Language

ENहिગુ
Scripture Library

Śiśupālavadha · Chapter 6

6.1

atha riraṃsumamuṃ yugapadgirau kṛtayathāsvataruprasavaśriyā /
ṛtugaṇena niṣevitumādadhe bhuvi padaṃ vipadantakṛtaṃ satāṃ

6.2

navapalāśapalāśavanaṃ puraḥ sphuṭasphaṭaparāgatapaṅgajam /
mṛdulatāntalatāntamalokayatsa surabhiṃ sumanobharaiḥ

6.3

vilulitālakasaṃhṛtirāmṛśanmṛgadṛśāṃ śramavāri lalāṭajam /
tanutaraṅgatatiṃ sarasāṃ dalatkuvalayaṃ valayanmarudāvavau

6.4

tulayati sma vilocanatārakāḥ kurabakastabakavyatiṣahkiṇi /
guṇavadāśrayalabdhaguṇodadaye mālinimālini mādhavayoṣitāṃ

6.5

sphuṭamivojvalakāñcakāntibhiryutamaśokamaśobhata campakaiḥ /
virahiṇāṃ hṛdayasya bhidābhṛtaḥ kapiśitaṃ piśitaṃ madanāgninā

6.6

smarāhutāśanamurmuracūrṇatāṃ dadhurivāmravanasya rajaḥkaṇāḥ /
nipātitāḥ paritaḥ pathikavrajānupari te paritepurato bhṛśam

6.7

ratipatiprahiteva kṛtakrudhaḥ priyatameṣu vadhūranunāyikā /
bakulapuṣparasāsavapeśaladhvaniragānniragāt madhupāvaliḥ

6.8

priyasakhīsadṛśaṃ pratibodhitāḥ kimapi kāmyagirā parapuṣṭayā /
priyatamāya vapurgurumatsaracchidurayāduranāciṃ aṅganāḥ

6.9

madhukarairapavādakarairiva smṛtibhuvaḥ pathikāḥ hariṇā iva /
kalatayā vacasaḥ parivādinīsvarajitā vaśamāyayuḥ

6.10

samabhisṛtya rasādavalambitaḥ pramadayā kusumāvacicīrṣayā /
avinamanna rarājavṛthoccakairanṛtayā nṛtayā vanapādapaḥ

6.11

idamapāsya virāgi parāgīralikadambakamamburuhāṃ tatīḥ /
stanabhareṇa jitastabakānamannavalate valate 'bhimukhaṃ tava

6.12

surabhiṇiśvasite dadhatastṛṣaṃ navasudhāmadhure ca tavādhare /
alamaleriva gandharasāvamū mama na saumanasau manaso mude

6.13

iti gadantamanantaramaṅganā bhujayugonnamanoccatarastanī /
praṇayinaṃ rabhasādudaraśriyā valibhayādalibhayādiva sasvaje

6.14

vadanasaurabhalobhaparibhramadbhramarasaṃbhramasaṃbhṛtaśobhayā /
calitayā vidadhe kalamekhalākalakalo 'lakaloladṛśānyayā

6.15

ajagaṇan gaṇaśaḥ priyamagrataḥ praṇatamapyabhimānitayā na yāḥ /
sati madhāvabhavanmadanavyathā vidhuritā dhuritāḥ kukurastriyaḥ

6.16

kusumakārmukakārmukasaṃhitadrutaśilīmukhakhaṇḍitavigrahāḥ /
maraṇamapyaparāḥ pratipedire kimu muhurmuhurgatabhartṛkāḥ

6.17

rurudhiṣā vadanāmburuhaśriyaḥ sutanu satmalaṅkaraṇāya te /
tadapi samprati sannihite madhāvadhigamaṃ dhigamaṅgalamaśruṇaḥ

6.18

tyajati kaṣṭāmasāvacirādasūn virahavedanayetyaghaśaṅgibhiḥ /
priyatayā gaditāstvayi bāndhavairavitathā vitathāḥ sakhi mā giraḥ

6.19

na khalu dūragato 'pyadhivartate mahamasāviti bandhutayoditaiḥ /
praṇayino niśamayya vadhūrbahiḥ svaramṛtairamṛtairiva nirvavau

6.20

madhurayā madhubodhitamādhavīmadhusamṛddhisamedhitamedhayā /
madhukarāṅganayā muhurunmadadhvanibhṛtā nibhṛtākṣaramujjage

6.21

aruṇitākhiśailavanā muhurvidadhatī pathikān paritāpinaḥ /
vikacakiṃśukasaṃhatiruccakairudavahaddavahavyavahaśriyam

6.22

ravituraṅgatanūruhatulyatāṃ dadhati yatra śirīṣarajorucaḥ /
upayayau vidadhannavamallikāḥ śucirasau cirasaurabhasaṃpadaḥ

6.23

dalitakomalapāṭalakuḍmale nijavadhūśvasitānuvidhāyini /
maruti vāti vilāsibhirunmadabhramadalau madalaulyamupādade

6.24

nidadhire dayitorasi tatkṣaṇaspanavārituṣārabhṛtaḥ stanāḥ /
sarasacandanareṇuranukṣaṇaṃ vicakare ca kareṇa varorubhiḥ

6.25

sphuradadhīrataḍinnayanā muhuḥ priyamivāgalitorupayodharā /
jaladharāvalirapratipālitasvasamayā samayāñjagatīdharam

6.26

gajakadambakamecakamuccakairnabhasi vīkṣya navāmbudamambare /
abhisasāra na vallabhamaṅganā na cakame ca kamekarasaṃ rahaḥ

6.27

anuyayau vividhopalakuṇḍaladyutivitānakasaṃvalitāṃśukam /
dhutatanurvalayasya payomucaḥ śabalimā balimānamuṣo vapuḥ

6.28

drutasamīracalaiḥ kṣaṇalakṣitavyavahitā viṭapairiva mañjarī /
natatamālanibhasya nabhastaroracirarocirarocata vāridaiḥ

6.29

paṭalamambumucāṃ pathikāṅganā sapadi jīvitasaṃśayameṣyatī /
sanayanāmbusakhījana saṃbhramādvidhurabandhurabandhuramaikṣata

6.30

pravasataḥ sutarāmudakampayadvilakandalakampanalālitaḥ /
namayati sma vanāni manasvinījananamano ghanamārutaḥ

6.31

jaladapaṅktiranartayadunmadaṃkalavilāpi kalāpikadambakam /
kṛtasamārjanamardalamaṇḍaladhvanijayā nijayā svanasaṃpadā

6.32

navakadambajo 'ruṇitāmbarairadhipurandhri śilīndhrasugandhibhiḥ /
manasi rāgavatāmanurāgitā navanavā vanavāyubhirādadhe

6.33

śamitatāpamapoḍhamahīrajaḥ prathamabindubhirambumuco 'mbhasāṃ /
praviralairacalāṅganamaṅganājanasugaṃ na sugandhi na cakrire

6.34

dviradavalakṣamalakṣyata sphuritabhṛṅgamṛcchavi ketakam /
ghanaghanaughavighaṭṭanayā divaḥ kṛśasikhaṃ śaśikhaṇḍamiva cyutam

6.35

dalitamauktikacūrṇavipāṇḍavaḥ sphuritanirjharaśīkaracāravaḥ /
kuṭajapuṣpaparāgakaṇāḥ sphuṭaṃ vidadhire dadhireṇuviḍambanām

6.36

navapayaḥkaṇakomalamālatīkusumasaṃtatisaṃtatasaṅgibhiḥ /
pracalitoḍunibhaiḥ paripāṇḍimāḥ śubharajobharajo 'libhirādade

6.37

nijarajaḥ paṭavāsamivākiraddhṛtapaṭopamavārimucāṃ diśāṃ /
priyaviyuktavadhūjanacetasāmanavanī navanīpavanāvaliḥ

6.38

praṇayakopabhṛto 'pi parāṅmukhāḥ sapadi vāridharāravabhīravaḥ /
praṇayinaḥ parirabdhumathāṅganā vavalire valirecitamadhyamāḥ

6.39

vigatarāgaguṇo 'pi jano na kaścalati vāti payodanabhasvati /
abhihite 'libhirevamivoccakairananṛte nanṛte navapallavaiḥ

6.40

aramayan bhavanādaciradyuteḥ kila bhayādamapayātumanicchavaḥ /
yadunarendragaṇaṃ taruṇāgaṇāstamatha manmathamantharabhāṣiṇaḥ

6.41

dadatamantaritāhimadīdhitiṃ khagakulāya kulāyanilāyitām /
jaladakālamabodhakṛtaṃ diśāmaparāthāpa rathavayavāyudhaḥ

6.42

sa vikacotpalacakṣuṣamaikṣata kṣitibhṛto 'ṅagagatāṃ dayitāmiva /
śaradamacchagaladvasanopamākṣamadhanāmaghanāśanakīrtanaḥ

6.43

jagati naiśamaśītakaraḥ karairviyati vāridavṛndamayaṃ tamaḥ /
jalajarājiṣu naindramadidravanna mahatāmahatāḥ kva ca nārayaḥ

6.44

samaya eva karoti balābalaṃ praṇigatavanta itīva śarīriṇām /
śaradi haṃsaravāḥ paruṣīkṛtasvaramayūramayū ramaṇīyatām

6.45

tanuruhāṇi puro vijitadhvanerdhavalapakṣavihaṅgamakūjitaiḥ /
jagalurakṣamayeva śikhaṇḍinaḥ paribhavo 'ribhavo hi suduḥsahaḥ

6.46

anuvanaṃ vanarājivadhūmukhe bahalarāgajavādharacāruṇi /
vikacabāṇavalayo 'dhikaṃ rurucire rucirekṣaṇavibhramāḥ

6.47

kanakabhaṅgapiśaṅgadalairdadhe sarajasāruṇakeśaracārubhiḥ /
priyavimānitamānavatīruṣāṃ nirasanairasanairavṛthārthatā

6.48

mukhasarojarucaṃ madapāṭalāmanucakāra cakoradṛśāṃ yataḥ /
dhṛtanavātapamutsukatāmato na kamalaṃ kamalambhayadambhasi

6.49

vigatasasyajidhatsamaghaṭṭayatkalamagopavadhūrna mṛgavrajam /
śrutatadīritakomalagītakadhvanimiṣe 'nimeṣekṣaṇamagrataḥ

6.50

kṛtamadaṃ nigadanta ivākulīkṛtajagatrayamūrjamataṅgajam /
vavurayukchadagucchasugandhayaḥ satatagāstatagānagiro 'libhiḥ

6.51

vigatavāridharāvaraṇāḥ kvacidadṛśurullasitāsitāsitāḥ /
kvacidivendragajājinakañcukāḥ śaradi nīradinīryadevo diśaḥ

6.52

vilulitāmanilaiḥ śaradaṅganā navasaroruhakeśarasambhavām /
vikarituṃ parihāsavidhitsayā harivadhūriva dhūlimudhakṣipat

6.53

haritapatramayīva marudgaṇaiḥ sragavanaddhamanoramapallavā /
madhuriporabhitāmramukhī mudaṃ divi tatā vitatāna śukāvaliḥ

6.54

smitasaroruhanetrasarojalāmatisitaṅgavihaṅgahasaddivam /
akalayan muditāmiva sarvataḥ sa śaradanturadihmukhām

6.55

gajadvayasīrapi haimanastuhinayan saritaḥ pṛṣatāṃ patiḥ /
salilasantatimadhvagayoṣitāmatunatātanutāpakṛtaṃ dṛśāṃ

6.56

idamayuktamaho mahadeva yadvaratanoḥ smarayatyanilo 'nyadā /
smṛsayauvanasoṣmapayodharān satuhinastu hinastu viyoginaḥ

6.57

priyatamena yayā saruṣā sthitaṃ na saha sā sahasā parirabhya tam /
ślathayituṃ kṣaṇamakṣamatāmaṅganā na saha sā sahasā kṛtavepathuḥ

6.58

bhṛśamadūyata yādharapallavakṣatiranāvaraṇā himamārutaiḥ /
daśanaraśmipaṭena ca sītkṛtairnivāsiteva sitena sunirvavau

6.59

vraṇabhṛtā sutanoḥ kalasīkṛtasphuritadantamarīcimayaṃ dadhe /
sphuṭamivāvaraṇaṃ himārutairmṛdutayā dutayādharalekhayā

6.60

dhṛtatuṣārakaṇasya nabhasvatastarulatāṅgulitarjanavibhramāḥ /
pṛthu nirantaramiṣṭabhujāntaraṃ vanitayānitayā na viṣehire

6.61

himaṛtāvapi tāḥ sma bhṛśasvido yuvatayaḥ sutarāmupakāriṇau /
prakaṭayatyanurāgamakṛtrimaṃ smaramayaṃ ramayanti vilāsinaḥ

6.62

kusumayanphalinīravaimardavikāsibhirahitahuṃkṛtiḥ /
upavanaṃ nirabharsayata priyānviyuvatīryuvatīḥ śiśirānilaḥ

6.63

upaciteṣu pareṣvasamarthatāṃ vrajati kālavaśādbalavānapi /
tapasi mandagabhastirabhīṣumānnahi mahāhimanikaro 'bhavat

6.64

abiṣiṣeṇayiṣuṃ bhuvanāni yaḥ smaramivākhyāta lodhraracaścayaḥ /
kṣubhitasainyaparāgavipāṇḍuradyutirayaṃ tirayannubhūddiśaḥ

6.65

śiśiramāsamapāsya guṇosya naḥ ka iva śītaharasya kucoṣmaṇaḥ /
iti dhiyāstaruṣaḥ parirebhire ghanamato namato 'numatān priyāḥ

6.66

adhilavaṅgamamī rajasādhikaṃ malinitāḥ sumanodalatālinaḥ /
sphuṭamiti prasavena puro 'hasatsapadi kundalatā dalatālinaḥ

6.67

atisurabhibhāji puṣpaśriyāmatunutaratayeṣa santānakaḥ /
taruṇaparabhṛtaḥ svanaṃ rāgiṇāmatanuta rataye vasantānakaḥ

6.68

nojjhituṃ yuvatimānasanirāse dakṣamiṣṭamadhuvāsarasāṃ /
cūtamāliralināmatirāgādakṣamiṣṭa madhuvāsarasāram

6.69

jagadvaśīkartumimāḥ smarasya prabhāvanīke tanavai jayantīḥ /
ityasya tene kadalīrmadhuśrīḥ prabhāvanī ketanavaijayantīḥ

6.70

smararāgamayī vapustamisrā parisastāra raverasatyavaśam /
priyamāpa divāpi kokile strī paritastārarave rasatvaśyam

6.71

vapurambuvihāramihaṃ śucinā ruciraṃ kamanīyatarā gatimā /
ramaṇena ramaṇyacirāṃśulatāruciraṅkamanīyata rāgamitā

6.72

mudamabdabhuvāmapāṃ mayūrāḥ sahasāyanta nadī papāṭa lābhe /
alinā ratamālinī śillīndhre saha sāyantanadīpapāṭalābhe

6.73

kuṭajāni vīkṣya śikhibhiḥ śikharīndraṃ samayāvanau ghanamadabhramarāṇi /
gaganaṃ ca gītaninadasya giroccaiḥ samayā vanaughanamadabhramarāṇi

6.74

abhīṣṭhamāsādya cirāya kāle samuddhṛtāśāṃ kamanī cakāśe /
yoṣinmanojanmasukhodayeṣu samuddhṛtāśaṅgamanīcakāśe

6.75

stanayoḥ samayena yāṅganānāmabhinaddhārasamā na sā rasena /
parirambharuciṃ tatirjalānāmabhinaddhā rasamānasārasena

6.76

jātaprītiryā madhureṇānuvanāntaṃ kāme kānte sārasikākurutena /
tatsamparka prāpya purā mohanalīlāṃ kāmekānte sā rasikā kā kurute na

6.77

kāntājanena rahasi prasabhaṃ gṛhītakeśe rate smarasahāsavatopitena /
premṇā manastu rajanīṣvapi haimanīṣu ke śerate sma rasahāsavatopitena

6.78

gatavatāmapi vismayamuccakairasakalāmalapallavalīlayā /
madhukṛtāmasakṛdgiramāvalī rasakalāmalapallavalīlayā

6.79

kurvantamityatibhareṇa nagānavācaḥ puṣpaivirāmamalināṃ ca na gānavācaḥ /
śrīmānsamastamanusānu girauvihartu bibhratyacodi sa mayūragirā vihartum

Original text: Śiśupālavadha · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc