Language

ENहिગુ
Scripture Library

Śiśupālavadha · Chapter 10

10.1

sañjitāni surabhīṇyatha yūnāmullasannayanavāriruhāṇi /
āyuṣaḥ śughaṭitāni surāyāḥ pātratāṃ priyatamāvadanāni

10.2

sopacāramupaśāntavicāraṃ sānutarṣamanutarṣapadena /
te muhūrtamatha mūrtamapīpyan prama mānamavadhūya vadhūḥ svāḥ

10.3

kāntākāntavadanapratibimbe bhagnabālasahakārasugandhau /
svāduni praṇaditālini śīte nirvivāra madhunīndriyavargaḥ

10.4

kāpiśāyanasugandhi vighūrṇannunmado 'dhiśayituṃ samaśeta /
phulladṛṣṭi vadanaṃ pramadānāmabjacāru caṣakaṃ ca ṣaḍaṅdhriḥ

10.5

bimbitaṃ bṛtaparisruti jānan bhājane jalajamityabalāyāḥ /
ghrātumakṣi patati bhramaraḥ sma bhrāntibhāji bhavati kva vivekaḥ

10.6

dattamiṣṭatamayā madhu patyurbāḍamāpa pibato rasavattām /
yatsuvarṇamukuṭāṃśubhirāsāccetanāvirahitairapi patim

10.7

svadanena sutanoravicārādoṣṭhataḥ samacariṣṭa raso 'tra /
anyamanyadiva yanmanadhu yūnaḥ svādamiṣṭamataniṣṭa tadeva

10.8

bibhratau madhuratāmatimātraṃ rāgibhiryugapadeva papāte /
ānanairmadhuraso vikasadabhirnāsikābhirasitotpalagandhaḥ

10.9

pativatyabhimate madhutulyasvādamoṣṭhakaṃ vidadaṅkṣau /
labhyate sma pariraktatayātmā yāvakena viyatāpi yuvatyāḥ

10.10

kasyacitsamadanaṃ madanīyaprayasīvadanapānaparasya /
svāditaḥ sakṛdivāsava eva pratyuta kṣaṇavidaṃśapade 'bhūt

10.11

pītaśītadhumadhurairmidhunānāmānanaiḥ parihṛtaṃ caṣakāntaḥ /
vrīḍayā rudadivālivirāvairnīlanīrajamagacchadadhastāt

10.12

prātibhatrisarakeṇa gatānāṃ vakravākyaracanāramaṇīyaḥ /
gūḍhasūcitarahasyasahāsaḥ subhruvāṃ pravavṛte parihāsaḥ

10.13

hāvakāri hasitaṃ vacanānāṃ khauśalaṃ dṛśi vikāraviśeṣāḥ /
cakire bhṛśamṛjorapi vadhvāḥ kāmineva taruṇena madena

10.14

aprasannamaparāddhari patyau kopadīptamurarīkṛtadhairyam /
kṣālitaṃ nu śamitaṃ nu vadhūnāṃ dravitaṃ nu hṛdayaṃ madhuvāraiḥ

10.15

santameva ciraprakṛtatvādaprakāśitamaddyutaṅge /
vibhramaṃ madhumadaḥ pramadānāṃ dhātulīnamupasarga ivārtham

10.16

sāvaśeṣapadamuktamupekṣā srastamālyavasanābharaṇeṣu /
gantumutthimakāraṇataḥ sma dyotayanti madavibhramamāsām

10.17

madyamandavigalattrapamīṣaccakṣurunmiṣitapakṣma dadhatyā /
vīkṣyate sma śanakairnavavadhvā kāminomukhamadhomukhayaiva

10.18

yā kathañaacana sakhīvacanena prāgabhipriyatamaṃ prajagalbhe /
vrīḍājāḍyamabhajanmadhupā sā svāṃ madātprakṛtimeti hi sarvaḥ

10.19

chāditaḥ kathamapi trapayayāntaryaḥ priyaṃ prati cirāya ramaṇyāḥ /
vāruṇīmadaviśaṅaagamathāviścakṣuṣo 'bhavadasāviva rāgāḥ

10.20

āgatānagaṇitapratiyātān vallabhānabhisisārayiṣūṇām /
prāpi cetasi savipratisāre subhruvāmavasaraḥ sarakeṇa

10.21

mā punastamabhisīsaramāgaskāriṇaṃ madavimohitacittā /
yoṣidityabhilāṣa na hālāṃ dustyajaḥ khalu sukhādapi mānaḥ

10.22

hrīvimohamaharaddayitānāmantikaṃ ratisukhāya nināya /
saprasādamiva sevitamāsītsadya eva phaladaṃ madhu tāsām

10.23

dattamāttamadanaṃ dayitena vyāptamatiśākena rasena /
sasvade mukhasuraṃ pramadābhyo nāma rūḍhamapi ca vyudapādi

10.24

labdhasaurabhaguṇo madirāṇāmaṅganāsyacaṣakasya ca gandhaḥ /
moditāliritaretarayogādanyatāmabhajatātiśayaṃ nu

10.25

mānabhaṅgapacaṭunā suratecchāṃ tanvatā prathayatā dṛśi rāgam /
lebhire sapadi bhāvayatāntaryoṣitaḥ praṇayineva madena

10.26

pānadhautanavayāvakarāgaṃ subhruvo nibhṛtacumbanadakṣāḥ /
preyasāmadhararāgarasena svaṃ kilādharamupāli rarañjuḥ

10.27

arpitaṃ rasitavatyapi nāmagrāhamanyayuvaterdayitena /
ujjhati sma madamapyapibantī vīkṣya madyamitarā tu mamāda

10.28

anyānyavanitāgatacittaṃ cittanāthamabhiśaṅkitavatyā /
pītabhūrisurayāpi namede nirvṛtirhimanaso madahetuḥ

10.29

kopavatyanunayānagṛhītvā prāgatho madhumadāhitamohā /
kopitaṃ virahakheditacittā kāntameva kalayantyanuninye

10.30

kurvatā mukulitākṣiyugānāmaṅgasādamavasāditavagacām /
īrṣyayeva haratā hriyamāsāṃ tadguṇaḥ svayamakāri madena

10.31

gaṇḍabhittiṣu purā sadṛśīṣu vyāñji nāñjitadṛśāṃ pratimenduḥ /
pānapāṭalitakāntiṣu paścāllodhracūrṇatilakākṛtirāsīt

10.32

uddhatairiva parasparasaṅgādīritānyubhayataḥ kucakumbhaiḥ /
yoṣitāmatimadena jughūrṇurvibhramātiśayapuṃsi vapūṃṣi

10.33

cārutā vapurabhūṣayadāsāṃ tāmanūnanavayauvanayogaḥ /
taṃ punarmakaraketanalakṣakṣmīstāṃ mado dayitasaṃgamabhūṣaḥ

10.34

kṣībatāmanugatāsvanuvelaṃ tāsu roṣaparitoṣavatīṣu /
agrahīnna saśaraṃ dhanurujjhāmāsa nūjjhitaniṣaṅgamanaṅgaḥ

10.35

śahaṅgayānyayuvatau vanitābhiḥ pratyabhedi dayitaḥ sphuṭameva /
na kṣamaṃ bhavati tatvavicāre matsareṇa hatasaṃvṛti cetaḥ

10.36

ānanairvicakase hṛṣitābhirvallabhānabhi tanūbhirabhāvi /
ārdratāṃ hṛdayamāpa ca roṣo lolati sma vacaneṣu vadhūnām

10.37

rūpamapratividhānamanojñaṃ prema kāryamanapekṣya vikāsi /
cāṭu cākṛtakasaṃbhramamāsāṃ kārmaṇatvamagamanramaṇeṣu

10.38

līlayaiva sutanostulayitvā gauravāḍhyamapi lāvaṇikena /
mānavañjanavidā vadanena krītameva hṛdayaṃ dayitasya

10.39

sparśabhāji viśadacchavicārau kalpite mṛgadṛśāṃ suratāya /
sannatiṃ dadhati peturajasraṃ dṛṣṭayaḥ priyatame śayane ca

10.40

yūni rāgataralairapi tiryakpātibhiḥ śrutiguṇena yutasya /
dīrghadarśibhirakāri vadhūnāṃ laṅghanaṃ na nayanaiḥ śravaṇasya

10.41

saṃkathecchurabhidhātumanīśā saṃmukhī na ca babhūva didṛkṣuḥ /
sparśanena dayitasya natabhrūraṅgacapalāpi cakampe

10.42

uttarīyavinayāttrapamāṇā rundhatī kila tadīkṣaṇamārgam /
ācariṣṭa vikaṭena vivoḍhurvakṣasaiva kucamaṇaḍalamanyā

10.43

aṃśukaṃ hṛtavatā tanubāhusvastikāpihitamugdhakucāgrā /
bhinnaśaṅkhavalayaṃ pariṇetrā paryarambhi rabhasādaciroḍhā

10.44

saṃjahāra sahasā parirabdhapreyasīṣu virahayya virodham /
saṃhitaṃ ratipatiḥ smitabhinnakrodhamāśu taruṇeṣu maheṣum

10.45

sraṃsamānamupayantari vadhvāḥ śliṣṭavatyupasapakṣi rasena /
ātmanaiva rurudhe kṛtineva svasaṅgi vasanaṃ jaghanena

10.46

pīḍite pura uraḥ pratiṣedhaṃ bhartari stanayugena yuvatyāḥ /
spaṣṭameva dalataḥ pratināryastanmayatvamabhavaddhṛdayasya

10.47

dīpitasmaramurasyapapīḍaṃ vallabhe ghanamabhiṣvajamāne /
vakratāṃ na yayatuḥ kucakumbhau subhruvaḥ kaṭhinatātiśayena

10.48

saṃpraveṣṭumiva yoṣita īṣuḥ śliṣyatāṃ hṛdayamiṣṭatamānām /
ātmanaḥ satatameva tadantarvartino na khalu nūnamajānan

10.49

snahanirbharamadatta vadhūnāmārdratāṃ vapurasaṃśayamantaḥ /
yūni gāḍhaparirambhiṇi vastraknopamambu vavṛṣe yadanena

10.50

na sma māti vapuṣaḥ pramadānāmantariṣṭatamasaṅgamajanmā /
tadbahurbahiravāpya vikāsaṃ vyānaśe tanuruhāṇyapi harṣaḥ

10.51

yatpriyavyatikarādvanitānamaṅgajena pulakena babhūve /
prāpi tena bhṛśamucchvasibhirnīvibhiḥ sapadi bandhanamokṣaḥ

10.52

hrībharādavanataṃ parirambhe rāgavānavaṭujeṣvavakṛṣya /
arpitoṣṭhadalamānanapadmaṃ yoṣito mukulitākṣamadhāsīt

10.53

palvopamitasāmyasapakṣaṃ daṣṭatyadharabimbamabhīṣṭe /
paryakūji sarujeva taruṇyāstāralolavalayena kareṇa

10.54

kenacitanmadhuramulbaṇarāgaṃ bāṣpataptamadhikaṃ viraheṣu /
oṣṭhapallavamavāpya muhūrta subhruvaḥ sarasamakṣi cucumbe

10.55

recitaṃ parijanena mahīyaḥ kevalābhiratadampati dhāma /
sāmyamāpa kamalāsakhaviṣvaksenasevitayugāntapayodheḥ

10.56

āvṛtānyapi nirantaramuccairyoṣitāmurasijadvatayena /
rāgiṇāmita ito vimṛśadbhiḥ pāṇibhirjagṛhire hṛdayāni

10.57

kāmināmasakalāni vibhugnaiḥ svadavārimṛdubhiḥ karajāgraiḥ /
ākriyanta kaṭhineṣu kathañcitkāminīkucataṭeṣu padāni

10.58

soṣmaṇaḥ stanaśilāśikharāgrādāttagharmasalilaistaruṇānām /
ucchvasatkamalacāruṣu hastainimnanābhisarasīṣu nipete

10.59

āmṛśadbhirabhito valivīcirlolamānavitatāṅgulihastaiḥ /
subhruvāmanubhavātpratipede muṣṭimeyamiti maghyamabhīṣṭaiḥ

10.60

prāpya nābhinadamajjanamāśu prasthitaṃ nivasanagrahaṇāya /
aupanīvikamarundha kila strī vallabhasya karamātmakarābhyām

10.61

kāminaḥ kṛtaratotsavakālakṣepamākulavadhūkarasaṅgi /
mekhalāguṇavilagnamasūyāṃ dīrghasūtramakarotparidhānam

10.62

ambaraṃ vinayataḥ priyapāṇeryoṣitasya karayoḥ kalahasya /
vāraṇamiva vidhātumabhīkṣṇaṃ kakṣyayā ca valayaiśca śiśiñce

10.63

granthimudgrathayituṃ hṛdayadeśe vāsasaḥ spṛśati mānadhanāyāḥ /
bhrūyugeṇa sapadi pratipede romabhiśca samameva vibhedaḥ

10.64

āśu laṅghitavatīṣṭakarāgre nīvīmardhamukulīkṛtadṛṣṭyā /
raktavaiṇika hatādharatantrīmaṇḍalakvaṇitacāru cukūje

10.65

āyatāṅgulirabhūdatiriktaḥ subhruvāṃ kraśimaśālini madhye /
śroṇiṣu priyakaraḥ pṛthulāsu sparśamāpa sakalena talena

10.66

cakrureva lalanoruṣu rājīḥ sparśalobhavaśalolakarāṇām /
kāmināmanibhṛtānyapi rambhāsta mbhakomalataleṣu nakhāni

10.67

ūrumūlacapalekṣaṇamaghnan yairvataṃsakusumaiḥ priyametāḥ /
cakrire sapadi tāni yathārtha manmathasya kusumāyudhanāma

10.68

dhairyamulbaṇamanobhavabhavā vāmatāṃ ca vapurarpitavatyaḥ /
vrīḍitaṃ lalita sauratadhārṣṭyaastenire 'bhiruciteṣu taruṇyaḥ

10.69

pāṇirodhamavirodhavāñchaṃ bhartsanāśca madhurasmitagarbhāḥ /
kāminaḥ sma kurute karabhorurhaari śuṣkaruditaṃ ca sukha'pi

10.70

vāraṇārthapadagadgadavācāmīrṣyayā muhurapatrapayā ca /
kurvate sma sudṛśāmanukūlaṃ pratikūlikatayaiva yuvānaḥ

10.71

anyakālaparihāryamajasraṃ taddvayena vidadhe dvayameva /
dhṛṣṭatā rahasi bhartṛṣu tābhirnirdayatvamitarairabalāsu

10.72

bāhupīḍanakacaga3haṇābhyāmāhatena nakhadantanipātaiḥ /
bodhitastanuśayataruṇīnāmunmimīla viśadaṃ viṣameṣu

10.73

kāntayā sapadi ko 'pyupagūḍhaḥ prauḍhapāṇirapanetumiyeṣa /
saṃhatastanatiraskṛtadṛṣṭirbhraṣṭameva na dukūlamapaśyat

10.74

āhataṃ kucataṭena taruṇyāḥ sādhu soḍhamamuneti papāta /
truṭyataḥ priyatamorasi hārātpuṣpavṛṣcaṭariva mauktikavṛṣṭiḥ

10.75

sītkṛtāni maṇitaṃ karuṇoktiḥ snigdhamuktamalamarthavacāṃsi /
hāsabhūṣaṇaravāśca ramaṇyāḥ kāmasūtrapadatāmupajagmuḥ

10.76

uddhatairnibhṛtamekamanekaiśchadavanmṛgadṛśāmavirāmaiḥ /
śrūyate sma maṇitaṃ kalakāñcīnūpuradhvanibhirakṣatameva

10.77

īdṛśasya bhavataḥ khatametallāghavaṃ muhuratīva rateṣu /
kṣiptamāyatamadarśayadurvyā kāñcidāma jaghanasya mahatvam

10.78

prapyate sma gatacitrakacitraiścatramārdranakhalakṣmakapolaiḥ /
dadhrire 'tha rabhasacyutapuṣpāḥ svabindukusumānyalakāntāḥ

10.79

yadyadeva ruruce rucirebhyaḥ subhruvo rahasi ttadakurvan /
ānukūlikatayā hi narāṇāmākṣipanti hṛdayāni taruṇyaḥ

10.80

prāpya manmatharasādatibhūmiṃ durvahastanabharāḥ suratasya /
śaśramuḥ śramajalārdralalāṭaśliṣṭakeśamasitāyatakeśyaḥ

10.81

saṃgatābhirucitaiścalitāpi prāgamucyata cireṇa sakhīva /
bhūya eva samagaṃsta ratānte hrīvadhūbhirasahā virahasya

10.82

prekṣaṇīyakameva kṣaṇamāsan hrīvibhaṅguravilocanapātāḥ /
saṃbhramadrutagṛhītadukūlacchādyamānavapuṣaḥ suratāntāḥ

10.83

aprabhūtamatanīyasi tanvī kāñcidhāmnipihitaikataroru /
kṣaumamākulakarā vicakarṣa kāntāpallavamabhīṣṭatamena

10.84

mṛṣṭacandanaviśeṣakabhaktirmraṣaaṭabhūṣaṇakadarthitamālyaḥ /
sāparādha iva maṇḍanamāsīdātmanaiva sudṛśāmupabhogaḥ

10.85

yoṣitaḥ patitakāñcanakāñcau mohanātirabhasena nitambe /
mekhaleva paritaḥ sma vicitrā rājate vananakhakṣatalakṣmīḥ

10.86

bhātu nāma sudṛśāṃ daśanāṅkaḥ pāṭalo dhavalagaṇaḍataleṣu /
dantavāsasi samānaguṇaśrīḥ saṃmukho 'pi parabhāgamavāpa

10.87

subhruvāmadhipayodharapīṭhaṃ pīḍanaistruṭitavatyapi patyuḥ /
ṇuktamauktikalaghuguṇaśeṣā hārayaṣcirabhavat gurureva

10.88

viśramārthamupagūḍhamajasraṃ yatpriyaiḥ prathamaratyavasāne /
yoṣitāmuditamanmathamādau taddvitīyasuratasya babhūva

10.89

āstṛte 'bhinavapallavapuṣpairapyanārataratābhiratābhyaḥ /
dīyate sma śayituṃ śayanīye na kṣaṇaḥ kṣaṇadayāpi vadhūbhyaḥ

10.90

yoṣitāmatitarāṃ nakhalūnaṃ gātramujjavalatayā na khalūnam /
kṣobhamāśu hṛdayaṃ nayadūnāṃ rāgavṛddhimakaronna yadūnām

10.91

iti madamadanābhyāṃ rāgiṇaḥ spaṣṭarāgananavaratarataśrīsaṅginastānavekṣya /
abhajata parivṛttiṃ sātha paryastahastā rajaniravanatendurlajjayādhomukhīva

Original text: Śiśupālavadha · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc