Language

ENहिગુ
Scripture Library

Śiśupālavadha · Chapter 9

9.1

abhitāpasaṃpadamathoṣṇarucirnijatesāmasahamāna iva /
payasi prapitsuraparāmbunidheradhiroḍhumastagirimabhyapatat

9.2

gatayā puraḥ pratigavākṣamukhaṃ dadhatī ratena bhṛśamutsukatāṃ /
muhurantārālabhuvamastagireḥ savituśca yoṣidamimīta dṛśā

9.3

viralāta pacchaviranuṣṇavapuḥ parito vipāṇḍu dadhadabhraśiraḥ /
abhavadgataḥ pariṇatiṃ śithilaḥ paramandasūryanayano divasaḥ

9.4

aparāhnaśītalatareṇa śanairanilena lolitalatāṅgulaye /
nilayāya śākhina ivāhrayate dudurākulāḥ khagakulāni giraḥ

9.5

upasaṃdhyamāsta tanu sānumataḥ śikhareṣu tatkṣaṇamaśītarucaḥ /
karajālamastamaye 'pi satāmutitaṃ khalūccatarameva padam

9.6

pratikūlamupagate hi vidhau viphalatvameti bahusādhanatā /
avalambanāya dinabharturabhūnna patiṣyataḥ karasahasramapi

9.7

navakuṅkumāruṇapayodharayā svakarāvasaktarucirāmbarayā /
atisaktimetya varuṇasya diśā bhṛśamanvarajyadatuṣārakaraḥ

9.8

gatavatyarājata japākusumastabakadyutau dinakare 'vanatim /
bahalānurāgakuruvindadalapratibaddhamadhyamiva digvalayam

9.9

drutaśātakumbhanibhamaṃśumato vapurardhamagnavapuṣaḥ payasi /
ruruce viriñcinakhabhinnabṛhaddaṇaḍakaikatarakhaṇḍamiva

9.10

anurāgavantamapi locanayordadhataṃ vapuḥ sukhamatāpakaram /
nirakāsayadravimapetavasuṃ viyadālayādaparadiggaṇikā

9.11

abhitigmaraśmi ciramaviramādavadhānakhinnamanimeṣatayā /
vigalannamadhuvratakulāśrujalaṃ nmamīladabjanayanaṃ nalinī

9.12

avibhāvyatārakamadṛṣṭahimadyutibimbamastamitabhānu nabhaḥ /
avasannatāpamatamisramabhādapadoṣataiva viguṇasya guṇaḥ

9.13

rucidhāmni bhartari bhṛśaṃ vimalāḥ paralokamabhyupagate vivaśuḥ /
jvalanaṃ tviṣaḥ kathamitarathā sulabho 'nyajanmani sa eva patiḥ

9.14

vihitāñjalirjanatayā dadhatī vikasatkusumbhakusumāruṇatām /
ciramujjhitāpi tanuraujjhadasau na pitṛprasūḥ prakṛtimātmabhuvaḥ

9.15

atha sāndrasāndhyakiraṇāruṇitaṃ harihetihūti mithunaṃ patatoḥ /
pṛthagutpapāta virahārtidaladdhṛdayasrutāsṛganuliptamiva

9.16

nilayaḥ śriyaḥ satatametaditi prathitaṃ yadeva jalajanma tayā /
divasātyayāttadapi muktamaho capalājanaṃ prati na codyamadaḥ

9.17

divaso 'numitramagamadvalayaṃ kimihāsyate bata mayābalayā /
rucibharturasya virahādhigamāditi saṃdhyayāpi sapadi vyagami

9.18

patite pataṅgamṛgarāji nijapratibimbaroṣita ivāmbunidhau /
atha nāgayūthamalināni jagatparitastamāṃsi paritastarire

9.19

vyasarannu bhūdharaguhāntarataḥ pacalaṃ bahirbhahalapaṅkaruci /
divasāvasānapaṭunastamaso bahiretya cādhikamabhakta guhāḥ

9.20

kimalambatāmbaravilagnamadhaḥ kimavardhatordhvamavanītalataḥ /
visasāra tiryagatha digbhya iti pracurībhavanna niradhāri tamaḥ

9.21

sthagitāmbarakṣititale paritastimire janasya dṛśamandhayati /
dadhire rasāñjanamapūrvataḥ priyaveśmavartma sudṛśo dadṛśuḥ

9.22

avadhārya kāryagurutāmabhavanna bhayāya sāndratamasantamasam /
sutanoḥ stanau ca dayitopagame tanuromarājipathavepathave

9.23

dadṛśe 'pi bhāskararucāhni na yaḥ sa tamīṃ tamobirabhigamya tatām /
dyutimagrahīdgrahagaṇo laghavaḥ prakaṭībhavanti malināśrayataḥ

9.24

anulepanāni kusumānyabalāḥ kṛtamanyavaḥ patiṣu dhīpaśikhāḥ /
samayena tena cirasuptamanobhavabodhanaṃ samamabodhiṣata

9.25

vasudhāntaniḥsṛtamivāhipateḥ paṭalaṃ phaṇāmaṇisahasrarucām /
sphuradaṃśujālamatha śītarucaḥ kakubhaṃ samaskuruta mādhavanīm

9.26

viśadaprabhāparigataṃ vibabhāvudayācalavyavahitenduvapuḥ /
mukhamaprakāśadaśanaṃ śanakaiḥ savilāsahāsamiva śakradiśaḥ

9.27

kalayā tuṣārakiraṇasya puraḥ parimandabhinnatimiraughajaṭam /
kṣaṇamabhyapadyata janairna mṛṣā gaganaṃ gaṇādipatimūrtiriti

9.28

navacandrakākusumakīrṇatamaḥkabarībhṛto malayajārdramiva /
dadṛśe lalāṭataṭahāri harerharito mukhe tuhinaraśmidalam

9.29

prathamaṃ kalābhavadathārdhamatho himadīdhitirmahadabhūduditaḥ /
dadhati dhruvaṃ kramaśa eva na tu dyutiśālino 'pi sahasopacayam

9.30

udamajji kaiṭabhajitaḥ śayanādapanidrapāṇḍurasarojarucā /
prathamaprabuddhanadarājasutāvadanenduneva tuhinadyutinā

9.31

atha lakṣamaṇāgatakāntavapurjaladhiṃ vilaṅghya śaśidāśarathiḥ /
parivāritaḥ parita ṛkṣagaṇaistiraugharākṣasakulaṃ bibhide

9.32

upajīvati sma satataṃ dadhataḥ parimugdhatāṃ vaṇigivoḍupateḥ /
ghanavīthavīthimavatīrṇavato nidhirambhasāmupacayāya kalāḥ

9.33

rajanīmavāpya rucamāpa śaśī sapadi vyabhūṣayadasāvapi tām /
avilambitakramamaho mahatāmitaretarakṛtimaccaritam

9.34

divasaṃ bhṛśoṣṇarucipādahatāṃ rudatīmivānavaratalirutaiḥ /
muhurāmṛśan mṛgadharo 'grakarairudaśisvasat kumudinīvanitām

9.35

pratikāminīti dadṛśuścakitāḥ smarajanmagharmapayasopacitām /
sudṛśobhibhartṛśaśairaśmigalajjalabindumindumaṇidāruvadhūm

9.36

amṛtadravairvidadhabjadṛśāmamapamārgamoṣadhipatiḥ sma karaiḥ /
parito visarpi paritāpi bhṛśaṃ vapuṣo 'vatārayati mānaviṣam

9.37

amalātmasu pratiphalannabhitastaruṇīkapolaphalakeṣu muhuḥ /
visasāra sāndrataramindurucāmadhikāvabhāsitadiśāṃ nikaraḥ

9.38

upagūḍhavelamalaghūrmibhujaiḥ saritāmacukṣupadadhīśamapi /
rajanīkaraḥ kimiva citramado yadurāgiṇāṃ gaṇamanaṅgalaghum

9.39

bhavanodareṣu parimandatayā śayito 'lasaḥ sphaṭikayaṣṭirucaḥ /
avalambya jālakamukhopagatānudatiṣṭhadindukiraṇānmadanaḥ

9.40

avibhāviteṣuviṣayaḥ prathamaṃ madano 'pi nūnamabhavattamasā /
udite diśaḥ prakaṭayatyamunā yadagharmadhāmni dhanurācakṛṣe

9.41

yugapadvikāsamudayādgamite śaśinaḥ śilīmukhagaṇo 'labhata /
drutametya puṣpadhanuṣo dhanuṣaḥ kumude 'ṅganāmanasi cāvasaram

9.42

kakubhāṃ mukhāni sahasojjvalayan dadhadākulatvamadhikaṃ rataye /
adidīpadinduraparo dahanaḥ kusumeṣumatrinayanaprabhavaḥ

9.43

iti niścitapriyatamāgatayaḥ sitadīdhitāvadayavatyabalāḥ /
pratikarma kartumucakramire samaye hi sarvamupakāri kṛtam

9.44

samamekameva dadhatuḥ sutanoru hārabhūṣaṇamurojataṭau /
ghaṭate hi saṃhatatayā janitāmidameva nirviratāṃ dadhatoḥ

9.45

kadalīprakāṇḍarucirorutarau jaghanasthalīparisare mahati /
raśanākalāpakaguṇena vadhūrmakaradhvajadviradamākalayat

9.46

adareṣvalaktakarasaḥ sudṛśāṃ viśadaṃ kapolabhuvi lodhrarajaḥ /
navamañjanaṃ nayanapaṅkajayorbibhide na śaṅkhanihitātpayasaḥ

9.47

sphuradujvalādharadalairvisaddaśanāṃśukeśakaraiḥ paritaḥ /
dhṛtamugdhagaṇḍaphalakairvibabhuvikasadbhirāsyakamalaiḥ pramadāḥ

9.48

bhajate videśamadhikena jitastadanupraveśamathavā kuśalaḥ /
mukhamindurujjvalakapolamataḥ pratimācchalena sudṛśāmaviśat

9.49

dhruvamāgatāḥ pratihatiṃ kaṭhine madaneṣavaḥ kucataṭemahati /
itarāṅgavanna yadidaṃ garimaglapitāvalagnamagamattanutāṃ

9.50

na manoramāsvapi viśeṣavidāṃ niraceṣṭa yogyamidamiti /
gṛhameṣyati priyatame sudṛśāṃ vasanāṅgarāgasumanaḥsu manaḥ

9.51

vapuranvalipta parirambhasukhavyavadhānabhīrukatayā na vadhūḥ /
kṣamasya vāḍhamidameva hi yatpriyasaṃgameṣvanavalepamadaḥ

9.52

nijapāṇipallavatalaskhalanādabhināsikavivaramutpatitaiḥ /
aparā parīkṣya śanakairmumude mukhavāsamāsyakamalaśvasanaiḥ

9.53

vidhṛte divā savayasā ca puraḥ paripūrṇamaṇḍalavikāśabhṛti /
himadhāmni darpaṇatale ca muhuḥ svamukhaśriyaṃ mṛgadṛśo dadṛśuḥ

9.54

adhijānu bāhumupadhāya namatkarapallavārpitakapolatalam /
udakaṇṭhi kaṇṭhaparivartikalasvarasūnyagānapayāparayā

9.55

praṇayaprakāśanavido madhurāḥ sutarāmabhīṣṭajanacittahṛtaḥ /
prajighāya kāntamanu mugdhatarastaruṇījano dṛśa ivātha sakhīḥ

9.56

na ca me 'vagacchati yathā laghutāṃ karuṇāṃ yathā ca kurute sa mayi /
nipuṇaṃ tathainamupagamya vaderabhidūti kāciditi saṃdidiśe

9.57

dayitayā mānaparayāparayā tvaritaṃ yayāvagaditāpi sakhī /
kimu coditāḥ priyahitārthakṛtaḥ kṛtino bhavanti suhṛdaḥ suhṛdām

9.58

pratibhidya kāntamaparādhakṛtaṃ yadi tāvadasya punareva mayā /
kriyate 'nuvṛttirucitaiva tataḥ kalayedamānamanasaṃ sakhi mām

9.59

avadhīrya dhairyakalitā dayitaṃ vidadhe virodhamatha tena saha /
tava gopyate kimiva kartumidaṃ na sahāsmi sāhasamasāhasikī

9.60

tadupetya mā sma tamupālabhathāḥ kla doṣamasya na hi vidma vayam /
iti sampradhārya ramaṇāya vadhūrvihitāgase 'pi visasarja sakhīṃ

9.61

nanu sandiśeti sudṛśoditayā trapayā na kiñcana kilābhidadhe /
nijamaikṣi mandamaniśaṃ niśitaiḥ kraśitaṃ śarīramaśīraśaraiḥ

9.62

bruvate sma dūtya upasṛtya narāntaravatpragalbhamatigarbhagiraḥ /
suhṛdarthamīhitamajihmadhiyāṃ prakṛtervirājati viruddhamapi

9.63

mama rūpakīrtimaharadbhuvi yastadanu praviṣṭahṛdayeyamiti /
tvayi matsarādiva nirastadayaḥ sutarāṃ kṣiṇoti khalu tāṃ madanaḥ

9.64

tava sā kathāsu parighaṭṭayati śravaṇaṃ yadaṅgulimukhena muhuḥ /
ghanatāṃ dhruvaṃ nayati tena bhavadguṇapūgapūritamatṛptatayā

9.65

upatapyamānamalaghūṣṇibhiḥ śvasitaiḥ sitetarasarojadṛśaḥ /
dravatāṃ na netumadharaṃ kṣamate navanāgavallidalarāgarasaḥ

9.66

dadhati sphuṭaṃ ratpateriṣavaḥ śitatāṃ yadutpalapalāśadṛśaḥ /
hṛdayaṃ nirantarabṛhatkaṭhinastanamaṇaḍalāvaraṇamapyabhidan

9.67

kusumādapi smitadṛśaḥ sutarāṃ sukumāramaṅgamiti nāparathā /
aniśaṃ nijairakaruṇaḥ karuṇaṃ kusumeṣuruttapāti yadviśikhaiḥ

9.68

viṣatāṃ niṣevitamapakriyayā samupaiti sarvamiti satyamadaḥ /
amṛtutasru'pi virahādbhavato yadamūṃ dahanti himaraśmirucaḥ

9.69

uditaṃ priyāṃ prati sahārdamiti śradadhīyata priyatamena vacaḥ /
viditeṅgite hi pura eva jane sapadīritāḥ khalu laganti giraḥ

9.70

dayitāhṛtasya yuvabhirmanasaḥ parimūḍhatāmiva gataiḥ prathamam /
udite tataḥ sapadi labdhapadaiḥ kṣaṇadākare 'nupadibhiḥ prayaye

9.71

nipapāta sambhramabhṛtaḥ śravaṇādasitabhruvaḥ praṇaditāsikulam /
dayitāvalokavikasannayanaprasarapraṇunnamiva vāriruham

9.72

upanetumunnatimateva divaṃ kucayoryugena tarasā kalitāṃ /
rabhasotthitāmupagataḥ sahasā parirabhya kañcana vadhūmarudhat

9.73

anudehamāgatavataḥ pratimāṃ pariṇāyakasya gurumudvahatā /
mukureṇa vepathubhṛto 'tibharāt kathamapyapāti na vadhūkarataḥ

9.74

avanamya vakṣasi nimagnakucadvitayena gāḍhamupagūḍhavatā /
dayitena tatkṣaṇacaladraśanākalakiṅkiṇīravamudāsi vadhūḥ

9.75

kararuddhanīvi dayitopagatau galitaṃ tvarāvirahitāsanayā /
kṣaṇadṛṣṭahāṭakaśilāsadṛśasphuradūrubhitti vasanaṃ vavase

9.76

pidadhānamanvagupagamya dṛśau bruvate janāya vada ko 'yamiti /
abhidhātumadhyavasasau na girā pulakaiḥ priyaṃ navavadhūnyagadat

9.77

uditorusādamativepathumatsudṛśo 'bhibhartṛ vidhuraṃ trapayā /
vapurādarātiśayaśaṃsi punaḥ pratipattimūḍhamapi vāḍhamabhūt

9.78

pimandharābhiralaghūrubharādadhiveśma patyurupacāravidhau /
skhalitābhirapyanupadaṃ pramadāḥ praṇayātibhūmimagamangatibhiḥ

9.79

madhurānnatabhrū lalitaṃ ca dṛśoḥ sakaraprayogacaturaṃ ca vacaḥ /
prakṛti sthameva nipuṇāgamitaṃ sphucanṛttalīlamabhavatsutanoḥ

9.80

tadayuktamaṅga tava viśvasṛjā na kṛtaṃ yadīkṣaṇasahasratayam /
prakaṭīkṛtā jagati yena khalu sphuṭamindratādya mayi gotrabhidā

9.81

na vibhāvayatyaniśamakṣigatāmapi māṃ bhavānatisamīpatayā /
hṛdayasthitāmapi punaḥ paritaḥ kathamīkṣate bahirabhīṣṭatāmām

9.82

iti gantumicchumabhidhāya puraḥ kṣaṇadṛṣṭipātavikasadvadanām /
svakarāvalambanavimuktagalatkalakāñañci kāñcidaruṇattaruṇaḥ

9.83

apayāti saroṣayā niraste kṛtakaṃ kāmini cukṣuṣe mṛgākṣyā /
kalayannapi savyatho 'vatasthe 'śakunena skhalitaḥ kiletaro 'pi

9.84

ālokya priyatamamaṃśuke vinīvau yattasthe nāmitamukhendu mānavatyā /
tannūnaṃ padamavalokayāṃbabhūve mānasya drutamapayānamāsthitasya

9.85

sudṛśaḥ sarasavyalīka taptastarasāslaṣṭavataḥ sayauvanoṣmā /
kathamapyabhavatsmarānaloṣmaṇaḥ stanabhāro na nakhaṃpacaḥ priyasya

9.86

dadhatyurojadvayamurvaśītalaṃ bhuvo gateva svayamurvaśī talam /
babhau mukhenāpratimena kācana śriyādhikā tāṃ prati menakā ca na

9.87

itthaṃ nārīrghaṭayitumalaṃ kāmibhiḥ kāmamāsan prāleyāṃśoḥ sapadi rucayaḥ śāntamānāntarāyāḥ /
ācāryatvaṃ ratiṣu vilasanmanmathaśrīvilāsā hrīpratyūhapraśamakuśalāḥ śīdhavaścakrurāsām

Original text: Śiśupālavadha · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc