Language

ENहिગુ
Scripture Library

Śiśupālavadha · Chapter 4

4.1

niśavāsadhūmaṃ saharatnabhārbhittvotthitaṃ bhūmimivoragāṇāṃ /
nīlopalasyūtavicitradhātumasau giriṃ raivatakaṃ dadarśa

4.2

gurvīrajasraṃ dṛṣadaḥ samantāduparyuparyambumucāṃvitānaiḥ /
vindhyāyamānaṃ divasasya bhartumārgaṃ punā roddhumivonnamadbhiḥ

4.3

krāntaṃ rucā śyāmalitābhirāmaṃlatābhirāmantritaṣaṭpadābhiḥ /
śritaṃ śilāśyāmalatābhirāmaṃ latābhirāmanatritaṣaṭpadābhiḥ

4.4

sahasrasaṃkhyair gaganaṃ pādair bhuvaṃ vyāpya vitiṣṭhamānam /
vilocanasthānagatoṣṇaraśminiśākaraṃ sādhu hiraṇyagarbham

4.5

kvacijjalāpāyavipāṇḍurāṇi dhautottarīyapratimacchavīni /
abhrāṇibibhrāmumāṅgasaṅgavibhaktabhasmānamiva smarārim

4.6

chāyāṃ nijastrīcaṭulālasānāṃ madena kiñciccaṭulālasānām /
kurvāṇamutpiñjalajātapatrairvihaṅgamānāṃ jalajātapatrai

4.7

skandhādhirūḍhojjvalanīlakaṇṭhānurvīruhaḥ śliṣṭatanūnahīndraiḥ /
pranartitānekalatābhujāgrānrudrānanekāniva dhārayantam

4.8

vilambinīlotpalakarṇapūrā kapolabhittīriva lodhragaurīḥ /
navolapālaṅkṛtasaikatābhāḥ śucīrapaḥśaivalanīrdadhānam

4.9

rājīvarājīvaśalolabhṛṅgaṃ muṣṇāntamuṣṇaṃ tatibhistarūṇām /
kāntālakāntā lalanāḥ surāṇāṃ rakṣobhirakṣebhitamudvahantam

4.10

mude murāreramaraiḥ sumerorānīya yasyopacitasya śṛṅgaiḥ /
bhavanti noddāmagirāṃ kavīnāmucchrāyasaundaryaguṇā mṛṣodyāḥ

4.11

yataḥ parārghyāni bhṛtānyanūnai prasthairmuhurbhūribhiruccikhāni /
āḍhyādivaprāpaṇikādajasraṃ jagrāha ratnānyamitāni lokaḥ

4.12

akhidhyatāsannamudagratāpaṃ raviṃ dadhāne 'pyaravindadhāne /
bhṛṅgāvaliryasyataṭe nipītarasā namattāmarasā na mattā

4.13

yatrādhirūḍhenamahīruhoccairunnidrapuṣpākṣisahasrabhājā /
surādhipādhiṣṭhitahastimallalīlāṃ dadhau rājatagaṇḍaśailaḥ

4.14

vibhinnavarṇāgaruḍāgrajena sūryasyarathyāḥ paritaḥ sphurantyā /
ratnaiḥ punaryatra rucaṃ svāmāninyire vaṃśakarīranīlaiḥ

4.15

yatrojjhitābhirmuhurambuvāhaiḥ samunnamadbhirna samunnamadbhi /
vanaṃ babādhe viṣapāvakotthā vipannagānāmavipannagānām

4.16

phaladbhiruṣṇāṃśukarābhimarśātkarśānavaṃ dhāma pataṅgakāntaiḥ /
śaśaṃsa yaḥ pātraguṇādguṇānāṃ saṃkrāntimākrāntaguṇātirekām

4.17

dṛṣaṭo 'pi śailaḥ sa muhurmurārerapūrvavadvismayamātatāna /
kṣaṇekṣame yannavatāmupaiti tadevarūpaṃ ramaṇīyatāyāḥ

4.18

uccāraṇajñe 'thagirādadhānamuccā raṇatpakṣigaṇāstaṭīstam /
utkaṃ dharaṃ draṣṭumavekṣya śauriṇutkandharaṃ dāruka ityuvāca

4.19

ācchāditāyatadadigambaramuccakairgām ākramyasaṃsthitamudagraviśālaśṛṅgam /
mūrdhniskhalattuhinadīdhitikoṭimenam udvīkṣya ko bhuvi na vismayate nageśam

4.20

udayativitatarḥdhvaraśamirajjāvahimarucau himadhāmni yāti cāstam /
vahatigirirayaṃ vilambidhaṇaṭādvayaparivāritavāraṇendralīlām

4.21

vahati yaḥ paritaḥ kanakasthalīḥ saharitā lasamānanavāṃśukaḥ /
acaleṣabhavāniva rājate sa haritālasamānanavāṃśukaḥ

4.22

pāścātyabhāgamiha sānuṣu sanniṣaṇṇāḥ paśyanti śāntamalasāndratarāṃśujālam /
saṃpūrṇalabdhalalanālāpanopamānam utsaṅgasahgihariṇamasya mṛgāṅgamūrteḥ

4.23

kṛtvāpuṃvatpādamuccairbhṛgubhyo mūrdhni grāvṇāṃ jarjarā nirjharaughāḥ /
kurvanti dyāmutpatantaḥ smarārtasvarlokastrīgātranirṇamatra

4.24

sthagayantyamūḥ śāmitacātakārtasvarā jaladāstaḍittulitakāntakārtasvarāḥ /
jagatīrihasphuritacārucāmīkarāḥ savituḥ kacitkapiśayanti cāmī karāḥ

4.25

utkṣiptamucchritasitāṃśukarāvalambairuttambhitoḍubhirativatarāṃ śirobhiḥ /
śraddheyanirjharajalavyapadeśamasya viṣvaktaṭeṣu patati sphuṭamantarīkṣam

4.26

ekatrasphaṭikataṭāṃśubhinnanīrā nīlāśmadyutibhidurāmbhaso 'paratra /
kālindījalajanitaśriyaḥ śrayante vaidagdhīmiha saritaḥ surāpagāyāḥ

4.27

itastataḥ'sminvilasanti meroḥ samānavapremaṇisānurāgāḥ /
striyaśaca patyau surasundarībhiḥ samā navapremaṇisānurāgāḥ

4.28

uccaimahārajatarājivirājitāsau durvarṇabhittiriha sāndrasudhāsavarṇā /
abhyeti bhasmaparipāṇḍuritasmarārer udvahnilocanalalāmalalāṭalīlām

4.29

ayamatijaraṭhāḥ prakāmagurvīralaghuvilambipayodharoparuddhāḥ /
satatamasugatāmagamyarūpāḥ pariṇatadikkarikāstaṭīrbibharti

4.30

dhūmākāraṃ dadhati puraḥ sauvarṇe varṇenāgneḥ sadṛśi taṭe paśyāmī /
śyāmībhūtāḥ kusumasamūho 'līnāṃ līnāmālīmiha taravo bibhrāṇāḥ

4.31

vyomaspṛśaḥ prathayatā kaladhautabhittīr unnidrapuṣpacaṇacampakapiṅgabhāsaḥ /
saumeravīmadhigatena nitambaśobhām etena bhāratamilāvṛtavadvibhāti

4.32

ruciracitratanūruhaśālibhirvicalitaiḥ paritaḥ priyakavrajaiḥ /
vivadharatnamayairabhibātyasāvavayavairiva jaṅgamatāṃ gataiḥ

4.33

kuśaśayairatra jalāśayoṣitā mudāramante kalabhāvikasvaraiḥ /
pragīyate siddhagaṇaiśca yoṣitāmudārama kalabhāvikasvaraiḥ

4.34

āsāditasya tamasā niyaterniyogādākāṅkṣataḥpunarapakramaṇena kālam /
patyustvaṣāmiha mahauṣadhayaḥ kalatrasthānaṃ parainanabhibhūtamamūrvahanti

4.35

vanaspatiskandhaniṣaṇṇabālapravālahastāḥ pramadā ivātra /
puṣpekṣaṇailambhitalocakairvā madhuvratavrātavṛtairvratatyaḥ

4.36

vihagāḥ kadambasurabhāviha gāḥ kalayantanukṣaṇamanekalayam /
bhramayannupaiti muhurabhramayaṃ pavanaśca dhūtanavanīpavanaḥ

4.37

vidvadbhirāgamaparairvivṛtaṃ kathañcicchrutvāpi durgrahamaniścitadhībhiranyaiḥ /
śreyāndvijātiriva hantumaghāni dakṣaṃ gūṭhārthameṣa nidhimantragaṇaṃ bibharti

4.38

bimboṣṭhaṃ bahu manute turaṅgavaktraś cumbantaṃ mukhamiha kiṃnaraṃ priyāyāḥ /
śliṣyantaṃmuhuritaro 'pi taṃ nijastrīm uttuṅgastanabharabhaṅgabhīrumadhyām

4.39

yadetadasyānutaṭaṃ vibhāti vanaṃ tatānekatamālatālam /
na puṣpitātra sthagitārkarasmāvanāntatāne katamā latālam

4.40

dantojjvalāsu vimalopalamekhalāntāḥ sadratnacitrakaṭakāsu bṛhannitambāḥ /
asminbhajanti ghanakomalagaṇḍaśailā nāryo 'nurūpamadhivāsamadhityakāsu

4.41

anaticirojjhitasya jaladena cirasthitabuddhyudayasya payaso 'nukṛtim /
viralavikīrṇavajraśakalā sakalām iha vidadhāti dhautakaladhautamahī

4.42

varjayantyā janaiḥ saṃgamekāntatas tarkayantyā sukhaṃ saṅgame kāntataḥ /
yoṣayaiṣa smarāsannatāpāṅgayā sevyate 'nekayā saṃnnatāpaṅgayā

4.43

saṃkīrṇakīcakavanaskhalitaikavālavicchedakātaradhiyaścalituṃ camaryaḥ /
asminmṛduśvasanagarbhatadīyarandhraryatsvanaśrutisukhādiva notsahante

4.44

muktaṃ muktāgauramiha kṣīramivābhrair vāpīṣvantarlīnamahānīladalāsu /
śastrīśyāmairaṃśubhirāśu drutamambhaś chāyāmacchāmṛcchati nīlīsalilasya

4.45

yā na yayau priyamanyavadhūbhyaḥ sāratarāgamanā yatamānam /
tena saheta bibharti rasaḥ strī sā ratarāgamanāyatānām

4.46

bhinneṣuratnakiraṇaiḥ kiraṇeṣvihendor uccāvacairupagateṣu sahasrasaṃkhyāṃ /
doṣāpi nūnamahimāṃśurasau kileti vyākośakokanadatāṃ dadhate nalinyaḥ

4.47

apaśaṅkamaṅkaparivartanocitāścalitāḥ puraḥ patimupetumātmajāḥ /
anuroditīva karuṇena pattriṇāṃ virutena vatsalatayayaiṣa nimnagāḥ

4.48

madhukaraviṭapānamitāstarupaṅktīrbibhrataḥ'sya viṭapānamitāḥ /
paripākapiśaṅgalatārajasā rodhaścakāsti kapiśaṃ galatā

4.49

prāgbhāgataḥ patadihedamupatyakāsu śṛṅgāritāyatamahebhakarābhamambhaḥ /
saṃlakṣyatevividharatnakarānuviddham ūrdhvaprasāritasurādhipacāpacāru

4.50

dadhāti ca vikasadvicitrakalpadrumakusumairabhigumphitānivaitāḥ /
kṣaṇamalaghuvilambipicchadāmnaḥ śikharaśikhāḥ śikhiśekharānamuṣya

4.51

savadhūkāḥ sukhino 'smannanavaratamamandarāmatāmarasadṛśaḥ /
nāsevante rasavannavaratamamandarāgatāmarasadṛśaḥ

4.52

ācchādya puṣpapaṭameva mahāntamantarāvartibhirgṛhakapotaśirodharābhaiḥ /
śasvaṅgāni dhūmarucimāguravīṃ dadhānair dhūpāyatīva paṭalairnīradānām

4.53

anyonyavyatikaracārubhirvicitrair atrasyannavamaṇirjanmabhirmayūkhaiḥ /
vismerāngaganasadaḥ karotyamuṣminn ākāśeracitamabhitti citrakarma

4.54

samīraśiśiraḥ śiraḥsuvasatā satā javanikā nikānasukhinām /
bibhartijanayannayaṃ mudamapām apāyadhavalā valāhakatatīḥ

4.55

mairttryādicittaparikarmavido vidhāya kleśaprahāṇamiha labdhasabījayogāḥ /
khyātiṃ casattvapuruṣānyatayādhigamya vāñcanti tāmapi samādhibhṛtaḥ niroddhum

4.56

marakatamayamedinīṣu bhānos taruviṭapāntarapātino mayūkhāḥ /
avanataśitikaṇṭhakaṇṭhalakṣmīm iha dadhati śphuritāṇureṇujālāḥ

4.57

yā bibharti kalavallakīguṇasvānamānamatikālimālayā /
nātra kāntamupagītayā tayā svānamānamati kālimālayā

4.58

sāyaṃ śaśāṅgakiraṇāhatacandrakāntanisyandinīranikareṇa kṛtābhiṣekāḥ /
arkopalollasitavahnibhirahni taptās tīvraṃ mahāvratamivātra caranati vaprāḥ

4.59

etasminnadhikapayaḥśriyaṃ vahantyaḥ saṃkṣobhaṃ pavanabhuvā javena nītāḥ /
vālmīkerarahitarāmalakṣmaṇānāṃ sādharmyaṃ dadhati girāṃ mahāsarasyaḥ

4.60

iha muhurmuditaiḥ kalabhai ravaḥ pratidiśaṃ kriyate kalabhairavaḥ /
sphurati cānuvanaṃ camarīcayaḥ kanakaratnabhuvāṃ ca marīcayaḥ

4.61

tvaksārarandhraparipūraṇalabdhagītir asminnasau mṛditapakṣmalarallakāṅgaḥ /
kastūrikāmṛgavimardasugandhireti rāgīva saktimadhikāṃ viṣayeṣu vāyuḥ

4.62

prītyai yūnāṃ vyavahitatapanāḥ prauḍhadvāntaṃ dinamiha jaladāḥ /
doṣāmanyaṃ vidadhāti suratakrīḍāyāsaśramapaṭavaḥ

4.63

bhagne nivāso 'yamihāsya puṣpaiḥ sadānataḥ yena viṣāṇi nāgaḥ /
tīvrāṇi tenojjhati kopito 'sau sasānatoyena viṣāṇi nāgaḥ

4.64

prāleyaśītalamacaleśvaramīśvaro 'pi sāndrabhacarmavasanāvaraṇādhiśete /
sarvartunivṛttikare nivasannupaiti na dvandvaduḥkhamiha kiñcidakiñcano 'pi

4.65

navanagavanalekhāśyāmadhyābhirābhiḥ sphaṭikakaṭakabhūmināṭayatyeṣa śailaḥ /
ahiparikarabhājo bhāsmanairaṅgarāgair adhigatadhavalimnaḥ śūlapāṇerabhikhyām

4.66

dadhadbhirabhitastaṭau vikacavārijāmbūnadair vinoditadinaklamāḥ kṛtarucaścajāmbūnadaiḥ /
niṣevya madhu mādhavāḥ sarasamatra kādambaraṃ haranti rataye rahaḥ priyatamāṅgakādambaram

4.67

darpaṇanirmalāsu patite ghanatimiramuṣi jyotiṣi raupyabhittiṣu puraḥ pratiphalati muhuḥ /
vrīḍamasaṃṃmukho 'pi ramaṇairapahṛtavasanāḥ khāñcanakandarāsu taruṇīriha nayati raviḥ

4.68

anukṛtiśikharaughaśrībhirabhyagate 'sau tvayi sarabhasamabhyuttiṣṭhatīvādriruccaiḥ /
drutamarudupanunnairunnamadbhiḥ sahelaṃ haladharaparidhānaśyāmalairambuvāhaiḥ

Original text: Śiśupālavadha · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc