ triguṇī kṛtya dvijakanyākṛtaṃ sitam
sūtraṃ sūtreṇa saṃmaṃtrya śikhāgre baṃdhayecchiśoḥ
caraṇāṃguṣṭhaparyaṃtamūrdhvakāyasya tiṣṭhataḥ
laṃbayitvā tu tatsūtraṃ suṣumṇāṃ tatra yojayet
śāṃtayā mudrayādāya mūlamaṃtreṇa maṃtravit
hutvāhutitrayaṃ tasyāssānnidhyamupakalpayet
hṛdi saṃtāḍya śiṣyasya puṣpakṣepeṇa pūrvavat
565b
caitanyaṃ samupādāya dvādaśāṃte nivedya ca
sūtraṃ sūtreṇa saṃyojya saṃrakṣyāstreṇa varmaṇā
avaguṃṭhyātha tatsūtraṃ śiṣyadehaṃ viciṃtayet
mūlatrayamayaṃ pāśaṃ bhogabhogyatvalakṣaṇam
viṣayendriyadehādijanakaṃ tasya bhāvayet
vyomādibhūtarūpiṇyaḥ śāṃtyatītādayaḥ kalāḥ
sūtre svanāmabhiryojyaḥ pūjyaścaiva namoyutaiḥ
athavā bījabhūtaistatkṛtvā pūrvoditaṃ kramāt
tato malādestattvādau vyāptiṃ samalokayet
kalāvyāptiṃ malādau ca hutvā saṃdīpayetkalāḥ
śiṣyaṃ śirasi saṃtāḍya sūtraṃ dehe yathākramam
śāṃtyatītapade sūtraṃ lāñchayenmaṃtramuccaran
evaṃ kṛtvā nivṛttyantaṃ śāṃtyatītamanukramāt
hutvāhutitrayaṃ paścānmaṇḍale ca śivaṃ yajet
devasya dakṣiṇe śiṣyamupaveśyottarāmukham
sadarbhe maṇḍale dadyāddhomaśiṣṭaṃ caruṃ guruḥ
śiṣyastadguruṇā dattaṃ satkṛtya śivapūrvakam
bhuktvā paścāddvirācamya śivamantramudīrayet
apare maṇḍale dadyātpañcagavyaṃ tathā guruḥ
so 'pi tacchaktitaḥ pītvā dvirācamya śivaṃ smaret
tṛtīye maṇḍale śiṣyamupaveśya yathā purā
pradadyāddaṃtapavanaṃ yathāśāstroktalakṣaṇam
agreṇa tasya mṛdunā prāṅmukho vāpyudaṅmukhaḥ
vācaṃ niyamya cāsīnaśśiṣyo daṃtānviśodhayet
prakṣālya daṃtapavanaṃ tyaktvācamya śivaṃ smaret
praviśeddeśikādiṣṭaḥ prāṃjaliḥ śivamaṇḍalam
tyaktaṃ taddantapavanaṃ dṛśyate guruṇā yadi
prāgudakpaścime vāgre śivamanyacchivetaram
aśastāśāmukhe tasmingurustaddoṣaśāṃtaye
śatamardhaṃ tadardhaṃ vājuhuyānmūlamantrataḥ
tataḥ śiṣyaṃ samālabhya japitvā karṇayoḥ śivam
devasya dakṣiṇe bhāge taṃ śiṣyamadhivāsayet
ahatāstaraṇāstīrṇe sa darbhaśayane śuciḥ
maṃtrite 'ntaḥ śivaṃ dhyāyañśayīta prākchirā niśi
śikhāyāṃ baddhasūtrasya śikhayā tacchikhāṃ guruḥ
ābadhyāhatavastreṇa tamācchādya ca varmaṇā
rekhātrayaṃ ca parito bhasmanā tilasarṣapaiḥ
kṛtvāstrajaptaistadvāhye digīśānāṃ baliṃ haret
śiṣyo 'pi parato 'naśnankṛtvaivamadhivāsanam
prabudhyotthāya gurave svapnaṃ dṛṣṭaṃ nivedayet
Original text: Śivapurāṇa, Books 1 and 7 · Edition: Venkatesvara Steam Press, Bombay (c. 1920) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0