Language

ENहिગુ
Scripture Library

Śivapurāṇa, Books 1 and 7 · Chapter 7.2.18

7.2.18.1

oṃ iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe śivadīkṣāvidhānavarṇanaṃ nāma saptadaśo 'dhyāyaḥ
566a
Chapter 18
upamanyuruvāca
tataḥ snānādikaṃ sarvaṃ samāpyācāryacoditaḥ
gacchedbaddhāṃjalirdhyāyañchivamaṇḍalapārśvataḥ

7.2.18.2

atha pūjāṃ vinā sarvaṃ kṛtvā pūrvadine yathā
netrabaṃdhanaparyaṃtaṃ darśayenmaṇḍalaṃ guruḥ

7.2.18.3

baddhanetreṇa śiṣyeṇa puṣpāvakiraṇe kṛte
yatrāpataṃti puṣṇāṇi tasya nāmā 'sya saṃdiśet

7.2.18.4

taṃ copanīya nirmālyamaṇḍale 'sminyathā purā
pūjayeddevamīśānaṃ juhuyācca śivānale

7.2.18.5

śiṣyeṇa yadi duḥsvapno dṛṣṭastaddoṣaśāṃtaye
śatamardhaṃ tadardhaṃ vā juhuyānmūlavidyayā

7.2.18.6

tataḥ sūtraṃ śikhābaddhaṃ laṃbayitvā yathā purā
ādhārapūjāprabhṛti yannivṛttikalāśrayam

7.2.18.7

vāgīśvarīpūjanāṃtaṃ kuryāddhomapurassaram
atha praṇamya vāgīśaṃ nivṛttervyāpikāṃ satīm

7.2.18.8

maṇḍale devamabhyarcya hutvā caivāhutitrayam
prāpayecca śiśoḥ prāptiṃ yugapatsarvayoniṣu

7.2.18.9

sūtradehe 'tha śiṣyasya tāḍanaprokṣaṇādikam
kṛtvātmānaṃ samādāya dvādaśāṃte nivedya ca

7.2.18.10

tato 'pyādāya mūlena mudrayā śāstradṛṣṭayā
yojayenmanasācāryo yugapatsarvayoniṣu

7.2.18.11

devānāṃ jātayaścāṣṭau tiraścāṃ pañca jātayaḥ
jātyaikayā ca mānuṣyā yonayaśca caturdaśa

7.2.18.12

tāsu sarvāsu yugapatpraveśāya śiśordhiyā
vāgīśānyāṃ yathānyāyaṃ śiṣyātmānaṃ niveśayet

7.2.18.13

garbhaniṣpattaye devaṃ saṃpūjya praṇipatya ca
hutvā caiva yathānyāyaṃ niṣpannaṃ tadanusmaret

7.2.18.14

niṣpannasyaivamutpattimanuvṛttiṃ ca karmaṇā
ārjavaṃ bhoganiṣpattiḥ kuryātprītiṃ parāṃ tathā

7.2.18.15

niṣkṛtyarthaṃ ca jātyāyurbhogasaṃskārasiddhaye
hutvāhutitrayaṃ devaṃ prārthayeddeśikottamaḥ

7.2.18.16

bhoktṛtvaviṣayāsaṃgamalaṃ 1 tatkāyaśodhanam
kṛtvaivameva śiṣyasya chiṃdyātpāśatrayaṃ tataḥ

7.2.18.17

nikṛtyā pari baddhasya pāśasyātyaṃtabhedataḥ
kṛtvā śiṣyasya caitanyaṃ svacchaṃ manyeta kevalam

7.2.18.18

hutvā pūrṇāhutiṃ vahnau brahmāṇaṃ pūjayettataḥ
hutvāhutitrayaṃ tasmai śivājñāmanusaṃdiśet

7.2.18.19

pitāmaha tvayā nāsya yātuḥ śaivaṃ paraṃ padam
pratibandho vidhātavyaḥ śaivājñaiṣā garīyasī

7.2.18.20

ityādiśya tamabhyarcya visṛja ca vidhānataḥ
1 tyājayitveti śeṣaḥ
566b
samabhyarcya mahādevaṃ juhuyādāhutitrayam

7.2.18.21

nivṛttyā śuddhamuddhṛtya śiṣyātmānaṃ yathā purā
niveśyātmani sūtre ca vāgīśaṃ pūjayettataḥ

7.2.18.22

hutvāhutitrayaṃ tasmai praṇamya ca visṛjya tām
kuryānnivṛttaḥ saṃdhānaṃ pratiṣṭhāṃ kalayā saha

7.2.18.23

saṃdhāne yugapatpūjāṃ kṛtvā hutvāhutitrayam
śiṣyātmanaḥ pratiṣṭhāyāṃ praveśaṃ tvatha bhāvayet

7.2.18.24

tataḥ pratiṣṭhāmāvāhya kṛtvāśeṣaṃ puroditam
tadvyāptiṃ vyāpikāṃ tasya vāgīśānīṃ ca bhāvayet

7.2.18.25

pūrṇedumaṃḍalaprakhyāṃ kṛtvā śeṣaṃ ca pūrvavat
viṣṇave saṃviśedājñāṃ śivasya paramātmanaḥ

7.2.18.26

viṣṇorvisarjanādyaṃ ca kṛtvā śeṣaṃ ca vidyayā
pratiṣṭhāmanusaṃdhāya tasyāṃ cāpi yathā purā

7.2.18.27

kṛtvānucintya tadvyāptiṃ vāgīśāṃ ca yathākramam
dīptāgnau pūrṇahomāntaṃ kṛtvā śeṣaṃ ca pūrvavat

7.2.18.28

nīlarudramupasthāpya tasmai pūjādikaṃ tathā
kṛtvā karma śivājñāṃ ca dadyātpūrvoktavartmanā

7.2.18.29

tapastamapi codvāsya kṛtvā tasyātha śāṃtaye
vidyākalāṃ samādhāya tadvyāptiṃ cāvalokayet

7.2.18.30

svātmano vyāpikāṃ tadvadvāgīśīṃ ca yathā purā
bālārkasadṛśākārāṃ bhāsayaṃtīṃ diśo daśa

7.2.18.31

tataḥ śeṣaṃ yathāpūrvaṃ kṛtvā devaṃ maheśvaram
āvāhyārādhya hutvāsmai śivājñāṃ manasā diśet

7.2.18.32

maheśvaraṃ tathotsṛjya kṛtvānyāṃ ca kalāmimām
śāṃtyatītāṃ kalāṃ nītvā tadvyāptimavalokayet

7.2.18.33

svātmano vyāpikāṃ tadvadvāgīśāṃ ca viciṃtayet
nabhomaṃḍalasaṃkāśāṃ pūrṇāṃtaṃ cāpi pūrvavat

7.2.18.34

kṛtvā śeṣavidhānena samabhyarcya sadāśivam
tasmai samādiśedājñāṃ śaṃbhoramitakarmaṇaḥ

7.2.18.35

tatrāpi ca yathāpūrvaṃ śivaṃ śirasi pūrvavat
samabhyarcya ca vāgīśaṃ praṇamya ca visarjayet

7.2.18.36

tataśśivena samprokṣya śiṣyaṃ śirasi pūrvavat
vilayaṃ śāṃtyatītāyāḥ śaktitattve 'tha ciṃtayet

7.2.18.37

ṣaḍadhvanaḥ pare pāre sarvādhvavyāpinī parām
koṭisūryapratīkāśaṃ śaivīṃ śaktiñca cintayet

7.2.18.38

tadagre śiṣyamānīya śuddhasphaṭikanirmalam
prakṣālya kartarīṃ paścācchivaśāstroktamārgataḥ

7.2.18.39

kuryāttasya śikhācchedaṃ saha sūtreṇa deśikaḥ
tatastāṃ gomaye nyasya śivāgnau juhuyācchikhām

7.2.18.40

vauṣaḍaṃtena mūlena punaḥ prakṣālya kartarīm
haste śiṣyasya caitanyaṃ taddehe vinivartayet

7.2.18.41

567a
tataḥ snātaṃ samācāṃtaṃ kṛtasvastyayanaṃ śiśum
praveśya maṃḍalābhyāsaṃ praṇipatya ca daṃḍavat

7.2.18.42

pūjāṃ kṛtvā yathānyāyaṃ kriyāvaikalyaśuddhaye
vācakenaiva maṃtreṇa juhuyādāhutitrayam

7.2.18.43

upāṃśūccārayogena juhuyādāhutitrayam
punassaṃpūjya deveśaṃ mantravaikalyaśuddhaye

7.2.18.44

mānasoccārayogena juhuyādāhutitrayam
tatra śaṃbhuṃ samārādhya maṃḍalasthaṃ sahāṃbayā
hutvāhutitrayaṃ paścātprārthayetprāṃjalirguruḥ

7.2.18.45

bhagavaṃstvatprasādena śuddhirasya ṣaḍadhvanaḥ
kṛtā tasmātparaṃ dhāma gamayainaṃ tavāvyayam

7.2.18.46

iti vijñāpya devāya nāḍīsaṃdhānapūrvakam
pūrṇāṃtaṃ pūrvavatkṛtvā tato bhūtāni śodhayet

7.2.18.47

sthirāsthire tataḥ śuddhyai śītoṣṇe ca tataḥ pade
dhyāyedvyāptyaikatākāre bhūtaśodhanakarmaṇi

7.2.18.48

bhūtānāṃ graṃthivicchedaṃ kṛtvā tyaktvā sahādhipaiḥ
bhūtāni sthitayogena yo japetparame śive

7.2.18.49

viśodhyāsya tanuṃ dagdhvā plāvayitvā sudhākaṇaiḥ
sthāpyātmānaṃ tataḥ kuryādviśuddhādhvamayaṃ vapuḥ

7.2.18.50

tatrādau śāntyatītāṃ tu vyāpikāṃ svādhvanaḥ kalām
śuddhāmeva śiśormūrdhni nyasecchāntimukhe tathā

7.2.18.51

vidyāṃ galādinābhyaṃtaṃ pratiṣṭhāṃ tadadhaḥ kramāt
jānvaṃtaṃ tadadho nyasyennivṛttiṃ cānuciṃtayet

7.2.18.52

svabījaissūtramaṃtraṃ ca nyasyāṃ gaistaṃ śivātmakam
buddhvā taṃ hṛdayāṃbhoje devamāvāhya pūjayet

7.2.18.53

āśāsya nityasāṃnidhyaṃ śivasvātmyaṃ śiśau guruḥ
śivatejomayasyāsya śiśorāpādayedguṇān

7.2.18.54

aṇimādīnprasīdeti pradadyādāhutitrayam
tathaiva tu guṇāneva punarasyopapādayet

7.2.18.55

sarvajñātāṃ tathā tṛptiṃ bodhaṃ cādyantavarjitam
aluptaśaktiṃ svātantryamanaṃtāṃ śaktimeva ca

7.2.18.56

tato devamanujñāpya sadyādikalaśaistu tam
abhiṣiṃceta deveśaṃ dhyāyanhṛdi yathākramam

7.2.18.57

athopaveśya taṃ śiṣyaṃ śivamabhyarcya pūrvavat
labdhānujñaḥ śivācchaivīṃ vidyāmasmai samādiśet

7.2.18.58

oṃkārapūrvikāṃ tatra saṃpuṭāntu namo 'ṃtagām
śivaśaktiyutāñcaiva śaktividyāṃ ca tādṛśīm

7.2.18.59

ṛṣiṃ chandaśca devaṃ ca śivatāṃ śivayostathā
pūjāṃ sāvaraṇāṃ śambhorāsanāni ca sandiśet

7.2.18.60

punaḥ saṃpūjya deveśaṃ yanmayā samanuṣṭhitam
sukṛtaṃ kuru tatsarvamiti vijñāpayecchivam

7.2.18.61

sahaśiṣyo gururdevaṃ daṇḍavatkṣitimaṃḍale
praṇamyodvāsayettasmānmaṃḍalātpāvakādapi

7.2.18.62

567b
tataḥ sadasikāḥ sarve pūjyāḥ pūjārhakāḥ kramāt

7.2.18.63

sevyā vittānusāreṇa sadasyāśca sahartvijaḥ
vittaśāṭhyaṃ na kurvīta yadīcchecchivamātmanaḥ

Original text: Śivapurāṇa, Books 1 and 7 · Edition: Venkatesvara Steam Press, Bombay (c. 1920) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc