Language

ENहिગુ
Scripture Library

Śivapurāṇa, Books 1 and 7 · Chapter 7.2.16

7.2.16.1

oṃ iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe dīkṣāvidhāne gurumāhātmyaṃ nāma pañcadaśo 'dhyāyaḥ
Chapter 16
upamanyuruvāca
puṇye 'hani śucau deśe bahudoṣavivarjite
deśikaḥ prathamaṃ kuryātsaṃskāraṃ samayāhvayam

7.2.16.2

parīkṣya bhūmiṃ vidhivadgaṃdhavarṇarasādibhiḥ
śilpiśāstroktamārgeṇa maṇḍapaṃ tatra kalpayet

7.2.16.3

kṛtvā vediṃ ca tanmadhye kuṇḍāni parikalpayet
aṣṭadikṣu tathā dikṣu tatraiśānyāṃ punaḥ kramāt

7.2.16.4

pradhānakuṃḍaṃ kurvīta yadvā paścimabhāgataḥ
pradhānamekamevātha kṛtvā śobhāṃ prakalpayet

7.2.16.5

vitānadhvajamālābhirvividhābhiranekaśaḥ
vedimadhye tataḥ kuryānmaṃḍalaṃ śubhalakṣaṇam

7.2.16.6

raktahemādibhiścūrṇairīśvarāvāhanocitam
siṃdūraśālinīvāracūrṇairevātha nirdhanaḥ

7.2.16.7

ekahastaṃ dvihastaṃ vā sitaṃ vā raktameva vā
ekahastasya padmasya karṇikāṣṭāṃgulā matā

7.2.16.8

kesarāṇi tadardhāni śeṣaṃ cāṣṭadalādikam
dvihastasya tu padmasya dviguṇaṃ karṇikādikam

7.2.16.9

kṛtvā śobhopaśobhāḍhyamaiśānyāṃ tasya kalpayet
ekahastaṃ tadardhaṃ vā punarvedyaḥ tu maṃḍalam

7.2.16.10

vrīhitaṃdulasiddhārthatilapuṣpakuśāstṛte
tatra lakṣaṇasaṃyuktaṃ śivakuṃbhaṃ prasādhayet

7.2.16.11

sauvarṇaṃ rājataṃ vāpi tāmrajaṃ mṛnmayaṃ tu vā
gandhapuṣpākṣatākīrṇaṃ kuśadūrvāṃkurācitam

7.2.16.12

sitasūtrāvṛtaṃ kaṃṭhe navavastrayugāvṛtam
śuddhāmbupūrṇamutkūrcaṃ sadravyaṃ sapidhānakam

7.2.16.13

bhṛṅgāraṃ vardhanīṃ cāpi śaṃkhaṃ ca cakrameva vā
vinā sūtrādikaṃ sarvaṃ padmapatramathāpi vā

7.2.16.14

tasyāsanāraviṃdasya kalpayeduttare dale
agrataścaṃdanāṃbhobhirastrarājasya vardhanīm

7.2.16.15

maṇḍalasya tataḥ prācyāṃ maṃtrakuṃbhe ca pūrvavat
kṛtvā vidhivadīśasya mahāpūjāṃ samācaret

7.2.16.16

athārṇavasya tīre vā nadyāṃ goṣṭhe 'pi vā girau
devāgare gṛhe vāpi deśe 'nyasminmanohare

7.2.16.17

kṛtvā pūrvoditaṃ sarvaṃ vinā vā maṃḍapādikam
maṃḍalaṃ pūrvavatkṛtvā sthaṃḍilaṃ ca vibhāvasoḥ

7.2.16.18

praviśya pūjābhavanaṃ prahṛṣṭavadano guruḥ
sarvamaṃgalasaṃyuktaḥ samācaritanaityakaḥ

7.2.16.19

563b
mahāpūjāṃ maheśasya kṛtvā maṇḍalamadhyataḥ
śivakuṃbhe tathā bhūyaḥ śivamāvāhya pūjayet

7.2.16.20

paścimābhimukhaṃ dhyātvā yajñarakṣakamīśvaram
arcayedastravardhanyāmastramīśasya dakṣiṇe

7.2.16.21

mantrakumbhe ca vinyasya mantraṃ mantraviśāradaḥ
kṛtvā mudrādikaṃ sarvaṃ mantrayāgaṃ samācaret

7.2.16.22

tataśśivānale homaṃ kuryāddeśikasattamaḥ
pradhānakuṇḍe parito juhuyuścāpare dvijāḥ

7.2.16.23

ācāryātpādamardhaṃ vā homasteṣāṃ vidhīyate
pradhānakuṇḍa evātha juhuyāddeśikottamaḥ

7.2.16.24

svādhyāyamapare kuryuḥ stotraṃ maṃgalavācanam
japaṃ ca vidhivaccānye śivabhaktiparāyaṇāḥ

7.2.16.25

nṛtyaṃ gītaṃ ca vādyaṃ ca maṃgalānyaparāṇi ca
pūjanaṃ ca sadasyānāṃ kṛtvā samyagvidhānataḥ

7.2.16.26

puṇyāhaṃ kārayitvātha punaḥ saṃpūjya śaṃkaram
prārthayeddeśiko devaṃ śiṣyānugrahakāmyayā

7.2.16.27

prasīda devadeveśa dehamāviśya māmakam
vimocayainaṃ viśveśa ghṛṇayā ca ghṛṇānidhe

7.2.16.28

atha caivaṃ karomīti labdhānujñastu deśikaḥ
ānīyopoṣitaṃ śiṣyaṃ haviṣyāśinameva vā

7.2.16.29

ekāśanaṃ vā virataṃ snātaṃ prātaḥkṛtakriyam
japaṃtaṃ praṇavaṃ devaṃ dhyāyaṃtaṃ kṛtamaṃgalam

7.2.16.30

dvārasya paścimasyāgramaṇḍale dakṣiṇasya vā
darbhāsane samāsīnaṃ vidhāyodaṅmukhaṃ śiśum

7.2.16.31

svayaṃ prāgvadanastiṣṭhannūrdhvakāyaṃ kṛtāṃjalim
saṃprokṣya prokṣaṇautoyairmūrdhanyastreṇa mudrayā

7.2.16.32

puṣpakṣepeṇa saṃtāḍya badhnīyāllocanaṃ guruḥ
dukūlārdhena vastreṇa maṃtritena navena ca

7.2.16.33

tataḥ praveśayecchiṣyaṃ gururdvāreṇa maṃḍalam
so 'pi teneritaḥ śaṃbhorācarettriḥ pradakṣiṇam

7.2.16.34

tatassuvarṇasaṃmiśraṃ dattvā puṣpāṃjaliṃ prabhoḥ
prāṅmukhaścodaṅmukho vā praṇameddaṃḍavatkṣito

7.2.16.35

tatassaṃprokṣya mūlena śirasyastreṇa pūrvavat
saṃtāḍya deśikastasya mocayennetrabaṃdhanam

7.2.16.36

sa dṛṣṭvā maṃḍalaṃ bhūyaḥ praṇametsāñjaliḥ prabhum
athāsīnaṃ śivācāryo maṃḍalasya tu dakṣiṇe

7.2.16.37

upaveśyātmanassavye śiṣyaṃ darbhāsane guruḥ
ārādhya ca mahādevaṃ śivahastaṃ pravinyaset

7.2.16.38

śivatejomayaṃ pāṇiṃ śivamaṃtramudīrayet
śivābhimānasaṃpanno nyasecchiṣyasya mastake

7.2.16.39

sarvāṃgālaṃbanaṃ caiva kuryāttenaiva deśikaḥ
śiṣyo 'pi praṇamedbhūmau deśikākṛtamīśvaram

7.2.16.40

tataśśivānale devaṃ samabhyarcya yathāvidhi
hutāhutitrayaṃ śiṣyamupaveśya yathā purā

7.2.16.41

564a
darbhāgraiḥ saṃspṛśaṃstaṃ ca vidyayātmānamāviśet
namaskṛtya mahādevaṃ nāḍīsaṃdhānamācaret

7.2.16.42

śivaśāstroktamārgeṇa kṛtvā prāṇasya nirgamam
śiṣyadehapraveśaṃ ca smṛtvā maṃtrāṃstu tarpayet

7.2.16.43

saṃtarpaṇāya mūlasya tenaivāhutayo daśa
deyāstisrastathāṃgānāmaṃgaireva yathākramam

7.2.16.44

tataḥ pūrṇāhutiṃ dattvā prāyaścittāya deśikaḥ
punardaśāhutīnkuryānmūlamaṃtreṇa maṃtravit

7.2.16.45

punaḥ saṃpūjya deveśaṃ samyagācamya deśikaḥ
hutvā caiva yathānyāyaṃ svajātyā vaiśyamuddharet

7.2.16.46

tasyaivaṃ janayetkṣātramuddhāraṃ ca tataḥ punaḥ
kṛtvā tathaiva vipratvaṃ janayedasya deśikaḥ

7.2.16.47

rājanyaṃ caivamuddhṛtya kṛtvā vipraṃ punastayoḥ
rudratvaṃ janayedvipre rudranāmaiva sādhayet

7.2.16.48

prokṣaṇaṃ tāḍanaṃ kṛtvā śiśossvātmānamātmani
śivātmakamanusmṛtya sphuraṃtaṃ visphuliṃgavat

7.2.16.49

nāḍyā yathoktayā vāyuṃ recayenmaṃtrato guruḥ
nirgamya praviśennāḍyā śiṣyasya hṛdayaṃ tathā

7.2.16.50

praviśya tasya caitanyaṃ nīlabindunibhaṃ smaran
svatejasāpāstamalaṃ jvalaṃtamanuciṃtayet

7.2.16.51

tamādāya tayā nāḍyā maṃtrī saṃhāramudrayā
na pūrakeṇa niveśyainamekībhāvārthamātmanaḥ

7.2.16.52

kuṃbhakena tathā nāḍyā recakena yathā purā
tasmādādāya śiṣyasya hṛdaye tanniveśayet

7.2.16.53

tamālabhya śivāllabdhaṃ tasmai dattvopavītakam
hutvā ' 'hutitrayaṃ paścāddadyātpūrṇāhutiṃ tataḥ

7.2.16.54

devasya dakṣiṇe śiṣyamupaveśyavarāsane
kuśapuṣpaparistīrṇe baddhāṃjalirudaṅmukham

7.2.16.55

svastikāsanamārūḍhaṃ vidhāya prāṅmukhaḥ svayam
varāsanasthito maṃtrairmahāmaṃgalaniḥsvanaiḥ

7.2.16.56

samādāya ghaṭaṃ pūrṇaṃ pūrṇameva prasāditam
dhyāyamānaḥ śivaṃ śiṣyamābhiṣiṃceta deśikaḥ

7.2.16.57

athāpanudya snānāṃbu paridhāya sitāṃbaram
ācāntolaṃkṛtaśśiṣyaḥ prāṃjalirmaṃḍapaṃ vrajet

7.2.16.58

upaveśya yathāpūrvaṃ taṃ gururdarbhaviṣṭare
saṃpūjya maṃḍalaṃ devaṃ karanyāsaṃ samācaret

7.2.16.59

tatastu bhasmanā devaṃ dhyāyanmanasi deśikaḥ
samālabheta pāṇibhyāṃ śiśuṃ śivamudīrayet

7.2.16.60

atha tasya śivācāryo dahanaplāvanādikam
sakalīkaraṇaṃ kṛtvā mātṛkānyāsavartmanā

7.2.16.61

tataḥ śivāsanaṃ dhyātvā śiṣyamūrdhni deśikaḥ
tatrāvāhya yathānyāyamarcayenmanasā śivam

7.2.16.62

prārthayetprāṃjalirdevaṃ nityamatra sthito bhava
iti vijñāpya taṃ śaṃbhostejasā bhāsuraṃ smaret

7.2.16.63

564b
saṃpūjyātha śivaṃ śaivīmājñāṃ prāpya śivātmikām
karṇe śiṣyasya śanakaiśśivamantramudīrayet

7.2.16.64

sa tu baddhāṃjaliḥ śrutvā mantraṃ tadgatamānasaḥ
śanaistaṃ vyāharecchiṣyaśivācāryasya śāsanāt

7.2.16.65

tataḥ śāktaṃ ca saṃdiśya mantraṃ mantravicakṣaṇaḥ
uccārayitvā ca sukhaṃ tasmai maṃgalamādiśet

7.2.16.66

tatassamāsānmantrārthaṃ vācyavācakayogataḥ
samadiśyeśvaraṃ rūpaṃ yogamāsanamādiśet

7.2.16.67

atha gurvājñayā śiṣyaḥ śivāgnigurusannidhau
bhaktyaivamabhisaṃdhāya dīkṣāvākyamudīrayet

7.2.16.68

varaṃ prāṇaparityāgaśchedanaṃ śiraso 'pi vā
na tvanabhyarcya bhuṃjīya bhagavantaṃ trilocanam

7.2.16.69

sa eva dadyānniyato yāvanmohaviparyayaḥ
tāvadārādhayeddevaṃ tanniṣṭhastatparāyaṇaḥ

7.2.16.70

tataḥ sa samayo nāma bhaviṣyati śivāśrame
labdhādhikāro gurvājñāpālakastadvaśo bhavet

7.2.16.71

ataḥ paraṃ nyastakaro bhasmādāya svahastataḥ
dadyācchiṣyāya mūlena rudrākṣaṃ cābhimaṃtritam

7.2.16.72

pratimā vāpi devasya gūḍhadehamathāpi vā
pūjāhomajapadhyānasādhanāni ca saṃbhave

7.2.16.73

sopi śiṣyaḥ śivācāryāllabdhāni bahumānataḥ
ādadītājñayā tasya deśikasya na cānyathā

7.2.16.74

ācāryādāptamakhilaṃ śirasyādhāya bhaktitaḥ
rakṣayetpūjayecchaṃbhuṃ maṭhe vā gṛha evavā

7.2.16.75

ataḥ paraṃ śivācāramādiśedasya deśikaḥ
bhaktiśraddhānusāreṇa prajñāyāścānusārataḥ

7.2.16.76

yaduktaṃ yatsamājñātaṃ yaccaivānyatprakīrtitam
śivācāryeṇa samaye tatsarvaṃ śirasā vahet

7.2.16.77

śivāgamasya grahaṇaṃ vācanaṃ śravaṇaṃ tathā
deśikadeśataḥ kuryānna svecchāto na cānyataḥ

7.2.16.78

iti saṃkṣepataḥ proktaḥ saṃskāraḥ samayāhvayaḥ
sākṣācchivapuraprāptau nṛṇāṃ paramasādhanam

Original text: Śivapurāṇa, Books 1 and 7 · Edition: Venkatesvara Steam Press, Bombay (c. 1920) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc