Śivapurāṇa, Books 1 and 7 · Chapter 7.1.7
iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāṃ pūrvakhaṇḍe śivatattvavarṇanaṃ nāma ṣaṣṭho 'dhyāyaḥ
509b
Chapter 7
munaya ūcuḥ
kālādutpadyate sarvaṃ kāladeva vipadyate
na kālanirapekṣaṃ hi kvacitkiṃcana vidyate
yadāsyāṃtargataṃ viśvaṃ śaśvatsaṃsāramaṇḍalam
sargasaṃhṛtimudrābhyāṃ cakravatparivartate
brahmā hariśca rudraśca tathānye ca surāsurāḥ
yatkṛtāṃ niyatiṃ prāpya prabhavo nātivartitum
bhūtabhavyabhaviṣyādyairvibhajya jarayan prajāḥ
atiprabhuriti svairaṃ vartate 'tibhayaṃkaraḥ
ka eṣa bhagavān kālaḥ kasya vā vaśavartyayam
ka evāsya vaśe na syātkathayaitadvicakṣaṇa
vāyuruvāca
kālakāṣṭhānimeṣādikalākalitavigraham
kālātmeti samākhyātaṃ tejo māheśvaraṃ param
yadalaṃghyamaśeṣasya sthāvarasya carasya ca
niyogarūpamīśasya balaṃ viśvaniyāmakam
tasyāṃśāṃśamayī muktiḥ kālātmani mahātmani
tato niṣkramya saṃkrāṃtā visṛṣṭāgrerivāyasī
tasmātkālavaśe viśvaṃ na sa viśvavaśe sthitaḥ
śivasya tu vaśe kālo na kālasya vaśe śivaḥ
yato 'pratihataṃ śārvaṃ tejaḥ kāle pratiṣṭhitam
mahatī tena kālasya maryādā hi duratyayā
kālaṃ prajñāviśeṣeṇa ko 'tivartitumarhati
kālena tu kṛtaṃ karma na kaścidativartate
ekacchatrāṃ mahīṃ kṛtsnāṃ ye parākramya śāsati
te 'pi naivātivartaṃte kālavelāmivābdhayaḥ
ye nigṛhyeṃdriyagrāmaṃ jayaṃti sakalaṃ jagat
na jayaṃtyapi te kālaṃ kālo jayati tānapi
āyurvedavido vaidyāstvanuṣṭhitarasāyanāḥ
na mṛtyumativartaṃte kālo hi duratikramaḥ
śriyā rūpeṇa śīlena balena ca kulena ca
anyacciṃtayate jaṃtuḥ kālo 'nyatkurute balāt
apriyaiśca priyaiścaiva hyaciṃtitagamāgamaiḥ
saṃyojayati bhūtāni viyojayati ceśvaraḥ
yadaiva duḥkhitaḥ kaścittadaiva sukhitaḥ paraḥ
durvijñeyasvabhāvasya kālāsyāho vicitratā
yo yuvā sa bhavedvṛddho yo balīyānsa durbalaḥ
yaḥ śrīmānso 'pi niḥśrīkaḥ kālaścitragatirdvijā
nābhijātyaṃ na vai śīlaṃ na balaṃ na ca naipuṇam
bhavetkāryāya paryāptaṃ kālaśca hyanirodhakaḥ
ye sanāthāśca dātāro gītavādyairupasthitāḥ
ye cānāthāḥ parānnādāḥ kālasteṣu samakriyaḥ
phalaṃtyakāle na rasāyanāni samyakprayuktānyapi cauṣadhāni
tānyeva kālena samāhṛtāni siddhiṃ prayāṃtyāśu sukhaṃ diśaṃti
510a
nākālato 'yaṃ mriyate jāyate vā nākālataḥ puṣṭimagryāmupaiti
nākālataḥ sukhitaṃ duḥkhitaṃ vā nākālikaṃ vastu samasti kiṃcit
kālena śītaḥ prativāti vātaḥkālena vṛṣṭirjaladānupaiti
kālena coṣmā praśamaṃ prayāti kālena sarvaṃ saphalatvameti
kālaśca sarvasya bhavasya hetuḥ kālena sasyāni bhavaṃti nityam
kālena sasyāni layaṃ prayāṃti kālena saṃjīvati jīvalokaḥ
itthaṃ kālātmanastattvaṃ yo vijānāti tattvataḥ
kālātmānamatikramya kālātītaṃ sa paśyati
na yasya kālo na ca baṃdhamuktī na yaḥ pumānna prakṛtirna viśvam
vicitrarūpāya śivāya tasmai namaḥparasmai parameśvarāya
Original text: Śivapurāṇa, Books 1 and 7 · Edition: Venkatesvara Steam Press, Bombay (c. 1920) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0