Language

ENहिગુ
Scripture Library

Śivapurāṇa, Books 1 and 7 · Chapter 7.1.7

7.1.7.1

iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāṃ pūrvakhaṇḍe śivatattvavarṇanaṃ nāma ṣaṣṭho 'dhyāyaḥ
509b
Chapter 7
munaya ūcuḥ
kālādutpadyate sarvaṃ kāladeva vipadyate
na kālanirapekṣaṃ hi kvacitkiṃcana vidyate

7.1.7.2

yadāsyāṃtargataṃ viśvaṃ śaśvatsaṃsāramaṇḍalam
sargasaṃhṛtimudrābhyāṃ cakravatparivartate

7.1.7.3

brahmā hariśca rudraśca tathānye ca surāsurāḥ
yatkṛtāṃ niyatiṃ prāpya prabhavo nātivartitum

7.1.7.4

bhūtabhavyabhaviṣyādyairvibhajya jarayan prajāḥ
atiprabhuriti svairaṃ vartate 'tibhayaṃkaraḥ

7.1.7.5

ka eṣa bhagavān kālaḥ kasya vā vaśavartyayam
ka evāsya vaśe na syātkathayaitadvicakṣaṇa

7.1.7.6

vāyuruvāca
kālakāṣṭhānimeṣādikalākalitavigraham
kālātmeti samākhyātaṃ tejo māheśvaraṃ param

7.1.7.7

yadalaṃghyamaśeṣasya sthāvarasya carasya ca
niyogarūpamīśasya balaṃ viśvaniyāmakam

7.1.7.8

tasyāṃśāṃśamayī muktiḥ kālātmani mahātmani
tato niṣkramya saṃkrāṃtā visṛṣṭāgrerivāyasī

7.1.7.9

tasmātkālavaśe viśvaṃ na sa viśvavaśe sthitaḥ
śivasya tu vaśe kālo na kālasya vaśe śivaḥ

7.1.7.10

yato 'pratihataṃ śārvaṃ tejaḥ kāle pratiṣṭhitam
mahatī tena kālasya maryādā hi duratyayā

7.1.7.11

kālaṃ prajñāviśeṣeṇa ko 'tivartitumarhati
kālena tu kṛtaṃ karma na kaścidativartate

7.1.7.12

ekacchatrāṃ mahīṃ kṛtsnāṃ ye parākramya śāsati
te 'pi naivātivartaṃte kālavelāmivābdhayaḥ

7.1.7.13

ye nigṛhyeṃdriyagrāmaṃ jayaṃti sakalaṃ jagat
na jayaṃtyapi te kālaṃ kālo jayati tānapi

7.1.7.14

āyurvedavido vaidyāstvanuṣṭhitarasāyanāḥ
na mṛtyumativartaṃte kālo hi duratikramaḥ

7.1.7.15

śriyā rūpeṇa śīlena balena ca kulena ca
anyacciṃtayate jaṃtuḥ kālo 'nyatkurute balāt

7.1.7.16

apriyaiśca priyaiścaiva hyaciṃtitagamāgamaiḥ
saṃyojayati bhūtāni viyojayati ceśvaraḥ

7.1.7.17

yadaiva duḥkhitaḥ kaścittadaiva sukhitaḥ paraḥ
durvijñeyasvabhāvasya kālāsyāho vicitratā

7.1.7.18

yo yuvā sa bhavedvṛddho yo balīyānsa durbalaḥ
yaḥ śrīmānso 'pi niḥśrīkaḥ kālaścitragatirdvijā

7.1.7.19

nābhijātyaṃ na vai śīlaṃ na balaṃ na ca naipuṇam
bhavetkāryāya paryāptaṃ kālaśca hyanirodhakaḥ

7.1.7.20

ye sanāthāśca dātāro gītavādyairupasthitāḥ
ye cānāthāḥ parānnādāḥ kālasteṣu samakriyaḥ

7.1.7.21

phalaṃtyakāle na rasāyanāni samyakprayuktānyapi cauṣadhāni
tānyeva kālena samāhṛtāni siddhiṃ prayāṃtyāśu sukhaṃ diśaṃti

7.1.7.22

510a
nākālato 'yaṃ mriyate jāyate vā nākālataḥ puṣṭimagryāmupaiti
nākālataḥ sukhitaṃ duḥkhitaṃ vā nākālikaṃ vastu samasti kiṃcit

7.1.7.23

kālena śītaḥ prativāti vātaḥkālena vṛṣṭirjaladānupaiti
kālena coṣmā praśamaṃ prayāti kālena sarvaṃ saphalatvameti

7.1.7.24

kālaśca sarvasya bhavasya hetuḥ kālena sasyāni bhavaṃti nityam
kālena sasyāni layaṃ prayāṃti kālena saṃjīvati jīvalokaḥ

7.1.7.25

itthaṃ kālātmanastattvaṃ yo vijānāti tattvataḥ
kālātmānamatikramya kālātītaṃ sa paśyati

7.1.7.26

na yasya kālo na ca baṃdhamuktī na yaḥ pumānna prakṛtirna viśvam
vicitrarūpāya śivāya tasmai namaḥparasmai parameśvarāya

Original text: Śivapurāṇa, Books 1 and 7 · Edition: Venkatesvara Steam Press, Bombay (c. 1920) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc