Śivapurāṇa, Books 1 and 7 · Chapter 7.2.18
oṃ iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe śivadīkṣāvidhānavarṇanaṃ nāma saptadaśo 'dhyāyaḥ
566a
Chapter 18
upamanyuruvāca
tataḥ snānādikaṃ sarvaṃ samāpyācāryacoditaḥ
gacchedbaddhāṃjalirdhyāyañchivamaṇḍalapārśvataḥ
atha pūjāṃ vinā sarvaṃ kṛtvā pūrvadine yathā
netrabaṃdhanaparyaṃtaṃ darśayenmaṇḍalaṃ guruḥ
baddhanetreṇa śiṣyeṇa puṣpāvakiraṇe kṛte
yatrāpataṃti puṣṇāṇi tasya nāmā 'sya saṃdiśet
taṃ copanīya nirmālyamaṇḍale 'sminyathā purā
pūjayeddevamīśānaṃ juhuyācca śivānale
śiṣyeṇa yadi duḥsvapno dṛṣṭastaddoṣaśāṃtaye
śatamardhaṃ tadardhaṃ vā juhuyānmūlavidyayā
tataḥ sūtraṃ śikhābaddhaṃ laṃbayitvā yathā purā
ādhārapūjāprabhṛti yannivṛttikalāśrayam
vāgīśvarīpūjanāṃtaṃ kuryāddhomapurassaram
atha praṇamya vāgīśaṃ nivṛttervyāpikāṃ satīm
maṇḍale devamabhyarcya hutvā caivāhutitrayam
prāpayecca śiśoḥ prāptiṃ yugapatsarvayoniṣu
sūtradehe 'tha śiṣyasya tāḍanaprokṣaṇādikam
kṛtvātmānaṃ samādāya dvādaśāṃte nivedya ca
tato 'pyādāya mūlena mudrayā śāstradṛṣṭayā
yojayenmanasācāryo yugapatsarvayoniṣu
devānāṃ jātayaścāṣṭau tiraścāṃ pañca jātayaḥ
jātyaikayā ca mānuṣyā yonayaśca caturdaśa
tāsu sarvāsu yugapatpraveśāya śiśordhiyā
vāgīśānyāṃ yathānyāyaṃ śiṣyātmānaṃ niveśayet
garbhaniṣpattaye devaṃ saṃpūjya praṇipatya ca
hutvā caiva yathānyāyaṃ niṣpannaṃ tadanusmaret
niṣpannasyaivamutpattimanuvṛttiṃ ca karmaṇā
ārjavaṃ bhoganiṣpattiḥ kuryātprītiṃ parāṃ tathā
niṣkṛtyarthaṃ ca jātyāyurbhogasaṃskārasiddhaye
hutvāhutitrayaṃ devaṃ prārthayeddeśikottamaḥ
bhoktṛtvaviṣayāsaṃgamalaṃ 1 tatkāyaśodhanam
kṛtvaivameva śiṣyasya chiṃdyātpāśatrayaṃ tataḥ
nikṛtyā pari baddhasya pāśasyātyaṃtabhedataḥ
kṛtvā śiṣyasya caitanyaṃ svacchaṃ manyeta kevalam
hutvā pūrṇāhutiṃ vahnau brahmāṇaṃ pūjayettataḥ
hutvāhutitrayaṃ tasmai śivājñāmanusaṃdiśet
pitāmaha tvayā nāsya yātuḥ śaivaṃ paraṃ padam
pratibandho vidhātavyaḥ śaivājñaiṣā garīyasī
ityādiśya tamabhyarcya visṛja ca vidhānataḥ
1 tyājayitveti śeṣaḥ
566b
samabhyarcya mahādevaṃ juhuyādāhutitrayam
nivṛttyā śuddhamuddhṛtya śiṣyātmānaṃ yathā purā
niveśyātmani sūtre ca vāgīśaṃ pūjayettataḥ
hutvāhutitrayaṃ tasmai praṇamya ca visṛjya tām
kuryānnivṛttaḥ saṃdhānaṃ pratiṣṭhāṃ kalayā saha
saṃdhāne yugapatpūjāṃ kṛtvā hutvāhutitrayam
śiṣyātmanaḥ pratiṣṭhāyāṃ praveśaṃ tvatha bhāvayet
tataḥ pratiṣṭhāmāvāhya kṛtvāśeṣaṃ puroditam
tadvyāptiṃ vyāpikāṃ tasya vāgīśānīṃ ca bhāvayet
pūrṇedumaṃḍalaprakhyāṃ kṛtvā śeṣaṃ ca pūrvavat
viṣṇave saṃviśedājñāṃ śivasya paramātmanaḥ
viṣṇorvisarjanādyaṃ ca kṛtvā śeṣaṃ ca vidyayā
pratiṣṭhāmanusaṃdhāya tasyāṃ cāpi yathā purā
kṛtvānucintya tadvyāptiṃ vāgīśāṃ ca yathākramam
dīptāgnau pūrṇahomāntaṃ kṛtvā śeṣaṃ ca pūrvavat
nīlarudramupasthāpya tasmai pūjādikaṃ tathā
kṛtvā karma śivājñāṃ ca dadyātpūrvoktavartmanā
tapastamapi codvāsya kṛtvā tasyātha śāṃtaye
vidyākalāṃ samādhāya tadvyāptiṃ cāvalokayet
svātmano vyāpikāṃ tadvadvāgīśīṃ ca yathā purā
bālārkasadṛśākārāṃ bhāsayaṃtīṃ diśo daśa
tataḥ śeṣaṃ yathāpūrvaṃ kṛtvā devaṃ maheśvaram
āvāhyārādhya hutvāsmai śivājñāṃ manasā diśet
maheśvaraṃ tathotsṛjya kṛtvānyāṃ ca kalāmimām
śāṃtyatītāṃ kalāṃ nītvā tadvyāptimavalokayet
svātmano vyāpikāṃ tadvadvāgīśāṃ ca viciṃtayet
nabhomaṃḍalasaṃkāśāṃ pūrṇāṃtaṃ cāpi pūrvavat
kṛtvā śeṣavidhānena samabhyarcya sadāśivam
tasmai samādiśedājñāṃ śaṃbhoramitakarmaṇaḥ
tatrāpi ca yathāpūrvaṃ śivaṃ śirasi pūrvavat
samabhyarcya ca vāgīśaṃ praṇamya ca visarjayet
tataśśivena samprokṣya śiṣyaṃ śirasi pūrvavat
vilayaṃ śāṃtyatītāyāḥ śaktitattve 'tha ciṃtayet
ṣaḍadhvanaḥ pare pāre sarvādhvavyāpinī parām
koṭisūryapratīkāśaṃ śaivīṃ śaktiñca cintayet
tadagre śiṣyamānīya śuddhasphaṭikanirmalam
prakṣālya kartarīṃ paścācchivaśāstroktamārgataḥ
kuryāttasya śikhācchedaṃ saha sūtreṇa deśikaḥ
tatastāṃ gomaye nyasya śivāgnau juhuyācchikhām
vauṣaḍaṃtena mūlena punaḥ prakṣālya kartarīm
haste śiṣyasya caitanyaṃ taddehe vinivartayet
567a
tataḥ snātaṃ samācāṃtaṃ kṛtasvastyayanaṃ śiśum
praveśya maṃḍalābhyāsaṃ praṇipatya ca daṃḍavat
pūjāṃ kṛtvā yathānyāyaṃ kriyāvaikalyaśuddhaye
vācakenaiva maṃtreṇa juhuyādāhutitrayam
upāṃśūccārayogena juhuyādāhutitrayam
punassaṃpūjya deveśaṃ mantravaikalyaśuddhaye
mānasoccārayogena juhuyādāhutitrayam
tatra śaṃbhuṃ samārādhya maṃḍalasthaṃ sahāṃbayā
hutvāhutitrayaṃ paścātprārthayetprāṃjalirguruḥ
bhagavaṃstvatprasādena śuddhirasya ṣaḍadhvanaḥ
kṛtā tasmātparaṃ dhāma gamayainaṃ tavāvyayam
iti vijñāpya devāya nāḍīsaṃdhānapūrvakam
pūrṇāṃtaṃ pūrvavatkṛtvā tato bhūtāni śodhayet
sthirāsthire tataḥ śuddhyai śītoṣṇe ca tataḥ pade
dhyāyedvyāptyaikatākāre bhūtaśodhanakarmaṇi
bhūtānāṃ graṃthivicchedaṃ kṛtvā tyaktvā sahādhipaiḥ
bhūtāni sthitayogena yo japetparame śive
viśodhyāsya tanuṃ dagdhvā plāvayitvā sudhākaṇaiḥ
sthāpyātmānaṃ tataḥ kuryādviśuddhādhvamayaṃ vapuḥ
tatrādau śāntyatītāṃ tu vyāpikāṃ svādhvanaḥ kalām
śuddhāmeva śiśormūrdhni nyasecchāntimukhe tathā
vidyāṃ galādinābhyaṃtaṃ pratiṣṭhāṃ tadadhaḥ kramāt
jānvaṃtaṃ tadadho nyasyennivṛttiṃ cānuciṃtayet
svabījaissūtramaṃtraṃ ca nyasyāṃ gaistaṃ śivātmakam
buddhvā taṃ hṛdayāṃbhoje devamāvāhya pūjayet
āśāsya nityasāṃnidhyaṃ śivasvātmyaṃ śiśau guruḥ
śivatejomayasyāsya śiśorāpādayedguṇān
aṇimādīnprasīdeti pradadyādāhutitrayam
tathaiva tu guṇāneva punarasyopapādayet
sarvajñātāṃ tathā tṛptiṃ bodhaṃ cādyantavarjitam
aluptaśaktiṃ svātantryamanaṃtāṃ śaktimeva ca
tato devamanujñāpya sadyādikalaśaistu tam
abhiṣiṃceta deveśaṃ dhyāyanhṛdi yathākramam
athopaveśya taṃ śiṣyaṃ śivamabhyarcya pūrvavat
labdhānujñaḥ śivācchaivīṃ vidyāmasmai samādiśet
oṃkārapūrvikāṃ tatra saṃpuṭāntu namo 'ṃtagām
śivaśaktiyutāñcaiva śaktividyāṃ ca tādṛśīm
ṛṣiṃ chandaśca devaṃ ca śivatāṃ śivayostathā
pūjāṃ sāvaraṇāṃ śambhorāsanāni ca sandiśet
punaḥ saṃpūjya deveśaṃ yanmayā samanuṣṭhitam
sukṛtaṃ kuru tatsarvamiti vijñāpayecchivam
sahaśiṣyo gururdevaṃ daṇḍavatkṣitimaṃḍale
praṇamyodvāsayettasmānmaṃḍalātpāvakādapi
567b
tataḥ sadasikāḥ sarve pūjyāḥ pūjārhakāḥ kramāt
sevyā vittānusāreṇa sadasyāśca sahartvijaḥ
vittaśāṭhyaṃ na kurvīta yadīcchecchivamātmanaḥ
Original text: Śivapurāṇa, Books 1 and 7 · Edition: Venkatesvara Steam Press, Bombay (c. 1920) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0